Rau muống, loại rau quen thuộc trên mâm cơm hàng ngày của nhiều gia đình, không chỉ có giá thành rẻ, vị giòn ngon mà còn là một kho báu dinh dưỡng. Theo Li Wanping, chuyên gia dinh dưỡng hơn 20 năm kinh nghiệm ở Đài Loan (Trung Quốc), rau muống chứa hàm lượng nước lớn, giàu canxi cùng hàng loạt chất chống oxy hóa mạnh mẽ.
Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, loại rau này có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu trừ thấp. Trong khi đó, khoa học dinh dưỡng hiện đại cũng khẳng định rau muống sở hữu khả năng điều hòa toàn diện các chức năng sinh lý của cơ thể.
Trong bài đăng trên trang cá nhân, bà Li, hiện làm việc tại phòng khám Rongxin ở thành phố Đài Bắc, chia sẻ về những lợi ích sức khỏe vượt trội của loại rau này. Nhờ hàm lượng kali dồi dào, rau muống hỗ trợ cơ thể đào thải lượng natri dư thừa, từ đó giảm áp lực lên thành mạch.
Bên cạnh đó, sự kết hợp giữa niacin (vitamin B3), vitamin C và chất diệp lục trong rau muống còn giúp điều hòa lượng cholesterol, tăng cường độ đàn hồi của mạch máu, đồng thời giảm nguy cơ viêm mạch và xơ vữa động mạch. Đây được xem là “trợ thủ xanh” lý tưởng cho những người thường xuyên ăn ngoài hoặc ưa thích các món ăn đậm vị muốn ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch.
Theo chuyên gia, hàm lượng canxi vượt trội trong rau muống là yếu tố thường bị xem nhẹ. Cứ mỗi 100 gram rau muống chứa tới 105 miligam canxi, thậm chí cao hơn lượng canxi trong một thể tích sữa tương đương. Điều này biến rau muống thành nguồn bổ sung canxi tuyệt vời cho người ăn chay hoặc người bất dung nạp đường lactose.
Tuy nhiên, do tỷ lệ hấp thụ canxi thực vật thường thấp hơn, chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ăn các loại trái cây giàu vitamin C như ổi, kiwi hoặc dứa sau bữa ăn để tối ưu hóa khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.
Không dừng lại ở việc bảo vệ tim mạch và xương khớp, rau muống còn mang lại nhiều giá trị cho thị lực và hệ tiêu hóa. Bà Li phân tích lượng carotenoid và vitamin A phong phú trong rau muống giúp duy trì sức khỏe của niêm mạc mắt, giảm áp lực oxy hóa cho những người phải làm việc liên tục trước màn hình điện tử. Thành phần lignin và chất xơ thực phẩm đặc trưng trong loại rau này cũng kích thích nhu động ruột, cải thiện hiệu quả chứng táo bón.
Ngoài ra, rau muống còn chứa hàm lượng axit folic thiết yếu cho quá trình tạo máu và phòng ngừa thiếu máu, với chỉ một phần ăn đã đáp ứng được 1/5 nhu cầu khuyến nghị hàng ngày cho người trưởng thành.
Đối với hệ tiêu hóa, các thành phần pectin và vitamin B2 trong rau muống có công dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày. Dù vậy, do rau có tính hàn, những người tỳ vị hư nhược hoặc dễ bị tiêu chảy không nên tiêu thụ quá nhiều. Khi chế biến, có thể cho thêm gừng già, tỏi hoặc dầu mè để trung hòa tính hàn của rau.
Mặt khác, vì rau muống có chứa axit oxalic và axit tannic, người dùng cần tránh kết hợp lượng lớn rau muống cùng lúc với các thực phẩm giàu canxi hoặc hải sản để không làm giảm hiệu suất hấp thụ canxi, đồng thời ngăn ngừa tình trạng đầy bụng, khó tiêu ở những người có hệ tiêu hóa kém.
Để phát huy tối đa công dụng trị liệu của rau muống, chuyên gia dinh dưỡng gợi ý một số công thức kết hợp thực phẩm tối ưu. Cụ thể, món rau muống xào đậu phụ hỗ trợ giảm cholesterol, trong khi kết hợp rau muống với thịt bò hoặc gan lợn sẽ giúp tăng cường đáng kể khả năng hấp thụ sắt. Đối với những người có răng nướu yếu, việc băm nhỏ thân rau muống để xào với thịt băm sẽ là nguồn bổ sung canxi tuyệt vời.
