Ngày 9/4, chị Hồng Phụng, ngụ phường Bình Quới, cho biết hai con học lớp 2, 4 ở trường Tiểu học Bình Quới đang ở viện điều trị với biểu hiện sốt cao, nôn, tiêu chảy.
Cách đây 2 ngày, sau khi tan trường, con trai báo đau bụng, đi ngoài nhưng chị nghĩ rối loạn tiêu hóa bình thường nên bỏ qua. Khoảng 7h40 hôm qua, chị Phụng được cô giáo lớp 2 gọi đến đón con vì đau bụng. Đến 12h, con trai lớp 4 cũng được cô giáo cho về.
“Tối qua, cả hai bé đều sốt cao hơn 39 độ, nôn ói, đi ngoài liên tục nên tôi hoảng hốt đưa vào bệnh viện” chị Phụng nói.
Con gái chị Phương Uyên học lớp 2 ở trường cũng nhập viện từ chiều 8/4 với triệu chứng tương tự.
“Nhiều học sinh khác của trường còn đang điều trị ở đây”, chị Uyên cho hay.
Trả lời VnExpress sáng 9/4, ông Đỗ Hoàn Vũ, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội, phường Bình Quới, cho biết sơ bộ ghi nhận 41 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện. Đến nay, đa số đã được cho về nhà theo dõi.
Theo ông Vũ, khoảng 10h ngày 8/4, cán bộ phòng và y tế phường Bình Quới có mặt ở trường sau khi nhận tin báo. Lúc này chưa đến giờ ăn bán trú, có gần 10 học sinh biểu hiện mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, sau đó số lượng tăng dần. Y tế phường thăm khám và chuyển 4 em vào bệnh viện, còn lại phụ huynh chủ động đưa con đi điều trị.
“Không loại trừ nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhưng còn phải xét đến các yếu tố khác như thức ăn học sinh mua ở ngoài, nguồn nước. Vì học sinh có biểu hiện khi chưa ăn cơm trưa”, ông Vũ nói.
Theo ông, mẫu thức ăn bán trú ngày 7 và 8/4 đã được đưa đi xét nghiệm, dự kiến ngày 14/4 có kết quả. Trước mắt, phường yêu cầu trường dừng tổ chức ăn bán trú cho đến khi có kết luận.
Về phía trường Tiểu học Bình Quới Tây, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng, nói ngay tiết học đầu ngày 8/4 (khoảng 7h40), nhiều học sinh khối 1, 2, 3 xuống phòng y tế với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Ghi nhận cả ngày có hơn 100 lượt học sinh xuống khám, trong đó, hơn 40 em nôn ói, đau bụng.
“Học sinh có biểu từ đầu giờ sáng, khi chưa ăn uống bất kỳ thứ gì ở trường nên không thể nói bị ngộ độc sau khi ăn bán trú”, bà Tiên lý giải.
Hiệu trưởng cho hay trường có hơn 900 học sinh, khoảng 700 đăng ký ăn bán trú.
Cuối tháng 1, UBND xã Phước Năng (Đà Nẵng) nhận tờ trình của Trường Tiểu học và THCS Phước Năng về việc đề nghị giải quyết chế độ giáo viên dạy học sinh khuyết tật theo Nghị định số 28/2012/NĐ-CP (hỗ trợ giáo viên giảng dạy tại lớp có học sinh khuyết tật).
Trong tờ trình của nhà trường gửi UBND xã, năm học 2023-2024 và 2024-2025, trường phân công giáo viên dạy học sinh khuyết tật học hòa nhập, tuy nhiên huyện Phước Sơn (cũ) không thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi cho giáo viên.
Bà Cao Thị Chơn Tâm, Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Phước Năng, cho biết năm 2025 sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giáo viên mới chỉ nhận chế độ phụ cấp ưu đãi của học kỳ II năm học 2024-2025. Hiện tại, nhà trường còn 13 giáo viên chưa nhận được phụ cấp năm học 2023-2024.
