Không chỉ đơn thuần là việc đón một vị khách đến khám bệnh, các quốc gia đi trước đã biến dịch vụ chăm sóc sức khỏe thành một loại “quyền lực mềm” và là đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ nhờ vào những mô hình được thiết kế bài bản, đồng bộ.
Ấn Độ định vị là trung tâm của những ca phẫu thuật phức tạp như tim mạch hay ghép tạng với chi phí tối ưu. Singapore khẳng định vị thế thượng lưu bằng công nghệ tầm soát tầm cỡ quốc tế. Hàn Quốc lại là một ví dụ điển hình về việc biến ngành phẫu thuật thẩm mỹ và chăm sóc sắc đẹp thành một biểu tượng toàn cầu. Mô hình của xứ sở kim chi không dừng lại ở những phòng mổ hiện đại, mà là hệ sinh thái “một chạm” hoàn hảo.
Kể lại hành trình “đại tu” nhan sắc kết hợp nghỉ dưỡng 10 ngày tại Seoul (Hàn Quốc), chị Vũ Thanh My (ngụ Hà Nội) cho biết, ngay từ khi còn ở VN, thông qua một ứng dụng trực thuộc cơ quan xúc tiến du lịch y tế được Chính phủ Hàn Quốc cấp phép, chị đã được kết nối trực tiếp với điều phối viên của một bệnh viện (BV) thẩm mỹ lớn tại quận Gangnam. Mọi thủ tục từ xin visa y tế chuyên biệt (C-3-3) cho đến lịch trình thăm khám đều được hoàn tất chỉ sau vài cú chạm. Khi máy bay vừa đáp xuống sân bay Incheon, một thông dịch viên cá nhân kiêm trợ lý y tế đã đứng đợi sẵn, đưa chị lên chiếc xe chuyên dụng hướng về trung tâm Seoul. Ca phẫu thuật diễn ra suôn sẻ vào hôm sau, và những ngày hậu phẫu mới là lúc “mỏ vàng” du lịch y tế thực sự phát huy “quyền năng”.
Do không cần phải lưu trú nội trú dài ngày tại BV, chị My được chuyển sang một “Medical Hotel” – mô hình khách sạn kết hợp chăm sóc y tế ngay gần BV. Trong thời gian chờ cắt chỉ và hồi phục, thay vì nằm một chỗ, chị My được trợ lý y tế tháp tùng đi trải nghiệm những dịch vụ “chữa lành” nhẹ nhàng như tham gia một buổi trà đạo tĩnh tâm tại làng cổ Bukchon Hanok, trải nghiệm spa thảo dược cung đình cao cấp. Tới khi các vết bầm dần biến mất, chị dành trọn 2 ngày cuối cùng để mua sắm tại các trung tâm thương mại sầm uất ở Myeongdong.
“Tổng kết chuyến đi, số tiền tôi chi trả cho các dịch vụ mua sắm, lưu trú và ẩm thực ngoài BV còn cao gấp đôi chi phí của chính ca phẫu thuật thẩm mỹ. Nhưng tôi thấy thỏa mãn. Việc vui chơi khiến những cơn đau giảm đi rất nhiều”, chị My chia sẻ.
Nếu Hàn Quốc là một cỗ máy công nghiệp được số hóa mượt mà thì hệ sinh thái du lịch y tế của Thái Lan giống như một ốc đảo nghỉ dưỡng chữa lành cao cấp. Mỗi địa phương chọn cho mình một thế mạnh độc quyền. Trong đó, Bangkok định vị là trung tâm y khoa kỹ thuật cao, nơi xử lý các ca đại phẫu phức tạp, thụ tinh nhân tạo (IVF), nha khoa thẩm mỹ, phẫu thuật thẩm mỹ và chuyển giới. Trong lúc bệnh nhân điều trị, người nhà sẽ tiêu tiền vào các tour du lịch mua sắm tại các trung tâm thương mại lớn ở Bangkok, đi tour biển đảo ở Phuket, hoặc sử dụng các gói tầm soát sức khỏe, spa chăm sóc da định kỳ tại chỗ. Còn Phuket và Chiang Mai lại là thủ phủ của “Wellness & Rehabilitation” (Chữa lành và Hồi sức). Thay vì giữ bệnh nhân trong căn phòng vô trùng, ngay sau khi vết mổ ổn định, hệ sinh thái sẽ chuyển họ đến các khu biệt thự cao cấp ven biển Andaman hoặc giữa rừng núi Chiang Mai. Tại đây, chế độ ăn hậu phẫu do đầu bếp đẳng cấp thế giới kết hợp với chuyên gia dinh dưỡng thực hiện, có bác sĩ và điều dưỡng của BV túc trực 24/7.
