Nằm trong vùng đệm Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị có diện tích đất rừng lớn với nguồn phấn hoa tự nhiên phong phú. Nắm bắt được thế mạnh này, người dân xung quanh đã phát triển nghề nuôi ong lấy mật, mang lại nguồn thu nhập chính cho các hộ gia đình.
Thời gian đầu, phần lớn các hộ nuôi theo kinh nghiệm truyền thống, quy mô nhỏ, mỗi hộ chỉ duy trì vài chục đàn ong, chủ yếu bán mật thô cho thương lái nên giá trị kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc HTX Nuôi ong lấy mật vùng đệm VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, để hỗ trợ nhau trong chăn nuôi và nâng cao chất lượng sản phẩm, những người nuôi ong trên địa bàn xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc xã Phong Nha) đã liên kết thành lập HTX nuôi ong lấy mật vùng đệm VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.
Việc liên kết giúp các hộ tiếp cận kỹ thuật mới, kiểm soát chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra. Tháng 10/2021, HTX Nuôi ong lấy mật vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được thành lập với 18 thành viên, 180 đàn ong.
Sau khi đi vào hoạt động, HTX tập trung ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng đàn ong, thay ong chúa định kỳ, đưa các giống ong có năng suất cao vào nuôi, đồng thời chuẩn hóa quy trình khai thác mật. Nhờ đó, sản lượng mật của HTX tăng từ 1.440 lít năm 2021 lên hơn 3.000 lít năm 2025, tương đương khoảng 4,2 tấn mật.
Hiện HTX còn 14 thành viên, duy trì doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm. Hiện nghề nuôi ong tại vùng đệm VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đang phát triển với 3 HTX, 1 tổ hợp tác cùng nhiều hộ dân tham gia.
Ông Nguyễn Tiến Dũng cho biết: “Mô hình này đã tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, nhất là các hộ sống gần rừng và tận dụng được lợi thế từ hệ sinh thái tự nhiên. Nếu so với những nghề khác thì nuôi ong đỡ vất vả hơn, vốn bỏ ra ít và rủi ro cũng ít hơn. Tuy nhiên, nghề này cũng đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và sự kiên trì”.
Theo người nuôi ong ở xã Phong Nha, ong là loài rất nhạy cảm với môi trường sống. Chỉ cần xuất hiện mùi thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu, sơn hoặc các loại hóa chất, đàn ong có thể bỏ tổ hoặc bay khỏi khu vực nuôi.
Vì vậy, người nuôi phải kiểm soát chặt môi trường, thường xuyên vệ sinh cầu ong, thay ong chúa mỗi năm một lần, bổ sung thức ăn vào mùa đông và theo dõi dịch bệnh. Các dụng cụ quay mật cũng được sử dụng riêng cho từng hộ nhằm hạn chế nguy cơ lây lan mầm bệnh giữa các đàn ong.
Mùa khai thác mật kéo dài từ tháng 2 đến tháng 7 âm lịch. Sau thời gian này, người nuôi ngừng khai thác để đàn ong phục hồi và tích lũy nguồn thức ăn cho vụ sau.
Bình quân mỗi đàn cho khoảng 1 lít mật mỗi lần quay, chu kỳ khai thác khoảng hai lần/tháng vào thời điểm hoa nở rộ. Điểm tạo nên sự khác biệt của mật ong Phong Nha đến từ môi trường nuôi ong đặc thù tại vùng đệm VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.
Với hệ sinh thái rừng nguyên sinh chiếm khoảng 92% diện tích, khu vực này có nguồn hoa và phấn hoa tự nhiên phong phú, tạo nguồn thức ăn đa dạng cho đàn ong. Ong lấy mật từ nhiều loài hoa rừng như bìm bìm, dâu da, hoa rượu, hoa nổ, bạch đàn… cùng các loại cây ăn quả như bưởi, nhãn, vải, xoài. Nhờ bố trí tổ ong gần rừng để ong hút được nhiều loại phấn hoa tự nhiên, tạo nên chất lượng đặc trưng cho mật ong. Theo đó, mật ong Phong Nha có màu vàng nhạt, hương thơm đặc trưng, không ngọt gắt như các loại mật khác.
