Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hong Yongxiang), chuyên gia Thận học tại Đài Loan, chia sẻ nhiều trường hợp bệnh nhân đã bỏ thuốc lá, rượu bia, chuyển sang uống “sinh tố xanh” và ăn yến mạch mỗi sáng nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nghiêm trọng đến mức phải chạy thận. Nguyên nhân chính là do họ đã áp dụng sai “công thức sức khỏe” dành riêng cho người suy thận.
Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và các nghiên cứu dinh dưỡng mới nhất, Bác sĩ Hồng đã tổng hợp danh sách 7 nhóm bữa sáng là “địa lôi” đối với người suy thận mãn tính:
Top 7: Sủi cảo, bánh bao và thực phẩm có nhân
Để phần nhân mọng nước, các cửa hàng thường sử dụng thịt ba chỉ với tỷ lệ mỡ lên đến 50%. Những món ăn “vỏ tinh bột bao bọc mỡ” này không chỉ chứa calo khổng lồ mà còn giàu chất béo bão hòa, gây viêm nhiễm mãn tính toàn thân, từ đó làm tổn thương các vi mạch máu ở tiểu cầu thận.
Top 6: Mỳ xào trên chảo gang (Mỳ sắt)
Các loại sốt tiêu đen hoặc sốt nấm trong mỳ xào chứa lượng muối, dầu, đường và tinh bột biến tính rất lớn, kèm theo nhiều chất phụ gia làm đặc. Một phần mỳ xào có thể chứa hơn 1.200 mg natri (chiếm hơn nửa hạn mức cả ngày), gây tích tụ nước, tăng huyết áp và tấn công trực tiếp vào cầu thận.
Top 5: Yến mạch và ngũ cốc ăn sáng
Để cải thiện hương vị, ngũ cốc thương mại thường được thêm phosphate. Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt tự nhiên cũng có hàm lượng phospho rất cao. Với người bình thường, đây là thực phẩm tốt, nhưng với bệnh nhân thận, cơ thể không thể đào thải phospho dư thừa, dẫn đến ngứa da, xương giòn và vôi hóa mạch máu.
Top 4: Bánh quẩy và bánh nướng
Quẩy là thực phẩm chiên đi chiên lại, cao dầu và calo. Trong quá trình chế biến, người ta thường cho thêm chất tạo nở chứa nhôm hoặc phospho để tạo độ giòn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Top 3: Cháo trắng ăn kèm dưa muối, đồ hộp
Bản thân cháo có chỉ số đường huyết (GI) rất cao, không khác gì “nước đường”. Các món ăn kèm như dưa muối, chà bông (ruốc), chao, trứng muối đều là thực phẩm chế biến sẵn chứa cực kỳ nhiều natri, gây giữ nước và tăng áp lực bài tiết cho thận.
Top 2: Sinh tố xanh (Green Latte) và đồ uống năng lượng
Dù được coi là thức uống “thải độc”, nhưng các loại rau quả như rau bina (chân vịt), chuối, kiwi và bơ đều là thực phẩm giàu kali. Khi thận suy yếu, kali không được đào thải tốt, nồng độ kali trong máu cao có thể trực tiếp gây rối loạn nhịp tim, thậm chí khiến tim ngừng đập đột ngột.
Lưu ý: Người bệnh thận nếu muốn ăn rau xanh phải chần qua nước sôi để loại bỏ bớt kali trước khi chế biến.
Top 1: Combo hamburger, xúc xích và trà sữa
Sự kết hợp này hội tụ đầy đủ các yếu tố gây hại nhất cho thận:
Thịt chế biến sẵn: Chứa hàm lượng natri, nitrit và phụ gia phosphate cực cao, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh thận và ung thư đại trực tràng.
Gia vị và bánh mì: Lượng natri thường vượt ngưỡng 1.000 mg, làm trầm trọng thêm tình trạng cao huyết áp và suy thận.
Đồ uống có đường: Tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.
Đối với bệnh nhân suy thận, việc kiểm soát các chỉ số như natri, kali, phospho và acid uric là ưu tiên hàng đầu. Một bữa sáng an toàn nên được tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh thực tế của mỗi cá nhân.
