Rau muống, loại rau quen thuộc trên mâm cơm hàng ngày của nhiều gia đình, không chỉ có giá thành rẻ, vị giòn ngon mà còn là một kho báu dinh dưỡng. Theo Li Wanping, chuyên gia dinh dưỡng hơn 20 năm kinh nghiệm ở Đài Loan (Trung Quốc), rau muống chứa hàm lượng nước lớn, giàu canxi cùng hàng loạt chất chống oxy hóa mạnh mẽ.
Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, loại rau này có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu trừ thấp. Trong khi đó, khoa học dinh dưỡng hiện đại cũng khẳng định rau muống sở hữu khả năng điều hòa toàn diện các chức năng sinh lý của cơ thể.
Trong bài đăng trên trang cá nhân, bà Li, hiện làm việc tại phòng khám Rongxin ở thành phố Đài Bắc, chia sẻ về những lợi ích sức khỏe vượt trội của loại rau này. Nhờ hàm lượng kali dồi dào, rau muống hỗ trợ cơ thể đào thải lượng natri dư thừa, từ đó giảm áp lực lên thành mạch.
Bên cạnh đó, sự kết hợp giữa niacin (vitamin B3), vitamin C và chất diệp lục trong rau muống còn giúp điều hòa lượng cholesterol, tăng cường độ đàn hồi của mạch máu, đồng thời giảm nguy cơ viêm mạch và xơ vữa động mạch. Đây được xem là “trợ thủ xanh” lý tưởng cho những người thường xuyên ăn ngoài hoặc ưa thích các món ăn đậm vị muốn ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch.
Theo chuyên gia, hàm lượng canxi vượt trội trong rau muống là yếu tố thường bị xem nhẹ. Cứ mỗi 100 gram rau muống chứa tới 105 miligam canxi, thậm chí cao hơn lượng canxi trong một thể tích sữa tương đương. Điều này biến rau muống thành nguồn bổ sung canxi tuyệt vời cho người ăn chay hoặc người bất dung nạp đường lactose.
Tuy nhiên, do tỷ lệ hấp thụ canxi thực vật thường thấp hơn, chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ăn các loại trái cây giàu vitamin C như ổi, kiwi hoặc dứa sau bữa ăn để tối ưu hóa khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.
Không dừng lại ở việc bảo vệ tim mạch và xương khớp, rau muống còn mang lại nhiều giá trị cho thị lực và hệ tiêu hóa. Bà Li phân tích lượng carotenoid và vitamin A phong phú trong rau muống giúp duy trì sức khỏe của niêm mạc mắt, giảm áp lực oxy hóa cho những người phải làm việc liên tục trước màn hình điện tử. Thành phần lignin và chất xơ thực phẩm đặc trưng trong loại rau này cũng kích thích nhu động ruột, cải thiện hiệu quả chứng táo bón.
Ngoài ra, rau muống còn chứa hàm lượng axit folic thiết yếu cho quá trình tạo máu và phòng ngừa thiếu máu, với chỉ một phần ăn đã đáp ứng được 1/5 nhu cầu khuyến nghị hàng ngày cho người trưởng thành.
Đối với hệ tiêu hóa, các thành phần pectin và vitamin B2 trong rau muống có công dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày. Dù vậy, do rau có tính hàn, những người tỳ vị hư nhược hoặc dễ bị tiêu chảy không nên tiêu thụ quá nhiều. Khi chế biến, có thể cho thêm gừng già, tỏi hoặc dầu mè để trung hòa tính hàn của rau.
Mặt khác, vì rau muống có chứa axit oxalic và axit tannic, người dùng cần tránh kết hợp lượng lớn rau muống cùng lúc với các thực phẩm giàu canxi hoặc hải sản để không làm giảm hiệu suất hấp thụ canxi, đồng thời ngăn ngừa tình trạng đầy bụng, khó tiêu ở những người có hệ tiêu hóa kém.