Ông Vũ Đình Cuối, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Năng, cho biết sau khi nhận được ý kiến của trường, xã đã gửi văn bản hỏi Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố để có cơ sở trả lời giáo viên.
Theo văn bản trả lời của Sở Tài chính, kinh phí từ năm học 2023-2024 chưa được chi trả, trách nhiệm thuộc UBND huyện Phước Sơn cũ, trong đó có trách nhiệm của nhà trường, do không tổng hợp báo cáo, đề xuất nhu cầu kinh phí.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cấp huyện không còn, toàn bộ kinh phí của cấp này đã chuyển về thành phố.
Sở Tài chính cho rằng đây là quyền lợi chính đáng và hợp pháp của giáo viên nên đề nghị nhà trường phối hợp với các phòng có liên quan tham mưu UBND xã báo cáo đề xuất cụ thể gửi Sở để xem xét trình UBND thành phố bổ sung kinh phí thực hiện.
Đầu tháng 5, UBND xã Xuân Phú cũng gửi tờ trình đến Sở Tài chính đề nghị phân bổ kinh phí chi trả phụ cấp ưu đãi cho giáo viên dạy trẻ khuyết tật năm học 2023-2024 và 2024-2025, với tổng số tiền hơn 3,3 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Chủ tịch UBND xã Xuân Phú, cho biết ngày 15/5, Sở Tài chính đã thành lập đoàn kiểm tra và xác nhận giáo viên ở xã chưa được nhận.
Lãnh đạo UBND xã Phước Năng, Phước Chánh, Xuân Phú… cho biết đang thống kê số lượng giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo Nghị định 28 ở một số năm học trước để báo cáo thành phố. Tại 3 xã này có nhiều giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo quy định.
Sau khi có phản ảnh từ các địa phương, ngày 14/5, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, ký văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp hồ sơ, kinh phí để giải quyết chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật chưa được chi trả theo quy định.
Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn UBND các xã, phường, đặc khu rà soát, tổng hợp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, nhu cầu kinh phí thực hiện chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; tổng hợp, tham mưu UBND thành phố phương án giải quyết trước ngày 24/5.
Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam..., phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại...
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án... Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
Đề nghị này xuất phát từ thực tế xâm hại trẻ em trên không gian mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực mạng, bắt nạt qua mạng. Ngoài ra còn từ kinh nghiệm của Úc từ tháng 12.2025 cấm người dưới 16 tuổi, Indonesia và Pháp cấm từ tháng 3.2026, còn Vương quốc Anh đang thí điểm và Hy Lạp cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội có hiệu lực từ ngày 1.1.2027.
Sự lo lắng của các đại biểu Quốc hội là dễ hiểu. Một đứa trẻ 12 tuổi ngồi trước màn hình 4-5 tiếng mỗi tối, cuộn vô tận qua những video mà thuật toán biết rõ cách giữ chân hơn chính bố mẹ. Và khi người lớn không đủ thời gian theo dõi con em, khi nhà trường chưa hướng dẫn các em sử dụng mạng xã hội một cách đúng đắn thì ý tưởng cấm như một lối thoát. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay cấm có thể là một "lối thoát trên giấy''.
Vấn đề thứ nhất nằm ở chính định nghĩa. Điều 33 luật Trẻ em 2016 ghi nhận trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, phù hợp, có quyền tìm kiếm và thu nhận thông tin dưới mọi hình thức, được tham gia hoạt động xã hội phù hợp với độ tuổi và năng lực.
Mạng xã hội năm 2026 không còn là một kênh giải trí mà có thể bóc tách riêng để cấm. Nó là hạ tầng giao tiếp của lớp học, của nhóm học thêm, của câu lạc bộ đọc sách, của đội tuyển học sinh giỏi, của các dự án STEM liên trường.