Các chuyên gia cho biết, caffeine trong thực phẩm và caffeine dùng pha trộn ma túy hoàn toàn khác nhau về bản chất, liều lượng và mức độ nguy hiểm. Nếu được dùng đúng cách và đúng lượng, caffeine mang lại nhiều lợi ích.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc - Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), caffeine là một chất thuộc nhóm methylxanthin, có tác dụng kích thích thần kinh trung ương, tạo sự tỉnh táo và tăng hoạt động trí óc, kích thích trung tâm hô hấp, tăng tần số thở, thở sâu và giãn phế quản.
Trong y học, caffeine được sử dụng làm thuốc để khôi phục sự tỉnh táo khi mệt mỏi hoặc buồn ngủ, là thành phần phổ biến trong một số thuốc giảm đau hoặc được dùng để giảm cân...
Trong ngành chế biến thực phẩm, caffeine được sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp để sản xuất các loại đồ uống (cà phê, nước tăng lực, nước ngọt, ca cao, sô cô la...) nhằm cải thiện sự tỉnh táo, độ tập trung.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) không xếp caffeine vào nhóm chất gây nghiện, nhưng lạm dụng có thể gây phụ thuộc tâm lý với các biểu hiện như nhức đầu, run rẩy, hồi hộp, khó tập trung hoặc cáu gắt.
Theo bác sĩ Đức Thành, có 2 loại caffeine chủ yếu:
Caffeine tự nhiên: Có trong trà, cà phê và đi kèm nhiều hợp chất sinh học như polyphenol, tannin, chất chống oxy hóa. Hàm lượng thường thấp (khoảng 1,2 - 2,2%), cơ thể dễ dung nạp và đào thải.
Caffeine công nghiệp: Là caffeine tổng hợp dạng bột tinh khiết gần như tuyệt đối (99%). Vì ở dạng bột đậm đặc không tạp chất, việc hấp thụ trực tiếp qua hít, nuốt (khi phối trộn vào ma túy) đẩy hàm lượng chất này vào máu cực kỳ nhanh, vọt lên ngưỡng nguy hiểm.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Thanh Sang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM) cho biết thêm, trong thực tế hồi sức - chống độc vẫn ghi nhận nhiều trường hợp dùng quá nhiều caffeine từ nước tăng lực, viên caffeine hoặc sản phẩm giảm cân. Người bệnh có thể bị run tay, hồi hộp, tim đập nhanh, mất ngủ, lo âu hoặc buồn nôn; nặng hơn có thể rối loạn nhịp tim, co giật hay rối loạn ý thức.
Tuy nhiên, ngộ độc caffeine đơn thuần thường vẫn kiểm soát được nếu phát hiện sớm. Ngược lại, khi caffeine bị pha trộn với methamphetamine hoặc các chất kích thích khác, mức độ nguy hiểm tăng cao do tác động cộng hưởng lên tim mạch, não bộ và tâm thần.
Bác sĩ Đức Thành khuyên, để dùng cà phê, trà và nước tăng lực an toàn, người trưởng thành nên giữ tổng lượng caffeine dưới 400 mg/ngày; ưu tiên cà phê đen, hạn chế thêm đường, sữa đặc hoặc kem béo. Người nhạy cảm với caffeine, mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp chỉ nên dùng 1 - 2 tách trà/cà phê loãng mỗi ngày.
Trà xanh và trà đen chứa ít caffeine hơn cà phê, giàu chất chống oxy hóa nhưng không nên uống quá đặc hoặc dùng vào buổi tối để tránh mất ngủ.
Nên hạn chế tối đa nước tăng lực chứa nhiều caffeine và đường, Người khỏe mạnh cũng không nên uống quá 1 lon/ngày và không được dùng để thay nước lọc.
