Định hướng quan trọng này được đề cập trong thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, tại phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị hôm 25/6.
3 nghịch lý cần tập trung xử lý
Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng vẫn còn nhiều hạn chế và điểm nghẽn cần khẩn trương khắc phục, trong đó nổi lên ba nghịch lý lớn cần tập trung xử lý.
Thứ nhất, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong khi nguồn lực dành cho chuyển đổi số còn hạn chế, nhưng nguồn lực đã được bố trí lại chưa được sử dụng hiệu quả. Tỷ lệ giải ngân đến nay đạt hơn 12,2%, thấp hơn nhiều so với tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công chung của cả nước.
Thứ hai, trong khi các cơ quan đã đầu tư nhiều hệ thống, nền tảng và cơ sở dữ liệu, nhưng mức độ liên thông, chia sẻ và khai thác dữ liệu chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư và yêu cầu quản trị.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước chỉ ra thực trạng tại cấp xã cho thấy các hệ thống, phần mềm và dữ liệu phân tán, thiếu liên thông; cán bộ, công chức phải đồng thời thao tác trên nhiều hệ thống do các cơ quan Trung ương và địa phương triển khai, làm phát sinh thao tác trùng lặp, tăng áp lực xử lý công việc, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Nghịch lý thứ ba là quyết tâm chính trị rất lớn, nhưng kết quả triển khai ở nhiều nơi chưa tương xứng, còn hình thức, đối phó, thiếu chuyển biến thực chất. Tỷ lệ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu ở các địa phương cao hơn nhiều một số bộ, ngành Trung ương, trong khi bộ, ngành phải là nơi dẫn dắt, kiến tạo thể chế, chuẩn hoá dữ liệu và quy trình.
“Ba nghịch lý trên cho thấy điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn ở nhận thức, chủ trương hay việc bố trí nguồn lực mà ở năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, đồng thời yêu cầu siết chặt kỷ luật thực thi, xác định rõ trách nhiệm, đánh giá theo sản phẩm đầu ra và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Kết nối VNeID với hệ thống định danh điện tử của Singapore và ASEAN
Thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn, văn bản còn nợ đọng và những điểm nghẽn đã được xác định tại phiên họp.
Tinh thần được người đứng đầu Đảng, Nhà nước quán triệt là không để tình trạng chậm trễ, kéo dài qua nhiều tháng, nhiều quý. Kết quả thực hiện cũng phải được lượng hoá bằng chỉ tiêu cụ thể và làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân, nhất là người đứng đầu.
Một nhiệm vụ khác, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là đẩy mạnh phát triển dữ liệu và các nền tảng dùng chung.
Từ nay đến hết năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổng rà soát, làm sạch, chuẩn hóa, kết nối và tổ chức khai thác dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị theo hướng ưu tiên phát triển, sử dụng hạ tầng số và nền tảng số dùng chung, hạn chế đầu tư riêng lẻ, trùng lặp, lãng phí.
Mặt khác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở cần tiếp tục định danh phương tiện giao thông, thiết bị bay không người lái (UAV); khẩn trương thúc đẩy kết nối VNeID với hệ thống định danh điện tử của Singapore và các nước ASEAN, đồng thời mở rộng các ứng dụng, tiện ích trong nước, phục vụ người dân, doanh nghiệp và quản lý Nhà nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng quán triệt đẩy mạnh các nhiệm vụ chuyển đổi số phục vụ vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp đồng bộ, thông suốt, hiệu quả.
Với thông tin, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu và có thể khai thác, tái sử dụng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước quán triệt nguyên tắc “không yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai, cung cấp lại”.
Chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến phải được đánh giá bằng mức độ sử dụng thực tế, sự thuận tiện và thời gian, chi phí tiết giảm cho người dân, doanh nghiệp, không chỉ bằng số lượng thủ tục được cung cấp trực tuyến, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Một nhiệm vụ khác được định hướng là chủ động phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có kiểm soát, hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý việc phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền, có trách nhiệm, tránh lạm dụng; đồng thời phải bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc gia, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu ngay từ khâu thiết kế, sử dụng trí tuệ nhân tạo.
