Mất ngủ hoặc khó ngủ là tình trạng khá phổ biến, thường liên quan căng thẳng, thói quen dùng thiết bị điện tử hoặc sinh hoạt thiếu điều độ. Bên cạnh duy trì giờ ngủ ổn định, một số thực phẩm giàu dưỡng chất như chuối có thể hỗ trợ cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Hỗ trợ cơ thể sản xuất hormone gây buồn ngủ
Theo Healthline, chuối chứa tryptophan – một loại axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tạo ra được. Khi đi vào não, tryptophan được chuyển hóa thành serotonin và melatonin, hai hormone có vai trò điều hòa giấc ngủ.
Serotonin giúp cơ thể thư giãn, ổn định tâm trạng, trong khi melatonin hỗ trợ điều chỉnh chu kỳ ngủ – thức tự nhiên. Ăn thực phẩm giàu tryptophan có thể rút ngắn thời gian đi vào giấc, cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cung cấp magie để thư giãn cơ bắp
Khoáng chất này có vai trò làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ thư giãn cơ bắp và góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thiếu magie có thể liên quan tình trạng ngủ không sâu giấc hoặc dễ thức giấc ban đêm. Ngoài chuối, các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên cám cũng là nguồn bổ sung magie tốt.
Giàu kali có thể giảm chuột rút ban đêm
Chuối là thực phẩm giàu kali – chất điện giải quan trọng giúp duy trì hoạt động của cơ và thần kinh. Kali có thể hỗ trợ giảm nguy cơ chuột rút khi ngủ, từ đó giấc ngủ liền mạch hơn. Người thường xuyên vận động hoặc hay bị chuột rút, co cứng cơ vào ban đêm ăn thực phẩm giàu kali có thể hữu ích.
Carbohydrate giúp cơ thể dễ buồn ngủ hơn
Lượng carbohydrate tự nhiên trong chuối có thể giúp tryptophan được vận chuyển vào não dễ hơn. Điều này góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất serotonin và melatonin, thư giãn cơ thể, giảm mất ngủ. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều thực phẩm ngọt hoặc quá no sát giờ đi ngủ vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu.
No lâu, hạn chế thức giấc do đói
Theo Verywell Health, chất xơ trong chuối tạo cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa. Nhờ đó, ăn một quả chuối vào buổi tối có thể hạn chế tình trạng tỉnh giấc giữa đêm do đói bụng.
Chuối xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi chuối chín có hàm lượng đường tự nhiên cao hơn và vị ngọt đậm hơn.
Các chuyên gia cho rằng thời điểm phù hợp để ăn chuối là khoảng một đến hai giờ trước khi ngủ. Khoảng thời gian này giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Để ngủ ngon hơn, ngoài kết hợp thực phẩm phù hợp cần duy trì giờ ngủ ổn định, hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ, tránh caffeine vào buổi tối và giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát.
Loại rau xanh phổ biến đầu tiên có thể nhắc đến là nhóm họ cải, chẳng hạn cải thìa, cải thảo, bông cải xanh, cải xoăn và cải bẹ xanh. Ngoài ra, còn có các loại rau lá quen thuộc như rau muống, rau ngót, rau mồng tơi, rau dền và bó xôi. Một số loại ăn sống như xà lách, rau càng cua, hành lá, rau mùi, tía tô hay húng quế, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Chế độ ăn nhiều rau giúp sống thọ hơn là nhờ những tác động sau:
Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của rau là cung cấp chất xơ. Khi đi vào hệ tiêu hóa, chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường từ thức ăn, nhờ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao sau bữa ăn. Điều này đặc biệt quan trọng khi làm giảm nguy cơ kháng insulin và tiểu đường loại 2.
Ngoài ra, chất xơ hòa tan còn có khả năng liên kết với cholesterol trong đường ruột, từ đó làm giảm lượng cholesterol hấp thu vào máu. Nhờ cơ chế này, nồng độ cholesterol "xấu" LDL trong máu giảm, hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim.
Khi nhắc đến món giàu kali, nhiều người thường nghĩ đến chuối. Nhưng thực tế, các loại rau củ như bó xôi, khoai lang, bí đỏ cũng rất giàu kali.
Muối chứa nhiều natri. Khi nạp quá nhiều natri, huyết áp trong cơ thể sẽ tăng. Trong khi đó, kali giúp tăng đào thải natri qua nước tiểu, nhờ đó ổn định huyết áp. Kiểm soát huyết áp tốt sẽ giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ xuất huyết và đột quỵ thiếu máu não.
Một yếu tố quan trọng khác là những người ăn nhiều rau thường không chỉ ăn uống lành mạnh mà các khía cạnh khác trong cuộc sống họ cũng lành mạnh. Chẳng hạn, họ sẽ tránh xa rượu bia, thuốc lá, món nhiều đường bột và thường xuyên tập thể dục. Chính những yếu tố này cũng góp phần làm giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong sớm.
Để có hiệu quả sức khỏe rõ rệt, một người trưởng thành cần ăn khoảng 400 - 500 gram rau củ, trái cây mỗi ngày. Phần rau củ này cần phân bổ hợp lý trong các bữa trong ngày.
Ngoài ra, điều quan trọng là không phải cố ăn thật nhiều rau trong một ngày mà là duy trì thói quen ăn đa dạng, sử dụng nhiều loại rau củ khác nhau trong thời gian dài. Rau lá xanh, rau họ cải, rau màu đỏ cam, đậu và trái cây nguyên quả đều mang lại những lợi ích sức khỏe riêng, theo Eating Well.
Dưới đây là khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng về số lượng chuối nên ăn mỗi ngày để tốt cho sức khỏe, theo trang Verywell Health.
