Những ngày qua, nhiều đám mía cháy trên diện rộng ở tỉnh Phú Yên trước đây (nay là vùng phía đông tỉnh Đắk Lắk). Chỉ riêng trong ngày 7-4, đã xảy ra 2 vụ cháy mía tại 2 xã Sơn Hòa và xã Tây Sơn. Trước đó hôm 5-4, vụ cháy mía ở thôn Tây Hòa, xã Sơn Hòa đã thiêu rụi khoảng 50ha mía.
Ngọn lửa bao trùm lên những cánh đồng mía xanh tốt giữa những ngày đầu mùa khô, nắng nóng như thiêu đốt, để lại màu đen xám xịt của khói và tro cùng những đôi mắt thất thần của nông dân.
Ông Nguyễn Văn Lực, trú xã Sơn Hòa, cho hay mới đầu mùa nắng nhưng các vụ cháy mía xảy ra liên tục, làm thiệt hại diện tích mía lớn.
“Mùa này nắng nóng quá dữ, lại có gió nên khi lửa bùng phát là cháy lan rất nhanh. Không kịp dập hay tạo ranh lửa là cháy sạch cả đồng mía. Mía một khi cháy thì nhà máy đường mua giá thấp, người dân cầm chắc lỗ”, ông Lực nói.
Bà Lê Xuân Ái, trú xã Sơn Hòa, cho hay với chi phí đầu tư và chăm sóc khoảng 67 triệu đồng/ha, mía bị cháy đồng nghĩa với việc người dân đứng trước nguy cơ trắng tay, nợ nần.
“Người dân mong địa phương sớm có giải pháp hạn chế tình trạng mía cháy liên tục và hỗ trợ thu mua mía cháy cho bà con”, bà Ái nói.
Theo đại diện Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam, nếu mía bị cháy, công ty sẽ điều tra và chấp nhận mía đó dựa vào tình hình thực tế. Căn cứ vào độ tuổi của mía, thời gian nhập mía, công ty sẽ lập biên bản với nông dân để trừ giá mía. Hiện công ty đã thực hiện chính sách ưu tiên thu mua sớm đối với những diện tích mía bị cháy, nhằm giúp nông dân thu hồi một phần vốn.
Ông Trần Minh Thân, Chủ tịch UBND xã Tây Sơn, cho hay khoảng 12h30 ngày 7-4, tại thôn Tân Thuận, xã Tây Sơn xảy ra vụ cháy mía. Ngay sau đó lực lượng chức năng xã phối hợp cùng người dân khẩn trương dập lửa, kịp thời khống chế đám cháy.
“Diện tích thiệt hại ước tính khoảng 4ha, bà con đã chặt mía cháy và chuyển vào nhà máy đường ngay trong chiều 7-4”, ông Thân nói.
Theo ông Thân, khí hậu khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài tại các xã miền núi khiến lá mía khô, rất dễ bắt lửa. Chỉ một sơ suất nhỏ như tàn thuốc hay bất cẩn khi dùng lửa cũng có thể làm cháy lan diện rộng. Trong khi đó địa hình đồi dốc, xa nguồn nước, giao thông khó khăn và gió mạnh cũng khiến công tác chữa cháy gặp rất nhiều trở ngại.
“Người dân cần nâng cao ý thức phòng cháy bằng cách không đốt thực bì, rác thải, đồng ruộng khi chưa có biện pháp an toàn; chủ động phát dọn, tạo đường băng cản lửa tại khu vực sản xuất; theo dõi sát diễn biến thời tiết, nhất là trong những ngày nắng nóng kéo dài, và kịp thời báo cho chính quyền địa phương khi phát hiện nguy cơ cháy”, ông Thân khuyến cáo.
Ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho biết ngày 7-4 tại thôn Suối Bạc, khoảng 5ha mía bị cháy. Từ đầu mùa khô đến nay, riêng xã này đã có hơn 124ha mía bị cháy.
“Tổng diện tích mía trên địa bàn là 8.050ha và được Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam ký hợp đồng bao tiêu thu mua. Xã đã làm việc với nhà máy đường để ưu tiên thu hoạch nhanh diện tích mía bị cháy, hạn chế thiệt hại cho bà con.
Song song đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy trong cộng đồng cũng được đẩy mạnh. Xã triển khai phương án “4 tại chỗ” đối với lực lượng quân sự, công an nhằm ứng phó kịp thời, phát hiện sớm để ngăn ngừa thiệt hại diện rộng”, ông Chiến nói.
Đầu tuần này, SPDR bán hơn 5 tấn vàng. Quỹ sau đó đảo chiều giao dịch khi mua ròng suốt những phiên còn lại với khối lượng tổng cộng 13,4 tấn.
Quỹ hiện nắm giữ hơn 1.060 tấn vàng, tăng 8 tấn so với cuối tuần trước, lên mức cao nhất một tháng qua. Tổng giá trị tài sản tính đến cuối tuần đạt 166 tỷ USD.
Động thái gom hàng của SPDR diễn ra khi xung đột Trung Đông có tín hiệu hạ nhiệt, thể hiện qua việc Iran tạm thời mở lại eo biển Hormuz trong thời gian Israel - Lebanon ngừng bắn, cộng thêm đồng USD yếu đi.