Hiện nay, tất cả sản phẩm mật ong do các thành viên trong HTX sản xuất và lưu hành trên thị trường đều mang thương hiệu mật ong Phong Nha – Kẻ Bàng. HTX đã thực hiện việc đăng ký thương hiệu, nhãn mác hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và đăng ký các chỉ tiêu chất lượng. Do đó, các sản phẩm mật ong của vùng Phong Nha sản xuất ra thành phẩm đều bảo đảm chất lượng về mật và an toàn vệ sinh thực phẩm bởi được quản lý chặt chẽ từ khâu khai thác đến khâu đóng chai.
Sản phẩm của HTX đã được cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm nghiệm, đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Từ chỗ chủ yếu bán mật thô, sản phẩm hiện đã có bao bì, nhãn mác và mã truy xuất nguồn gốc.
Năm 2022, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng nhãn hiệu chứng nhận “Mật ong Phong Nha” trong khuôn khổ Chương trình phát triển tài sản trí tuệ quốc gia. Đến tháng 4/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm.
Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, Trung tâm Eric Cooking Class (TP HCM), kỹ thuật châm kim và phết giấm khi làm heo quay không chỉ là kinh nghiệm dân gian mà dựa trên nguyên lý khoa học giúp thay đổi cấu trúc da.
Lớp bì heo chứa nhiều collagen và lượng nước chiếm 60-70%. Nước là yếu tố cản trở độ giòn, cần được loại bỏ trong quá trình gia nhiệt. Đầu bếp Thông chỉ ra tác dụng của hai kỹ thuật này như sau:
Phết giấm làm lỏng cấu trúc
Axit acetic trong giấm trắng khi tiếp xúc với bì sẽ phá vỡ các liên kết của sợi collagen, làm lỏng lẻo cấu trúc bề mặt. Giấm cũng có tác dụng hút ẩm, giúp làm khô mặt bì trước khi quay. Nếu thiếu bước này, bề mặt bì giữ lại độ ẩm cao, làm giảm phản ứng tạo màu và khiến bì bị dai.
Châm kim tạo đường thoát hơi
Khi nhiệt độ lò nướng đạt 220-250 độ C, lượng nước bên trong lớp bì sôi và sinh ra áp suất lớn. Những lỗ châm kim hoạt động như đường thoát hơi. Quá trình thoát hơi nhanh giúp làm giãn nở các lớp collagen đã được giấm làm yếu từ trước, tạo ra cấu trúc rỗng xốp. Nếu không châm kim, hơi nước bị giữ lại khiến lớp da bị mềm hoặc phồng rộp không đều.
Trình tự thực hiện
Đầu bếp cho biết người nấu bắt buộc phải châm kim trước, sau đó mới phết giấm. Lỗ kim giúp giấm thẩm thấu sâu vào cấu trúc bì. Nếu làm ngược lại, giấm làm bề mặt mềm nhũn, gây khó châm kim và bít các lỗ thoát khí.
Sau khi hoàn tất hai bước trên, miếng thịt cần được để không đậy nắp trong ngăn mát tủ lạnh qua đêm. Môi trường nhiệt độ thấp và độ ẩm thấp giúp rút cạn nước trên bề mặt, tạo điều kiện thuận lợi cho phản ứng giòn hóa.
Quá trình nướng chia làm hai giai đoạn. Đầu tiên là sấy khô ở 160-180 độ C trong 30-40 phút để làm bay hơi nước. Giai đoạn hai là nổ bì ở 220-250 độ C trong 20-30 phút để tạo độ giòn và màu sắc.
"Việc hiểu rõ tính chất nguyên liệu giúp người nấu kiểm soát được kết quả. Sự kiên nhẫn trong các bước xử lý bề mặt là yếu tố quyết định thành phẩm", đầu bếp Thông cho biết.