Sau cùng, chuyên gia nhắn nhủ người tiêu dùng nên tận dụng nguồn nông sản tươi ngon, giá rẻ ngay trong mùa vụ thay vì tìm kiếm các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, dùng chính những thực phẩm bình dân và lành mạnh này để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Một nghiên cứu gần đây năm 2025 còn cho thấy dưa hấu có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch. Phát hiện này phù hợp với nghiên cứu năm 2022 cho thấy dưa hấu có thể giúp hạ huyết áp và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Theo Michelle Routhenstein, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch dự phòng tại Trung tâm Dinh dưỡng EntirelyNourished (Mỹ), dưa hấu là một phần bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn uống lành mạnh vì cung cấp kali, lycopene và citrulline. Cô cho biết những chất này có thể phối hợp với nhau để hỗ trợ huyết áp và lưu lượng máu.
Một nghiên cứu tổng quan năm 2025 cũng ghi nhận dưa hấu chứa hàm lượng cao axit amin L-citrulline - đã được chứng minh là có thể giúp hạ huyết áp, hỗ trợ phòng ngừa và kiểm soát bệnh tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Kirkpatrick, từ Phòng khám Cleveland Clinic (Mỹ) giải thích rằng tác động của dưa hấu đối với sức khỏe mạch máu mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch tổng thể. Cô giải thích điều này là nhờ các hợp chất ảnh hưởng đến quá trình sản xuất nitric oxide, từ đó tác động đến sức khỏe mạch máu.
Nghiên cứu năm 2022 cũng cho thấy L-citrulline có thể giúp hạ huyết áp và giảm độ cứng động mạch, đặc biệt ở những người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa tim mạch, có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dưa hấu có thể là một thực phẩm hỗ trợ sức khỏe tim mạch nhờ cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng và các hợp chất có lợi cho huyết áp cũng như mạch máu.
Tuy nhiên, chuyên gia Michelle Routhenstein lưu ý: Để giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ, cần kết hợp dưa hấu vào chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch một cách toàn diện, theo Healthline.
Đó là chế độ ăn tập trung vào rau xanh và trái cây, ngũ cốc nguyên hạt (như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám); protein lành mạnh (gồm đậu, hạt, cá béo); sử dụng dầu oliu, dầu hạt cải, quả bơ.
Hạn chế muối, tránh đồ ngọt, nước ngọt có ga và thực phẩm chế biến sẵn.
Hạn chế mỡ động vật, thịt đỏ nhiều mỡ, thức ăn nhanh và đồ chiên rán.
Theo các chuyên gia, caffeine có thể làm tăng mức tiêu hao năng lượng trong thời gian ngắn, đồng thời giúp giảm cảm giác thèm ăn ở một số người. Tuy nhiên, những tác động này thường không đủ mạnh để tạo ra mức giảm cân đáng kể nếu chỉ dựa vào việc uống cà phê, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bên cạnh đó, chanh giàu vitamin C và các chất chống oxy hóa nên thường được xem là thực phẩm tốt cho sức khỏe. Dù vậy, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước cốt chanh có thể đốt cháy mỡ hoặc trực tiếp giúp giảm cân.
Chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Deepali Sharma, Bệnh viện CK Birla Delhi (Ấn Độ), cho biết quan niệm cho rằng kết hợp cà phê với chanh sẽ tạo ra một “thức uống đốt mỡ thần kỳ” là không đúng. Hiện không có cơ chế khoa học nào cho thấy sự kết hợp này tạo ra hiệu quả đốt mỡ vượt trội.
Bà Deepali Sharma nhấn mạnh không có một loại đồ uống nào có thể thay thế những nguyên tắc cốt lõi để giảm cân hiệu quả, gồm: Tạo mức thâm hụt calo phù hợp, duy trì chế độ ăn cân đối, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.
Đối với đa số người khỏe mạnh, “cà phê pha chanh” nhìn chung khá an toàn. Tuy nhiên, một số người có thể không dung nạp tốt loại đồ uống này.
Cả cà phê và chanh đều có tính axit nên khi dùng cùng nhau có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, làm tăng nguy cơ:
Các chuyên gia khuyến cáo để kiểm soát cân nặng hiệu quả và bền vững, mọi người nên tập trung vào những thay đổi lối sống lâu dài như ăn uống hợp lý, duy trì vận động, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng, thay vì kỳ vọng vào các mẹo lan truyền trên mạng xã hội, theo The HealthSite.com (Ấn Độ).
Chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, TP HCM ghi nhận hơn 8.100 ca tay chân miệng, tăng hơn gấp đôi cùng kỳ năm trước, với hơn 300 ổ dịch tập trung chủ yếu tại trường học và cộng đồng. Riêng tuần giữa tháng 3 có gần 900 ca mới.