Đáng chú ý, Thái Lan là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên chạy đua giành chứng nhận JCI (tiêu chuẩn vàng về y tế toàn cầu) với số lượng BV đạt chuẩn áp đảo. Với hệ thống JCI này, họ kết nối thành công với các hãng bảo hiểm lớn trên thế giới từ Mỹ, châu Âu đến Trung Đông. Nhờ tập trung đẩy mạnh từ sớm, ngành du lịch y tế của Thái Lan đã đạt quy mô lên tới 40 tỉ USD mỗi năm. Khách du lịch y tế của xứ sở chùa Vàng thường chi tiêu rất nhiều, trung bình từ 1.700 – 2.000 USD cho mỗi chuyến đi, cao hơn nhiều mức chi tiêu cho du lịch đơn thuần.
Từ bài học kinh nghiệm các nước, VN đang xác lập từng bước đi bài bản để xây dựng mô hình du lịch y tế chuyên nghiệp, đồng bộ.
Đề án Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026 – 2030 mà Bộ Y tế đang xây dựng đặt mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 5 địa phương trọng điểm gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa sẽ triển khai mô hình du lịch y tế tích hợp giữa BV – khách sạn – khu nghỉ dưỡng – lữ hành; phát triển dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao thu hút người nước ngoài…
Cùng với đó, VN sẽ có ít nhất 15 BV trên toàn quốc (bao gồm cả công lập và tư nhân) đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế (JCI hoặc tương đương). 100% cơ sở khám chữa bệnh tham gia thí điểm có bộ phận tiếp thị và truyền thông quốc tế, cung cấp thông tin bằng ít nhất 3 ngôn ngữ (Việt, Anh, Trung hoặc Hàn). Đồng thời, xây dựng và đưa vào vận hành các gói dịch vụ du lịch y tế, bao gồm các gói dịch vụ khám chữa bệnh kỹ thuật cao (ung bướu, tim mạch, chỉnh hình…); gói dịch vụ y học cổ truyền kết hợp nghỉ dưỡng; chăm sóc sức khỏe toàn diện (tầm soát, phục hồi chức năng…).
Ủng hộ định hướng của đề án, Th.S Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch, nhà hàng, khách sạn, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của du lịch y tế VN hiện nay là chưa có một mô hình điều phối thống nhất ở cấp trung ương. Dẫn kinh nghiệm Malaysia với Malaysia Healthcare Travel Council, cơ quan chuyên trách đóng vai trò điều phối giữa cơ sở y tế, doanh nghiệp dịch vụ và cơ quan quản lý, ông Nhân nhấn mạnh đơn vị này tham gia xây dựng tiêu chuẩn, minh bạch giá dịch vụ, chứng nhận các cơ sở đủ điều kiện, xúc tiến ở thị trường quốc tế và tiếp nhận phản ánh của bệnh nhân.
Trong khi đó, tại VN, phần lớn BV và phòng khám vẫn tự làm truyền thông, tự tìm kiếm khách. Doanh nghiệp lữ hành chủ yếu cung cấp vận chuyển, lưu trú hoặc ghép thêm dịch vụ khám chữa bệnh vào chương trình tour. Y tế và du lịch vì vậy vẫn hoạt động tương đối tách biệt. Việc thiếu đầu mối cũng khiến khách quốc tế khó tìm được nguồn thông tin chính thống.
Từ những phân tích trên, ông Nhân kiến nghị thành lập một cơ quan hoặc đầu mối điều phối du lịch y tế đủ thẩm quyền ở cấp trung ương. Cơ quan đầu mối sẽ định hình sản phẩm, ban hành tiêu chuẩn, lựa chọn các cơ sở đủ điều kiện, xây dựng thương hiệu quốc gia, xúc tiến tại thị trường quốc tế và tiếp nhận khiếu nại của bệnh nhân. Các bên sẽ chọn trước từ 3 – 5 nhóm sản phẩm mũi nhọn để thí điểm.
