Tổng thống Donald Trump đã rời Thổ Nhĩ Kỳ tối 9/7 trên chiếc Không lực Một cũ thay vì chiếc Boeing 747-8 mới do Qatar tặng, như một biện pháp phòng ngừa an ninh liên quan đến việc xung đột với Iran bùng phát trở lại, truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin cho hay.
Theo các nguồn tin, sự thay đổi vào phút chót này dường như được thực hiện theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ.
Quyết định đổi máy bay làm dấy lên thêm những câu hỏi về việc liệu chiếc chuyên cơ mới mà ông Trump đã thúc đẩy đưa vào hoạt động sớm nhất có thể có được trang bị đầy đủ các biện pháp an ninh cần thiết trong quá trình cải tạo kéo dài một năm qua hay không.
Các nghị sĩ và một số quan chức đã bày tỏ lo ngại rằng tiến độ gấp rút có thể không cho phép lắp đặt đầy đủ hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến và các nâng cấp khác nhằm bảo vệ tổng thống.
Trong một tuyên bố, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung khẳng định: “Chiếc Không lực Một mới là một máy bay hiện đại hàng đầu, được trang bị các giao thức an ninh cấp cao nhằm bảo đảm an toàn cho tổng thống và đội ngũ của ông”.
Ông nói thêm: “Như tổng thống đã nói gần đây, có rất nhiều đối thủ của nước Mỹ đang nhắm vào ông ấy, và chúng tôi sử dụng mọi công cụ có trong tay, bao gồm đánh lạc hướng và tạo thông tin gây nhiễu, để đối phó với những mối đe dọa đó”.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết, phi cơ mới dường như không sở hữu đầy đủ các tính năng của chiếc Không lực Một cũ.
Theo các nguồn tin này, việc đổi máy bay khi ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chỉ là một biện pháp phòng ngừa theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ, chứ không phải do xuất hiện một mối đe dọa cụ thể.
Ông Trump, người nhiều lần bày tỏ sự thích thú với các tiện nghi sang trọng trên chiếc chuyên cơ mới, đã sử dụng máy bay này để tới Thổ Nhĩ Kỳ hôm 7/7 dự hội nghị thượng đỉnh NATO.
Sau khi ông tới Ankara, xung đột với Iran bùng phát trở lại và Mỹ đã tiến hành một loạt cuộc tấn công nhằm vào Iran trong lúc ông Trump cùng các nhà lãnh đạo NATO đang ở cách khu vực giao tranh khoảng 1.600km.
Ngày 9/7, ông Trump phủ nhận việc thay đổi máy bay là vì lý do an ninh. Thay vào đó, ông khẳng định chiếc chuyên cơ mới được điều động đi trước để ghé thăm các căn cứ quân sự Mỹ và cho binh sĩ tham quan vì chiếc máy bay này “thật tuyệt vời”.
Trước đó cùng ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ sử dụng chiếc Không lực Một cũ để rời Ankara “vì hoài niệm”, trong khi chiếc mới sẽ được đưa tới căn cứ không quân Mildenhall ở Anh để các quân nhân Mỹ có cơ hội tham quan.
Mật vụ Mỹ từ chối bình luận thêm về sự việc.
Khi rời Ankara, ông Trump lên chiếc Không lực Một cũ nhanh một cách bất thường, trước cả khi các phóng viên đi cùng kịp quan sát hoặc chụp ảnh ông bước lên cầu thang máy bay như thường lệ. Các hành khách trên máy bay cũng được yêu cầu kéo rèm cửa sổ xuống trước khi cất cánh.
Chiếc máy bay hạ cánh xuống Mildenhall vào đêm muộn 9/7, sau đó ông Trump chuyển sang chiếc Boeing 747-8 mới để bay về Washington.
Sau khi rời Ankara, ông Trump nói với các phóng viên rằng có lẽ họ được yêu cầu kéo rèm cửa vì đang ở trên “một chuyến bay nguy hiểm” do mối đe dọa từ Iran.
Hoài nghi về chuyên cơ mới
Chiếc Không lực Một cũ từ lâu được cho là được trang bị hệ thống có khả năng làm mù đầu dò của tên lửa phòng không đang lao tới, cùng các thiết bị phóng mồi bẫy để đánh lừa tên lửa và khiến chúng chệch hướng.
Hiện chưa rõ bao nhiêu trong số các năng lực phòng thủ này, nếu có, đã được lắp đặt trên chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng mà ông Trump rất muốn đưa vào sử dụng.
