Giữa lòng TP.HCM sôi động, có một chùa cổ hơn 2 thế kỷ từng được vua ban sắc; đồng thời liên quan với gia đình ông Đỗ Hữu Phương, người giàu thứ 2 Sài Gòn xưa mà dân gian thường có câu: Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định.
Ít ai biết rằng phía sau vẻ tĩnh lặng của chùa Sắc tứ Huệ Lâm là cả một câu chuyện lịch sử, kiến trúc và dấu ấn của giới thượng lưu một thời.
Theo UBND quận 8 cũ, đến nay vẫn chưa tìm thấy tài liệu chính thức xác định thời gian xây dựng chùa Sắc tứ Huệ Lâm (ở 154 Tùng Thiện Vương, quận 8 cũ, TP.HCM). Tuy nhiên, căn cứ vào nội dung câu đối chạm trên thân cột ở chính điện, ngôi chùa do bà Chiêm Thị Mai xây dựng.
Đáng chú ý, khi phu nhân Tổng đốc Đỗ Hữu Phương tiến hành trùng tu vào năm Nhâm Tý (1912), chùa đã có tuổi đời hơn 100 năm. Từ đó, có thể suy đoán chùa được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19 – tức đã tồn tại hơn 2 thế kỷ.
Ban đầu, chùa có tên là Huệ Lâm, sau vì được vua Thành Thái (hoàng đế thứ 10 của nhà Nguyễn, trị vì từ 1889 đến 1907 và nổi tiếng là vị vua yêu nước – PV) ban sắc tứ nên còn được gọi là Sắc tứ Huệ Lâm. Sắc là chiếu mệnh của vua, tứ là ban cho, phong cho. Sắc tứ là loại giấy tờ được ban cho một ngôi chùa hay một người nào đó.
Chùa Sắc tứ Huệ Lâm thuộc hệ phái lâm tế (Trung Hoa) vào thế kỷ 17, thiền sư Nguyên Thiều truyền bá phái Lâm tế vào Việt Nam.
Theo ghi nhận thực tế của phóng viên Thanh Niên, chùa vẫn còn giữ được nét kiến trúc cổ với nếp nhà 5 gian 2 chái, bộ khung chịu lực gồm 48 cột gỗ quý, vì kèo bằng gỗ, kết cấu rui mè. Mái lợp ngói móc, phần diềm mái gắn gốm men xanh hình lá, gờ nóc trang trí cặp rồng tranh châu bằng gốm sứ.
Các chi tiết mái xuôi gắn tượng ông nhật, bà nguyệt, chim phượng hoàng, kỳ lân… tạo nên tổng thể vừa trang nghiêm vừa giàu tính nghệ thuật.
Theo sách Di tích lịch sử – văn hóa ở TP.HCM (tác giả Phạm Hữu Mý, Nguyễn Văn Đường, NXB Tổng hợp TP.HCM), bên trong chùa Sắc tứ Huệ Lâm nổi bật là các pho tượng cổ bằng gỗ chạm trổ tinh xảo.
Ngoài ra, bên trái chính điện chùa có chuông lớn nặng 700 kg và bên phải là bộ trống bát nhã treo trên giá gỗ chạm hình rồng mây.
Theo thời gian, một số pho tượng bằng gỗ quý gắn với thời kỳ đầu hình thành chùa đã bị thất lạc. Dẫu vậy, chùa hiện vẫn còn được nhiều tượng thờ mang dấu ấn điêu khắc gỗ đầu thế kỷ 19 như: tượng Hộ pháp, Nam Tào, Bắc Đẩu…
Ngoài tượng thờ, chùa Huệ Lâm còn lưu giữ nhiều hoành phi, liễn đối chạm chìm chữ Hán.Trong đó có các bức như:
Sư cô Thích Nữ Như Nghiêm, người gắn bó tại chùa Huệ Lâm hơn 30 năm cho hay: “Trước đây, cũng từng có sư cô đến chùa xin lưu trú, tu tập nghiên cứu và phiên dịch các câu đối cổ và gửi cho chùa”.
