Chiều qua (13.7), Đài Al Jazeera dẫn thông báo từ Iran cho hay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) vừa tập kích Bahrain, Kuwait, Oman và Jordan. Theo đó, các mục tiêu bị tập kích là các địa điểm quân sự của Mỹ ở khu vực, để trả đũa cho cuộc bắn phá mới của Washington vào bờ biển phía nam của Iran.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã tấn công thành công hàng chục mục tiêu tại nhiều địa điểm để làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tiếp tục tấn công các tàu đi qua eo biển Hormuz. Quân đội Mỹ đã tấn công các hệ thống phòng không quân sự, các cơ sở radar ven biển, khu vực chứa tên lửa, máy bay không người lái và các tàu nhỏ của Iran.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii – Thái Bình Dương) nhận định: “Dường như chính quyền Mỹ cho rằng chính phủ Iran không có quyền lực gì đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC). Điều đó có nghĩa là các cuộc tấn công hiện tại và tương lai của Mỹ sẽ nhắm vào các cơ sở và lực lượng của IRGC”.
Theo ông, chiến lược của Iran vẫn không thay đổi. Tehran liên tục đàm phán hòa bình nhưng cũng sẵn sàng phát động tập kích. “Mục tiêu của Iran là làm nản lòng giới tinh hoa chính trị và cử tri Mỹ. Tehran nhận ra rằng cử tri Mỹ thiếu kiên nhẫn và không quen với việc hy sinh, chẳng hạn như đối phó với giá nhiên liệu tăng cao. Mục tiêu của Iran là tác động đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới ở Mỹ với hy vọng đảng Dân chủ chiếm đa số trong quốc hội, điều này sẽ buộc chính quyền Mỹ phải chấm dứt chiến tranh theo các điều khoản có lợi cho Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran”, cựu đại tá Schuster đánh giá.
Ông phân tích thêm: “Đối với Iran, chiến thắng đồng nghĩa với việc duy trì sự tồn tại của chế độ. Đối với Mỹ, bất cứ điều gì ít hơn việc loại bỏ chương trình hạt nhân của chế độ này đều cấu thành một thất bại”.
“Washington có thể nhận ra rằng Iran đang câu giờ và IRGC đang nắm quyền kiểm soát chế độ. Do đó, Mỹ sẽ tăng cường các cuộc tấn công và áp lực kinh tế lên chế độ này, đặc biệt tập trung vào các tài sản của IRGC và giới lãnh đạo của họ”, chuyên gia Schuster đánh giá.
Cuộc tái bùng phát chiến sự lần này vẫn bắt nguồn từ căng thẳng xung quanh eo biển Hormuz. Rõ ràng, cả hai bên đều đang muốn thể hiện quyền kiểm soát eo biển này.
Với Iran, đây là “lá bài tẩy” để gây sức ép không chỉ với Mỹ mà cả đối với kinh tế toàn cầu. Suốt nhiều tháng qua, ngay cả khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn, Iran chưa bao giờ tỏ ý từ bỏ quyền kiểm soát Hormuz, thậm chí bỏ ngỏ khả năng thu phí đối với tàu thuyền qua eo biển này. Khi eo biển này tiếp tục đình trệ thì sức ép lên Nhà Trắng càng lớn do giá cả tăng cao, nhất là trong bối cảnh nhiều chính trị gia đảng Cộng hòa muốn kết thúc nhanh cuộc chiến để hạn chế bất lợi cho đảng này trước cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.
Ngược lại, chính quyền đương nhiệm của Mỹ dường như cũng không muốn từ bỏ eo biển Hormuz để gây sức ép cho Tehran về chương trình hạt nhân. Trả lời Đài Fox News hôm qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này sẽ tiếp quản eo biển Hormuz và Mỹ nên được “bồi hoàn” cho việc tiếp quản.
Trong khi đó, cuộc chiến Iran có thể khiến bất ổn liên quan hàng hải gia tăng trong khu vực. Hôm qua, Cơ quan Thương mại hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo một tàu chở dầu cho biết đã bị tiếp cận bởi 6 tàu nhỏ ở phía nam vịnh Aden của Yemen. Đây là khu vực mà lực lượng Houthi ở Yemen, vốn rất thân hữu với Iran, có thể tiến hành các cuộc tập kích như từng xảy ra trước đây. Vì thế, nếu xuất hiện thêm những bất trắc ở vịnh Aden thì đồng nghĩa với việc xung đột có thể lan ra khỏi eo biển Hormuz, khiến hoạt động hàng hải ở khu vực thêm khó khăn.
