Nước thải đen kịt đổ ra bãi biển Sầm Sơn

Giữa lòng TP.HCM sôi động, có một chùa cổ hơn 2 thế kỷ từng được vua ban sắc; đồng thời liên quan với gia đình ông Đỗ Hữu Phương, người giàu thứ 2 Sài Gòn xưa mà dân gian thường có câu: Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định.

Ít ai biết rằng phía sau vẻ tĩnh lặng của chùa Sắc tứ Huệ Lâm là cả một câu chuyện lịch sử, kiến trúc và dấu ấn của giới thượng lưu một thời.

Theo UBND quận 8 cũ, đến nay vẫn chưa tìm thấy tài liệu chính thức xác định thời gian xây dựng chùa Sắc tứ Huệ Lâm (ở 154 Tùng Thiện Vương, quận 8 cũ, TP.HCM). Tuy nhiên, căn cứ vào nội dung câu đối chạm trên thân cột ở chính điện, ngôi chùa do bà Chiêm Thị Mai xây dựng.

Đáng chú ý, khi phu nhân Tổng đốc Đỗ Hữu Phương tiến hành trùng tu vào năm Nhâm Tý (1912), chùa đã có tuổi đời hơn 100 năm. Từ đó, có thể suy đoán chùa được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19 - tức đã tồn tại hơn 2 thế kỷ.

Ban đầu, chùa có tên là Huệ Lâm, sau vì được vua Thành Thái (hoàng đế thứ 10 của nhà Nguyễn, trị vì từ 1889 đến 1907 và nổi tiếng là vị vua yêu nước - PV) ban sắc tứ nên còn được gọi là Sắc tứ Huệ Lâm. Sắc là chiếu mệnh của vua, tứ là ban cho, phong cho. Sắc tứ là loại giấy tờ được ban cho một ngôi chùa hay một người nào đó.

Chùa Sắc tứ Huệ Lâm thuộc hệ phái lâm tế (Trung Hoa) vào thế kỷ 17, thiền sư Nguyên Thiều truyền bá phái Lâm tế vào Việt Nam.

Theo ghi nhận thực tế của phóng viên Thanh Niên, chùa vẫn còn giữ được nét kiến trúc cổ với nếp nhà 5 gian 2 chái, bộ khung chịu lực gồm 48 cột gỗ quý, vì kèo bằng gỗ, kết cấu rui mè. Mái lợp ngói móc, phần diềm mái gắn gốm men xanh hình lá, gờ nóc trang trí cặp rồng tranh châu bằng gốm sứ.

Các chi tiết mái xuôi gắn tượng ông nhật, bà nguyệt, chim phượng hoàng, kỳ lân… tạo nên tổng thể vừa trang nghiêm vừa giàu tính nghệ thuật.

Theo sách Di tích lịch sử - văn hóa ở TP.HCM (tác giả Phạm Hữu Mý, Nguyễn Văn Đường, NXB Tổng hợp TP.HCM), bên trong chùa Sắc tứ Huệ Lâm nổi bật là các pho tượng cổ bằng gỗ chạm trổ tinh xảo.

Ngoài ra, bên trái chính điện chùa có chuông lớn nặng 700 kg và bên phải là bộ trống bát nhã treo trên giá gỗ chạm hình rồng mây.

Theo thời gian, một số pho tượng bằng gỗ quý gắn với thời kỳ đầu hình thành chùa đã bị thất lạc. Dẫu vậy, chùa hiện vẫn còn được nhiều tượng thờ mang dấu ấn điêu khắc gỗ đầu thế kỷ 19 như: tượng Hộ pháp, Nam Tào, Bắc Đẩu...

Ngoài tượng thờ, chùa Huệ Lâm còn lưu giữ nhiều hoành phi, liễn đối chạm chìm chữ Hán.Trong đó có các bức như:

Sư cô Thích Nữ Như Nghiêm, người gắn bó tại chùa Huệ Lâm hơn 30 năm cho hay: "Trước đây, cũng từng có sư cô đến chùa xin lưu trú, tu tập nghiên cứu và phiên dịch các câu đối cổ và gửi cho chùa".

Sư cô Thích Nữ Như Nghiêm nói thêm: "Thỉnh thoảng, một số người cũng tìm đến với mong muốn tìm hiểu, quay phim, chụp ảnh. Tuy nhiên, do đây là không gian tu tập thanh tịnh, nhà chùa luôn cân nhắc và hạn chế các hoạt động ghi hình".

Với lịch sử hơn 200 năm, chùa cổ này không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là di sản kiến trúc, nghệ thuật đặc sắc của TP.HCM.

