Đây là nhiệm vụ được Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nêu tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Vinatom), sáng 7/7.
Nhấn mạnh Vinatom là trung tâm khoa học hạt nhân nòng cốt của Việt Nam, Phó thủ tướng ghi nhận những thành tựu quan trọng 50 năm qua, trong đó nổi bật là việc khôi phục và đưa Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt vận hành trở lại năm 1984. Từ nền tảng này, hệ thống các đơn vị nghiên cứu chuyên sâu đã được phát triển giúp Việt Nam làm chủ nhiều công nghệ hạt nhân và kỹ thuật bức xạ. Song song với đó, Viện đã có những ứng dụng đa ngành, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế – xã hội.
Phó thủ tướng cũng nhắc đến nhiều thành tựu như: làm chủ công nghệ điều chế các chủng loại đồng vị và dược chất phóng xạ phục vụ y học hạt nhân; chọn tạo giống đột biến bằng kỹ thuật bức xạ, giúp tăng năng suất trong nông nghiệp; kỹ thuật kiểm tra không phá hủy, đánh dấu phóng xạ đã phục vụ đắc lực cho các ngành kinh tế trọng điểm như dầu khí và hóa dầu, chiếu xạ khử trùng.
Ngoài ra, Viện đã xây dựng và vận hành Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn bức xạ và ứng phó sự cố hạt nhân xuyên biên giới.
Trong bối cảnh mới, Phó thủ tướng đề nghị Viện cần đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vào đời sống, đặc biệt trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; nghiên cứu hoàn thiện công nghệ chế biến sâu đất hiếm, titan. “Cần hoàn thiện và vận hành hiệu quả Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người dân”, ông nói.
Phó thủ tướng giao Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Trước hết, kiện toàn mô hình tổ chức, hướng tới trở thành tổ chức nòng cốt về nghiên cứu, ứng dụng, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp làm chủ công nghệ hạt nhân theo Chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử đến năm 2035, tầm nhìn 2050. Đồng thời, tập trung nguồn lực triển khai Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai đúng tiến độ, an toàn và hiệu quả; chủ động tham gia Chương trình điện hạt nhân của Việt Nam, từng bước làm chủ các công nghệ lò phản ứng tiên tiến.
Phó thủ tướng cũng yêu cầu Viện đẩy mạnh đào tạo, thu hút chuyên gia trong và ngoài nước, chuẩn bị nguồn nhân lực cho các dự án hạt nhân; tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, nhất là IAEA, nhằm nâng cao năng lực khoa học, công nghệ hạt nhân của Việt Nam.
Ghi nhận các chỉ đạo của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định sẽ cùng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, phối hợp với các đơn vị triển khai các nhiệm vụ được giao. Ông cũng cảm ơn các thế hệ nhân sự của Viện trong 50 năm qua, đồng thời nêu ra một trong những thách thức lớn nhất là đội ngũ nhân sự kế cận cho ngành.
Bộ trưởng đề nghị Viện sớm tổ chức một tọa đàm với sự tham gia của các nhà khoa học hạt nhân từ các thế hệ trước, từ đó đưa ra những chính sách phù hợp, sát thực tiễn của ngành.
Những dấu ấn quan trọng
Theo Vinatom, trong lịch sử phát triển của Viện, việc khôi phục, nâng cấp và vận hành Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt năm 1984 được đánh giá là “biểu tượng của tinh thần vượt khó, khát vọng làm chủ công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình” của các nhà khoa học Việt Nam.
Trong hơn bốn thập kỷ qua, công trình này đã trở thành trung tâm nghiên cứu hạt nhân quan trọng nhất của Việt Nam, phục vụ nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phân tích kích hoạt neutron, nghiên cứu vật liệu, sản xuất các đồng vị phóng xạ phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh cho hàng triệu người.
Theo Viện, các kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, nông nghiệp, công nghiệp và bảo vệ môi trường. Hoạt động dịch vụ khoa học và công nghệ đạt doanh thu gần 500 tỷ đồng mỗi năm.