Giữa bối cảnh như vậy, giá dầu Brent và WTI hôm qua đều tăng thêm khoảng 3,8%, lần lượt lên mức 78,9 USD/thùng và 74,1 USD/thùng.
"Thời gian đang dần trôi qua với Iran. Họ nên hành động nhanh, nếu không sẽ chẳng còn lại gì. Thời gian rất quan trọng", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 17/5, nhưng không nêu thêm chi tiết.
CNN trước đó dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết ông Trump đã gặp các thành viên cấp cao trong đội ngũ an ninh quốc gia, nhằm thảo luận về hướng đi tiếp theo trong xung đột với Iran. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe và đặc phái viên Steve Witkoff đều góp mặt.
Cuộc gặp diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc, quốc gia có quan hệ gần gũi với Iran. Theo CNN, ông Trump và đội ngũ dưới quyền đã hoãn đưa ra quyết định về cách xử lý vấn đề Iran trong lúc đang ở Bắc Kinh.
Một số quan chức Mỹ nói rằng Washington muốn chờ xem cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra thế nào trước khi xác định bước đi tiếp theo.
Ông Trump gần đây ngày càng trở nên mất kiên nhẫn về cách Iran đàm phán, cũng như thất vọng khi eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa và tác động của tình trạng này đối với giá dầu thế giới.
Truyền thông nhà nước Iran hôm 17/5 cho biết Mỹ không đưa ra nhượng bộ cụ thể nào trong phản hồi mới nhất đối về đề xuất từ Tehran.
Hãng thông tấn Fars News của Iran dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết 5 điều kiện chính gồm Mỹ không bồi thường bất cứ thiệt hại nào xảy ra trong chiến sự, Tehran phải giao nộp 400 kg uranium làm giàu cao cho Washington, chỉ một cơ sở hạt nhân Iran được phép hoạt động.
Mỹ cũng sẽ không trả cho Iran số tài sản của nước này đang bị đóng băng, dù chỉ là 25%. Washington cũng yêu cầu Tehran chấm dứt hành động quân sự tại mọi khu vực để mở đường cho đối thoại.
"Kể cả khi đáp ứng toàn bộ điều kiện, Iran vẫn đối mặt với nguy cơ bị Mỹ và Israel tấn công. Thay vì tìm cách giải quyết vấn đề, Mỹ lại muốn đạt được những mục tiêu mà họ không thể giải quyết trước chiến sự", Fars News cho hay.
CNN trước đó cho biết Tổng thống Trump đang cân nhắc nghiêm túc hơn về khả năng nối lại tập kích Iran, nhằm buộc Tehran chấp nhận thỏa hiệp với Washington để chấm dứt xung đột, dù ông vẫn muốn giải quyết cuộc chiến bằng con đường hòa bình.
Các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết Lầu Năm Góc đã chuẩn bị loạt kế hoạch tấn công trong trường hợp Tổng thống Trump quyết định nối lại không kích, trong đó có nhắm mục tiêu vào cơ sở năng lượng và hạ tầng ở Iran. Lãnh đạo Mỹ dự kiến gặp đội ngũ an ninh quốc gia một lần nữa vào đầu tuần này để thảo luận về xung đột Trung Đông.
Theo Hãng tin AFP, ngày 23-6, Hãng sản xuất máy bay Airbus thông báo sẽ tiến hành kiểm tra 16 máy bay A380, trong đó năm chiếc phải kiểm tra ngay lập tức, sau khi phát hiện các vết nứt tại một bộ phận quan trọng trên phần cánh.
Cơ quan An toàn hàng không Liên minh châu Âu (EASA) đã ra lệnh kiểm tra khẩn cấp, yêu cầu các hãng hàng không rà soát cấu trúc dầm cánh trên những chiếc phản lực bị ảnh hưởng.
Các vết nứt này được phát hiện trong quá trình bảo dưỡng định kỳ, xuất hiện ở thanh dầm chịu lực chạy dọc theo cánh - bộ phận gánh phần lớn tải trọng khí động học trong suốt chuyến bay.
Trong số 16 chiếc cần kiểm tra, 15 chiếc do Hãng hàng không Emirates khai thác và một chiếc thuộc sở hữu của Hãng Qantas.
