Cholesterol cao thường không gây triệu chứng rõ ràng nhưng lại âm thầm làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nguy hiểm. Khi cholesterol dư thừa tích tụ trong thành động mạch, các mảng xơ vữa sẽ dần hình thành, khiến lòng mạch hẹp lại và cản trở dòng máu lưu thông. Nếu không được kiểm soát kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, theo chuyên trang sức khỏe OnlyMyHealth.
Theo các chuyên gia, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, thay đổi chế độ ăn uống là một trong những biện pháp quan trọng giúp cải thiện chỉ số cholesterol và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
Một báo cáo đăng trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ hòa tan và chất béo không bão hòa, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa cùng thực phẩm chế biến sẵn, có thể cải thiện sự cân bằng giữa cholesterol LDL (cholesterol xấu) và cholesterol HDL (cholesterol tốt).
Theo bà Archana Batra, chuyên gia dinh dưỡng kiêm chuyên gia giáo dục bệnh tiểu đường (Ấn Độ), chất xơ hòa tan có khả năng liên kết với cholesterol trong đường tiêu hóa, từ đó hỗ trợ đào thải cholesterol ra khỏi cơ thể trước khi được hấp thu vào máu.
Nguồn chất xơ hòa tan dồi dào có trong yến mạch, lúa mạch, các loại đậu, đậu lăng, táo và các loại quả mọng. Duy trì những thực phẩm này trong khẩu phần ăn hằng ngày có thể góp phần giảm dần cholesterol LDL theo thời gian.
Rau xanh và trái cây là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất, chất chống ô xy hóa và chất xơ, đồng thời chứa rất ít chất béo bão hòa. Táo, các loại quả mọng, bông cải xanh, cà rốt cùng nhiều loại rau có màu sắc đa dạng đều là những lựa chọn có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Bà Archana Batra khuyến khích nên bổ sung rau và trái cây theo mùa trong mỗi bữa ăn để đa dạng dưỡng chất và tăng lượng chất xơ.
Đối với chất béo, người bị cholesterol cao không cần kiêng hoàn toàn mà nên thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa từ dầu ô liu, dầu lạc, dầu mù tạt, quả bơ và các loại hạt.
Theo Hiệp hội Lipid Quốc gia Mỹ, hạnh nhân, óc chó, hạt lanh và hạt chia là những lựa chọn phù hợp cho người có cholesterol cao. Ngoài ra, cá hồi, cá thu và cá mòi giàu omega-3. Dù omega-3 không trực tiếp làm giảm cholesterol LDL, dưỡng chất này giúp giảm triglyceride và giảm viêm, qua đó hỗ trợ bảo vệ tim mạch. Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn cá béo từ 1-2 lần mỗi tuần.
Ngược lại, bánh ngọt, bánh quy, thịt chế biến, đồ chiên rán và thức ăn nhanh thường chứa nhiều chất béo không lành mạnh, đường và muối. Tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này có thể khiến cholesterol tăng cao và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Theo bà Archana Batra, không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể tự làm giảm cholesterol. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh trong thời gian dài, kết hợp tập luyện, kiểm soát cân nặng và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Chính sự thay đổi đồng bộ trong lối sống mới mang lại hiệu quả bền vững trong kiểm soát mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Mất ngủ hoặc khó ngủ là tình trạng khá phổ biến, thường liên quan căng thẳng, thói quen dùng thiết bị điện tử hoặc sinh hoạt thiếu điều độ. Bên cạnh duy trì giờ ngủ ổn định, một số thực phẩm giàu dưỡng chất như chuối có thể hỗ trợ cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Hỗ trợ cơ thể sản xuất hormone gây buồn ngủ
Theo Healthline, chuối chứa tryptophan - một loại axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tạo ra được. Khi đi vào não, tryptophan được chuyển hóa thành serotonin và melatonin, hai hormone có vai trò điều hòa giấc ngủ.