Trong lĩnh vực y tế, Viện nghiên cứu và sản xuất hơn 30 loại đồng vị phóng xạ và dược chất đánh dấu, cung cấp cho nhiều bệnh viện phục vụ chẩn đoán và điều trị, đặc biệt là bệnh ung thư. Trong giai đoạn Covid-19, khi nguồn cung quốc tế gián đoạn, Viện tăng công suất vận hành lò phản ứng để đáp ứng 80-100% nhu cầu dược chất phóng xạ trong nước.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ hạt nhân và bức xạ được ứng dụng trong chọn tạo giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong công nghiệp, các kỹ thuật kiểm tra không phá hủy, đánh dấu phóng xạ và ứng dụng đồng vị được sử dụng trong nhiều ngành như dầu khí, hóa dầu; dây chuyền chiếu xạ VINAGA1 phục vụ khử trùng vật tư y tế và thanh trùng thực phẩm.
Những năm gần đây, Viện cũng tham gia chuẩn bị nguồn nhân lực, cơ sở khoa học và hạ tầng phục vụ chương trình điện hạt nhân quốc gia, đồng thời tham mưu các chính sách phát triển năng lượng nguyên tử.
Nhấn mạnh năng lượng nguyên tử luôn được phát triển ở Việt Nam vì mục đích hòa bình, vì con người và sự phát triển bền vững của đất nước, Viện trưởng Trần Chí Thành cho biết trong giai đoạn tới, mục tiêu của Vinatom không chỉ là trở thành một viện nghiên cứu mạnh mà hướng tới trở thành tổ chức khoa học và công nghệ hạt nhân chiến lược của quốc gia.
Theo ông, Viện sẽ tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ và chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tham gia triển khai chương trình điện hạt nhân, phát triển các ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp và môi trường, đồng thời xây dựng Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân hiện đại.
“Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam sẽ tiếp tục xứng đáng là nơi hội tụ trí tuệ, nơi khởi nguồn đổi mới sáng tạo và là hạt nhân của nền khoa học công nghệ hạt nhân quốc gia”, TS Trần Chí Thành nói.
Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành công nghệ xanh và tuần hoàn 2026 được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM khai mạc tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM.
Diễn ra trong hai ngày 21 và 22-5 do Sàn giao dịch công nghệ TP.HCM tổ chức trong khuôn khổ tuần lễ chào mừng Ngày khoa học và công nghệ Việt Nam (18-5), Techmart 2026 quy tụ hơn 100 công nghệ, thiết bị đến từ gần 50 viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Khu triển lãm có 50 gian hàng tập trung bốn nhóm lĩnh vực trọng điểm gồm năng lượng xanh và tiết kiệm năng lượng, xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn, giám sát, đo lường và quản trị ESG, vật liệu xanh.
Ở nhóm năng lượng xanh, các đơn vị giới thiệu hệ thống điện mặt trời tích hợp IoT, trạm vệ tinh LNG, biến tần và thiết bị lưu trữ năng lượng, hướng đến tối ưu hiệu suất tiêu thụ điện trong nhà máy.
Nhóm xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn tập trung các giải pháp biến chất thải thành tài nguyên. Tiêu biểu như công nghệ tạo đạm và dầu sinh học, quy trình nuôi tảo tuần hoàn, công nghệ máy in 3D vận hành trực tiếp từ vỏ chai nhựa tái chế.
Nhóm công nghệ giám sát, đo lường và quản trị giới thiệu các công cụ quản trị kỹ thuật số như phần mềm kiểm kê khí nhà kính, nền tảng ứng dụng Blockchain truy xuất dấu chân carbon và hệ thống cảm biến quan trắc liên tục.
Nhóm vật liệu xanh giới thiệu màng sinh học nano bảo quản trái cây, hạt nhựa sinh học từ vỏ trấu, vật liệu biocellulose chiết xuất từ dừa và công nghệ in 3D resin tiết kiệm nguyên liệu.
Phát biểu khai mạc, ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu giảm phát thải và quản trị ESG đang dần trở thành điều kiện cạnh tranh mới của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chuyển đổi xanh đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, địa phương và doanh nghiệp. Để quá trình chuyển đổi xanh đi vào thực chất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Đây là công cụ giúp doanh nghiệp tối ưu tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, nâng cao năng suất và hình thành các mô hình tăng trưởng mới phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu. Các nội dung như ESG, vật liệu xanh, công nghệ môi trường và logistics xanh đang trở thành yêu cầu mới của thị trường quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu, những lĩnh vực TP.HCM đặc biệt quan tâm thúc đẩy trong giai đoạn tới.