Năm 2005, chùa Sắc tứ Huệ Lâm được Chủ tịch UBND TP.HCM xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại buổi làm việc ngày 17-5, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho rằng để nông nghiệp Việt Nam có hình hài mới và tạo ra giá trị trong tương lai, trước hết cần mở rộng "không gian tư duy nông nghiệp".

Theo ông, lâu nay cách nhìn về nông nghiệp vẫn bị "neo" vào tư duy sản xuất, tức chủ yếu tập trung vào năng suất, sản lượng, kỹ thuật canh tác, mùa vụ và các chính sách hỗ trợ để làm ra nhiều hơn.

Áp lực tăng sản lượng khiến nhiều ngành hàng thường chỉ quan tâm trồng bao nhiêu, thu hoạch bao nhiêu, xuất khẩu bao nhiêu, trong khi chưa chú ý đúng mức đến giá trị gia tăng phía sau sản phẩm.

Ông Hoan cho rằng tư duy sản xuất lấy sản lượng làm mục tiêu, còn tư duy kinh tế nông nghiệp phải lấy giá trị gia tăng làm trung tâm.

Một trái sầu riêng, trái xoài hay trái bưởi không chỉ có giá trị ở phần sản phẩm vật chất, mà còn có thể gắn với câu chuyện vùng trồng, văn hóa bản địa, du lịch nông nghiệp, trải nghiệm tiêu dùng, truy xuất nguồn gốc và niềm tin thị trường.

Dẫn ví dụ từ Thái Lan, ông Hoan nói khi phát triển ngành hàng sầu riêng, họ không chỉ nghĩ đến sản xuất và xuất khẩu trái sầu riêng. Họ còn phát triển du lịch sầu riêng, lễ hội sầu riêng, kể câu chuyện người làm vườn, vùng trồng và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ xoay quanh sản phẩm.

Theo ông, đây là cách một nông sản được nâng lên thành một không gian kinh tế - văn hóa, thay vì chỉ là mặt hàng mua bán thông thường. Khi cạnh tranh với sầu riêng Thái Lan, Việt Nam không chỉ cạnh tranh với một trái sầu riêng, mà cạnh tranh với cả một hệ sinh thái đã được tổ chức, định vị và truyền thông bài bản.

Từ đó, ông đặt vấn đề nông nghiệp Việt Nam cần vượt qua tư duy "chuỗi ngành hàng" tuyến tính, vốn thường đi theo đường thẳng nông dân sản xuất, thương lái thu mua, doanh nghiệp chế biến, hệ thống phân phối bán ra thị trường.

Một điểm được ông Lê Minh Hoan lưu ý là vai trò của truyền thông trong việc tạo dựng niềm tin thị trường và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Theo ông, khi báo chí sử dụng những cụm từ như "rớt giá thê thảm", "đổ đống", "giải cứu", hiệu ứng tâm lý có thể khiến nông dân hoảng sợ bán tháo, người mua chờ giá xuống, doanh nghiệp chậm thu mua, từ đó làm giá giảm nhanh hơn.

Ông cho rằng nói như vậy không có nghĩa là né tránh sự thật. Báo chí vẫn cần phản ánh khó khăn, nhưng cần đi xa hơn việc chỉ kể một câu chuyện buồn. Truyền thông cần mở ra lời giải, chỉ ra mô hình mới, giới thiệu người làm tốt, gợi ý cách tổ chức lại thị trường, thay vì lặp lại vòng xoáy bi quan.

Theo ông Hoan, báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn có thể kiến tạo niềm tin, mở ra hình dung mới và giúp xã hội nhìn nông nghiệp bằng một tâm thế tích cực hơn.

Những mô hình nhỏ, những "mầm xanh" nếu được nhìn thấy, nâng đỡ và truyền cảm hứng có thể lớn lên thành xu hướng.

Ông Hoan nhấn mạnh, muốn có sản phẩm xanh thì phải có người tiêu dùng xanh. Không thể chỉ yêu cầu nông dân sản xuất sạch, doanh nghiệp chế biến xanh hay logistics xanh, trong khi thị trường không sẵn sàng trả giá cho những nỗ lực đó.

Khi người tiêu dùng hiểu rằng mua sản phẩm xanh là góp phần bảo vệ môi trường, hỗ trợ sinh kế nông dân và thúc đẩy một nền nông nghiệp tử tế hơn, sản phẩm xanh mới có không gian sống thực sự.

Cũng tại buổi làm việc, ông Hoan cho rằng trước đây người Việt tin hàng Việt, nay cần làm sao để thế giới tin hàng Việt.

Muốn vậy, nông nghiệp Việt Nam không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà cần hướng tới xuất khẩu cả hệ sinh thái, từ chất lượng, tiêu chuẩn, câu chuyện vùng trồng đến niềm tin của người tiêu dùng.