Để phát huy tối đa công dụng trị liệu của rau muống, chuyên gia dinh dưỡng gợi ý một số công thức kết hợp thực phẩm tối ưu. Cụ thể, món rau muống xào đậu phụ hỗ trợ giảm cholesterol, trong khi kết hợp rau muống với thịt bò hoặc gan lợn sẽ giúp tăng cường đáng kể khả năng hấp thụ sắt. Đối với những người có răng nướu yếu, việc băm nhỏ thân rau muống để xào với thịt băm sẽ là nguồn bổ sung canxi tuyệt vời.
Sau cùng, chuyên gia nhắn nhủ người tiêu dùng nên tận dụng nguồn nông sản tươi ngon, giá rẻ ngay trong mùa vụ thay vì tìm kiếm các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, dùng chính những thực phẩm bình dân và lành mạnh này để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Bên cạnh việc dùng thuốc, một số thói quen sinh hoạt cũng có thể giúp kiểm soát huyết áp cao dễ dàng hơn.
Bác sĩ Gagandeep Singh, người sáng lập Phòng khám Redial (Ấn Độ), đã chia sẻ "công thức 3 - 3 - 3" giúp bạn kiểm soát huyết áp dễ dàng hơn, theo tờ Hindustan Times.
Theo bác sĩ Gagandeep Singh, tăng huyết áp không chỉ liên quan đến việc ăn nhiều muối mà còn có thể bắt nguồn từ tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa. Khi tế bào phản ứng kém với insulin, cơ thể dễ giữ natri và nước, thành mạch trở nên kém đàn hồi, trong khi hệ thần kinh giao cảm vẫn hoạt động quá mức. Vì vậy, chỉ giảm muối thôi có thể chưa đủ nếu các rối loạn chuyển hóa nền chưa được kiểm soát.
Bác sĩ đã chia sẻ hướng dẫn ngắn gọn bao gồm:
Chế độ ăn uống: 3 thói quen ăn uống
Giảm lượng carbohydrate: Bánh mì trắng, bánh quy, đồ ăn vặt mặn, đồ ngọt, đồ uống có đường, ngũ cốc đóng gói làm tăng đột biến insulin - vốn là một trong những nguyên nhân chính gây tăng huyết áp. Thay đổi này giúp cải thiện huyết áp hiệu quả hơn bất kỳ thói quen lối sống nào khác.
Ăn protein trong mỗi bữa ăn: Bổ sung từ 25 - 30 gram đạm từ trứng, phô mai, thịt gà hoặc cá để giảm cảm giác thèm ăn tinh bột tinh chế và hỗ trợ khối lượng cơ bắp, giúp tăng độ nhạy insulin.
Đừng sợ chất béo lành mạnh: Quả bơ, dầu ô liu không làm tăng huyết áp. Vấn đề chuyển hóa là do tinh bột tinh chế gây ra, chứ không phải do chất béo lành mạnh.
Thói quen: 3 thói quen hằng ngày
Đi bộ kết hợp tập luyện sức mạnh khoảng 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài 30 - 40 phút, mang lại lợi ích cho mạch máu tốt hơn so với chỉ đi bộ đơn thuần. Các bài tập sức mạnh giúp cơ bắp sử dụng đường trong máu hiệu quả hơn, từ đó cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Giảm thời gian ngồi: Hãy đứng lên và vận động trong 2 - 3 phút mỗi giờ vì tập thể dục không đủ để bù đắp tác hại của việc ngồi liên tục 8 tiếng.
Tập thở chậm, 5 - 10 phút mỗi ngày: Hít thở chậm, với tốc độ khoảng 10 giây một hơi, hít vào bằng mũi, thở ra chậm giúp hạ huyết áp tâm thu.
Kiểm tra hàng tuần: 3 điều cần kiểm tra
Đo huyết áp tại nhà, ít nhất 2 lần 1 tuần: Cùng một cánh tay, cùng một thời điểm, sau khi ngồi yên lặng trong 5 phút.
Đo vòng eo: Giữ vòng eo ít hơn một nửa chiều cao vì tỷ lệ vòng eo trên chiều cao là yếu tố tốt nhất để dự báo nguy cơ mắc bệnh.