"Với TP.HCM, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn được xác định là cơ hội để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hình thành các động lực kinh tế mới trong giai đoạn tới", ông Thắng nói.
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM thống kê từ năm 2013 đến nay, Sàn giao dịch công nghệ TP.HCM đã tổ chức 24 kỳ Techmart nhiều lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, y tế, chuyển đổi số, đô thị thông minh...
Qua đó, hơn 1.500 đơn vị đã giới thiệu trên 6.000 công nghệ, thiết bị, từng bước hình thành mạng lưới kết nối công nghệ giữa viện trường, doanh nghiệp và các địa phương.
Ngoài khu vực trưng bày công nghệ, Techmart 2026 tổ chức 15 hội thảo chuyên đề và khu vực tư vấn chuyên gia, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận giải pháp công nghệ phù hợp, tăng cường kết nối cung - cầu công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo phục vụ chuyển đổi xanh.
Các chủ đề hội thảo trải rộng từ vật liệu phân hủy sinh học, vật liệu xanh thích ứng biến đổi khí hậu, AIoT trong quản trị nhà máy thông minh hướng tới ESG, điện mặt trời, tối ưu năng lượng, thu hồi tài nguyên từ nước thải, xử lý phế phẩm nông nghiệp đến logistics xanh. Sự kiện cũng bố trí khu vực tư vấn công nghệ với 4 chuyên gia đến từ các viện, trường.
Đây là nút có tên gọi WPS, viết tắt của Wi-Fi Protected Setup. Tùy từng mẫu router, WPS có thể được ghi rõ bằng chữ, hiển thị bằng biểu tượng hai mũi tên xoay vòng hoặc thậm chí tích hợp chung với nút khác. Chức năng chính của nó là giúp thiết bị kết nối với mạng Wi-Fi nhanh hơn mà không cần nhập mật khẩu theo cách thông thường.
Thay vì phải chọn tên mạng rồi gõ mật khẩu thủ công, người dùng chỉ cần nhấn nút WPS trên router và kích hoạt chế độ WPS trên thiết bị cần kết nối. Hai thiết bị sau đó sẽ tự động nhận diện nhau và hoàn tất quá trình ghép nối.
Tính năng này từng được xem là khá hữu ích, đặc biệt với các thiết bị có thao tác nhập liệu bất tiện như Smart TV, máy in, camera an ninh hoặc các thiết bị gia dụng kết nối internet. Việc nhập một chuỗi mật khẩu dài bằng điều khiển từ xa hoặc bàn phím ảo thường gây mất thời gian và dễ nhầm lẫn. Trong trường hợp đó, WPS giúp rút ngắn đáng kể quá trình thiết lập.
Theo các chuyên gia an ninh mạng, WPS được thiết kế nhằm đơn giản hóa quá trình truy cập mạng Wi-Fi, đồng nghĩa nó cũng tạo thêm "cửa vào" cho thiết bị khác kết nối với router. Nếu không được quản lý đúng cách, đây có thể trở thành điểm yếu để kẻ xấu khai thác.
Rủi ro lớn nhất liên quan đến cơ chế mã PIN của WPS. Một số router cũ cho phép thiết bị kết nối bằng mã PIN gồm 8 chữ số thay vì nhấn nút vật lý. Cơ chế này từng bị phát hiện tồn tại lỗ hổng, cho phép tin tặc thực hiện tấn công vét cạn (hình thức thử liên tục nhiều mật khẩu hoặc mã PIN khác nhau cho đến khi tìm đúng) để dò mã PIN trong thời gian ngắn hơn nhiều so với dự đoán.
Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Mỹ (CISA) từng cảnh báo hacker ở trong phạm vi phủ sóng Wi-Fi có thể khai thác lỗ hổng WPS trên các router dễ bị tấn công để lấy mật khẩu mạng.