Cô Alexandra Rosenstock, chuyên gia dinh dưỡng đang làm việc tại Hệ thống Bệnh viện Weill Cornell Medicine và NewYork-Presbyterian (Mỹ), cho biết: Chuối là nguồn năng lượng tốt và chứa chất xơ đặc biệt có lợi cho đường ruột. Nhưng điều quan trọng là phải ăn chuối một cách điều độ, đặc biệt là những người có một số vấn đề sức khỏe nhất định.
Quá nhiều kali. Chuyên gia Rosenstock cho biết một quả chuối chứa khoảng 400 mg kali. Người bị suy giảm chức năng thận có nguy cơ bị tăng kali máu nếu ăn quá nhiều chuối. Tăng kali máu có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, một số trong đó có thể đe dọa đến tính mạng, bao gồm rối loạn nhịp tim, tê liệt và yếu cơ.
Tăng đường huyết đột biến. Cô Rosenstock khuyên người bệnh tiểu đường có thể cần ăn chuối kèm với nguồn đạm hoặc chất béo tốt. Nếu không, carbohydrate và đường trong chuối có thể dẫn đến tăng đường huyết đột biến.
Khó chịu đường tiêu hóa. Tiến sĩ dinh dưỡng lâm sàng Samantha Dieras, Giám đốc dịch vụ dinh dưỡng ngoại trú tại Hệ thống Bệnh viện Mount Sinai (Mỹ), khuyến cáo: Ăn quá nhiều chuối có thể dẫn đến các vấn đề về đường tiêu hóa, như đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy.
Chuối có thể gây ra các triệu chứng khó chịu về đường tiêu hóa vì giàu chất xơ, lại chứa hàm lượng cao các loại đường khó tiêu hóa FODMAP và polyol có thể lên men. Một số người không thể tiêu hóa hiệu quả các FODMAP này, có thể gây ra các vấn đề về đường tiêu hóa.
Hàm lượng chất xơ cao trong chuối có thể không an toàn cho người có vấn đề về đường tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích hoặc những người theo chế độ ăn ít chất xơ.
Chuối chứa kali, có thể giúp kiểm soát huyết áp, chất chống oxy hóa và chất xơ, những chất bạn nên tiêu thụ hàng ngày với lượng vừa phải.
Chuyên gia Rosenstock cho biết: Không chỉ chất xơ tốt cho đường ruột, chuối chưa chín còn chứa tinh bột kháng giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột.
Chuyên gia Rosenstock khuyên:
Người khỏe mạnh không có vấn đề về thận có thể ăn tối đa 2 - 3 quả chuối mỗi ngày một cách an toàn, theo Verywell Health.
Người mắc bệnh thận nên hạn chế ăn chuối để ngăn ngừa nồng độ kali cao.
Người mắc bệnh tiểu đường nên ăn chuối cùng với protein hoặc chất béo để tránh tăng đột biến lượng đường trong máu.
Đại diện Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới (tỉnh Quảng Trị) ngày 24.6 cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa nội soi lấy thành công búi tóc lớn trong dạ dày 1 bé gái 4 tuổi.
Trước đó, bé D.K.N (4 tuổi, ở xã Tuyên Phú, Quảng Trị) nhập viện trong tình trạng đau bụng quanh rốn kéo dài 2 ngày. Theo người nhà, ban đầu gia đình nghĩ trẻ chỉ bị đau bụng thông thường nên theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, khi các triệu chứng không cải thiện, bé được đưa đến cơ sở y tế để thăm khám.
Kết quả siêu âm phát hiện một khối bất thường trong dạ dày kích thước khoảng 5,6 x 2,4 cm. Sau đó, bệnh nhi được chỉ định nội soi tiêu hóa để xác định nguyên nhân.
Qua nội soi, các bác sĩ phát hiện trong dạ dày của trẻ có 2 khối bã lớn, chủ yếu hình thành từ tóc quấn lẫn thức ăn. Các dị vật này kết tụ thành một búi dài khoảng 10 cm. Toàn bộ khối bã đã được lấy ra thành công bằng phương pháp nội soi.
Khai thác thêm bệnh sử, gia đình cho biết bé sống cùng ông bà và có nhiều thói quen bất thường kéo dài như ăn tóc, ăn cát, thường xuyên đưa các vật lạ xung quanh vào miệng.
Bác sĩ Phạm Thị Ngọc Hân, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới, cho biết đây là biểu hiện điển hình của hội chứng ăn vật lạ (Pica), tình trạng trẻ có xu hướng ăn những thứ không phải thực phẩm như tóc, đất, cát... Các vật chất này không thể tiêu hóa, dễ tích tụ trong đường tiêu hóa tạo thành khối bã, gây đau bụng kéo dài, nôn ói, tắc ruột, loét hoặc chảy máu đường tiêu hóa. Nhiều trường hợp khối bã quá lớn có thể phải can thiệp phẫu thuật.
Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhi bị thiếu máu nặng với nồng độ hemoglobin chỉ 74 g/L. Hình ảnh hồng cầu nhỏ, nhược sắc gợi ý tình trạng thiếu sắt kéo dài. Các chuyên gia nhận định thiếu sắt và hội chứng ăn vật lạ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, khi trẻ thiếu sắt có thể xuất hiện hành vi ăn các vật không phải thức ăn và ngược lại.
Bác sĩ Ngọc Hân khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có biểu hiện ăn tóc, đất, cát, giấy hoặc các vật lạ khác. Việc đưa trẻ đi khám sớm giúp đánh giá tình trạng dinh dưỡng cũng như các vấn đề hành vi liên quan, từ đó kịp thời phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.