Cùng với đó, cần cấp bách nghiên cứu visa y tế cho phép lưu trú dài ngày, nhập cảnh nhiều lần và có cơ chế cho người thân đi cùng. Khách sử dụng visa y tế cũng cần được nhận diện và hỗ trợ ngay tại cửa khẩu. VN cũng cần làm việc với các doanh nghiệp bảo hiểm quốc tế đang hoạt động trong nước để xây dựng quy trình bảo lãnh viện phí, thanh toán trực tiếp và xử lý hồ sơ minh bạch. Làm được như vậy, du lịch y tế sẽ trở thành mỏ vàng của VN.
Khi trận đấu giữa Bồ Đào Nha và Cộng hòa Dân chủ Congo tại World Cup 2026 vừa bắt đầu, nhóm bạn của anh Trường Định (đến từ Việt Nam) nhìn thấy Darren Jason Watkins Jr. trên khu vực VIP của sân vận động NRG (Mỹ).
Darren Jason Watkins Jr. sinh năm 2005, quốc tịch Mỹ. Anh là YouTuber, streamer, rapper, ca sĩ kiêm nhạc sĩ, được nhiều người biết đến. Chàng trai này có 53 triệu người theo dõi trên kênh YouTube cá nhân, 50 triệu người theo dõi trên kênh TikTok và 47 triệu người hâm mộ trên Instagram.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh Trường Định cho biết, anh từng gặp IShowSpeed trên sân vận động ở World Cup 2022 và Euro 2024.
Tại Euro 2024, nam cổ động viên người Việt ngồi ở vị trí gần nam YouTuber nổi tiếng nên có cơ hội giới thiệu về chiếc nón lá.
"Lần này, biết IShowSpeed ngồi ở tầng trên, tôi quyết định tặng chiếc nón cho cậu ấy, hy vọng lan tỏa hình ảnh văn hóa Việt và lưu lại kỷ niệm đẹp ở World Cup", anh Trường Định nói.
Nhận món quà bất ngờ, nam YouTuber hào hứng đội lên đầu, liên tục cổ vũ cho các cầu thủ dưới sân.
"Đây là chiếc nón đến từ Việt Nam", chàng trai nói trước ống kính trong buổi phát sóng trực tiếp có hàng triệu người theo dõi.
Được biết, vé tại khu vực VIP mà IShowSpeed ngồi có giá khoảng 3.500 USD (hơn 100 triệu đồng) với không gian riêng, tầm nhìn bao quát toàn sân.
Khoảnh khắc chiếc nón lá được chàng trai nổi tiếng cầm trên tay khiến nhóm cổ động viên đến từ Việt Nam cảm thấy tự hào.
IShowSpeed rất hâm mộ bóng đá. Anh cho biết, từ lúc còn nhỏ đã ngưỡng mộ tài năng của Cristiano Ronaldo.
"Suốt thời thơ ấu, tôi đã xem anh ấy thi đấu. Cristiano Ronaldo là cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại", chàng trai từng chia sẻ.
Chị Phương Châu - khán giả đến từ Hà Nội - cho biết, thời điểm nhóm cổ động viên Việt Nam có mặt tại sân NRG, nhiều cổ động viên của các quốc gia khác lập tức chú ý đến những chiếc nón lá rực rỡ mà nhóm chị đội. Cả nhóm đi tới đâu, món đồ này cũng nhận được tình cảm yêu mến của khán giả.
Sân NRG khai trương năm 2002, sức chứa hơn 72.000 chỗ ngồi. Đây là sân có mái che di động, hệ thống máy lạnh làm mát bao trùm toàn bộ không gian.
Sân vận động này đăng cai tổng cộng 7 trận đấu tại World Cup 2026. Trong đó có 5 trận vòng bảng và 2 trận thuộc vòng loại trực tiếp.