Theo dõi giấc ngủ: Tối thiểu 7 tiếng vì thiếu ngủ làm tăng mức hoóc môn căng thẳng cortisol, gây kháng insulin và đẩy huyết áp lên cao.
Bác sĩ Gagandeep Singh lưu ý: Tuy công thức 3 - 3 - 3 không thể thay thế hoàn toàn thuốc đối với những bệnh nhân cần dùng thuốc, nhưng là cách rõ ràng, dễ thực hiện để kiểm soát huyết áp, theo Hindustan Times.
Con số nhai đúng 32 lần bắt nguồn từ việc người trưởng thành thường có 32 chiếc răng. Tuy nhiên, khoa học không xem đây là quy tắc bắt buộc, theo trang sức khỏe OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Bà Brunda M.S., bác sĩ Bệnh viện Aster CMI (Ấn Độ), cho biết nhai kỹ là bước quan trọng giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.
Khi thức ăn được nghiền nhỏ, cơ thể sẽ dễ nuốt hơn. Đồng thời, enzyme amylase trong nước bọt cũng bắt đầu phân giải carbohydrate ngay từ trong miệng trước khi thức ăn xuống dạ dày.
Theo bà Brunda M.S., không có quy định khoa học yêu cầu mỗi miếng thức ăn phải được nhai đúng 32 lần. Số lần nhai phù hợp còn phụ thuộc vào từng loại thực phẩm.
Theo đó, thức ăn mềm cần ít lần nhai hơn, còn thực phẩm cứng hoặc dai cần nhai lâu hơn để đủ mềm trước khi nuốt.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports vào năm 2021 cho thấy nhai kỹ giúp cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng hơn sau bữa ăn.
Nghiên cứu cũng khẳng định việc ăn chậm và nhai có ý thức góp phần thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa béo phì.
Theo bà Brunda M.S., ăn chậm và nhai kỹ giúp cải thiện tiêu hóa, giảm nguy cơ hóc nghẹn, hạn chế đầy hơi và khó tiêu. Thói quen này còn giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Nhai kỹ cũng tạo điều kiện để não nhận tín hiệu no từ dạ dày kịp thời. Nhờ đó, cơ thể dễ kiểm soát lượng thức ăn nạp vào và hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý.
Ngược lại, nuốt những miếng thức ăn quá lớn hoặc ăn quá nhanh khiến hệ tiêu hóa phải làm việc nhiều hơn. Điều này dễ gây khó chịu, nhất là ở người bị trào ngược axit, khó tiêu hoặc gặp các vấn đề tiêu hóa.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Physiology & Behavior vào năm 2015 cũng xác nhận nhai lâu hơn giúp giảm cảm giác đói và giảm lượng thức ăn tiêu thụ.
Nghiên cứu này không đưa ra số lần nhai cụ thể, nhưng khẳng định việc nhai kỹ kích thích cơ thể tiết các hormone tạo cảm giác no, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Bà Brunda M.S. khuyên nên tập trung vào việc ăn chậm thay vì đếm số lần nhai. Mỗi lần chỉ nên ăn một miếng nhỏ và nhai đến khi thức ăn mềm, dễ nuốt.
Bên cạnh đó, cần tránh nói chuyện khi đang nhai, đặt thìa hoặc nĩa xuống giữa các lần ăn và hạn chế sử dụng điện thoại hoặc xem tivi trong bữa ăn để tập trung thưởng thức thức ăn.
Theo bà Brunda M.S., những thói quen đơn giản này mang lại nhiều lợi ích hơn việc cố gắng nhai đúng một số lần cố định. Nếu vẫn thường xuyên khó nuốt, dễ bị nghẹn, đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa dù đã ăn chậm, người bệnh nên đến cơ sở y tế để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Chiều 10-7, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) cho biết vừa mổ lấy thai thành công cho sản phụ N.T.N.V. (31 tuổi, ngụ TP.HCM) mắc bệnh loạn sản sụn do đột biến gene FGFR3, chỉ cao 1,2m.
