Trang Axios ngày 7.7 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho hay quân đội Iran phóng ít nhất 2 tên lửa vào các tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz.
Cuộc tấn công diễn ra vào tối 6.7, sau khi thỏa thuận kéo dài một tuần giữa Mỹ và Iran về việc tạm dừng tấn công tại eo biển này hết hạn.
Cơ quan Điều hành Thương mại hàng hải Vương quốc Anh cho biết họ nhận được báo cáo từ một tàu chở dầu đang di chuyển về phía nam gần bờ biển Oman ở eo biển Hormuz bị trúng một vật thể gây hỏa hoạn. Sự việc xảy ra khi con tàu đang di chuyển về hướng nam, cách làng Limah (Oman) khoảng 15 km về phía đông.
Theo một quan chức Mỹ, một tàu thương mại khác đã bị trúng tên lửa của Iran. Cả hai tàu đều bị hư hại đáng kể, nhưng không có thương vong, quan chức Mỹ cho biết.
Một trong hai tàu bị tấn công dường như là Al Rekayyat, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng thuộc sở hữu và quản lý của Nakilat, công ty vận tải biển thuộc ngành công nghiệp khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar.
Tàu này bị trúng đạn vào mạn trái, phía trên phòng máy và đang ở cửa eo biển Hormuz thuộc vịnh Oman.
Iran chưa đưa ra phản hồi liên quan thông tin mới nhất trên. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cũng chưa bình luận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 6.7 tuyên bố Mỹ hoặc sẽ đạt được thỏa thuận với Iran hoặc sẽ “hoàn thành công việc”, đồng thời nhắc lại lời đe dọa hành động quân sự khi Tehran thể hiện thái độ thách thức sau lễ tang của cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Giới quan sát cho rằng việc khôi phục các cuộc tấn công khiến bản ghi nhớ được ký kết chưa đầy 3 tuần trước có nguy cơ đổ vỡ và Mỹ có thể sẽ trả đũa bằng cách tấn công các mục tiêu của Iran.
“Chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc là chúng ta sẽ hoàn thành công việc. Được thôi. Hoàn thành công việc sẽ không khó. Tôi thà đạt được thỏa thuận hơn, vì tôi không muốn ảnh hưởng đến 91 triệu người”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
“Chúng ta có thể phá sập cầu của họ trong một giờ, chúng ta có thể cắt đứt nguồn cung năng lượng của họ… Hiện họ không có tiền. Chúng ta chưa hề cho họ tiền”, ông nói thêm.
Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Iran Mohammad Baqer Zolqadr gọi lời đe dọa của ông Trump là “ảo tưởng”.
“Người Iran không quen với ngôn ngữ đe dọa. Vì vậy, hãy nói chuyện với người dân Iran một cách tôn trọng, nếu không chúng tôi sẽ đáp trả bằng một ngôn ngữ khác”, ông Zolqadr phát biểu.
Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 10-5 trên chương trình "60 Minutes" của Đài CBS News, Thủ tướng Netanyahu nói mục tiêu của ông là đưa phần hỗ trợ tài chính quân sự từ Mỹ "về con số 0".
"Tôi muốn giảm phần hỗ trợ tài chính của Mỹ trong hợp tác quân sự giữa hai nước xuống bằng 0", nhà lãnh đạo Israel tuyên bố.
Ông cho biết Tel Aviv hiện nhận khoảng 3,8 tỉ USD viện trợ quân sự mỗi năm từ Washington. Mỹ trước đó đã cam kết cung cấp tổng cộng 38 tỉ USD viện trợ cho Israel trong giai đoạn 2018 - 2028.
Dù vậy ông cho rằng hiện nay là thời điểm thích hợp để "tái cơ cấu" quan hệ tài chính giữa hai đồng minh lâu năm. "Tôi không muốn chờ đến Quốc hội khóa sau. Tôi muốn bắt đầu ngay từ giờ", ông nói.
Trong nhiều thập niên, việc viện trợ quân sự cho Israel luôn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên mức độ đồng thuận này đã suy giảm đáng kể kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát hồi tháng 10-2023.
Một khảo sát của Trung tâm Pew Research thực hiện hồi tháng 3 cho thấy 60% người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm với Israel, trong khi 59% cho biết họ ít hoặc không tin tưởng ông Netanyahu sẽ xử lý đúng đắn các vấn đề quốc tế. Cả hai chỉ số đều tăng 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Ông Netanyahu cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm ủng hộ dành cho Israel tại Mỹ là sự phát triển bùng nổ của mạng xã hội.
Ông cáo buộc một số quốc gia, dù không nêu tên, đã thao túng các nền tảng mạng xã hội theo cách "gây tổn hại nghiêm trọng" cho Israel, song khẳng định bản thân không ủng hộ kiểm duyệt.
Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến chiến sự với Iran, bắt đầu từ ngày 28-2 sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.
Theo ông Netanyahu, chỉ sau khi chiến sự nổ ra, phía Israel mới thực sự nhận thức được mức độ rủi ro từ khả năng Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Ông từ chối tiết lộ kế hoạch quân sự hoặc thời điểm cụ thể trong chiến dịch quân sự tại Iran, nhưng cho rằng nếu chính quyền Tehran suy yếu hoặc sụp đổ, các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực như Hezbollah, Hamas và Houthi cũng có thể mất chỗ dựa.