Những lọ thuốc nhỏ mắt này có mặt tại các chuỗi bán lẻ lớn như CVS, Walgreens, Kroger và nhiều cửa hàng khác trên toàn nước Mỹ, theo ABC News ngày 4/4. Sản phẩm bị thu hồi được sản xuất bởi KC Pharmaceuticals Inc. trụ sở tại Pomona, bang California, và được bán ra thị trường dưới nhiều thương hiệu phổ biến như Best Choice, CVS, Discount Drug Mart, Gericare, Kroger hay Walgreens.
Lệnh thu hồi được triển khai từ ngày 3/3 nhưng đến ngày 31/3, FDA mới chính thức phân loại vụ việc vào Nhóm II. Theo định nghĩa của FDA, đây là nhóm sản phẩm mà nếu sử dụng, người dùng có thể gặp các vấn đề về sức khỏe mang tính tạm thời hoặc có thể chữa khỏi và khả năng xảy ra các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng là rất thấp.
Tổng cộng hơn 3,1 triệu lọ thuốc thuộc 8 dòng sản phẩm khác nhau nằm trong diện ảnh hưởng gồm các loại thuốc nhỏ mắt giảm đỏ, thuốc bôi trơn giảm khô mắt, công thức làm dịu và nước mắt nhân tạo với dung tích 15 ml mỗi lọ. Danh sách đầy đủ gồm tên thương hiệu, số lô, mã vạch (UPC) và hạn sử dụng được đăng chi tiết trên website chính thức của FDA.
CVS đã công bố thông báo thu hồi nhiều dòng sản phẩm trên website của mình gồm nước mắt nhân tạo GeriCare và các loại thuốc nhỏ mắt giảm đỏ, trị khô mắt mang thương hiệu CVS (cả dạng đóng gói hai lọ). Nguyên nhân được đưa ra là các sản phẩm trên có nguy cơ nhiễm vi sinh vật.
Trong thông cáo gửi ABC News hôm 3/4, người phát ngôn của CVS cho biết 4 dòng sản phẩm trên đã "ngừng kinh doanh gần một năm trước", và công ty đang "phối hợp chặt chẽ" với nhà sản xuất để thực hiện lệnh thu hồi.
"Chúng tôi cam kết các sản phẩm cung cấp là an toàn, hoạt động đúng tính năng, tuân thủ các quy định y tế và đáp ứng nhu cầu của khách hàng", người đại diện khẳng định.
CVS cũng cho biết khách hàng đã mua sản phẩm có thể mang trả lại bất kỳ hiệu thuốc CVS nào để được hoàn tiền.
Lô thuốc mang số đăng ký 893100060724, mã 10370725, sản xuất ngày 14/7/2025, hạn sử dụng đến 14/01/2028, hiện chưa rõ số lượng. Natri clorid 0,9% là thuốc muối nhỏ mắt mũi thông dụng, được bán tại nhiều nhà thuốc toàn quốc.
Cơ quan quản lý yêu cầu Pharmedic lập tức ngừng kinh doanh, trữ toàn bộ sản phẩm và hoàn tất quá trình thu hồi trong vòng 30 ngày. Doanh nghiệp này phải chịu toàn bộ chi phí xử lý, đồng thời báo cáo kết quả thu hồi cho ngành y tế.
Trước đó, Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm tỉnh Quảng Ngãi và Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM đã lấy mẫu trên thị trường để đánh giá. Các đơn vị này phát hiện dung dịch không trong suốt do chứa cặn, hạt lơ lửng hoặc tạp chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Cơ quan chức năng xếp loại lỗi này vào nhóm vi phạm chất lượng mức độ 3. Ngành y tế đánh giá đây là mức vi phạm có nguy cơ thấp, không đe dọa trực tiếp tính mạng hay gây hậu quả nghiêm trọng tức thì. Tuy nhiên, do mắt vốn là cơ quan nhạy cảm, việc sử dụng dung dịch thiếu tinh khiết rất dễ gây kích ứng, tổn thương hoặc làm giảm hiệu quả điều trị.
Cục Quản lý Dược khuyến cáo người dân, các nhà thuốc và cơ sở y tế lập tức ngừng phân phối, sử dụng lô nước muối nêu trên và nhanh chóng hoàn trả cho đơn vị cung cấp.