Các quan chức ngành quốc phòng và Lầu Năm Góc cho biết việc nâng cấp toàn diện như vậy có thể tiêu tốn tới 1 tỷ USD và mất khoảng 2 năm để hoàn thành.
Không quân Mỹ bắt đầu nâng cấp chiếc Boeing 747 này tại Mỹ từ mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, việc đẩy nhanh tiến độ cải tạo máy bay có thể dẫn tới việc các hệ thống an ninh quan trọng không được lắp đặt đầy đủ, bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa hoặc các thiết bị bảo vệ máy bay trước tác động điện từ của một vụ nổ hạt nhân.
Ông Andrew P. Hunter, cựu Trợ lý Bộ trưởng Không quân phụ trách chương trình Không lực Một dưới thời Tổng thống Joe Biden, cho biết việc cải tạo một chiếc Boeing 747 thành Không lực Một đúng nghĩa thường cần hơn 1 năm làm việc.
Theo ông, ngay cả khi máy bay có nội thất sang trọng thì vẫn cần những thay đổi lớn về cấu trúc để tích hợp các hệ thống an ninh đặc biệt, công việc đòi hỏi nhiều thời gian hơn khoảng thời gian mà Không quân có để cải tạo chiếc máy bay do Qatar tặng.
Các nguồn tin khác nói rằng những nâng cấp phức tạp này bao gồm các hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến và việc gia cố hệ thống dây điện của máy bay để chống lại xung điện từ (EMP) trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công hạt nhân.
Hiện chưa rõ những công việc này có được thực hiện trên chiếc Boeing 747 của Qatar hay không.
Phái đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này bao gồm các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, các doanh nhân quyền lực nhất của Mỹ và các thành viên trong gia đình Tổng thống Trump.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đi cùng Tổng thống Trump, bất chấp các lệnh trừng phạt mà Trung Quốc áp đặt lên ông vào năm 2020.
Ông Pete Hegseth sẽ là Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm đầu tiên của Mỹ đến thăm Trung Quốc kể từ năm 2018.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có mặt trong đoàn tháp tùng, sau cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Hàn Quốc.
Ông Eric Trump, con trai thứ của Tổng thống Trump, người điều hành Tập đoàn Trump - “đế chế” kinh doanh của gia đình Tổng thống, đã được đón tiếp trên thảm đỏ khi ông bước từ chuyên cơ Không Lực Một xuống sân bay Bắc Kinh vào tối 13/5.
Đi cạnh ông Eric Trump là bà Lara Trump, vợ ông, và phía sau họ là tỷ phú Elon Musk, cựu cố vấn cấp cao của Tổng thống Trump và là một trong số lãnh đạo doanh nghiệp được mời đi cùng Tổng thống Trump trong chuyến công du Trung Quốc.
Ông Brett Ratner, nhà sản xuất và đạo diễn phim, cũng được các phóng viên nhìn thấy trên chuyên cơ Không Lực Một. Ông Ratner là đạo diễn của bộ phim tài liệu Melania của Amazon về Đệ nhất phu nhân Melania Trump.
Hội nghị thượng đỉnh, có thể định hình chương tiếp theo trong quan hệ Mỹ - Trung, dự kiến bắt đầu vào ngày 14/5. Theo các quan chức cấp cao của Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thảo luận về thương mại và đầu tư, cùng với cuộc chiến ở Iran và các vấn đề khác.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh cảnh báo hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Dưới đây là một số thành viên trong phái đoàn tháp tùng Tổng thống Trump tới Trung Quốc:
Các quan chức Nhà Trắng gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Các lãnh đạo doanh nghiệp gồm Tim Cook của Apple, Jensen Huang của Nvidia, Cristiano Amon của Qualcomm, Elon Musk của Tesla, Ryan McInerney của Visa, Larry Fink của BlackRock, Stephen Schwarzman của Blackstone, Kelly Ortberg của Boeing, Brian Sikes của Cargill, Jane Fraser của Citi, Jim Anderson của Coherent, Larry Culp của GE Aerospace, David Solomon của Goldman Sachs, Jacob Thaysen của Illumina, Michael Miebach của Mastercard, Dina Powell McCormick của Meta, Sanjay Mehrotra của Micron.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ tới Mỹ để tham dự trận chung kết World Cup vào ngày 19/7 (giờ Mỹ) theo lời mời của Tổng thống Donald Trump, mở ra cơ hội ngoại giao hàn gắn quan hệ sau một tháng căng thẳng leo thang trong khu vực.