World Cup 2026 lần đầu tiên có 3 quốc gia đồng đăng cai là Mỹ, Canada, Mexico. Mỹ sẽ đăng cai 78 trận đấu, Mexico đăng cai 13 trận và Canada đăng cai 13 trận.
Buôn Ma Thuột xếp thứ tư, vượt qua nhiều điểm đến nổi tiếng trên thế giới, được vinh danh trong danh sách của tạp chí National Geographic (Mỹ) công bố ngày 19/5.
Theo National Geographic, ẩm thực ngày càng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy du khách khám phá một vùng đất mới. Vì vậy, các biên tập viên và cây bút du lịch toàn cầu của tạp chí đã lựa chọn những điểm đến không chỉ hấp dẫn bởi món ăn mà còn phản ánh lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa thông qua trải nghiệm ẩm thực.
Lý giải việc đưa Buôn Ma Thuột vào danh sách, National Geographic cho rằng khi biến đổi khí hậu gây áp lực lên sản lượng cà phê arabica trên toàn cầu, vùng Tây Nguyên của Việt Nam với thế mạnh về robusta cùng văn hóa cà phê đặc sắc đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế muốn tìm kiếm những trải nghiệm mới ngoài Hà Nội hay TP HCM.
Tạp chí Mỹ dành nhiều nội dung để nói về vị trí đặc biệt của cà phê trong đời sống người Việt. Từ thức uống du nhập trong thời kỳ Pháp thuộc, cà phê đã phát triển thành một phần bản sắc văn hóa. Hình ảnh quen thuộc ở Việt Nam là những thực khách kiên nhẫn chờ từng giọt cà phê phin chậm rãi nhỏ xuống, tạo nên hương vị đậm đà. Từ nền tảng đó, nhiều biến tấu độc đáo như cà phê trứng hay cà phê muối ra đời.
Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới sau Brazil và Buôn Ma Thuột được xem là thủ phủ của ngành cà phê trong nước. Đắk Lắk hiện cung cấp hơn 40% lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời là vùng sản xuất robusta lớn nhất thế giới.
National Geographic dẫn lời Helen Le, tác giả nhiều đầu sách về ẩm thực Việt Nam, cho biết robusta Buôn Ma Thuột được nhiều chuyên gia đánh giá thuộc nhóm tốt nhất thế giới. Loại hạt này nổi bật với vị đậm, màu nước hổ phách, hàm lượng caffeine cao, độ chua thấp, hương thơm rõ nét và vị ngọt hậu kéo dài.
Ngoài thưởng thức cà phê, du khách đến Buôn Ma Thuột còn có cơ hội khám phá nhiều trải nghiệm gắn liền với loại nông sản làm nên danh tiếng của vùng đất này.
Bảo tàng thế giới cà phê là một trong những điểm dừng chân nổi bật. Khu tổ hợp rộng khoảng 20.000 m2 gồm quán cà phê, nhà hàng và các công trình mô phỏng kiến trúc truyền thống Tây Nguyên, nơi du khách có thể thưởng thức nhiều dòng cà phê đặc sản.
Bên cạnh đó, AerocoCo Specialty Coffee Farm mang đến không gian tìm hiểu toàn bộ quy trình sản xuất cà phê, từ canh tác, thu hoạch đến rang xay và pha chế ngay tại nông trại ven hồ.
Việc di chuyển đến Buôn Ma Thuột khá thuận tiện với các chuyến bay thẳng hằng ngày từ Hà Nội và nhiều thành phố lớn. Từ sân bay, du khách chỉ mất khoảng 20 phút đi taxi để vào trung tâm. Với những điểm tham quan như AerocoCo, việc đặt tour trước được khuyến nghị để có trải nghiệm trọn vẹn hơn.
Đứng đầu danh sách "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" là đảo Crete của Hy Lạp, nơi được mệnh danh là cái nôi của chế độ ăn Địa Trung Hải. Ẩm thực địa phương gây ấn tượng với dầu ô liu nguyên chất, hải sản tươi, phô mai thủ công và các món ăn chế biến từ nguyên liệu theo mùa. Theo National Geographic, trải nghiệm ẩm thực tại Crete không chỉ nằm trên bàn ăn mà còn gắn với các trang trại gia đình, vườn nho và những làng chài ven biển lưu giữ truyền thống hàng trăm năm.