Điều đáng lo hơn là số ca nặng vượt 100, tăng gấp 5 lần cùng kỳ, 4 trẻ tử vong. Xét nghiệm xác nhận EV71 - chủng virus từng gây nhiều đợt dịch lớn trước đây - đang chiếm ưu thế, là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ ca nặng tăng vọt.
Áp lực đang dồn trực tiếp vào các khu hồi sức. Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, dù tổng số ca điều trị hiện chỉ hơn 30, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 200 ca trong các đợt dịch trước, nhưng tỷ lệ ca nặng từ độ 2B trở lên đã chiếm 20-30%, gấp 3-6 lần mức thông thường.
Chỉ trong ba tháng đầu năm, bệnh viện tiếp nhận khoảng 80 ca nặng, vượt toàn bộ con số của năm 2025 (58 ca). Bác sĩ CK2 Cao Minh Hiệp, Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, cho biết đơn vị đã nâng số giường hồi sức tích cực từ 30 lên 50, đồng thời sẵn sàng mở rộng khoa Nhiễm lên tối đa 250 giường khi cần.
Bức tranh tương tự diễn ra ở Bệnh viện Nhi đồng 2. Bác sĩ CK2 Nguyễn Đình Qui, Trưởng khoa Nhiễm, cho biết tỷ lệ ca nặng trong quý đầu năm ở mức 15-16% - "một con số đáng lo ngại". Gần như tuần nào bệnh viện cũng tiếp nhận ca từ độ 2B đến độ 4, nhiều trường hợp trở nặng chỉ trong 24 giờ, buộc bác sĩ phải xử lý cấp cứu và lọc máu liên tục ngay lập tức.
Bệnh viện đã lên kịch bản theo từng cấp độ, khi số ca nội trú tăng từ dưới 25 lên mức 25-50, khoa Nhiễm sẽ thu hẹp các bệnh lý lây lan thấp để nhường chỗ; nếu vượt 50 ca, toàn bộ khu điều trị Covid-19 trước đây sẽ được kích hoạt lại, nâng tổng công suất từ 92 lên 150 giường.
Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trong hơn 300 ca nhập viện thời gian qua, 20% thuộc nhóm rất nặng và 2/3 trong số đó là bệnh nhân từ các tỉnh chuyển lên. Bác sĩ CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc bệnh viện, cảnh báo nhiều ca có triệu chứng không điển hình - tổn thương da dễ nhầm với viêm da cơ địa, biểu hiện khò khè dễ nhầm với viêm phế quản - đòi hỏi bác sĩ tuyến dưới phải được tập huấn kỹ để không bỏ sót.
Đặc tính của EV71 là tấn công hệ thần kinh trung ương cực nhanh - trẻ có thể chuyển từ triệu chứng nhẹ sang độ 2B, độ 3 chỉ trong 24-48 giờ. Nếu bệnh nhi đã ở độ 4, tổn thương tim và não, mà còn phải di chuyển hàng tiếng đồng hồ lên TP HCM, nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng não là rất cao.
Vì vậy, chiến lược trọng tâm hiện nay là giữ trẻ điều trị tại địa phương thay vì chuyển tuyến. Bệnh viện Nhi đồng Thành phố sẵn sàng đưa trực tiếp êkíp cùng máy ECMO xuống tuyến tỉnh để can thiệp tại chỗ. Nhi đồng 1 phát huy mạng lưới hội chẩn từ xa qua telehealth, Zalo, Viber và duy trì đội cơ động sẵn sàng xuống hỗ trợ, đồng thời tích hợp các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng ngay trên đơn thuốc điện tử để phụ huynh theo dõi tại nhà.
Về thuốc điều trị, kho dự trữ tại các bệnh viện hiện có hàng nghìn chai Gamma Globulin (IVIG) cùng lượng lớn thuốc chống co giật Phenobarbital, đủ khả năng cung ứng ngay cả khi dịch lập đỉnh.
TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết đã chỉ đạo 4 bệnh viện tuyến cuối (Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới) khẩn trương củng cố công tác điều trị, đảm bảo nguồn thuốc, đồng thời liên tục tập huấn, chỉ đạo tuyến cho y tế cơ sở nhằm phát hiện sớm ca nặng, hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong.
Trong khi đó, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đánh giá nguy cơ bùng phát dịch tại khu vực phía Nam đang ở mức cao, yêu cầu các địa phương tuyệt đối không chủ quan, chủ động rà soát quy trình chuyển tuyến và xem xét mở rộng xét nghiệm giám sát sang cả người tiếp xúc gần - bao gồm người chăm trẻ và giáo viên mầm non - để chặn nguồn lây từ sớm.