Theo ông, hệ thống siêu thị, các kênh phân phối và không gian tiêu dùng cần tạo chỗ đứng cho sản phẩm xanh.

Khi đó, hệ sinh thái ngành hàng mới có thể chuyển dần thành hệ sinh thái xanh, trong đó người sản xuất, doanh nghiệp, nhà phân phối, truyền thông và người tiêu dùng cùng tham gia tạo giá trị.

Trong chương trình làm việc, ông Lê Minh Hoan cùng đoàn chuyên gia nông nghiệp đã tham quan tòa soạn hội tụ và trung tâm chuyển đổi số của báo Tuổi Trẻ.

Tại đây, ông bày tỏ ấn tượng với nhịp độ làm việc, cách tổ chức sản xuất nội dung trên nhiều nền tảng, từ báo điện tử, mạng xã hội đến video, podcast.

Ông cho rằng đây là xu hướng cần thiết của báo chí hiện đại, giúp thông tin chính xác, kịp thời tiếp cận đông đảo bạn đọc.

Với hệ sinh thái truyền thông số, báo Tuổi Trẻ có thêm lợi thế để lan tỏa các chủ đề lớn như nông nghiệp xanh, tiêu dùng xanh và phát triển bền vững. Đoàn cũng tham quan khu làm việc, phòng quay và phòng podcast của báo Tuổi Trẻ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 15.7, Ban Chỉ huy quân sự thành phố Cần Thơ và đội K90, Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Quân khu 9, đang khẩn trương khai quật vị trí nghi có 2 hố chôn tập thể liệt sĩ ở ấp Trường Thọ, xã Trường Long Tây, thành phố Cần Thơ.

Trước đó, theo tin báo của ông Nguyễn Quật Khởi (68 tuổi, người dân địa phương), ở ấp Trường Thọ có 2 hố chôn tập thể 12 liệt sĩ thuộc Trung đoàn 10 - Sông Hương, hy sinh sau trận đánh Cái Túc vào khoảng tháng 3 - 4.1973. Trong đó, 1 hố chôn 5 liệt sĩ và hố chôn còn lại 7 liệt sĩ, mỗi hố cách nhau khoảng 1 m.

Theo ông Khởi, hố chôn tập thể các liệt sĩ là khu đất công, trước đây gần một nghĩa trang; sau này thành chợ Trường Lộc, ấp Trường Thọ. Ngày xưa ông làm cỏ công ích tại nghĩa trang nên biết thông tin này.

Về quá trình chôn cất, ông Khởi cho biết những người được giao nhiệm vụ năm đó đã sử dụng 2 xuồng ba lá để chở thi thể các các liệt sĩ, có che tấm ni lông bên trên. Do địch tuần tra gắt gao, trực thăng liên tục quần lượn và bắn phá nên mọi người không thể vận chuyển các liệt sĩ vào bên trong nghĩa trang để an táng. Vì thế, mọi người đã lợi dụng địa hình rậm rạp bên ngoài hàng rào nghĩa trang chôn cất để tránh bị địch phát hiện. Khi di dời nghĩa trang, địa phương không phát hiện 2 hố chôn tập thể của các liệt sĩ cho đến nay.

Sau quá trình đối chiếu các nhân chứng, người dân địa phương và các tài liệu liên quan, lực lượng chuyên môn đã tiến hành khai quật để làm sáng tỏ những thông tin được lưu giữ trong hơn nửa thế kỷ qua.

Thượng tá Lã Phú Huy, Đội trưởng đội K90, Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Quân khu 9, cho biết vị trí người dân trình báo có đường giao thông, nhà dân san sát. Vì vậy, phương pháp tìm kiếm được tính toán kỹ lưỡng, sử dụng nhiều máy đục, máy khoan... Năm xưa, khu vực này có chiến tranh nên khai quật tới đoạn nào thì phải rà phá bom, mìn tới đó. Tuy nhiên, dù khó khăn tới đâu thì anh em chiến sĩ đều quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Thượng tá Tống Hùng Vinh, Phó chủ nhiệm Chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Cần Thơ, cho biết nếu phát hiện hố chôn liệt sĩ tập thể như người dân trình báo thì đơn vị sẽ báo cáo Ban Chỉ đạo 515 thành phố và Quân khu 9, để báo cáo với Ban Chỉ đạo 515 quốc gia. Khi được phép, đơn vị sẽ tiến hành quy tập hài cốt để đưa các anh về nghĩa trang liệt sĩ thành phố Cần Thơ cải táng.

Tin Gốc: Thanh Niên