Serotonin giúp cơ thể thư giãn, ổn định tâm trạng, trong khi melatonin hỗ trợ điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức tự nhiên. Ăn thực phẩm giàu tryptophan có thể rút ngắn thời gian đi vào giấc, cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cung cấp magie để thư giãn cơ bắp
Khoáng chất này có vai trò làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ thư giãn cơ bắp và góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thiếu magie có thể liên quan tình trạng ngủ không sâu giấc hoặc dễ thức giấc ban đêm. Ngoài chuối, các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên cám cũng là nguồn bổ sung magie tốt.
Giàu kali có thể giảm chuột rút ban đêm
Chuối là thực phẩm giàu kali - chất điện giải quan trọng giúp duy trì hoạt động của cơ và thần kinh. Kali có thể hỗ trợ giảm nguy cơ chuột rút khi ngủ, từ đó giấc ngủ liền mạch hơn. Người thường xuyên vận động hoặc hay bị chuột rút, co cứng cơ vào ban đêm ăn thực phẩm giàu kali có thể hữu ích.
Carbohydrate giúp cơ thể dễ buồn ngủ hơn
Lượng carbohydrate tự nhiên trong chuối có thể giúp tryptophan được vận chuyển vào não dễ hơn. Điều này góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất serotonin và melatonin, thư giãn cơ thể, giảm mất ngủ. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều thực phẩm ngọt hoặc quá no sát giờ đi ngủ vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu.
No lâu, hạn chế thức giấc do đói
Theo Verywell Health, chất xơ trong chuối tạo cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa. Nhờ đó, ăn một quả chuối vào buổi tối có thể hạn chế tình trạng tỉnh giấc giữa đêm do đói bụng.
Chuối xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi chuối chín có hàm lượng đường tự nhiên cao hơn và vị ngọt đậm hơn.
Các chuyên gia cho rằng thời điểm phù hợp để ăn chuối là khoảng một đến hai giờ trước khi ngủ. Khoảng thời gian này giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Để ngủ ngon hơn, ngoài kết hợp thực phẩm phù hợp cần duy trì giờ ngủ ổn định, hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ, tránh caffeine vào buổi tối và giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết cơ thể vẫn cần tinh bột để duy trì năng lượng và kiểm soát cảm giác đói. Điều quan trọng nằm ở việc chọn đúng loại tinh bột, theo trang sức khỏe Health.
Nhóm thực phẩm hỗ trợ giảm cân tốt nhất là các loại đậu như đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu nành non. Đây là nhóm carb chứa nhiều chất xơ và protein, giúp cơ thể no lâu và hạn chế ăn quá nhiều trong ngày.
Chất xơ và protein làm chậm quá trình tiêu hóa, đồng thời kích thích cơ thể tiết ra các hormone tạo cảm giác no như PYY và GLP 1. Nhờ đó, lượng calo nạp vào giảm tự nhiên và hỗ trợ giảm mỡ hiệu quả hơn.
Một nghiên cứu tổng hợp trên Food Science & Nutrition vào năm 2026 cho thấy nhóm sử dụng các loại đậu thường xuyên giảm rõ rệt cân nặng, giảm mỡ cơ thể và vòng eo.
Một nghiên cứu khác công bố trên Journal of Nutrition and Metabolism năm 2020 trên 246 phụ nữ cũng ghi nhận nhóm ăn nhiều đậu có lượng mỡ bụng thấp hơn nhóm ăn ít.
Trong khi đó, nghiên cứu trên The Journal of Nutrition năm 2019 trên 345 người tiếp tục khẳng định chất xơ là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến hiệu quả giảm cân, bất kể lượng calo hay tỷ lệ tinh bột, đạm, chất béo trong khẩu phần ăn.
Ngoài hỗ trợ giảm mỡ, protein trong các loại đậu còn giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. Đây là yếu tố quan trọng giúp cơ thể săn chắc hơn sau khi giảm ký.