“Mọi hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phải được thiết kế, xây dựng và vận hành theo yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn ngay từ đầu; không để tình trạng triển khai xong mới bổ sung giải pháp bảo vệ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời quán triệt tuyệt đối không để dữ liệu quốc gia, dữ liệu của người dân, doanh nghiệp bị lộ, lọt, mua bán hoặc khai thác trái phép.
Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ban Cơ yếu Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ, theo chức năng, nhiệm vụ được giao, khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, ứng cứu sự cố và bảo vệ dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị.
Tham dự chương trình có lãnh đạo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, lãnh đạo Thành ủy, UBND TP.HCM, đại diện Bộ Y tế, Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Liên đoàn Lao động TP.HCM, Sở Y tế, Ban Quản lý các khu chế xuất và khu công nghiệp TP.HCM…
Điểm nhấn của chương trình là hoạt động khám, tư vấn và sàng lọc sức khỏe miễn phí theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Người lao động được khám lâm sàng đầy đủ các chuyên khoa, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cần thiết; đồng thời được tư vấn về dinh dưỡng, luyện tập, sức khỏe tâm thần, sức khỏe sinh sản, an toàn, vệ sinh lao động và phòng, chống bệnh nghề nghiệp.
Các hoạt động sàng lọc được tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo thông qua nền tảng khoemanh.net, góp phần hỗ trợ phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ sức khỏe.
Toàn bộ kết quả khám được cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và đồng bộ với hệ thống quản lý sức khỏe quốc gia, tạo điều kiện cho việc theo dõi và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho người lao động.
Cùng với hoạt động chăm sóc sức khỏe, một nội dung nổi bật của chương trình là tư vấn pháp luật miễn phí cho công nhân với sự tham gia của đội ngũ luật sư thuộc Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Nội dung tư vấn tập trung vào các vấn đề thiết thực như pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, an toàn, vệ sinh lao động, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động trong quan hệ lao động.
Đặc biệt, các tình huống pháp lý được xây dựng dưới hình thức tiểu phẩm tương tác và tư vấn trực tiếp nhằm giúp công nhân dễ tiếp cận, dễ hiểu và nâng cao kỹ năng tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, "Ngày hội công nhân" được tổ chức với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, truyền thông sức khỏe, tuyên truyền pháp luật, gian hàng an sinh xã hội....
Đây là dịp để công nhân, người lao động được tiếp cận các dịch vụ thiết thực, đồng thời nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe và kỹ năng tự bảo vệ quyền lợi trong lao động.
Ban tổ chức cũng trao tặng 100 phần quà cho công nhân có hoàn cảnh khó khăn, người bị ảnh hưởng bởi bệnh tật, tai nạn lao động hoặc có hoàn cảnh đặc biệt; đồng thời tổ chức các đoàn thăm hỏi tại một số khu nhà trọ công nhân trên địa bàn.
Sáng 3.4, ông Bùi Hòa An, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên về các bước để triển khai chính sách miễn phí xe buýt cho người dân trên toàn thành phố.
Xin ông chia sẻ thêm về lộ trình miễn phí xe buýt sau khi Thường trực Thành ủy TP.HCM thống nhất chủ trương?
Theo yêu cầu, hạn chót là cuối tháng 4.2026 sẽ trình HĐND TP.HCM xem xét thông qua chính sách miễn phí xe buýt. Hiện Sở Xây dựng đã gửi văn bản lấy ý kiến các sở ngành. Tiếp đó, sẽ làm việc với Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP.HCM là cơ quan thẩm tra để hoàn thiện tờ trình.
Tinh thần là làm việc không có cuối tuần, cố gắng hoàn thiện khung chính sách để trình HĐND TP.HCM trong tháng 4.2026.
Sở Xây dựng dự báo lượng khách sẽ tăng lên ra sao khi chính sách miễn phí xe buýt được ban hành?
Chúng tôi đang lấy con số 30% để tính toán. Mục tiêu tăng ít nhất 30%. Nếu lượng khách tăng hơn nữa thì với hạ tầng hiện hữu vẫn có thể đáp ứng được khách tăng 70%.
Hiện TP.HCM đã mở rộng địa giới hành chính, bài toán kết nối sẽ được tính toán như thế nào để người dân khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ được thụ hưởng đầy đủ chính sách này?
Hiện khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu chỉ có 4 tuyến, cùng 1 tuyến ở đặc khu Côn Đảo. Khu vực Bình Dương có 26 tuyến nội tỉnh. Trước mắt, việc miễn phí tập trung vào các tuyến hiện hữu đang khai thác.
