Bà K.C. (70 tuổi) nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM) trong tình trạng tụt huyết áp, suy hô hấp nặng và có dấu hiệu suy đa cơ quan do nhiễm trùng lan rộng. Các bác sĩ nhận định đây là tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, buộc phải chuyển vào Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU) để hồi sức khẩn cấp.
Qua hội chẩn cùng đánh giá lâm sàng và hình ảnh học, các bác sĩ ICU và Khoa Ngoại Tổng quát tại bệnh viện nhận định có ổ áp xe lớn tại lách đã vỡ, gây tràn dịch màng phổi và xẹp phổi trái, suy hô hấp. Đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm vì ổ nhiễm trùng đã lan rộng, đe dọa tính mạng nếu không được phẫu thuật cắt lách khẩn cấp.
Tuy nhiên, do tình trạng quá nặng nên ưu tiên ban đầu là hồi sức tích cực để ổn định huyết động và hỗ trợ hô hấp, sau khi bệnh nhân ổn định mới tiến hành phẫu thuật.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thanh Tâm, Bệnh viện Gia An 115, cho biết: “Sốc nhiễm khuẩn là biến chứng đặc biệt nguy hiểm của nhiễm trùng. Khi vi khuẩn và độc tố từ ổ nhiễm trùng lan vào máu, cơ thể có thể rơi vào phản ứng viêm toàn thân, tụt huyết áp sâu, suy hô hấp, suy thận và nhanh chóng tiến triển thành suy đa tạng nếu không được điều trị kịp thời”.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ khoa Ngoại và Gây mê hồi sức, ca mổ cấp cứu sau đó đã được thực hiện thành công; bệnh nhân được phẫu thuật cắt lách, rửa bụng sạch lấy hết dịch mủ nhiễm trùng.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được điều trị tích cực tại ICU. Nhờ được xử trí hiệu quả và kịp thời, bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy kịch và từng bước hồi phục.
Theo bác sĩ Thanh Tâm, áp xe lách là bệnh nhiễm trùng hiếm gặp và rất nguy hiểm. Đây không chỉ là ổ mủ khu trú tại lách mà còn phản ánh tình trạng nhiễm trùng toàn thân. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể nhanh chóng dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.
“Lách là cơ quan quan trọng của hệ miễn dịch, có nhiệm vụ lọc bỏ vi khuẩn khỏi máu. Khi bị áp xe, lách từ cơ quan bảo vệ cơ thể lại trở thành ổ chứa mủ và tác nhân gây bệnh. Do liên thông trực tiếp với hệ tuần hoàn, các vi sinh vật có thể lan theo dòng máu, gây nhiễm khuẩn huyết và suy đa cơ quan. Vì vậy, áp xe lách được xem là một ‘thảm họa miễn dịch’, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 70 – 100% nếu không được điều trị kịp thời”, bác sĩ Tâm lưu ý.
Triệu chứng giai đoạn đầu thường không đặc hiệu, như sốt kéo dài, đau bụng âm ỉ, mệt mỏi, chán ăn hoặc sụt cân nên dễ bị bỏ sót. Do đó, người dân nên đi thăm khám sớm nếu có các biểu hiện trên để được đánh giá kịp thời.
Người uống rượu thường đi tiểu nhiều hơn bình thường. Nếu không bổ sung đủ nước, cơ thể dễ bị mất nước, ảnh hưởng đến hoạt động của thận do cơ quan này cần đủ dịch và điện giải để duy trì chức năng bình thường.
Mất nước nghiêm trọng có thể làm giảm lượng máu đến thận, khiến cơ quan này phải hoạt động nhiều hơn để lọc chất thải và duy trì cân bằng điện giải. Về lâu dài, mất nước mạn tính làm tăng nguy cơ tổn thương thận và hình thành sỏi thận. Người thường xuyên uống nhiều rượu nhưng không uống đủ nước có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn.
Suy giảm chức năng thận
Khi uống nhiều rượu bia, thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng nước, điện giải và thải các sản phẩm chuyển hóa của rượu. Uống quá nhiều trong thời gian ngắn có thể gây suy giảm chức năng thận đột ngột, còn gọi là tổn thương thận cấp.
Tình trạng này xảy ra khi cơ thể mất nước, rối loạn điện giải và các sản phẩm chuyển hóa của rượu tích tụ quá nhanh, khiến thận không kịp duy trì cân bằng chất lỏng cần thiết. Dù có thể hồi phục nếu được điều trị kịp thời, tổn thương thận cấp vẫn làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn về sau.
