Theo CNBC Make It, Chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia về tuổi thọ người Nhật Michiko Tomioka cho rằng trái cây là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất mà chúng ta có để hỗ trợ sức khỏe và tuổi thọ. Thêm vào đó, nó có mùi vị hấp dẫn.
Sinh ra và lớn lên ở Nara, Nhật Bản, phương pháp của bà tập trung vào chế độ ăn dựa trên thực vật.
Dưới đây là 5 loại trái cây bà luôn giữ trong bếp để có một cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh.
Táo
Táo có nhiều vitamin C, chất xơ, kali và polyphenol. Chúng cũng chứa cả prebiotic, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột (có liên quan chặt chẽ với chức năng não và miễn dịch). Táo thậm chí còn được biết là có đặc tính chống ung thư.
Việc tiêu thụ loại quả này hàng ngày đã được chứng minh là có thể làm giảm huyết áp, cholesterol LDL không lành mạnh và tình trạng viêm trong khi tăng cholesterol HDL tốt và hỗ trợ chức năng nội mô khỏe mạnh (một chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của lớp lót mạch máu).
Bạn có thể ăn cả vỏ để có được chất xơ tối đa.
Quả có múi
Từ quýt, cam đến chanh, bưởi, trái cây họ cam quýt rất giàu vitamin C, A và folate, cũng như kali và chất xơ.
Chúng cũng chứa nhiều flavonoid và carotenoids, chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ thống miễn dịch. Vitamin C cũng tăng cường hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đặc biệt quan trọng trong chế độ ăn chay.
Bạn hãy ăn cả trái cây, không chỉ nước ép. Nước cam thiếu chất xơ và có thể làm tăng lượng đường trong máu. Hầu hết mọi người đều bỏ vỏ nhưng thực tế nó chứa rất nhiều folate, riboflavin, thiamine và canxi.
Quả mọng
Chúng bao gồm dâu tây, quả việt quất, quả mâm xôi, quả nam việt quất… Quả mọng đều có lượng calo thấp nhưng chứa nhiều vitamin, chất xơ và chất chống oxy hóa mạnh mẽ như anthocyanin.
Theo Today, hợp chất anthocyanin trong quả việt quất là một chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Một số nghiên cứu cho thấy quả việt quất có tác dụng chống lão hóa, có tác dụng giảm nguy cơ mắc bệnh tim và đái tháo đường tuýp 2, đồng thời có thể cải thiện hiệu suất nhận thức.
Quả việt quất cũng có thể giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh. Trong khi đó, quả kỷ tử rất giàu beta-carotene, hỗ trợ sức khỏe của mắt.
Một cốc quả mâm xôi cung cấp 8g trong số 25-38g chất xơ được khuyến nghị mỗi ngày. Nó cũng cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng như magie, kali và vitamin C. Chúng cũng chứa nhiều axit ellagic và quercetin, chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào khỏi những tổn thương gây bệnh.
Quả mọng hữu cơ đông lạnh rất phù hợp để làm sinh tố, còn quả kỷ tử khô làm món ăn nhẹ hoặc đồ ăn kèm thơm ngon.
Quả hồng
Quả hồng rất giàu vitamin A và C, chất xơ (cả hòa tan và không hòa tan), kali và polyphenol như tannin và flavonoid. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng hỗ trợ kiểm soát cholesterol và huyết áp, đồng thời tăng cường sức khỏe mắt và da.
Có hai loại chính:
– Hồng giòn (Fuyu): Có thể ăn khi còn cứng, vị ngọt.
– Hồng mềm (Hachiya): Phải chín mềm mới ăn được hoặc khô.
Ngoài ăn hồng giòn sấy khô, Michiko Tomioka còn thích uống trà lá hồng, loại trà có đặc tính chống viêm và hương vị đậm đà.
Quả sung
Trong tiếng Nhật, quả sung được gọi là “ichijiku”, có nghĩa là “quả không có hoa”. Thực tế, hoa của quả sung nở ở bên trong quả.