Năm chiếc phải ưu tiên kiểm tra ngay đều thuộc đội bay của Emirates và quá trình này dự kiến sẽ bắt đầu từ ngày 24-6.
11 chiếc còn lại được phép kiểm tra sau, song phải hoàn tất trước chuyến bay thứ 13, tương đương 25 chu kỳ (mỗi chu kỳ bao gồm quy trình cất cánh, bay và hạ cánh).
Nhà sản xuất máy bay châu Âu cho biết các vết nứt - có thể làm giảm độ bền cấu trúc của cánh - được phát hiện qua các đợt kiểm tra theo chỉ thị EASA ban hành hồi tháng 12-2025.
Đây không phải lần đầu dòng A380 gặp sự cố liên quan đến cánh. Năm 2012, EASA từng ra lệnh kiểm tra hàng loạt sau khi phát hiện vết nứt ở các giá đỡ nối vỏ cánh với sườn bên trong.
Sự cố khi đó ảnh hưởng đến toàn bộ đội bay A380 trên toàn cầu, dẫn đến một chương trình sửa chữa tốn kém và buộc Airbus phải điều chỉnh thiết kế trên các thế hệ máy bay sản xuất sau.
"Chính phủ trước liên tục thay đổi lãnh đạo, tạo ra sự hỗn loạn khiến đất nước phải trả cái giá rất lớn. Công đảng sẽ không bao giờ được tha thứ, nếu lại gây ra điều đó", Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại London hôm 11/5, khi nhận trách nhiệm về thất bại của đảng cầm quyền trong các cuộc bầu cử địa phương trên khắp Anh và bầu cử nghị viện Xứ Wales, Scotland tuần trước.
Ông tuyên bố sẽ tiếp tục nắm quyền, đưa ra cam kết củng cố Công đảng và xoa dịu cử tri bất mãn. Tuy nhiên, nội bộ đảng cầm quyền cho thấy họ không chấp nhận điều này.
Hơn 70 nghị sĩ Công đảng sau đó công khai kêu gọi Thủ tướng Starmer từ chức hoặc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở. Theo quy định nội bộ, bất kỳ ứng viên nào nhận được sự ủng hộ từ 81 nghị sĩ Công đảng, tương đương 20% số ghế của đảng trong quốc hội, có thể kích hoạt cuộc bầu cử lãnh đạo.
Angela Rayner, cựu phó thủ tướng từ chức năm 2025 vì bê bối kê khai sai thuế bất động sản cá nhân, được cho là ứng viên tiềm năng thay thế ông Starmer.
Truyền thông Anh đưa tin Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood và một số thành viên nội các đã đề nghị Thủ tướng Starmer cân nhắc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở. Ngoại trưởng Yvette Cooper nói ông Starmer nên chuyển giao quyền lực một cách có trật tự. Phó thủ tướng David Lammy cũng kêu gọi tương tự.
4 trợ lý bộ trưởng đã tuyên bố từ chức. Họ tin rằng Thủ tướng Starmer không phải người phù hợp để dẫn dắt Công đảng trong cuộc bầu cử năm 2029. Họ kỳ vọng có thể kích hoạt một cuộc bầu cử lãnh đạo Công đảng, dự kiến kéo dài trong vài tuần.
Nếu ông Starmer quyết định rút lui hoặc bị phế truất, người kế nhiệm sẽ trở thành thủ tướng thứ 7 của Anh trong vòng một thập kỷ.
Ông Starmer, 63 tuổi, nhậm chức tháng 7/2024 sau khi thắng áp đảo đối thủ Rishi Sunak, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ, vốn bị phủ bóng bởi các chính sách thắt lưng buộc bụng, chia rẽ nội bộ về Brexit và cách ứng phó với đại dịch Covid-19.
Thủ tướng Starmer chưa thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế để hỗ trợ người dân Anh giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt, nhưng được đánh giá cao vì giữ lập trường cứng rắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong vấn đề Iran. Ông gần đây bị cuốn vào bê bối liên quan bổ nhiệm Peter Mandelson, người có quan hệ với tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, làm đại sứ tại Mỹ.
Những yếu tố này khiến Công đảng chịu đòn giáng nặng nề, mất hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương ở Anh, mất quyền kiểm soát nghị viện Wales, nơi Công đảng là chính đảng lớn nhất suốt hàng chục năm. Các đảng cánh hữu Cải cách nước Anh và đảng Xanh dân túy cánh tả đều giành thêm lợi thế.