Huyết áp cao và tiểu đường type 2
Uống quá nhiều rượu làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và tiểu đường type 2 - hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận mạn tính (CKD). Cả hai tình trạng này đều có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc chất thải và dịch dư thừa của cơ quan này. Theo thời gian, tổn thương tích tụ có thể khiến chức năng thận suy giảm dần.
Viêm và stress oxy hóa
Tiêu thụ nhiều rượu, dù là uống quá chén trong thời gian ngắn hay kéo dài, đều có thể làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Theo thời gian, tình trạng này góp phần gây tổn thương mô, hình thành sẹo thận (xơ hóa thận), suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính.
Tổn thương gan
Uống rượu kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh gan. Khi chức năng gan suy giảm, lưu lượng máu đến thận cũng có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt, cổ trướng (bụng to do tích dịch), phù, tiểu ít và nước tiểu sẫm màu.
Để bảo vệ sức khỏe, mỗi người nên hạn chế uống rượu bia. Một đơn vị cồn tương đương khoảng 330 ml bia, 150 ml rượu vang hoặc 45 ml rượu mạnh. Các chuyên gia khuyến cáo nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá một đơn vị/ngày và nên có những ngày không uống rượu trong tuần.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn chính sách dân số mới, trong đó điểm nhấn quan trọng là đề xuất cho phép các địa phương chi ngân sách hỗ trợ tiền mặt hàng tháng cho trẻ em từ khi chào đời đến mốc 36 tháng tuổi. Đây là nỗ lực mới nhất nhằm vực dậy mức sinh của Việt Nam vốn đang chạm đáy lịch sử với trung bình 1,91 con trên một phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế cần thiết.
Dự thảo lần này trao quyền chủ động cho các tỉnh, thành phố, theo đó tùy vào tiềm lực tài chính và đặc thù xã hội, mỗi địa phương tự quyết định mức chi và hình thức hỗ trợ sao cho sát thực tế nhất. Thay vì áp dụng một con số chung cho cả nước, các tỉnh có thể chọn cấp tiền mặt hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai và người sinh đủ hai con.
Ngoài khoản trợ cấp hàng tháng cho trẻ đến 3 tuổi, dự thảo còn mở rộng các gói hỗ trợ khác như chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non hoặc khen thưởng trực tiếp cho những phụ nữ hoàn thành mục tiêu sinh con trước 35 tuổi.
Số liệu từ Cục Dân số cho thấy dù các chính sách khuyến sinh đã triển khai 5 năm qua nhưng hiệu quả chưa như kỳ vọng do mức hỗ trợ hiện nay quá thấp. Phần lớn các địa phương mới chỉ dừng lại ở việc thưởng từ 450.000 đồng đến một triệu đồng mỗi trường hợp, con số này trở nên quá nhỏ bé so với chi phí nuôi dạy một đứa trẻ hiện nay.
Thực tế tại một số điểm sáng như Tây Ninh, địa phương này đã chi gần 20 tỷ đồng để thưởng cho các xã đạt tỷ lệ sinh tốt và hỗ trợ hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con. Tương tự, Đồng Nai và Hải Phòng cũng chi hàng tỷ đồng từ ngân sách để tiếp sức cho các gia đình. Tuy nhiên, để tạo ra bước ngoặt thực sự, việc chuyển từ thưởng một lần sang hỗ trợ tài chính định kỳ hàng tháng được xem là giải pháp mang tính bền vững và thực chất hơn.
Bên cạnh mục tiêu tăng số lượng con trung bình, dự thảo của Bộ Y tế còn nhắm đến việc cân bằng giới tính và nâng cao chất lượng giống nòi. Các địa phương sẽ xây dựng chính sách tôn vinh gia đình sinh hai con gái, đồng thời miễn giảm học phí và hỗ trợ bảo hiểm y tế cho trẻ em gái tại các vùng nghèo. Nhóm yếu thế, hộ nghèo cũng sẽ nhận hỗ trợ miễn phí về sàng lọc trước sinh, sơ sinh và các dịch vụ tránh thai, chăm sóc sức khỏe định kỳ.
Sau khi thông tư này chính thức ban hành, Sở Y tế các tỉnh sẽ trực tiếp tham mưu để Hội đồng nhân dân cùng cấp phê duyệt mức chi cụ thể, đảm bảo phù hợp với túi tiền của ngân sách địa phương và nhu cầu của người dân tại chỗ.