"Khi toàn bộ mạng lưới lực lượng ủy nhiệm mà Iran xây dựng sụp đổ, cục diện khu vực sẽ thay đổi", ông Netanyahu nói.
"Chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận hoặc sẽ giải quyết dứt điểm vấn đề này, vậy thôi. Và việc kết thúc công việc cũng không có gì khó khăn cả. Dù sao, tôi vẫn muốn một thỏa thuận hơn, vì tôi không muốn làm ảnh hưởng tới 91 triệu người", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/7 phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng.
"Chúng ta có thể đánh sập các cây cầu của họ chỉ trong vòng một giờ, có thể phá hủy nguồn cung cấp năng lượng của họ. Bây giờ, họ cũng không còn tiền nữa. Chúng ta đâu có đưa cho họ đồng nào", ông nói thêm.
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohammad Baqer Zolqadr gọi lời đe dọa từ Tổng thống Mỹ là "ảo tưởng".
"Người dân Iran không quen với ngôn ngữ đe dọa. Vì vậy, hãy nói chuyện với người dân Iran bằng sự tôn trọng, nếu không chúng tôi sẽ đáp trả bằng một ngôn ngữ khác", truyền thông nhà nước Iran dẫn lời ông Zolqadr tuyên bố.
Phát biểu từ Tổng thống Trump được đưa ra sau khi những đám đông khổng lồ đổ về thủ đô Tehran của Iran cuối tuần qua để tiễn đưa cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng các thành viên gia đình, những người đã thiệt mạng trong đòn tập kích của Mỹ - Israel hồi cuối tháng 2.
Những người đưa tang hô vang khẩu hiệu đòi trả thù giữa lúc ban lãnh đạo mới của Iran đang chèo lái công cuộc tái thiết, khôi phục giao thương và tiến hành đàm phán. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đã nhấn mạnh về một biện pháp ngoại giao được hậu thuẫn bởi "tinh thần chiến đấu" và những lợi thế trên chiến trường, đồng thời kêu gọi khối Hồi giáo trong khu vực đoàn kết trước áp lực.
Một lệnh ngừng bắn được thống nhất hồi tháng 4 đã giúp ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại nhưng tình thế vẫn rất mong manh. Các cuộc đàm phán qua trung gian đã giúp thiết lập một bản ghi nhớ sơ bộ về vấn đề eo biển Hormuz, những điều khoản dỡ bỏ trừng phạt và hạn chế hạt nhân. Tuy nhiên, nỗ lực hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa đạt được kết quả thực chất.
Theo Hãng tin AFP ngày 23-4, Iran đã nối lại các chuyến bay thương mại tại sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran - lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng nổ gần hai tháng trước.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết sân bay hiện khai thác các đường bay đến thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Muscat (Oman) và Medina (Saudi Arabia).
Nền tảng theo dõi hành trình Flightradar24 ghi nhận ít nhất ba chuyến bay đã cất cánh đến Istanbul vào sáng 25-4.
Đây là bước tiếp nối sau khi Iran mở cửa một phần không phận vào đầu tháng này, trong thời gian lệnh ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực.
Cùng với đó, sân bay Mashhad ở vùng Đông Bắc đất nước cũng đã khôi phục các chuyến bay quốc tế trong tuần này.
Theo báo Financial Times, Tehran đang đẩy nhanh nỗ lực khôi phục mạng lưới hàng không, bao gồm cả việc tái vận hành các sân bay từng bị hư hại nặng trong các cuộc không kích.
Cục Hàng không dân dụng Iran cho biết sáu sân bay sẽ hoạt động trở lại từ ngày 25-4, song chưa công bố danh sách cụ thể.
Tuy nhiên, nỗ lực mở cửa trở lại này làm dấy lên lo ngại về an toàn bay. Các tháp kiểm soát không lưu và hệ thống dẫn đường đều đã bị tấn công, 15 máy bay hành khách bị phá hủy hoàn toàn, nhiều chiếc khác hư hỏng nặng.
Phó cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Hamid Reza Sanei thừa nhận trên truyền hình nhà nước rằng "hầu hết các sân bay đều chịu thiệt hại ở đường băng hoặc kết cấu công trình", đồng thời cho biết khoảng 20% đội tàu bay đang hoạt động của Iran đã hoàn toàn ngừng khai thác.
Dù vậy, ông Sanei nhấn mạnh "thiệt hại có thể khắc phục được và các sân bay đang dần được đưa trở lại hoạt động".
Cục trưởng Abouzar Shiroudi khẳng định Iran "vẫn duy trì năng lực thực hiện các hoạt động bay" bất chấp tổn thất về cơ sở hạ tầng.
Sân bay quốc tế Tehran mở cửa trở lại đúng vào thời điểm Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tiến hành hai cuộc gặp với các lãnh đạo quân sự và chính trị cấp cao của Pakistan kể từ khi ông đến Islamabad vào ngày 24-4.
Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, phái đoàn Iran tiếp tục thảo luận với lãnh đạo cấp cao nước này trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ cũng dự kiến đến Islamabad vào ngày 25-4.
Tuy nhiên, giới chức hai bên chưa tiết lộ thời điểm cụ thể ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner sẽ có mặt.