Sư cô Thích Nữ Như Nghiêm nói thêm: “Thỉnh thoảng, một số người cũng tìm đến với mong muốn tìm hiểu, quay phim, chụp ảnh. Tuy nhiên, do đây là không gian tu tập thanh tịnh, nhà chùa luôn cân nhắc và hạn chế các hoạt động ghi hình”.
Với lịch sử hơn 200 năm, chùa cổ này không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là di sản kiến trúc, nghệ thuật đặc sắc của TP.HCM.
Năm 2005, chùa Sắc tứ Huệ Lâm được Chủ tịch UBND TP.HCM xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.
Ngày 2/6, lãnh đạo UBND phường Bắc Nha Trang cho biết cơ quan chức năng của địa phương đã kiểm tra hiện trường sau khi người dân phản ánh về một đường ống lạ xuất hiện tại khu vực biển Hòn Chồng.
Theo ghi nhận, đường ống được đấu nối từ khu dân cư ven biển, kéo dài qua bờ kè rồi vươn ra biển. Vị trí phát hiện nằm gần khu vực tập trung đông người dân và du khách tắm biển.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang đã thành lập đoàn kiểm tra thực địa, rà soát nguồn gốc và mục đích sử dụng của đường ống. Qua kiểm tra, bước đầu lực lượng chức năng xác định đây là hệ thống lấy nước biển phục vụ hoạt động nuôi tôm của các hộ dân trong giai đoạn trước.
Hiện khu vực nuôi trồng thủy sản đã chấm dứt hoạt động, hệ thống đường ống không còn được sử dụng và chưa xác định được chủ sở hữu.
Bước đầu, cơ quan chức năng chưa phát hiện dấu hiệu xả nước thải hoặc chất thải ra môi trường biển thông qua hệ thống đường ống.
Theo đánh giá của Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang, việc đường ống lộ ra khi thủy triều xuống thấp có thể khiến người dân hiểu nhầm đây là hệ thống xả thải ra biển, ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch của địa phương.
Ngoài ra, đường ống có thể gây mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người dân, du khách khi vui chơi, tắm biển.
Trung tâm dịch vụ sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang cho biết sẽ tiếp tục rà soát hồ sơ liên quan để xác minh nguồn gốc và chủ sở hữu công trình.
Theo trung tâm này, trường hợp xác định hệ thống không còn giá trị sử dụng và việc tháo dỡ không ảnh hưởng đến môi trường biển, địa hình tự nhiên cũng như hạ tầng kỹ thuật hiện hữu, đơn vị sẽ đề xuất UBND phường báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương tháo dỡ nhằm bảo đảm mỹ quan đô thị và an toàn cho người dân, du khách.
18h chiều 14-5, ông lão bán kem tên là Nguyễn Hữu Phố (86 tuổi, trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) qua đời.
Một người bình thường, làm công việc bình dị, sống cuộc đời bình yên lại trở thành ký ức của nhiều thế hệ. Hàng ngàn status được viết, hành chục ngàn lượt like, bình luận về "ông lão bán kem qua đời" với những ký ức được nhắc nhớ.
Từ chiều qua đến sáng nay, dân mạng Kon Tum như trầm xuống. Lướt mạng xã hội, tin buồn lan đi rất nhanh, không ồn ào nhưng đủ khiến nhiều người chững lại "ông lão bán kem quen thuộc với bao thế hệ đô thị Kon Tum đã qua đời".
Ông lão thân thuộc đến mức người dưng cũng chạnh lòng khi hay ông qua đời. Chị Thủy (41 tuổi, phường Kon Tum) kể "hồi tôi còn nhỏ, mỗi lần thấy xe kem của ông là mừng ghê lắm. Được mẹ mua kem cho ăn. Lớn lên tí, tôi và bạn học tự mua. Giờ tôi mua cho con. Tin ông mất khiến tôi nhớ lại rất nhiều chuyện".