Tổng thống Sheinbaum cho biết bà đã nhận được "lời mời trực tiếp" từ Tổng thống Trump để đến xem trận chung kết. Bà nói sẽ công bố thêm thông tin về chuyến đi vào ngày 18/7 và sẽ trở về Mexico vào sáng 20/7.
"Chúng tôi đã đặt vé máy bay", bà Sheinbaum nói khi đề cập đến chuyến đi.
Trong thời gian qua, bà Sheinbaum nhiều lần bất đồng với ông Trump về chính sách Mỹ với người nhập cư. Nhiều công dân Mexico được cho là đã thiệt mạng khi bị giam giữ trong các cơ sở quản lý nhập cư của Mỹ.
Tại cuộc họp hôm 17/7, ông Michael Kozak, quan chức cấp cao phụ trách các vấn đề Tây Bán cầu của Bộ Ngoại giao Mỹ, đã trả lại các công hàm mà Mexico gửi liên quan đến những trường hợp tử vong này và đề nghị Mexico sử dụng các kênh ngoại giao để giải quyết.
Phía Mexico khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ quyền lợi của công dân nước này đang bị giam giữ theo diện nhập cư tại Mỹ.
Mexico và Mỹ cũng đang tiếp tục làm việc để đạt được một thỏa thuận thương mại sau khi cơ chế tự động gia hạn hiệp định thương mại tự do khu vực hết hiệu lực hồi đầu tháng. Vòng đàm phán thứ 3 sẽ bắt đầu vào tuần tới tại Mexico City, trong khi Canada đã tạm lùi bước khỏi tiến trình đàm phán.
Tổng thống Trump cho biết ông có kế hoạch trao đổi với Thủ tướng Carney về tình trạng khói từ các vụ cháy rừng ở Canada lan xuống lãnh thổ Mỹ. Ông cho rằng ô nhiễm này đã khiến Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD và cần được tính đến trong chính sách áp thuế đối với Canada.
Tổng thống Trump, vốn đang có quan hệ căng thẳng với Thủ tướng Carney, cho biết sẽ gọi điện cho nhà lãnh đạo Canada để hỏi ông dự định làm gì nhằm xử lý tình trạng mà ông Trump gọi là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Ngay sau khi nhậm chức vào năm 2025, ông Trump đã áp thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu chủ chốt từ Canada, khiến chính phủ của ông Carney áp dụng các biện pháp đáp trả.
Ngày 16/7, ông Carney cho rằng Mỹ có thể làm nhiều hơn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nguyên nhân khiến nhiệt độ toàn cầu tăng cao và các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn.
Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Canada sẽ gặp nhau tại trận chung kết World Cup ở bang New Jersey.
Theo TASS dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Nga ngày 27.5, các UAV bị bắn hạ trên các vùng Belgorod, Krasnodar, Kursk, Oryol, Tula, Volgograd và Voronezh, cũng như tại Crimea, biển Đen và biển Azov.
Các quan chức Nga cho biết lực lượng phòng không đã đánh chặn tên lửa và UAV tại nhiều khu vực. Trong khi đó, các đoạn video và kênh giám sát địa phương ghi nhận cháy nổ tại một số địa điểm được cho là có liên quan hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga, theo The Kyiv Independent.
Thống đốc tỉnh Voronezh Alexander Gusev nói lực lượng phòng không đã bắn hạ hai "mục tiêu tốc độ cao". Theo ông, không có thương vong, nhưng mảnh vỡ rơi xuống làm hư hại một cửa hàng sửa lốp xe và một công trình phụ trợ.
Ở thành phố Taganrog thuộc tỉnh Rostov, người dân báo cáo nghe nhiều tiếng nổ và nhìn thấy khói bốc lên tại một số khu vực. Các thông tin ban đầu cho rằng hỏa hoạn có thể xảy ra tại một cơ sở chuyên bảo trì, sửa chữa thiết bị hàng không của Nga. Taganrog nằm trên bờ biển Azov, cách biên giới Ukraine khoảng 40 km.
Tại vùng Krasnodar, các kênh giám sát địa phương đưa tin nhà máy lọc dầu Tuapse trên bờ biển Đen có thể nằm trong số các mục tiêu bị tấn công. Chính quyền Nga nói mảnh vỡ UAV rơi xuống khu vực cảng biển Tuapse gây cháy. Quân đội Ukraine hồi tháng 5 từng xác nhận đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse 4 lần trong mùa xuân.