Chị V. mang song thai nhưng một thai không qua khỏi ở tuần 28. Thai nhi còn lại bị thiếu máu nặng, được các bác sĩ hai lần truyền máu bào thai, giúp kéo dài thai kỳ thêm hơn 5 tuần.
Ngày 29-6, bé gái nặng 1,85kg chào đời an toàn ở tuần thai 33 trong niềm vỡ òa của cả ê kíp.
Với các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ, đây không chỉ là tiếng khóc chào đời của một em bé, mà còn là kết thúc trọn vẹn cho hành trình hơn tám tháng mà người mẹ, gia đình và các bác sĩ đã cùng nhau đi qua với rất nhiều lần đứng trước ranh giới mong manh giữa hy vọng và mất mát.
Vì mang đột biến gene FGFR3 - nguyên nhân phổ biến nhất gây bệnh loạn sản sụn (Achondroplasia), một rối loạn di truyền ảnh hưởng đến sự phát triển của các xương dài, khiến người bệnh có tay chân ngắn, trán dô và chiều cao hạn chế, vóc dáng của chị V. rất nhỏ bé. Trước khi mang thai, chị chỉ cao 1,2m, nặng 28kg.
Chị V. đã cố gắng sống làm việc, lập gia đình như bao phụ nữ khác và mang song thai tự nhiên sau hai năm kết hôn.
Những tháng đầu thai kỳ khá thuận lợi. Tuy nhiên, vì chị V. mang đột biến gene FGFR3, các bác sĩ tư vấn thực hiện chọc ối để đánh giá tình trạng di truyền của thai nhi. Kết quả cho thấy cả hai em bé đều mang cùng đột biến gene FGFR3 giống mẹ.
Đến tuần thai thứ 24, biến chứng của song thai một bánh nhau hai túi ối bất ngờ xuất hiện và diễn tiến nhanh. Khi thai được 28 tuần, một em bé đã không qua khỏi.
Em bé còn lại rơi vào tình trạng thiếu máu nặng, chậm tăng trưởng trong tử cung. Nếu không được can thiệp kịp thời, nguy cơ mất tim thai có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Dù hy vọng mong manh, các chuyên gia của Trung tâm Can thiệp bào thai - khoa chăm sóc trước sinh, Bệnh viện Từ Dũ không từ bỏ, tiến hành hai lần truyền máu bào thai thành công, giúp thai nhi tiếp tục ở lại trong bụng mẹ thêm hơn 5 tuần.
Trong y học bào thai, mỗi ngày em bé còn được nuôi dưỡng trong tử cung đều mang ý nghĩa đặc biệt, giúp phổi trưởng thành hơn, các cơ quan hoàn thiện và tăng thêm cơ hội sống sau sinh.
Đến ngày 29-6, khi thai được 33 tuần 3 ngày, siêu âm ghi nhận thai nhi giới hạn tăng trưởng kèm tăng vận tốc đỉnh tâm thu động mạch não giữa.
Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu máu nặng cần được chấm dứt thai kỳ khẩn cấp.
Ca mổ lấy thai được tiến hành ngay trong ngày. Khoảnh khắc tiếng khóc đầu đời của bé gái vang lên trong phòng mổ, không chỉ người mẹ bật khóc mà cả ê kíp cũng thở phào sau hành trình dài nhiều áp lực.
Em bé nặng 1,85kg, khóc to, hồng hào. Vì bé cũng mang đột biến gene FGFR3 giống mẹ nên có những đặc điểm như trán dô và tay chân ngắn hơn bình thường.
Nhờ được chăm sóc tích cực ngay sau sinh, sức khỏe của bé nhanh chóng ổn định. Năm ngày sau, hai mẹ con được da kề da theo phương pháp Kangaroo.
Dưới sự hướng dẫn tận tình của các nữ hộ sinh, người mẹ nhỏ bé từng bước học cách chăm con, cho con ăn và tự tin hơn trong vai trò làm mẹ. Mười ngày sau sinh, hai mẹ con cùng xuất viện.
