Trong một khoảng thời gian ngắn vào tối 12/7/2014, Conrad Roy đã quyết định rằng mình chưa sẵn sàng chết.
Chàng trai 18 tuổi bước ra khỏi chiếc xe bán tải đang dần ngập khí carbon monoxide (CO) và hít thở không khí trong lành của thị trấn ven biển nhỏ Fairhaven, bang Massachusetts.
Tuy nhiên, Roy đã quay trở lại chiếc xe chứa đầy khí độc sau khi cô bạn Michelle Carter, 17 tuổi, nhắn tin bảo "quay lại xe". Khí CO sau đó đã khiến Roy tử vong.
Ban đầu, cảnh sát nhận định cái chết là tự tử, vì Roy để lại thư tuyệt mệnh và từng nhiều lần nói với người thân, bạn bè về những khó khăn tâm lý, sự tuyệt vọng và ý nghĩ kết thúc cuộc đời.
Những tin nhắn lạnh gáy
Khi kiểm tra điện thoại của Roy, cảnh sát phát hiện hàng loạt tin nhắn và cuộc gọi với Carter.
Carter và Roy quen nhau vào năm 2012 trong một kỳ nghỉ tại bang Florida. Cả hai sống cách nhau khoảng 80 km tại bang Massachusetts, duy trì mối quan hệ thân thiết chủ yếu qua điện thoại và tin nhắn.
Theo tài liệu tòa án, cả hai đều gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Roy phải vật lộn với chứng trầm cảm, từng nhiều lần tự tử không thành. Ban đầu, Carter cố khuyên can Roy và khẩn cầu bạn tìm kiếm sự giúp đỡ tại một bệnh viện tâm thần, nơi cô từng điều trị chứng rối loạn ăn uống.
Khi Roy nhắc đến việc tự tử vào tháng 10/2012, Carter khuyên bạn từ bỏ ý định. "Cậu còn rất nhiều điều đáng để sống", cô nhắn tin.
Tuy nhiên, nỗi tuyệt vọng của Roy vẫn dai dẳng, và giọng điệu của Carter cũng dần thay đổi. Đến hè 2014, hai người thường xuyên trao đổi về kế hoạch tự tử bằng khí CO. Khi Roy bày tỏ lo ngại rằng việc này sẽ khiến gia đình đau buồn, Carter phản bác: "Có một thời điểm mà không còn bất kỳ ai có thể cứu được cậu, ngay cả chính cậu. Và cậu đã đến thời điểm đó". Cô thúc giục Roy đừng trì hoãn nữa.
Khoảng giờ ăn tối ngày 12/7/2014, Roy lái xe bán tải đến một bãi đậu xe vắng vẻ và bật máy phát điện chạy bằng xăng, khiến khí CO rò rỉ vào cabin. Carter gửi cho Roy những tin nhắn như "Cậu chỉ cần bật máy lên là sẽ được tự do và hạnh phúc".
Tối hôm đó, Roy và Carter có hai cuộc điện thoại dài.
Theo tin nhắn gửi cho một người bạn vào tháng 9/2014, Carter kể khi đang gọi điện, nạn nhân bước ra khỏi xe vì khí CO bắt đầu phát huy tác dụng và thấy sợ. "Mình đã bảo cậu ấy quay trở lại xe", Carter viết, giải thích rằng nếu lần này không làm thì hôm sau cậu ấy cũng sẽ thử lại.
Năm 2015, Carter bị bắt và bị truy tố về tội vô ý giết người. Đây là cáo buộc gây tranh cãi bởi Carter không trực tiếp có mặt tại hiện trường, không cung cấp phương tiện gây chết người và không có tác động trực tiếp nào dẫn đến cái chết của Roy. Toàn bộ cáo buộc dựa trên các cuộc trò chuyện điện thoại và hành động của cô trước thời điểm Roy qua đời.