Từ một ca khám răng tưởng chừng đơn giản, cụ ông 63 tuổi ở tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc bất ngờ rơi vào vụ việc gây tranh cãi khi bị nhổ toàn bộ 12 chiếc răng thật còn lại và cấy cùng lúc 10 trụ implant. Gia đình bệnh nhân cho rằng đây là dấu hiệu điều trị quá mức, trong khi phía bệnh viện khẳng định mọi quy trình đều tuân thủ đúng chuyên môn.
Theo truyền thông địa phương, bệnh nhân là ông Lý 63 tuổi, sống tại quận Phượng Tường, thành phố Bảo Kê. Tháng 9/2025, sau khi nhìn thấy quảng cáo về chương trình "kiểm tra răng miễn phí" của Bệnh viện Nha khoa Đại Đoàn Viên, ông được nhân viên liên hệ, mời đến khám và thậm chí còn bố trí xe đưa đón tận nơi.
Trước khi đi khám, ông Lý chỉ gặp vấn đề ở một chiếc răng hàm trên bị đau. Dù tuổi đã cao, ông vẫn còn 12 chiếc răng thật và vẫn có thể ăn uống nhờ sử dụng hàm giả. Thế nhưng sau khi thăm khám, bác sĩ kết luận toàn bộ số răng còn lại đều không còn khả năng giữ lại và khuyến nghị nhổ đồng loạt để tiến hành cấy ghép implant.
Theo lời ông Lý, chi phí điều trị ban đầu được báo khoảng 40.000 Nhân dân tệ. Khi biết ông không đủ khả năng chi trả, bệnh viện giảm xuống còn 25.000 Nhân dân tệ với phương án nhổ 12 chiếc răng và cấy 10 trụ implant ngay trong một lần điều trị.
Điều khiến gia đình bức xúc là cách thanh toán. Ông Lý cho biết nhân viên bệnh viện đã cầm điện thoại của ông để thực hiện các giao dịch bằng hình thức xác thực khuôn mặt. Sau khi hoàn tất, toàn bộ 18.800 Nhân dân tệ trong tài khoản ngân hàng, Alipay và WeChat Pay đều bị trừ sạch. Ngoài ra, ông còn phải ký giấy nợ thêm 6.200 Nhân dân tệ để đủ chi phí điều trị.
Khi rời bệnh viện, người đàn ông 63 tuổi chỉ còn lại vài chục Nhân dân tệ trong túi để bắt xe trở về.
Con trai ông Lý kể rằng tối hôm đó, do không liên lạc được với cha, cả gia đình đã vội vàng đến bệnh viện tìm kiếm. Khi đến nơi, bệnh viện gần như đã đóng cửa, chỉ còn một y tá trực. Ông Lý lúc ấy ngồi lặng lẽ trong phòng truyền dịch, miệng vẫn ngậm gạc cầm máu sau ca phẫu thuật kéo dài.
Gia đình cho biết điều khiến họ khó chấp nhận nhất là ông Lý có tiền sử bệnh rất phức tạp. Ông từng bị nhồi máu cơ tim, đã đặt 4 stent động mạch vành, tình trạng hẹp mạch lên tới hơn 95%, đồng thời mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và viêm thận. Theo người nhà, với hàng loạt bệnh nền như vậy, việc nhổ cùng lúc 12 chiếc răng và cấy implant ngay trong một ca điều trị tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng bệnh viện lại không hề thông báo hay trao đổi với gia đình trước khi tiến hành.
Sau ca phẫu thuật, sức khỏe ông Lý không hồi phục như mong đợi. Khuôn mặt sưng nề trong thời gian dài, đau nhức liên tục và việc ăn nhai trở nên vô cùng khó khăn. Ông cho biết đã phải điều chỉnh khớp cắn tới 13 lần nhưng vẫn không cải thiện đáng kể. Ngoài ra, ông còn thường xuyên bị tê vùng mặt và cánh tay trái sau khi gây mê.
Trong quá trình khiếu nại, gia đình tiếp tục phát hiện nhiều điểm bất thường trong hồ sơ bệnh án. Theo họ, mỗi lần yêu cầu cung cấp tài liệu, bệnh viện lại bổ sung thêm những giấy tờ mới, khiến họ nghi ngờ hồ sơ đã được chỉnh sửa sau khi vụ việc xảy ra.