National Geographic là tạp chí khoa học, khám phá và du lịch hàng đầu của Mỹ, trực thuộc National Geographic Society - tổ chức phi lợi nhuận được thành lập từ năm 1888. Tạp chí nổi tiếng với các bài viết chuyên sâu về thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và du lịch, đồng thời là một trong những ấn phẩm có ảnh hưởng lớn trong ngành du lịch toàn cầu.
Các hãng bay chi phí thấp phụ thuộc vào lượng hành khách lớn và giá vé rẻ, biên lợi nhuận mỏng hơn và ít dư địa hơn để ứng phó các biến động về giá nhiên liệu cũng như gián đoạn tuyến bay so với các hãng truyền thống.
Phát biểu tại hội nghị hàng không Aviation Festival Asia (25-26/3) ở Singapore, lãnh đạo các hãng bay cho biết đang cố gắng cắt giảm chi phí, thay đổi lộ trình bay nhằm tránh chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí tăng thêm sang hành khách.
Theo đó, nhiều hãng giá rẻ chuyển sang ứng dụng công nghệ để giảm chi phí. Ngày 26/2, Zipair, hãng hàng không giá rẻ của Nhật Bản, thông báo các chuyến bay của hãng sẽ được trang bị internet vệ tinh Starlink miễn phí cho hành khách.
Dịch vụ này cho phép hãng phát nội dung giải trí trực tiếp tới thiết bị của hành khách thay vì lắp đặt hệ thống giải trí trên máy bay nặng hơn, từ đó giảm chi phí bảo trì và tiêu hao nhiên liệu.
Hãng SpiceJet của Ấn Độ cho biết công ty con SpiceTech phát triển phần mềm nội bộ phục vụ khách hàng và hệ thống vận hành, giúp hãng cắt giảm gần 80% nhà cung cấp công nghệ và giảm chi phí. Xung đột Trung Đông đã ảnh hưởng đáng kể đến số lượng chuyến bay lẫn doanh thu. Riêng đường bay từ Ấn Độ đến Dubai, UAE, đã có 77 chuyến mỗi tuần, theo Kamal Hingorani, Giám đốc khách hàng của SpiceJet.
"Chúng tôi phải điều chỉnh giá vé, đồng thời kích thích nhu cầu", Vissoth Nam, CEO AirAsia Campuchia, nói trong một phiên thảo luận hôm 26/3.
Ngày 26/3, Cơ quan Thông tin Đầu tư và Xếp hạng Tín dụng Ấn Độ đã hạ triển vọng ngành hàng không nước này từ "ổn định" xuống "tiêu cực", do đồng Rupee suy yếu so với USD và giá nhiên liệu tăng cao. Giá nhiên liệu trong tháng 3 cao hơn 5,4% so với cùng kỳ năm trước, dự kiến tiếp tục tăng trong tháng 4.
Hingorani nhận định nếu giá nhiên liệu tăng đến mức khó kiểm soát, hãng "có thể sẽ phải tự gánh một phần chi phí", bởi việc áp dụng phụ phí nhiên liệu cao sẽ làm suy giảm nhu cầu. Sản xuất một lít nhiên liệu bay đòi hỏi nhiều dầu thô hơn so với xăng và dầu diesel, khiến bất kỳ sự thiếu hụt nào về dầu thô cũng gây tác động nghiêm trọng hơn đến thị trường này.
Không riêng hàng không giá rẻ, các hãng truyền thống cũng đối mặt khó khăn và cắt giảm, hủy hàng nghìn chuyến bay. Theo công ty phân tích hàng không Cirium, Anh, gần 7% trong tổng số hơn 104.600 chuyến bay toàn cầu đã bị hủy trong ngày 30/3, tương đương 7.049 chuyến, cao gần gấp đôi năm ngoái.
Ngoài châu Á, các hãng hàng không quốc tế từ châu Âu, Phi, Nam Mỹ đang xây dựng các phương án dự phòng, bao gồm việc cố gắng tiếp nhiên liệu dọc đường bay đến/đi từ điểm đến, trong bối cảnh tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay trở nên chưa từng có và giá tiếp tục leo thang.