Úc có thể cấm vì họ có hạ tầng giáo dục số thay thế, có Learning Management System quốc gia, có kênh liên lạc giáo viên phụ huynh không phụ thuộc các nền tảng thương mại. Chúng ta thì ngược lại. Suốt giai đoạn Covid-19 và cho đến tận bây giờ, chính các nhóm Zalo lớp học, các fanpage trường, các buổi livestream ôn thi trên YouTube đã trở thành lớp học thứ hai của hàng triệu học sinh, trong khi Bộ GD-ĐT chưa có một nền tảng chính thức nào đủ sức thay thế.
Vấn đề thứ hai là khả năng về hiệu lực thực thi. Nghị định 147/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ 25.12.2024 đã quy định trẻ dưới 16 tuổi khi đăng ký mạng xã hội phải dùng thông tin của cha mẹ, đồng thời phụ huynh có trách nhiệm giám sát nội dung và quá trình sử dụng. Đây là một bước đi đúng hướng, đặt trách nhiệm giám sát vào tay người có khả năng giám sát thực sự.
Nhưng thực tế trẻ em mượn điện thoại người lớn, lập tài khoản ẩn danh, khai gian tuổi. Một lệnh cấm cứng hơn không xóa được những ngả lách này, nó chỉ đẩy các em sang những nền tảng ít được quản lý hơn, hoặc tệ hơn là vào những không gian ẩn danh nơi phụ huynh mất nốt khả năng quan sát. Chính UNICEF đã cảnh báo rằng các lệnh cấm mang tính bao trùm có thể dẫn đến hệ quả ngoài mong muốn khi trẻ tìm cách lách quy định.
Vấn đề thứ ba là khoảng trống của ngành giáo dục. Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT đã đưa tin học thành môn bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 9. Trên lý thuyết, chương trình yêu cầu học sinh hình thành năng lực ứng xử phù hợp chuẩn mực đạo đức, văn hóa, pháp luật trong môi trường số hóa. Trên thực tế thì phần lớn giờ tin học ở các trường phổ thông hiện nay vẫn dừng ở Word, Excel và chút lập trình Scratch, còn nội dung quan trọng nhất với một đứa trẻ năm 2026 là nhận diện thông tin giả, hiểu cơ chế thuật toán gợi ý, phòng chống bắt nạt mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân thì lại gần như bỏ ngỏ.
Ngành giáo dục cần đi trước để biết phải trang bị gì cho trẻ em khi bước vào không gian số. Bởi cấm hay không cấm rồi cũng sẽ đến lúc các em 16 - 18 tuổi và bước vào mạng xã hội với tư cách một người sử dụng trưởng thành. Câu hỏi không phải là trì hoãn tuổi truy cập thêm vài năm mà là trong khoảng thời gian đó nhà trường đã dạy các em những gì.
Một chính sách tốt phải đồng thời bảo vệ trẻ khỏi rủi ro và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục hiện đại của trẻ, hai điều này không được phép triệt tiêu nhau. Do đó trước khi bàn đến ngưỡng tuổi và danh sách nền tảng bị cấm, phía Bộ GD-ĐT cần xem xét các yếu tố sau:
Một là, bao giờ có chương trình giáo dục năng lực số chính thức tích hợp vào môn giáo dục công dân và tin học với chuẩn đầu ra đo đếm được cho từng cấp học?
Hai là, nền tảng học tập số quốc gia có đủ sức thay thế các nhóm Zalo, Facebook trong giao tiếp nhà trường và phụ huynh sẽ xây dựng theo lộ trình nào?
Ba là, cơ chế phối hợp giữa Bộ GD-ĐT, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc xác minh độ tuổi và bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng số sẽ vận hành ra sao, dưới sự điều phối của cơ quan nào.
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là công việc không thể khoán trắng cho một điều cấm trong luật mà đòi hỏi nhà trường phải trở thành nơi dạy trẻ sống trong thế giới số với những đổi thay liên tục.