Tại Sevastopol ở Crimea, Thống đốc Mikhail Razvozhayev nói thành phố bị tấn công bằng nhiều loại vũ khí, trong đó có thể gồm tên lửa Storm Shadow. Một tên lửa được cho là đã đánh trúng tòa nhà chi nhánh phía nam của Ngân hàng Trung ương Nga tại Sevastopol, khiến mái nhà bốc cháy và làm hư hại cửa sổ, ban công của các tòa nhà lân cận do sóng xung kích.
Trong khi đó, TASS dẫn lời bà Yevgenia Yashina, Giám đốc truyền thông của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, nói thành phố Enerhodar, nơi đặt nhà máy này, đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV từ Ukraine đêm 26.5.
Phía Ukraine chưa bình luận về các thông tin trên.
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 27.5, thiếu tướng Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 Ukraine, cho rằng quân đội Nga đã kiệt sức và khó tạo ra các đột phá lớn.
Theo ông, nếu Ukraine có thể tạo ra và duy trì đà tiến công trong vài tháng tới, Kyiv có thể giành lại thế chủ động dọc chiến tuyến, đồng thời buộc Nga từ bỏ mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk ở miền đông Ukraine. "Tôi tin rằng 6 đến 9 tháng tới sẽ là bước ngoặt. Chính xác hơn, tôi nghĩ 6 tháng tới là quan trọng nhất", ông Biletsky nói.
"Chúng tôi cần xác định những hướng có thể cải thiện vị thế, kiểm soát một số điểm chiến lược, rồi đàm phán với Nga từ vị thế mạnh, chứ không phải yếu, về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định", ông Biletsky nói. Theo ông, xét về quân sự, mục tiêu này là khả thi. Vấn đề Donetsk hiện là một trong những trở ngại lớn trong các nỗ lực hòa đàm giải quyết xung đột Nga - Ukraine do Mỹ làm trung gian.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 26.5 tiếp tục thúc đẩy ý tưởng về một thỏa thuận ngừng bắn giới hạn, xem đây là bước thử nghiệm để tiến tới một lệnh ngừng bắn rộng hơn với Nga. Ông cho hay hình thức cụ thể vẫn chưa được quyết định, song nhấn mạnh Ukraine muốn bắt đầu từ một lĩnh vực hẹp, có phạm vi rõ ràng, để kiểm chứng khả năng các bên tuân thủ.
Phía Nga chưa bình luận về các thông tin trên.
NATO đang lên kế hoạch tăng cường phòng thủ tại khu vực Baltic bằng một cấu trúc chỉ huy mới, cho phép điều động nhanh lực lượng Đức và Hà Lan đến Latvia và Estonia trong trường hợp xảy ra xung đột với Nga, theo Reuters ngày 26.5.
Hiện các hoạt động của NATO tại vùng Baltic và miền bắc Ba Lan được điều phối bởi một bộ chỉ huy đa quốc gia đặt tại Szczecin, Ba Lan. Theo kế hoạch đang được thảo luận, Quân đoàn Đức - Hà Lan, đặt tại Münster (Đức), sẽ được giao nhiệm vụ bảo vệ Latvia và Estonia.
Theo Reuters dẫn các nguồn thạo tin, sự điều chỉnh này sẽ phân chia rõ hơn trách nhiệm trong khu vực, đồng thời giúp NATO tăng khả năng triển khai lực lượng quy mô lớn trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, việc bổ sung thêm một quân đoàn chỉ huy sẽ giúp liên minh có thể điều động "lực lượng lớn một cách nhanh chóng", trong bối cảnh các nước Baltic nằm gần Nga và bị xem là điểm dễ tổn thương về địa lý.
Đức, Hà Lan và các đối tác dự kiến sẽ phối hợp tăng cường lực lượng được phân công. Một quân đoàn khi hoạt động đầy đủ thường có khoảng 40.000 - 60.000 binh sĩ. Tuy nhiên, hiện chưa rõ khi nào quyết định này có hiệu lực, cũng như số lượng binh sĩ cụ thể sẽ được đặt dưới quyền chỉ huy mới trong trường hợp khủng hoảng.
Kế hoạch tái cấu trúc cho thấy NATO tiếp tục coi Baltic là khu vực trọng yếu trong thế trận phòng thủ sườn phía đông, đặc biệt giữa lúc chiến sự Nga - Ukraine kéo dài và căng thẳng an ninh tại châu Âu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Các quan chức tình báo và an ninh châu Âu ngày 27.5 nói với The Wall Street Journal rằng họ ngày càng quan ngại khả năng Nga mở rộng chiến sự ra ngoài Ukraine, trong đó có thể tìm cách thử phản ứng của NATO tại các nước Baltic, biển Baltic hoặc Bắc Cực.
