Tổng thống Donald Trump đã rời Thổ Nhĩ Kỳ tối 9/7 trên chiếc Không lực Một cũ thay vì chiếc Boeing 747-8 mới do Qatar tặng, như một biện pháp phòng ngừa an ninh liên quan đến việc xung đột với Iran bùng phát trở lại, truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin cho hay.
Theo các nguồn tin, sự thay đổi vào phút chót này dường như được thực hiện theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ.
Quyết định đổi máy bay làm dấy lên thêm những câu hỏi về việc liệu chiếc chuyên cơ mới mà ông Trump đã thúc đẩy đưa vào hoạt động sớm nhất có thể có được trang bị đầy đủ các biện pháp an ninh cần thiết trong quá trình cải tạo kéo dài một năm qua hay không.
Các nghị sĩ và một số quan chức đã bày tỏ lo ngại rằng tiến độ gấp rút có thể không cho phép lắp đặt đầy đủ hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến và các nâng cấp khác nhằm bảo vệ tổng thống.
Trong một tuyên bố, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung khẳng định: “Chiếc Không lực Một mới là một máy bay hiện đại hàng đầu, được trang bị các giao thức an ninh cấp cao nhằm bảo đảm an toàn cho tổng thống và đội ngũ của ông”.
Ông nói thêm: “Như tổng thống đã nói gần đây, có rất nhiều đối thủ của nước Mỹ đang nhắm vào ông ấy, và chúng tôi sử dụng mọi công cụ có trong tay, bao gồm đánh lạc hướng và tạo thông tin gây nhiễu, để đối phó với những mối đe dọa đó”.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết, phi cơ mới dường như không sở hữu đầy đủ các tính năng của chiếc Không lực Một cũ.
Theo các nguồn tin này, việc đổi máy bay khi ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chỉ là một biện pháp phòng ngừa theo khuyến nghị của Mật vụ Mỹ, chứ không phải do xuất hiện một mối đe dọa cụ thể.
Ông Trump, người nhiều lần bày tỏ sự thích thú với các tiện nghi sang trọng trên chiếc chuyên cơ mới, đã sử dụng máy bay này để tới Thổ Nhĩ Kỳ hôm 7/7 dự hội nghị thượng đỉnh NATO.
Sau khi ông tới Ankara, xung đột với Iran bùng phát trở lại và Mỹ đã tiến hành một loạt cuộc tấn công nhằm vào Iran trong lúc ông Trump cùng các nhà lãnh đạo NATO đang ở cách khu vực giao tranh khoảng 1.600km.
Ngày 9/7, ông Trump phủ nhận việc thay đổi máy bay là vì lý do an ninh. Thay vào đó, ông khẳng định chiếc chuyên cơ mới được điều động đi trước để ghé thăm các căn cứ quân sự Mỹ và cho binh sĩ tham quan vì chiếc máy bay này “thật tuyệt vời”.
Trước đó cùng ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ sử dụng chiếc Không lực Một cũ để rời Ankara “vì hoài niệm”, trong khi chiếc mới sẽ được đưa tới căn cứ không quân Mildenhall ở Anh để các quân nhân Mỹ có cơ hội tham quan.
Mật vụ Mỹ từ chối bình luận thêm về sự việc.
Khi rời Ankara, ông Trump lên chiếc Không lực Một cũ nhanh một cách bất thường, trước cả khi các phóng viên đi cùng kịp quan sát hoặc chụp ảnh ông bước lên cầu thang máy bay như thường lệ. Các hành khách trên máy bay cũng được yêu cầu kéo rèm cửa sổ xuống trước khi cất cánh.
Chiếc máy bay hạ cánh xuống Mildenhall vào đêm muộn 9/7, sau đó ông Trump chuyển sang chiếc Boeing 747-8 mới để bay về Washington.
Sau khi rời Ankara, ông Trump nói với các phóng viên rằng có lẽ họ được yêu cầu kéo rèm cửa vì đang ở trên “một chuyến bay nguy hiểm” do mối đe dọa từ Iran.
Hoài nghi về chuyên cơ mới
Chiếc Không lực Một cũ từ lâu được cho là được trang bị hệ thống có khả năng làm mù đầu dò của tên lửa phòng không đang lao tới, cùng các thiết bị phóng mồi bẫy để đánh lừa tên lửa và khiến chúng chệch hướng.
Hiện chưa rõ bao nhiêu trong số các năng lực phòng thủ này, nếu có, đã được lắp đặt trên chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng mà ông Trump rất muốn đưa vào sử dụng.
Các quan chức ngành quốc phòng và Lầu Năm Góc cho biết việc nâng cấp toàn diện như vậy có thể tiêu tốn tới 1 tỷ USD và mất khoảng 2 năm để hoàn thành.
Không quân Mỹ bắt đầu nâng cấp chiếc Boeing 747 này tại Mỹ từ mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, việc đẩy nhanh tiến độ cải tạo máy bay có thể dẫn tới việc các hệ thống an ninh quan trọng không được lắp đặt đầy đủ, bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa hoặc các thiết bị bảo vệ máy bay trước tác động điện từ của một vụ nổ hạt nhân.
Ông Andrew P. Hunter, cựu Trợ lý Bộ trưởng Không quân phụ trách chương trình Không lực Một dưới thời Tổng thống Joe Biden, cho biết việc cải tạo một chiếc Boeing 747 thành Không lực Một đúng nghĩa thường cần hơn 1 năm làm việc.
Theo ông, ngay cả khi máy bay có nội thất sang trọng thì vẫn cần những thay đổi lớn về cấu trúc để tích hợp các hệ thống an ninh đặc biệt, công việc đòi hỏi nhiều thời gian hơn khoảng thời gian mà Không quân có để cải tạo chiếc máy bay do Qatar tặng.