Sau đó, Sở Xây dựng sẽ tái cơ cấu lại mạng lưới. Việc này đòi hỏi cần có thời gian, chứ không thể hoàn thành trong nửa tháng hay 1 tháng.
Trong quy định về tổ chức tuyến xe buýt, trên đường dân sinh hiện hữu cứ 300 - 500 m phải có 1 trạm dừng, nhà chờ. Việc tái cơ cấu lại mạng lưới xe buýt sẽ đi theo hướng đó.
Việc tổ chức luồng tuyến theo hiện trạng cũ, còn tái cơ cấu mạng lưới sẽ triển khai sau khi quy hoạch được phê duyệt.
Còn về đầu tư trạm dừng, nhà chờ sẽ được thực hiện ra sao?
Việc này sẽ được Sở Xây dựng tiếp tục triển khai trong thời gian tới. Việc ưu tiên trước mắt là hoàn thiện thủ tục để miễn phí vé.
Hiện nay bà con phải đi bộ từ nhà ra trạm xe buýt. Như vậy, lề đường, vỉa hè phải thông thoáng. Đây là trách nhiệm của địa phương. Để chính sách phát huy, chính quyền địa phương phải hỗ trợ, người dân cũng cần thông cảm, sẻ chia thì mới hiệu quả.
Dự buổi lễ có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Bí thư Trung ương Đảng, Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.Hải Phòng Lê Ngọc Châu; Tổng biên tập Báo Nhân dân, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; các Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các nhà báo lão thành, lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam, đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.
Năm nay, Ban tổ chức đã lựa chọn vinh danh 123 tác phẩm báo chí xuất sắc nhất, gồm 11 giải A, 26 giải B, 50 giải C và 36 giải khuyến khích. Đây là những tác phẩm tiêu biểu phản ánh sinh động hơi thở cuộc sống, thể hiện bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm xã hội và sự dấn thân của đội ngũ những người làm báo.
Trong đó, tác giả Vũ Thị Thơ (bút danh Vũ Thơ, Minh Anh, Thái Bình) và nhóm tác giả gồm Lê Đình Tuyển (Đình Tuyển), Lê Văn Hiệp (Lê Hiệp), Liêu Hữu Tài, Lâm Tấn Nhựt và Hoàng Ngọc Thiên Ý của Báo Thanh Niên vinh dự được Hội đồng Giải Báo chí quốc gia trao giải khuyến khích.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng, báo chí luôn đồng hành cùng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trở thành lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, báo chí đã góp phần quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; tích cực tham gia phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời phát hiện, lan tỏa những tấm gương người tốt, việc tốt và các giá trị nhân văn trong xã hội.
Đánh giá về chặng đường 20 năm của Giải Báo chí quốc gia, Chủ tịch Quốc hội cho rằng giải thưởng đã khẳng định vị thế là giải thưởng nghề nghiệp danh giá nhất của giới báo chí Việt Nam. Đây không chỉ là sự ghi nhận những tác phẩm xuất sắc mà còn là sự tôn vinh bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và niềm tin mà nhân dân dành cho những người làm báo.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu báo chí tiếp tục tiên phong đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Ông nhấn mạnh những người làm báo không được quên các giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng là lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, sự gắn bó mật thiết với nhân dân và luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết.
Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhắc lại yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vai trò của báo chí trong xã hội hiện đại: Báo chí phải là nơi nhân dân tìm đến khi cần hiểu đúng sự thật. Người dân không chỉ cần biết điều gì đã xảy ra mà còn cần được lý giải nguyên nhân, tác động, trách nhiệm và các giải pháp liên quan.
"Ở đâu xuất hiện luận điệu xuyên tạc, phản động, ở đó có báo chí phản bác đanh thép; nơi nào có thông tin sai lệch, nơi đó có báo chí nói lên sự thật, củng cố niềm tin", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tuyên truyền, lan tỏa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đội ngũ nhà báo không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, nâng cao trình độ chuyên môn và làm chủ công nghệ để thích ứng với môi trường truyền thông số đang thay đổi nhanh chóng.
Khẳng định niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với báo chí cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ kỳ vọng đội ngũ người làm báo sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, dùng ngòi bút sắc bén để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và góp phần xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