Nhiều người sống ở TP Kon Tum (cũ) vẫn nhớ ông Phố bắt đầu bán kem từ năm 1985, và hình ảnh ông cùng chiếc xe kem thành hình ảnh xuyên qua năm tháng.
Chiếc xe kem cũ rong ruổi qua từng con phố, từng cổng trường, suốt gần bốn thập kỷ.
"Rất nhiều người không biết tên ông, nhưng nhắc đến ông lão bán kem, tôi đảm bảo cả TP Kon Tum (cũ) sẽ biết", chú Hùng (64 tuổi, phường Đăk Bla) nói.
Người ta nhớ về ông không chỉ vì cây kem mát lạnh, mà còn vì cách ông sống. Cái vị ngọt ấy, không chỉ đến từ đường sữa, mà còn từ tấm lòng của người bán và cảm xúc của người thưởng thức.
Nhiều học sinh thế hệ 8X, 9X vẫn nhớ và kể trên mạng về thuở khó nghèo, lũ trẻ con đứa có tiền, đứa không. Thấy cả nhóm đều mua kem, chỉ một đứa đứng nhìn, thương, ông lão gọi lại "miễn phí" cho đứa trẻ ấy. Chỉ vậy thôi, nhưng đủ lấp đầy ký ức nhiều đứa trẻ.
Nhiều người khác thì bình luận rằng dù đã lớn tuổi, "tứ tán" đi làm. Nhưng mỗi mùa Tết, hay dịp trở về trường cũ, cả lớp lại tìm xe kem sữa của ông để mua "vị ngọt" và lì xì cho ông như một cách tri ân người "giữ quá khứ".
Một vòng tròn ký ức cứ thế nối dài, từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành. Từ thế hệ này sang thế hệ khác.
"Đi bán kem cũng vui", ông từng nói khi có người hỏi ông "già rồi sao không nghỉ". Có lẽ chính niềm vui giản dị ấy đã giữ ông đi suốt những con đường, qua bao mùa nắng mưa.
Tin ông mất khiến nhiều người lặng đi. Không ít người nói rằng, đến lúc này họ mới biết tên thật của ông. Phố, cái tên như "vận" vào cuộc đời rong ruổi của ông.
Có người viết: "Ông đi, một nửa Kon Tum buồn thương và hoài niệm". Kèm với những dòng trạng thái như vậy là rất nhiều hình ảnh về ông.
Câu nói "một nửa Kon Tum buồn thương" không phải cường điệu. Bởi trong ký ức nhiều thế hệ, hình ảnh ông gắn với những buổi tan học, những đồng tiền lẻ, những tiếng gọi nhau nơi cổng trường.
Có người đi xa, mỗi lần về Kon Tum lại chạy xe vòng vòng chỉ để tìm ông, như tìm lại một phần tuổi thơ đã mất.
Và rồi tối nay, khi nghe tin ông qua đời, có người đã bật khóc "như con nít", dù họ đang sống cuộc đời của người lớn với bộn bề lo toan.
Cuộc đời ông lặng lẽ như chính cách ông rời đi. Không ồn ào, không phô trương. Nhưng sự ra đi ấy để lại một khoảng trống rất thật.
Một chiếc xe kem cũ, vài cây kem mát lạnh, những thứ tưởng chừng nhỏ bé, lại chứa đựng cả một bầu trời ký ức của bao người.
Trên mạng, người ta rủ nhau đến đường Đào Duy Từ (phường Kon Tum) thắp cho ông một nén nhang. Không chỉ để tiễn một con người, mà còn để tiễn một phần tuổi thơ của chính mình.
Thấy sự tiếc thương tràn ngập mới thấy, có những con người không cần làm điều gì lớn lao, vẫn có thể trở thành một phần của vùng đất.
"Vĩnh biệt ông, người đã mang vị ngọt của tuổi thơ đến cho biết bao thế hệ Kon Tum", một bình luận được viết...