Quả sung rất giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất và phytoestrogen hỗ trợ sức khỏe phụ nữ. Chúng cũng chứa ficin, một loại enzyme giúp tiêu hóa protein, điều này khiến quả sung trở thành một món ăn nhẹ hoàn hảo sau bữa ăn. Các lợi ích sức khỏe khác bao gồm kiểm soát cholesterol và giảm viêm.
Michiko Tomioka sử dụng cả quả sung tươi và khô trong món salad, súp, món tráng miệng và mứt. Vị ngọt của chúng kết hợp tuyệt vời với matcha hoặc sôcôla đen.
5 lời khuyên khi ăn trái cây
– Tận dụng sự đa dạng theo mùa
Theo Michiko Tomioka, các loại trái cây khác nhau cung cấp các chất dinh dưỡng khác nhau. Bạn hãy cố gắng ăn các sản phẩm theo mùa được trồng tại địa phương bất cứ khi nào có thể. Nó tươi hơn, ngon hơn.
– Ăn toàn bộ cả trái cây, chọn loại quả hữu cơ khi có thể
Toàn bộ trái cây có chứa vỏ, cùi và chất xơ, tất cả đều quan trọng để làm chậm quá trình hấp thụ đường và hỗ trợ tiêu hóa. Hãy chọn sản phẩm hữu cơ khi bạn có thể, đặc biệt là những loại trái cây bạn ăn cả vỏ.
– Ăn uống chánh niệm
Hãy chậm lại và thưởng thức trái cây của bạn. Michiko Tomioka nhai mỗi miếng táo ít nhất 20 lần. Điều này giúp tiêu hóa và mang lại cảm giác thỏa mãn.
– Làm gương
Khuyến khích trẻ yêu thích trái cây không phải vì nó tốt cho sức khỏe mà vì nó ngon. Hãy biến nó thành một phần vui vẻ và đều đặn trong bữa ăn.
– Đừng sợ lượng đường tự nhiên trong trái cây
Không giống như đường tinh luyện, trái cây nguyên quả chứa nhiều chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa.
Sức khỏe tim mạch - chuyển hóa là khái niệm chỉ các yếu tố nguy cơ liên quan đồng thời đến bệnh tim mạch (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ) và các rối loạn chuyển hóa (như tiểu đường loại 2, kháng insulin, béo phì), theo Healthline (Mỹ).
Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 14.489 người tham gia trong suốt 1 năm. Họ xác định các đợt vận động khi nhịp tim tăng liên tục ít nhất 15 phút, dựa trên phản ứng sinh lý thay vì loại hình vận động.
Sau đó, người tham gia được phân nhóm theo thời điểm tập luyện trong ngày để đối chiếu với nguy cơ tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, rối loạn mỡ máu và các bệnh tim mạch...
Kết quả cho thấy, so với những người tập thể dục muộn trong ngày, những người thường xuyên tập buổi sáng có:
Tỷ lệ bệnh mạch vành thấp nhất được ghi nhận ở nhóm tập thể dục trong khung giờ từ 7 - 8 giờ sáng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là mối liên hệ, không chứng minh được tập sớm là nguyên nhân trực tiếp giúp cải thiện các chỉ số sức khỏe.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ vừa mỗi tuần, đồng thời có ít nhất 2 ngày tập tăng cường sức mạnh cơ bắp.
Hoạt động thể chất thường xuyên không chỉ mang lại lợi ích lâu dài mà còn cải thiện sức khỏe ngay trong ngắn hạn. Tập luyện đều đặn giúp giảm lo âu, trầm cảm, ngủ ngon hơn và còn mang lại nhiều lợi ích khác như:
Bác sĩ Robert Glatter, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Lenox Hill (Mỹ), người không tham gia nghiên cứu, nhận định thêm: “Điều quan trọng nhất là sự đều đặn, chứ không phải thời điểm. Hãy cố gắng đạt ít nhất 150 phút vận động mức độ vừa mỗi tuần, kết hợp tập sức mạnh và tránh ngồi yên quá lâu. Thời điểm tốt nhất để tập không hẳn là 6 hay 7 giờ sáng, mà là thời điểm bạn có thể duy trì mỗi ngày”.
Với cột mốc hoàn thành 75.000 ca phẫu thuật SMILE/SMILE Pro thành công, bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga vinh dự đạt chứng nhận thực hiện phẫu thuật ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam.
