Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hong Yongxiang), chuyên gia Thận học tại Đài Loan, chia sẻ nhiều trường hợp bệnh nhân đã bỏ thuốc lá, rượu bia, chuyển sang uống “sinh tố xanh” và ăn yến mạch mỗi sáng nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nghiêm trọng đến mức phải chạy thận. Nguyên nhân chính là do họ đã áp dụng sai “công thức sức khỏe” dành riêng cho người suy thận.
Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và các nghiên cứu dinh dưỡng mới nhất, Bác sĩ Hồng đã tổng hợp danh sách 7 nhóm bữa sáng là “địa lôi” đối với người suy thận mãn tính:
Top 7: Sủi cảo, bánh bao và thực phẩm có nhân
Để phần nhân mọng nước, các cửa hàng thường sử dụng thịt ba chỉ với tỷ lệ mỡ lên đến 50%. Những món ăn “vỏ tinh bột bao bọc mỡ” này không chỉ chứa calo khổng lồ mà còn giàu chất béo bão hòa, gây viêm nhiễm mãn tính toàn thân, từ đó làm tổn thương các vi mạch máu ở tiểu cầu thận.
Top 6: Mỳ xào trên chảo gang (Mỳ sắt)
Các loại sốt tiêu đen hoặc sốt nấm trong mỳ xào chứa lượng muối, dầu, đường và tinh bột biến tính rất lớn, kèm theo nhiều chất phụ gia làm đặc. Một phần mỳ xào có thể chứa hơn 1.200 mg natri (chiếm hơn nửa hạn mức cả ngày), gây tích tụ nước, tăng huyết áp và tấn công trực tiếp vào cầu thận.
Top 5: Yến mạch và ngũ cốc ăn sáng
Để cải thiện hương vị, ngũ cốc thương mại thường được thêm phosphate. Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt tự nhiên cũng có hàm lượng phospho rất cao. Với người bình thường, đây là thực phẩm tốt, nhưng với bệnh nhân thận, cơ thể không thể đào thải phospho dư thừa, dẫn đến ngứa da, xương giòn và vôi hóa mạch máu.
Top 4: Bánh quẩy và bánh nướng
Quẩy là thực phẩm chiên đi chiên lại, cao dầu và calo. Trong quá trình chế biến, người ta thường cho thêm chất tạo nở chứa nhôm hoặc phospho để tạo độ giòn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Top 3: Cháo trắng ăn kèm dưa muối, đồ hộp
Bản thân cháo có chỉ số đường huyết (GI) rất cao, không khác gì “nước đường”. Các món ăn kèm như dưa muối, chà bông (ruốc), chao, trứng muối đều là thực phẩm chế biến sẵn chứa cực kỳ nhiều natri, gây giữ nước và tăng áp lực bài tiết cho thận.
Top 2: Sinh tố xanh (Green Latte) và đồ uống năng lượng
Dù được coi là thức uống “thải độc”, nhưng các loại rau quả như rau bina (chân vịt), chuối, kiwi và bơ đều là thực phẩm giàu kali. Khi thận suy yếu, kali không được đào thải tốt, nồng độ kali trong máu cao có thể trực tiếp gây rối loạn nhịp tim, thậm chí khiến tim ngừng đập đột ngột.
Lưu ý: Người bệnh thận nếu muốn ăn rau xanh phải chần qua nước sôi để loại bỏ bớt kali trước khi chế biến.
Top 1: Combo hamburger, xúc xích và trà sữa
Sự kết hợp này hội tụ đầy đủ các yếu tố gây hại nhất cho thận:
Thịt chế biến sẵn: Chứa hàm lượng natri, nitrit và phụ gia phosphate cực cao, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh thận và ung thư đại trực tràng.
Gia vị và bánh mì: Lượng natri thường vượt ngưỡng 1.000 mg, làm trầm trọng thêm tình trạng cao huyết áp và suy thận.
Đồ uống có đường: Tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.
Đối với bệnh nhân suy thận, việc kiểm soát các chỉ số như natri, kali, phospho và acid uric là ưu tiên hàng đầu. Một bữa sáng an toàn nên được tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh thực tế của mỗi cá nhân.
Ngày 15/4, Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết đơn vị đã xử lý thành công một trường hợp có dị vật kích thước lớn trong đường tiêu hóa.
Bệnh nhân tên L.V.B., 29 tuổi, có tiền sử rối loạn tâm thần, từng sử dụng chất kích thích và có hành vi tự gây hại, hiện duy trì điều trị bằng thuốc hướng thần theo chỉ định chuyên khoa. Trong quá trình theo dõi, người bệnh đã tự nuốt 3 bàn chải đánh răng và được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Huế.
Sau khi tiếp nhận, bệnh nhân được chỉ định nội soi can thiệp. Đội ngũ bác sĩ đã gắp thành công 3 dị vật ra khỏi đường tiêu hóa một cách thuận lợi, không ghi nhận biến chứng.