Một số loại đậu chứa lượng chất xơ và protein cao hơn hẳn các loại khác, nhờ đó hỗ trợ kiểm soát cơn đói và giảm cân hiệu quả hơn.
Khoảng 100 gram đậu lăng nấu chín cung cấp gần 8 gram chất xơ và gần 18 gram protein. Đậu nành Nhật chứa khoảng 15,6 gram chất xơ và 18,5 gram protein trong mỗi 155 gram.
Đậu trắng cung cấp khoảng 19 gram chất xơ và 15 gram protein trong mỗi 180 gram nấu chín. Trong khi đó, 100 gram đậu đen chứa khoảng 15 gram chất xơ và hơn 15 gram protein.
Đậu đỏ cũng giàu dinh dưỡng với khoảng 13 gram chất xơ và hơn 15 gram protein trong mỗi 175 gram đã nấu chín.
Ngoài các loại đậu, khoai lang, quả mâm xôi và ngũ cốc cũng hỗ trợ giảm cân nhờ giàu chất xơ.
Khoai lang cung cấp vitamin A, vitamin B6 và giúp no lâu hơn. Quả mâm xôi chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết carb không phải nguyên nhân trực tiếp gây tăng cân. Tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt hay nước ngọt mới dễ làm tăng mỡ cơ thể nếu ăn thường xuyên.
Ngược lại, carb phức hợp giàu chất xơ và protein giúp kiểm soát cơn đói tốt hơn, hỗ trợ giảm cân và duy trì sức khỏe lâu dài.
Bên cạnh việc chọn đúng loại tinh bột, chế độ ăn lành mạnh và vận động đều đặn vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát cân nặng.
Ngày 7.4, thông tin từ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho biết, đơn vị triển khai ca cấy ghép đa tạng cho 7 người, xuất phát từ nghĩa cử cao đẹp của một thanh niên 26 tuổi, trú tại P.Uông Bí (Quảng Ninh) hiến tạng.
Trước đó, ngày 4.4, nam thanh niên không may gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng. Dù được các y, bác sĩ nỗ lực cứu chữa, nhưng do chấn thương quá nặng, anh không qua khỏi.
Sau 3 lần hội chẩn xác định chết não, gia đình đã đưa ra quyết định đầy dũng cảm: đồng ý hiến tặng mô, tạng của anh để cứu người.
Từ nghĩa cử của gia đình thanh niên hiến tạng, 7 bệnh nhân đã được trao cơ hội. Cụ thể, trái tim, 2 lá gan, 2 giác mạc và 2 quả thận của anh đã được lấy để ghép cho các bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch.
Trong đó, 2 quả thận được ghép trực tiếp tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho 2 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Một trong 2 người nhận là nam thanh niên 19 tuổi.
Các tạng còn lại nhanh chóng được vận chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Mắt T.Ư (Hà Nội) để ghép trong "thời gian vàng" cho các ca bệnh.
Bà Nguyễn Thị Nhinh, mẹ bệnh nhân 19 tuổi được ghép thận, xúc động chia sẻ: "Gia đình chúng tôi vô cùng biết ơn. Từ nghĩa cử của gia đình thanh niên hiến tạng, con tôi đã có thêm cơ hội sống. Trước khi vào phòng mổ, con nói sẽ sống tốt, sống có ích để xứng đáng với món quà vô giá này".
Ca ghép đa tạng được thực hiện từ 14 giờ 30 ngày 6.4 với sự phối hợp của các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đánh dấu một nỗ lực chuyên môn cao, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ tinh thần sẻ chia.
Sự ra đi của một người, nhưng từ quyết định hiến tạng đã mở ra hy vọng cho nhiều cuộc đời khác. Nghĩa cử ấy không chỉ cứu sống con người, mà còn thắp lên niềm tin về lòng nhân ái, về giá trị "cho đi là còn mãi" trong cuộc sống.