Sáng 25.5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội tiếp tục phiên tòa phúc thẩm với 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga, cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm và một số đơn vị liên quan. Theo kế hoạch trước đó, tòa sẽ tuyên án phúc thẩm vào sáng nay.
Tại phiên tòa, đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội 2 lần đề nghị dừng phiên tòa, song chủ tọa vẫn tiếp tục làm việc, xét hỏi lại ông Phong cùng một số chuyên viên để làm rõ hơn mục đích, động cơ khi nhận tiền của các doanh nghiệp.
Trả lời thẩm vấn tại phiên tòa, ông Phong tiếp tục khẳng định như những lần khai báo trước rằng "không nhận tiền để bỏ qua các sai phạm". Ông Phong chỉ đồng ý chủ trương nhận tiền khi cấp dưới báo cáo đã làm ngoài giờ để hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ cho đúng, như hướng dẫn dịch thuận, công chứng, giúp lấy tài liệu... nên họ cảm ơn.
Ông Phong thừa nhận đó là "cái sai của mình", nhưng khẳng định rằng không có hồ sơ nào được cấp phép sai quy định. Nhiều doanh nghiệp có bộ phận pháp chế tốt, họ không làm sai hồ sơ, chỉ một lần là hồ sơ hoàn thiện và được cấp phép, không phải chi tiền cảm ơn.
"Bị cáo không bao giờ nhận tiền để bỏ qua sai phạm cho các hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ không có tiền vẫn được cấp phép là rất lớn", ông Phong khai và khẳng định đã chỉ đạo rút một tỷ lệ nhất định để hậu kiểm tránh sai sót. Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng vào cuộc kiểm tra nhưng không có sai phạm.
Một số bị cáo khác được xét hỏi lại cũng khẳng định không nhận được chỉ đạo về việc "nhận tiền của doanh nghiệp để bỏ qua sai phạm". Các bị cáo này khẳng định nhiều trường hợp doanh nghiệp không đưa tiền nhưng hồ sơ chuẩn chỉnh, họ vẫn duyệt để cho cấp phép.
Sau khi xét hỏi bổ sung, đại diện viện kiểm sát đã đề nghị HĐXX giảm án cho bị cáo Lê Hoàng, cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế (chồng bà Trần Việt Nga), xuống còn 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội nhận hối lộ (án sơ thẩm 5 năm tù).
Một số bị cáo khác, đại diện viện kiểm sát đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn. Giữ nguyên đề nghị giảm cho ông Nguyễn Thanh Phong Phong từ 4 - 5 năm tù (án sơ thẩm 20 năm), bà Trần Việt Nga 2 - 3 năm (án sơ thẩm 15 năm) cùng về tội nhận hối lộ. Các bị cáo còn lại, đề nghị cho hưởng án treo hoặc giảm 3 - 4 năm tù.
Kết thúc phiên tòa sáng nay, chủ tọa quyết định tòa tiếp tục nghị án và sẽ tuyên án vào 9 giờ sáng 27.5.
Trước đó, được nói lời sau cùng, bà Trần Việt Nga tha thiết mong hội đồng xét xử xem xét hoàn cảnh gia đình mình để chồng bà là bị cáo Lê Hoàng được hưởng án treo, ở nhà nuôi con cho bà yên tâm cải tạo.
Ông Lê Hoàng cũng mong HĐXX xem xét giảm nhẹ cho vợ chồng ông, để bà Nga sớm trở về chăm sóc gia đình.
Theo hồ sơ vụ án, từ 2018 - 2025, các lãnh đạo, cựu lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm và một số cá nhân, doanh nghiệp đã có hành vi đưa, nhận hối lộ với số tiền rất lớn. Tiêu cực xảy ra trong quá trình thực hiện 3 thủ tục về thẩm định, cấp phép, qua đó các bị cáo đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 107 tỉ đồng.
Trong đó, ông Phong hưởng lợi gần 44 tỉ đồng, bà Nga hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng, ông Hoàng hưởng lợi gần 1 tỉ đồng.