SPDR là quỹ ETF vàng đầu tiên được giao dịch tại Mỹ, đồng thời có quy mô tài sản lớn nhất toàn cầu. Xu hướng mua bán của quỹ được các nhà đầu tư xem như một chỉ báo ngắn hạn về đà tăng hoặc giảm của thị trường kim loại quý toàn cầu.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Giao dịch của SPDR thường bám sát diễn biến địa chính trị và biến động lãi suất. Khi xung đột Trung Đông mới nổ ra, quỹ liên tục mua ròng để nâng dự trữ lên 1.100 tấn, đẩy giá trị tài sản lên 188 tỷ USD - tiệm cận mức cao kỷ lục trong 22 năm hoạt động. Vàng khi đó đóng vai trò như kênh trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, kim loại quý ngày càng chịu sức ép khi chiến sự khiến giá năng lượng lên cao, kéo theo lạm phát nhiều nơi tăng tốc. Điều này buộc các ngân hàng trung ương ngần ngại giảm lãi suất. Giá vàng vì thế gặp bất lợi do không trả lãi cố định, dẫn đến trượt dần và đã mất khoảng 10% kể từ đầu chiến sự.
Xung đột hạ nhiệt giúp giá vàng nhích lên dần. Mỗi ounce vàng đầu tuần này dao động quanh 4.670 USD và đóng cửa trên 4.830 USD, tăng khoảng 160 USD. Riêng phiên cuối tuần, giá thế giới có lúc tăng 70 USD.
Trong nước, vàng miếng SJC dao động 168,5 - 172 triệu đồng một lượng, tăng một triệu đồng ngày cuối tuần. Vàng nhẫn trơn cũng tăng tương tự, lên 168 - 171,5 triệu đồng một lượng.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, vàng thế giới tương đương 154 triệu đồng một lượng. Như vậy, mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 18 triệu, thu hẹp so với mức vênh kỷ lục 30 triệu đồng hồi cuối tháng trước.
Tại hội nghị về đầu tư công ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương "nghiêm túc nhìn nhận, rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân đầu tư công để có chuyển biến ngay lập tức".
Theo đó, Thủ tướng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước. Ngược lại, ông phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân.
Thủ tướng cho rằng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm. Trong khi đó, các cơ quan phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy.
"Giải ngân chậm, không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài, phải có biện pháp mạnh để xử lý", ông nói.
Thực tế, đầu tư là một động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Theo Thủ tướng, giải ngân chậm phần lớn do nguyên nhân chủ quan khi cùng một mặt bằng pháp lý, có bộ ngành, địa phương làm tốt, nơi lại ì ạch. Một số bộ, cơ quan, địa phương thiếu kiểm tra đôn đốc, xử lý dự án chậm tiến độ chưa nghiêm, thậm chí còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ; năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý và nhà thầu còn hạn chế. Một số địa phương còn chậm trong khâu giải phóng mặt bằng, thiếu hụt nguyên vật liệu xây dựng và chi phí nhân công biến động.
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách. Mức này cao hơn 30,6% so với năm ngoái. Đến 15/4, cả nước giải ngân gần 127.400 tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
Kết luận Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ xác định đầu tư công là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, phát triển hạ tầng đồng bộ và mở ra không gian phát triển mới. Do đó, đầu tư công phải được đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đi cùng với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng vốn.
Ông giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo trước 15/5. Các bộ ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là "nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu".
"Phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ", ông nói, đồng thời yêu cầu thay thế ngay ban quản lý dự án, nhà thầu, nhân sự yếu kém, không đáp ứng yêu cầu.
Đóng cửa phiên giao dịch 15/5, giá vàng thế giới giao ngay giảm 112 USD xuống 4.539 USD một ounce. Trong phiên, giá có thời điểm xuống sát 4.510 USD, thấp nhất kể từ phiên 4/5. Tính chung cả tuần, kim loại quý mất 2,5%.
Thị trường đi xuống khi giá đôla Mỹ và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cùng đi lên. Bên cạnh đó, lo ngại lạm phát do chiến sự Trung Đông càng tăng cao, củng cố kỳ vọng lãi suất có thể tăng.
"Có nhiều yếu tố gây ra bán tháo trên thị trường kim loại quý. Đồng đôla hôm nay khá mạnh. Bên cạnh đó, không chỉ Mỹ, lợi suất trái phiếu nói chung trên toàn cầu cũng đang tăng", Edward Meir - nhà phân tích tại Marex giải thích.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện tiến sát đỉnh một năm, làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ công cụ không trả lãi như vàng. Dollar Index - chỉ số đo sức mạnh đồng tiền này với 6 tiền tệ lớn khác - cũng tăng 5 phiên liên tiếp, ghi nhận tuần tăng mạnh nhất 2 tháng với 1,5%. USD mạnh lên khiến vàng đắt đỏ hơn với người mua ngoài Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần này cho biết ông sắp hết "kiên nhẫn" với Iran. Đoàn Mỹ cũng rời Trung Quốc mà không có thông báo đột phá nào về thương mại hoặc nỗ lực chấm dứt chiến sự Trung Đông.
Giá dầu thô toàn cầu đã tăng hơn 40% từ khi chiến sự nổ ra cuối tháng 2, khiến lạm phát toàn cầu tăng tốc. Các ngân hàng trung ương có xu hướng nâng lãi suất trong thời kỳ lạm phát, khiến vàng kém hấp dẫn do không trả lãi. Công cụ theo dõi FedWatch Tool của CME cho thấy nhà đầu tư hiện không còn đặt cược Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất năm nay.
Giá bạc thế giới giảm 9% phiên cuối tuần, còn 75,8 USD một ounce. Rhona O'Connell - nhà phân tích tại StoneX cho rằng bạc đã bị mua vào quá đà và đang trong thời kỳ điều chỉnh. Palladium và bạch kim mất lần lượt 2,2% và 3,6%. Tất cả đều ghi nhận tuần giảm giá.