Bác sĩ Phạm Như Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết đây là trường hợp hiếm gặp trong thực hành lâm sàng tại Việt Nam.
Bệnh nhân đã nuốt cùng lúc 3 bàn chải đánh răng với chiều dài gần 20cm, tiềm ẩn nguy cơ cao mắc kẹt trong ống tiêu hóa, gây tổn thương niêm mạc, thủng hoặc tắc nghẽn nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Sau 5 ngày theo dõi, đến nay tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định, hồi phục tốt và tiếp tục được chăm sóc.
Việc ăn ngoài mọi bữa trong ngày đã trở thành thói quen phổ biến của người hiện đại, khi mà đồ ăn giao tận nơi, đồ chiên rán, các món kho và trà sữa xuất hiện gần như hàng ngày. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến cao huyết áp, cholesterol cao và các bệnh lý về tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng Hsieh Tzu-hsuan ở Phòng khám Lian An, thành phố Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), cho hay trước đây khi nói đến việc phòng ngừa bệnh tim mạch, điều đầu tiên mọi người thường nghĩ tới là kiểm soát cholesterol. Tuy nhiên, các hướng dẫn mới nhất về quản lý rối loạn mỡ máu nhấn mạnh rằng các chỉ số khác như mỡ máu, huyết áp và tình trạng chuyển hóa cũng là một phần quan trọng trong việc quản lý sức khỏe.
Hơn nữa, tỷ lệ người Đài Loan ăn ngoài hiện nay lên tới 70%, khiến chế độ ăn uống trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất. Những bữa ăn ngoài chứa nhiều dầu mỡ và natri đang âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Việc tiêu thụ thường xuyên các loại thực phẩm như đồ chiên rán, cơm thịt kho và các món ăn đậm gia vị trong thời gian dài dễ dẫn đến tình trạng viêm mạn tính, tăng gánh nặng cho mạch máu và làm trầm trọng thêm các nguy cơ sức khỏe.
Chuyên gia gợi ý những người thường xuyên ăn ngoài có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo 3 nguyên tắc đơn giản. Đầu tiên là "thay gạo bằng ngũ cốc", tức thay thế một phần cơm trắng bằng các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt hoặc cơm ngũ cốc.
Đối với bữa sáng, người tiêu dùng cũng có thể lựa chọn khoai lang, khoai tây, bánh mì gối nguyên cám hoặc màn thầu ngũ cốc để tăng cường lượng chất xơ nạp vào cơ thể, giúp duy trì lượng đường huyết và mỡ máu ở mức ổn định.
Nguyên tắc thứ hai theo là đảm bảo sự đa dạng của các loại rau củ. Trong mỗi bữa ăn, rau xanh nên chiếm hơn một nửa đĩa thức ăn, đồng thời cần ưu tiên lựa chọn nhiều loại khác nhau như rau lá xanh đậm, các loại nấm và quả họ bầu bí để bổ sung dưỡng chất thiết yếu như kali, magie, canxi và chất xơ. Khi đi ăn tiệm hoặc mua đồ ăn sẵn bên ngoài, các suất ăn thường có rất ít rau. Để không bị thiếu chất, chúng ta nên chủ động mua thêm một hộp salad, vài loại trái cây hoặc các gói rau chế biến sẵn ở cửa hàng tiện lợi để ăn kèm.
Cuối cùng là "thay đỏ bằng trắng", tức chủ động thay thế các loại thịt đỏ, thịt nhiều mỡ và thực phẩm chế biến sẵn bằng các nguồn đạm lành mạnh hơn như cá, thịt gà, đậu phụ, đậu khô hoặc sữa đậu nành không đường. Sự điều chỉnh này không chỉ giúp cắt giảm lượng chất béo bão hòa có hại nạp vào cơ thể, mà hàm lượng EPA và DHA dồi dào trong các loại cá còn hỗ trợ đắc lực cho việc duy trì và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Những nguyên tắc chọn lọc thực phẩm trên cũng chính là khái niệm cốt lõi của chế độ ăn DASH (Phương pháp tiếp cận dinh dưỡng nhằm ngăn ngừa cao huyết áp) vốn nhận được nhiều sự chú ý trong những năm gần đây. Chế độ ăn DASH được Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ chứng minh là giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả đến mức nếu kiên trì áp dụng đều đặn trong vòng 8 tuần, người bệnh có thể đạt được hiệu quả hạ huyết áp tương đương với việc sử dụng một liều thuốc điều trị.