Các cường quốc Đông Á như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore cũng chi hàng tỷ USD vào các gói "tiền mặt từ khi sinh" (baby bonuses) và trợ cấp hàng tháng cho trẻ em, song kết quả vẫn chưa thể đảo ngược tình trạng mức sinh thấp kỷ lục.
Tại châu Âu, nhóm nước Bắc Âu đạt được hiệu quả khả quan hơn khi kết hợp trợ cấp tiền mặt với hệ thống phúc lợi toàn diện, tập trung vào việc miễn phí giáo dục mầm non và kéo dài kỳ nghỉ thai sản hưởng nguyên lương cho cả cha lẫn mẹ. Kinh nghiệm từ Hungary cho thấy các biện pháp mạnh tay như miễn thuế thu nhập cá nhân trọn đời cho phụ nữ sinh 4 con có thể tạo ra cú hích tức thời, nhưng khó duy trì sự ổn định dân số nếu thiếu các yếu tố về an sinh xã hội dài hạn.
Giới chuyên gia quốc tế đánh giá hỗ trợ tài chính chỉ đóng vai trò "cần" để giảm bớt gánh nặng kinh phí nuôi con, trong khi yếu tố "đủ" nằm ở chính sách cân bằng giữa công việc và cuộc sống cùng sự bình đẳng giới trong việc chăm sóc trẻ. Nhìn chung, tiền mặt là giải pháp hỗ trợ cấp thiết, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc lớn vào mức độ sẵn có của hạ tầng dịch vụ công và sự ổn định của nền kinh tế tại mỗi quốc gia.
Sự việc xảy ra khoảng 4 giờ sau khi máy bay cất cánh hôm 4/5, đại diện Bệnh viện Bạch Mai cho biết. Theo đó, người đàn ông bất ngờ xuất hiện triệu chứng đau vùng tai, liệt nửa mặt trái và nói khó. Trước tình huống căng thẳng, phi hành đoàn cân nhắc phương án hạ cánh khẩn cấp xuống một sân bay trung gian, đồng thời phát loa tìm kiếm người có chuyên môn y tế hỗ trợ.
GS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, có mặt trên chuyến bay đã tiếp cận và thăm khám lâm sàng cho người bệnh. Bác sĩ xác định bệnh nhân mắc chứng liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, loại trừ hoàn toàn nguy cơ đột quỵ cấp tính.
Dựa trên chẩn đoán này, ông sử dụng thuốc corticoid mang theo để điều trị tại chỗ, liên tục theo dõi dấu hiệu sinh tồn và tư vấn cơ trưởng giữ nguyên lộ trình. Lời khuyên của chuyên gia giúp chuyến bay không phải đổi hướng, tránh gây xáo trộn lịch trình của hàng trăm người trên khoang. Khi máy bay đáp xuống sân bay Charles de Gaulle, nam hành khách đã ổn định sức khỏe.
Chia sẻ về quyết định cấp cứu, GS Tôn coi việc hỗ trợ người dân trong tình huống khẩn cấp ngoài cộng đồng là trách nhiệm nghề nghiệp. PGS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện, nhận định sự việc thể hiện rõ năng lực chuyên môn vững vàng và y đức của người thầy thuốc. Lãnh đạo bệnh viện cũng nhấn mạnh chiến lược phát triển đội ngũ y bác sĩ thành những đại sứ y tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Chứng liệt dây thần kinh số VII ngoại biên xảy ra khá phổ biến ở mọi lứa tuổi. Các chuyên gia y tế cảnh báo nhiều người thường mang tâm lý chủ quan vào mùa hè vì cho rằng thời tiết nóng bức không gây trúng lạnh.
Tuy nhiên, thói quen thay đổi môi trường nhiệt độ đột ngột, bước từ ngoài nắng vào phòng điều hòa lạnh ngay, hoặc để luồng gió thổi trực tiếp vào vùng đầu và gáy rất dễ làm mạch máu co thắt.
Quá trình này gây thiếu máu cục bộ, viêm dây thần kinh và dẫn đến liệt mặt với hàng loạt biểu hiện điển hình như mất cân đối khuôn mặt, lệch miệng, nhắm mắt không kín, uống nước trào ra khóe miệng, nói không tròn tiếng, không thể huýt sáo, kèm theo triệu chứng đau ù tai và giảm vị giác.