Dù vậy, giới chuyên gia cũng lưu ý việc vô tình nhấn nút WPS một lần không đồng nghĩa mạng Wi-Fi ngay lập tức bị xâm nhập. Trong đa số trường hợp, router chỉ mở một khoảng thời gian ngắn để cho phép ghép nối thiết bị mới. Tuy nhiên, việc bật sẵn WPS hoặc sử dụng thường xuyên vẫn làm tăng nguy cơ bảo mật so với cách nhập mật khẩu truyền thống.
Một vấn đề khác là nhiều người dùng dễ nhầm nút WPS với nút reset router. Trên một số thiết bị, cả hai chức năng này thậm chí được tích hợp chung: nhấn nhanh để kích hoạt WPS, nhấn giữ lâu để khôi phục cài đặt gốc. Điều này khiến không ít người vô tình bật WPS hoặc reset toàn bộ hệ thống mạng mà không hiểu nguyên nhân.
Hiện nay, nhiều router đời mới đã giảm vai trò của WPS hoặc cho phép người dùng tắt hoàn toàn tính năng này trong phần cài đặt. Thay vào đó, việc kết nối Wi-Fi bằng mật khẩu hoặc quét mã QR được xem là an toàn hơn trong hầu hết tình huống.
Các chuyên gia khuyến nghị người dùng chỉ nên kích hoạt WPS khi thực sự cần kết nối một thiết bị cụ thể và nên tắt tính năng này sau khi hoàn tất. Nếu router còn hỗ trợ phương thức mã PIN WPS, người dùng nên vô hiệu hóa để giảm nguy cơ bị khai thác.
Mặc dù bản cập nhật này không mang lại tính năng mới, nhưng sự xuất hiện của nó đã gây bất ngờ cho người dùng điện thoại Galaxy, bởi sự hỗ trợ phần mềm chính thức cho các thiết bị này đã kết thúc từ nhiều năm trước.
Theo thông tin từ Android Authority, bản cập nhật firmware mới nhất hiện đã được phân phối đến các phiên bản Galaxy S8 và Galaxy Note8 của Verizon tại Mỹ. Nhật ký thay đổi chính thức từ Verizon cho biết bản cập nhật này tập trung vào việc cải thiện hiệu năng, trong khi SammyFans báo cáo rằng nó cũng nâng cao độ ổn định tổng thể của hệ thống. Mặc dù các cải tiến cụ thể không được nêu rõ, Samsung dường như đã tinh chỉnh phần mềm để giúp các thiết bị cũ này hoạt động đáng tin cậy hơn.
Được ra mắt vào năm 2017, Galaxy S8, Galaxy S8+ và Galaxy Note8 đã nhận được bản cập nhật phần mềm định kỳ cuối cùng vào năm 2022. Kể từ đó, các điện thoại này vẫn sử dụng phiên bản Android và các bản vá bảo mật đã lỗi thời. Ngay cả sau bản cập nhật mới nhất này, chúng vẫn tiếp tục chạy các bản vá bảo mật từ năm 2021, có nghĩa chúng không được bảo vệ trước các mối đe dọa bảo mật mới nhất.
Chính vì vậy, người dùng cũng không nên kỳ vọng vào giao diện được làm mới hay chức năng bổ sung nào với bản cập nhật này. Mục tiêu chính của bản cập nhật là cải thiện hiệu năng hằng ngày và giải quyết các vấn đề liên quan đến độ ổn định. Những bản cập nhật như vậy rất hiếm gặp đối với các điện thoại đã hết hạn hỗ trợ chính thức và khiến quyết định của Samsung trở nên đáng chú ý.
Động thái này tương tự như cách tiếp cận của Apple hồi đầu năm nay, khi hãng phát hành bản cập nhật phần mềm cho iPhone 5s nhằm đảm bảo các dịch vụ như FaceTime và iMessage hoạt động bình thường. Đối với những người sở hữu Galaxy S8 và Note 8, bản cập nhật mới mang đến một cải tiến nhỏ nhưng đáng hoan nghênh, đặc biệt cho những ai vẫn sử dụng các thiết bị này như điện thoại dự phòng hoặc điện thoại phụ.