Tranh cãi dữ dội về bản án giết người
Trong phiên xét xử tại Tòa án Vị thành niên hạt Bristol, luật sư bào chữa của Carter lập luận rằng Roy đã quyết tâm tự kết liễu cuộc đời và cái chết này là một vụ tự tử, không phải giết người.
Theo lời khai trong phiên tòa, Carter đã nhắn tin cho một bạn cùng lớp hai tháng sau cái chết của Roy: "Mình đáng lẽ có thể ngăn cậu ấy lại". Công tố viên cho rằng những tin nhắn này cho thấy Carter có nhận thức về hậu quả từ hành động của mình.
Trọng tâm của vụ án không nằm ở việc ai đã trực tiếp gây ra cái chết về mặt thể chất, mà là liệu hành động và lời nói của Carter có đủ để tạo thành trách nhiệm hình sự hay không.
Ngày 16/6/2017, thẩm phán kết luận Carter phạm tội vô ý giết người và tập trung vào lời chỉ dẫn của cô với Roy: "Quay trở lại xe".
Thẩm phán cho rằng dù Carter không có mặt tại hiện trường, "sự hiện diện ảo" của cô qua điện thoại đã lấn át ý chí của Roy. Theo ông, nếu không có những lời thúc ép, gây áp lực và chỉ dẫn từ bị cáo, Roy sẽ không quay trở lại chiếc xe để rồi tử vong vì khí độc.
Sau khi bị kết tội, Carter bị tuyên án 2 năm 6 tháng tù. Trong đó, 15 tháng phải chấp hành trong trại giam, phần còn lại được đình chỉ kèm thời gian quản chế.
Bản án đã làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt trong giới pháp lý về quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ, khi hàng nghìn tin nhắn giữa hai thiếu niên được công bố rộng rãi.
Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) tại bang Massachusetts phản đối phán quyết, cho rằng quyết định của tòa án đã vi phạm quyền tự do ngôn luận và có thể tạo ra tác động làm hạn chế những cuộc thảo luận về cái chết, chăm sóc cuối đời hoặc di nguyện của một người.
Laurie Levenson, cựu công tố viên liên bang kiêm giáo sư Trường Luật Đại học Loyola Marymount, cho rằng điều đáng lo ngại nhất của vụ án là việc pháp luật phải xem xét cả lời nói, bao gồm ý định của người nói và khả năng họ lường trước hậu quả. "Tôi lo ngại về những điều mà những người chưa trưởng thành về nhận thức nói với nhau, bởi họ thường không nghĩ xa đến hậu quả", bà phân tích.
Một điểm then chốt khác trong phán quyết của thẩm phán là việc Carter không tìm cách cứu Roy trong những phút cuối cùng. Ông nhận định bị cáo đã không gọi cảnh sát hoặc gia đình Roy để can thiệp.
Tuy nhiên, giáo sư Levenson cho rằng về nguyên tắc pháp lý, Mỹ không đặt ra nghĩa vụ chung buộc một người phải can thiệp cứu giúp người khác trong mọi tình huống.
Michael G. Wetter, chuyên gia về tâm lý học vị thành niên, cho rằng vào thời điểm Roy vẫn còn giằng co với quyết định của mình, Carter lại không thể hiện bất kỳ sự do dự nào trong lời nói. "Cô ấy không nói 'Mình không biết cậu nên làm gì. Có lẽ cậu nên về nhà, có lẽ chúng ta còn có cách khác'. Không có điều đó. Chỉ có 'Quay lại xe đi'", Wetter nói.
Carter được trả tự do vào ngày 23/1/2020 sau khi chấp hành án tù. Tuy nhiên, cuộc tranh luận về ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm pháp lý vẫn tiếp diễn, đồng thời thúc đẩy các đề xuất lập pháp nhằm xử lý hành vi xúi giục hoặc cưỡng ép người khác tự tử.
Tin Gốc: Vnexpress