Các nguồn tin khác nói rằng những nâng cấp phức tạp này bao gồm các hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến và việc gia cố hệ thống dây điện của máy bay để chống lại xung điện từ (EMP) trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công hạt nhân.
Hiện chưa rõ những công việc này có được thực hiện trên chiếc Boeing 747 của Qatar hay không.
Sở cứu hỏa Daejeon thông báo một con sói đực hai tuổi tại vườn thú O-World đã đào đất dưới hàng rào, thoát khỏi khu nuôi nhốt lúc 9h18 hôm nay.
Sau khi vườn thú trình báo, giới chức đã huy động khoảng 250 người truy tìm con thú, gồm 110 cảnh sát, 37 lính cứu hỏa, 100 nhân viên O-World, cùng các thợ săn chuyên nghiệp.
Ban đầu, lực lượng cứu hỏa điều động 11 người tìm con sói trong vườn thú, tin rằng con vật chưa rời khỏi khuôn viên. Tuy nhiên, khoảng 4 tiếng sau, con sói được phát hiện đang lang thang gần ngã tư O-World, khiến chính quyền mở rộng phạm vi tìm kiếm.
Khi phát hiện sói sổng chuồng, vườn thú đã sơ tán du khách và chặn lối vào. Giới chức thành phố cũng phát cảnh báo tình huống khẩn cấp, yêu cầu người dân khu vực hết sức cẩn thận. "Tuyệt đối không được tự ý tiếp cận hay bắt con vật nếu phát hiện", thông báo có đoạn.
Nhóm điều phối ứng phó khẩn cấp, ban đầu đặt tại O-World, đã được chuyển tới Trường Tiểu học Sanseong nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh.
O-World là khu phức hợp giải trí lớn ở Daejeon, kết hợp vườn thú, thảo cầm viên, công viên giải trí. Vườn thú O-World nuôi nhốt hàng trăm loài động vật gồm cả thú ăn thịt như hổ, sư tử, chó sói. Cơ sở này có khu safari cho phép quan sát động vật trong không gian bán tự nhiên.
Sở thú này từng để sổng một con báo sư tử hồi tháng 9/2018. Con vật bị bắn chết sau khoảng 4 giờ 30 phút.
Đức Trung (Theo Korea Times, Korea JoongAng Daily, Korea Herald)
Các vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus từ 6/5 đến 8/5 ghi nhận một dải loang màu xám và trắng, bao phủ vùng biển phía tây đảo Kharg của Iran.
"Vệt loang này nhìn bằng mắt thường khá giống loang dầu", Leon Moreland, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường trụ sở Anh, nói. Ông ước tính khu vực bị bao phủ rộng khoảng 45 km2.
Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu, hàng hóa Data Desk, cũng nhận định ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy đây là vệt dầu loang. Theo ông, đây nhiều khả năng là vụ tràn dầu lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ, Israel - Iran bùng phát.
Quân đội Mỹ và phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva chưa bình luận về hình ảnh này. Nguyên nhân và điểm xuất phát của vệt nghi tràn dầu hiện chưa được xác định.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2.
Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Mỹ tuyên bố tất cả các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy.
Xung đột khiến hàng trăm tàu chở nhiên liệu mắc kẹt ở Vùng Vịnh, ảnh hưởng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên toàn cầu.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Lệnh phong tỏa khiến Iran không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển và nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại các cơ sở trên đất liền cũng như trên đảo Kharg.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể "phát nổ" do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan "sau khi hoàn tất xem xét". Tuy nhiên, cuộc đấu hỏa lực giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình hai nước thêm xa vời.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm nay hội đàm cùng người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh, cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn xung đột Iran "phải được thực hiện ngay lập tức" và việc nối lại các hành động thù địch là "điều không thể chấp nhận được".
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói thêm rằng đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan "vẫn là điều thiết yếu".
"Trung Quốc sẽ nỗ lực hơn nữa để giảm bớt căng thẳng và chấm dứt chiến sự, tiếp tục hỗ trợ khởi động các cuộc đàm phán hòa bình, đóng góp vai trò lớn hơn trong việc khôi phục hòa bình và sự ổn định cho Trung Đông", ông Vương nói.
Ngoại trưởng Araghchi cảm ơn lập trường của Trung Quốc. "Bắc Kinh là người bạn chân thành của Tehran và hợp tác giữa hai nước sẽ được tăng cường trong tình hình hiện nay", ông nói.
Bắc Kinh được cho là đã âm thầm tham gia các nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tuần qua, theo AFP. Hoạt động ngoại giao của nước này cũng được ghi nhận là đóng vai trò quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4.
Ông Vương cho biết Trung Quốc hy vọng "các bên liên quan sẽ phản hồi nhanh nhất có thể trước lời kêu gọi khẩn thiết của cộng đồng quốc tế" về việc nối lại hoạt động hàng hải bình thường và an toàn qua eo biển Hormuz.
Cuộc hội đàm giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 tuyên bố tạm dừng hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nơi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, chỉ một ngày sau khi bắt đầu triển khai hoạt động này. Ông viện dẫn mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran.
Washington đã yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với chương trình hạt nhân của Tehran, điều mà Iran đã từ chối chấp thuận và dẫn đến đàm phán đổ vỡ trước đó.
"Về vấn đề hạt nhân, Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cho rằng Iran có quyền chính đáng trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình", ông Vương nói.
Trung Quốc là khách hàng lớn mua dầu của Iran và bị ảnh hưởng trực tiếp khi giao thông qua eo biển Hormuz đình trệ. Theo công ty phân tích hàng hải Kpler, hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển vào Trung Quốc đến từ Trung Đông và chủ yếu đi qua eo biển này.