Cụ thể, ngày 18-6-2026, Hệ thống Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga chính thức được Carl Zeiss công bố và trao tặng các chứng nhận gồm:
- Đạt cột mốc hơn 75.000 ca phẫu thuật ZEISS SMILE® và ZEISS SMILE® Pro thành công, tiếp tục được vinh danh là đơn vị dẫn đầu Việt Nam với những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá nghiêm ngặt và thống nhất toàn cầu.
- Là đơn vị thực hiện số lượng ca phẫu thuật ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam, khẳng định năng lực chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm lâm sàng dày dặn và sự tin tưởng ngày càng lớn từ phía khách hàng trong và ngoài nước.
Cột mốc này không chỉ khẳng định vị thế tiên phong của Bệnh viện trong việc ứng dụng các công nghệ nhãn khoa thế hệ mới, mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình nâng cao chất lượng điều trị và trải nghiệm thị giác cho người bệnh.
Đại diện Carl Zeiss Việt Nam, bà Vũ Thị Thu Hiền - Tổng Giám đốc Carl Zeiss Việt Nam cho biết, Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga là đối tác chiến lược của ZEISS và cũng là đơn vị duy nhất tại Việt Nam đạt được đồng thời hai dấu mốc nổi bật trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ: hơn 75.000 ca ZEISS SMILE®/ZEISS SMILE® Pro thành công và số lượng ca ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam.
Theo bà, những thành tựu này cho thấy vai trò dẫn đầu của Mắt Việt - Nga trong việc đưa các công nghệ xóa cận hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế đến gần hơn với người bệnh Việt Nam.
Đại diện Bệnh viện, Bác sĩ Vitalii Bazhanov - Phó Giám đốc Chuyên môn chia sẻ: "Việc được ZEISS ghi nhận ở cả hai dấu mốc gồm ZEISS SMILE®/ZEISS SMILE® Pro và ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 là minh chứng cho định hướng phát triển bền vững của Bệnh viện trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ.
Đây không chỉ là niềm tự hào của đội ngũ chuyên gia Việt Nam và Liên bang Nga, mà còn là động lực để chúng tôi tiếp tục mang đến cho người bệnh những giải pháp xóa cận hiện đại, an toàn và hiệu quả hơn."
Chứng nhận hệ thống Bệnh viện Mắt Việt - Nga đạt mức 75.000 ca phẫu thuật ZEISS Smile®/ZEISS Smile® Pro - Ảnh: DNCC
Những ghi nhận từ ZEISS không chỉ đánh dấu bước tiến về mặt công nghệ, mà còn thể hiện định hướng lâu dài của Mắt Việt - Nga trong việc mang đến các giải pháp chăm sóc thị lực hiện đại, chuẩn châu Âu tại Việt Nam.
Với hệ thống cơ sở tại TPHCM, Hà Nội, Hải Phòng và Hạ Long, cùng đội ngũ bác sĩ châu Âu làm việc toàn thời gian, Bệnh viện tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nhãn khoa hàng đầu, tiên phong ứng dụng công nghệ cao và nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.
"Chi phí khám chữa bệnh gia tăng mạnh, đặc biệt từ các bệnh mạn tính không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, rối loạn chuyển hóa đang tạo áp lực ngày càng lớn lên quỹ bảo hiểm y tế (BHYT)", Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đức Hòa nói tại hội thảo Hướng tới hệ thống bảo hiểm y tế bền vững tại Việt Nam, do cơ quan này phối hợp với Đại sứ quán Đan Mạch và Novo Nordisk Việt Nam tổ chức hôm 16/4 tại Hà Nội.
Báo cáo của BHXH Việt Nam tại hội thảo cho thấy năm 2025 cả nước có gần 98 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ hơn 95% dân số. Tổng số lượt khám chữa bệnh BHYT vượt 195 triệu, tăng 6,5% so với năm trước, trong khi chi phí đề nghị thanh toán lên tới 166.400 tỷ đồng, tăng hơn 16%.