Các nghiên cứu chuyên sâu sau đó cũng phát hiện ra rằng chế độ ăn này còn giúp cải thiện đáng kể chỉ số mỡ máu, kiểm soát đường huyết và nâng cao sức khỏe tim mạch toàn diện. Hiệu quả vượt trội này đến từ việc thực đơn DASH đặc biệt chú trọng bổ sung các nhóm thực phẩm giàu kali, magie, canxi và chất xơ như sản phẩm sữa ít béo, hạt hạch, cùng trái cây giàu dinh dưỡng như chuối và kiwi.
Chuyên gia cũng lưu ý một chế độ ăn lành mạnh không cần phải thay đổi hoàn toàn ngay lập tức mà chỉ cần những điều chỉnh nhỏ mỗi ngày như thêm một món rau vào mỗi bữa, thay cơm trắng bằng cơm ngũ cốc hoặc uống một ly sữa chua ít béo vào buổi sáng. Dù vậy, những người mắc bệnh thận, tiểu đường hoặc có vấn đề về đường tiêu hóa nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi điều chỉnh để phù hợp với thể trạng cá nhân.
Nghị định 192/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế và hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15-7.
Đối tượng hưởng bao gồm viên chức, người lao động tại các cơ sở y tế công lập; lực lượng y tế trong quân đội, công an; các lực lượng tham gia phòng chống dịch và nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản.
Người lao động trực 24/24 giờ tại cơ sở y tế được hưởng phụ cấp từ 70.000 đồng đến 325.000 đồng/người/phiên trực, tùy theo hạng cơ sở y tế.
Trong đó mức cao nhất 325.000 đồng áp dụng đối với các cơ sở y tế hạng đặc biệt, hạng I và một số đơn vị pháp y tâm thần Trung ương.
Mức phụ cấp là 255.000 đồng/người/phiên trực đối với cơ sở y tế hạng II; 185.000 đồng đối với các cơ sở y tế còn lại, trạm y tế xã, cơ sở cấp cứu ngoại viện công lập; và 70.000 đồng đối với các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công và một số cơ sở trợ giúp xã hội.
Trường hợp trực tại các khoa, khu vực đặc biệt được hưởng bằng 1,5 lần mức quy định. Người trực vào ngày nghỉ hằng tuần được hưởng bằng 1,3 lần và trực vào ngày lễ, Tết được hưởng bằng 1,8 lần mức phụ cấp ngày thường.
Ngoài ra, người trực 24/24 giờ được hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng/người/phiên trực.
Theo quy định hiện hành, phụ cấp trực tại bệnh viện hạng đặc biệt, hạng I là 115.000 đồng; bệnh viện hạng II tăng là 90.000 đồng; các cơ sở y tế còn lại tăng là 65.000 đồng.
Như vậy từ ngày 15-7, phụ cấp trực sẽ tăng gần 185%.
Nghị định cũng quy định cụ thể chế độ phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật đối với đội ngũ cán bộ y tế trực tiếp tham gia các ca can thiệp chuyên môn.
Theo đó người mổ chính, người gây mê hồi sức hoặc châm tê chính được hưởng mức phụ cấp từ 100.000 đồng đến 560.000 đồng/người/phẫu thuật tùy theo loại phẫu thuật.
Người phụ mổ, phụ gây mê hồi sức hoặc phụ châm tê được hưởng từ 60.000 đồng đến 400.000 đồng/người/phẫu thuật, trong khi người giúp việc cho ca mổ được hưởng từ 40.000 đồng đến 240.000 đồng/người/phẫu thuật.
So với mức đang áp dụng từ năm 2011, phụ cấp phẫu thuật đã được điều chỉnh tăng gấp đôi ở tất cả các nhóm đối tượng.
Đối tượng hưởng
Mức phụ cấp (đồng/người/phẫu thuật)
Loại đặc biệt
Người mổ chính, người gây mê hồi sức hoặc châm tê chính
Người phụ mổ, người phụ gây mê hồi sức hoặc phụ châm tê
Người giúp việc cho ca mổ
Mức phụ cấp thủ thuật bằng 30% mức phụ cấp phẫu thuật cùng loại.
Về chế độ chống dịch, người trực tiếp tham gia giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu, xét nghiệm, khám và điều trị người bệnh thuộc nhóm đối tượng hưởng cao nhất. Với bệnh truyền nhiễm nhóm A, mức phụ cấp là 420.000 đồng/ngày/người; các lực lượng tham gia hỗ trợ khác được hưởng 280.000 đồng/ngày/người.
Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B, mức phụ cấp là 280.000 đồng/ngày/người; bệnh truyền nhiễm nhóm C là 210.000 đồng/ngày/người.
Người thường trực chống dịch 24/24 giờ được hưởng 280.000 đồng/ngày và được nhân hệ số khi trực vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, Tết. Đồng thời được hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng/người/phiên trực.
Như vậy phụ cấp chống dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A tăng từ mức tối đa 225.000 đồng lên 420.000 đồng/người/ngày, tăng khoảng 87%.