Một chi tiết gây xôn xao là trên giấy đồng ý gây mê, giới tính của bệnh nhân lại được ghi là "nữ". Gia đình cho rằng đây là sai sót nghiêm trọng, phản ánh quy trình xác minh thông tin người bệnh trước phẫu thuật không được thực hiện cẩn thận.
Điều đáng nói sau khi xem phim X-quang của bệnh nhân, một số chuyên gia còn cho rằng nhiều chiếc răng vẫn có thể bảo tồn thay vì phải nhổ bỏ hoàn toàn. Ngoài ra, một số trụ implant được đánh giá có dấu hiệu cắm lệch, làm tăng nguy cơ tiêu xương, lỏng trụ và ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai trong tương lai.
Gia đình ông Lý chưa chấp nhận bồi thường và yêu cầu làm rõ có hay không dấu hiệu điều trị quá mức.
Thông tin ban đầu khoảng 18h ngày 2/5, tại khu vực biển Quỳnh (địa bàn huyện Quỳnh Lưu cũ, Nghệ An), BS.CKII Hồ Khắc Thủy, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quỳnh Lưu phát hiện một cháu bé khoảng 10 - 12 tuổi bất tỉnh, ngừng tim sau khi bị điện giật.
Trước tình huống khẩn cấp, giữa sự hoảng loạn của người thân và những người xung quanh, bác sĩ Thủy nhanh chóng tiếp cận, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực liên tục. Nhờ được sơ cứu kịp thời, đúng kỹ thuật, sau khoảng 2 - 3 phút, cháu bé có dấu hiệu hồi tỉnh, qua cơn nguy kịch.
Chia sẻ sau sự việc, bác sĩ Thủy cho biết đây là phản xạ nghề nghiệp bình thường. "Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ nhân viên y tế nào cũng sẽ ưu tiên cao nhất cho việc cứu người", bác sĩ Thuỷ nói.
Sự việc thêm một lần cho thấy vai trò quan trọng của kỹ năng sơ cứu ban đầu, đặc biệt là ép tim ngoài lồng ngực, trong những tình huống ngừng tuần hoàn. Đồng thời, hành động của bác sĩ cũng góp phần lan tỏa hình ảnh người thầy thuốc tận tâm, sẵn sàng cứu người trong mọi hoàn cảnh.
Trước đó cũng có một trường hợp bác sĩ cứu người ngưng tim khi chơi pickleball. Cụ thể một người đàn ông bất ngờ ngã gục, ngưng tim khi đang chơi pickleball. Nghe tiếng kêu cứu từ gần nhà, một bác sĩ của Bệnh viện Đà Nẵng chạy sang, ép tim liên tục trong những phút quyết định, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Camera tại một sân pickleball ở Đà Nẵng ghi lại khoảng 17h40 ngày 25/4, một người đàn ông đột ngột bất tỉnh. Những người có mặt hô hoán, kêu gọi hỗ trợ. Đúng thời điểm nguy cấp, một bác sĩ xuất hiện và tiến hành cấp cứu tại chỗ.
Hơn 5 phút liên tục, bác sĩ thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) bằng ép tim ngoài lồng ngực để duy trì tuần hoàn cho bệnh nhân.
Người xuất hiện trong đoạn clip là bác sĩ Lê Quang Huy - khoa ngoại thần kinh Bệnh viện Đà Nẵng.
Bác sĩ Huy cho biết khi đang chuẩn bị đến bệnh viện làm việc, ông nghe tiếng kêu cứu từ sân thể thao đối diện nhà và lập tức chạy sang.
Nhận định đây là trường hợp ngưng tuần hoàn nguy kịch, tôi lập tức khai thông đường thở, lấy đờm dãi và hồi sinh tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực", bác sĩ Huy kể.
Sau hơn 5 phút cấp cứu, bệnh nhân dần có nhịp tim trở lại, mạch rõ hơn và bắt đầu hồi phục ý thức.
Ngay sau đó lực lượng cấp cứu 115 tiếp nhận, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị. Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện về nhà theo dõi.