Đáng chú ý, phần lớn chi phí đến từ các bệnh mạn tính. Quỹ BHYT hiện chi trả cho gần 8 triệu người tăng huyết áp, hơn 3,3 triệu bệnh nhân đái tháo đường, trên 1,1 triệu người mắc bệnh hô hấp mạn tính và khoảng 500.000 bệnh nhân ung thư. Riêng nhóm bệnh không lây nhiễm ghi nhận khoảng 51 triệu lượt khám, với tổng chi gần 20.000 tỷ đồng, tăng gần 18%.
PGS Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội tiết – Cơ xương khớp, Bệnh viện Lão khoa Trung ương, cho hay bệnh đái tháo đường và các rối loạn chuyển hóa không còn xuất hiện đơn lẻ mà thường đi kèm nhiều bệnh lý tim mạch, thận, làm chi phí điều trị tăng vọt và tạo áp lực lớn lên quỹ BHYT. Tại Việt Nam, điểm đáng lo ngại là phần lớn chi phí điều trị không nằm ở giai đoạn sớm mà tập trung vào xử lý biến chứng.
"Bệnh nhân thường không mắc một bệnh riêng lẻ mà đi kèm 2–3 bệnh như tim mạch, thận, rối loạn chuyển hóa", bà Huyền nói, dẫn chứng khoảng 55% bệnh nhân đái tháo đường có biến chứng tim mạch, 1/3 tiến triển thành bệnh thận mạn. Hơn 80% trường hợp được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, khiến chi phí điều trị tăng gấp nhiều lần, thậm chí phải lọc máu hoặc can thiệp chuyên sâu.
Một trong những nguyên nhân chính là tỷ lệ kiểm soát bệnh còn thấp. Hiện chỉ dưới 30% bệnh nhân đạt mục tiêu đường huyết, làm gia tăng nguy cơ biến chứng và kéo theo chi phí tích lũy lớn. Đáng chú ý, thừa cân và béo phì là yếu tố nguy cơ nổi bật. Khoảng 90% bệnh nhân đái tháo đường type 2 có tình trạng này, liên quan đến lối sống ít vận động, chế độ ăn giàu năng lượng và áp lực công việc.
Ông Erik Wiebols, Tổng Giám đốc Novo Nordisk Việt Nam, cho hay các bệnh mạn tính hiện chiếm hơn 70% gánh nặng bệnh tật và trên 80% số ca tử vong tại Việt Nam. Điều này cho thấy sự cần thiết cấp bách của việc chuyển hướng từ điều trị sang phòng ngừa và quản lý bệnh một cách sớm, toàn diện và bền vững. Việc kiểm soát hiệu quả các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường, tim mạch và bệnh thận mạn không chỉ giúp giảm biến chứng lâu dài mà còn tối ưu nguồn lực BHYT, giảm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận này. Một số quốc gia đã triển khai mô hình phân tầng nguy cơ, can thiệp sớm với nhóm nguy cơ trung bình nhằm tránh chuyển nặng, qua đó giảm chi phí điều trị dài hạn. Như ở Thái Lan, các bệnh không lây nhiễm như béo phì, đái tháo đường đang tạo gánh nặng kinh tế khổng lồ, buộc chính sách y tế phải chuyển hướng sang phòng ngừa sớm và quản lý toàn dân.
PGS Petch Rawdaree, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Phòng chống Bệnh không lây nhiễm (Thái Lan), cho biết nước này áp dụng cách tiếp cận phân tầng nguy cơ dân số thành ba nhóm: nguy cơ thấp (khoảng 50%), nguy cơ trung bình (35-40%) và nguy cơ cao. Nhóm nguy cơ trung bình được coi là "điểm chặn" quan trọng, hiện chiếm khoảng 30-35% chi phí y tế. Trong khi đó, nhóm nguy cơ cao dù chỉ chiếm khoảng 5% dân số nhưng lại gánh tới 40-55% tổng chi phí y tế.
Chính sách của Thái Lan vì vậy tập trung đồng thời vào nhiều trụ cột, nâng cao sức khỏe cộng đồng, tăng cường y tế cơ sở, sàng lọc sớm, quản lý liên tục và huy động sự tham gia của toàn xã hội, từ chính phủ đến khu vực tư nhân. "Chiến lược hiệu quả nhất là ngăn họ chuyển nặng, thay vì chỉ tập trung điều trị nhóm đã có biến chứng", ông nói.
