Theo báo cáo của Sở Du lịch TP.HCM, mỗi năm VN (tập trung ở TP.HCM) đón khoảng 100.000 lượt khách đến khám và điều trị răng, mang về nguồn thu khoảng 3.500 tỉ đồng (150 triệu USD). Doanh thu này chủ yếu đến từ nhóm Việt kiều về nước kết hợp chữa răng, bên cạnh lượng khách quốc tế ngày càng tăng từ Úc, Mỹ, Anh, Pháp, Campuchia và Lào.
Thực tế, ngành du lịch và y tế TP.HCM đã nhìn thấy “mỏ vàng” này từ rất sớm. Từ giai đoạn 2017 – 2018, TP từng xây dựng nhiều kế hoạch bài bản, đặt ra những mục tiêu rất cụ thể phát triển du lịch nha khoa thành sản phẩm mũi nhọn của ngành công nghiệp không khói. Thế nhưng, sau gần một thập niên, chúng ta vẫn còn cách các “đối thủ” khá xa.
Mỗi năm, Thái Lan (tập trung ở Bangkok) đón tới 1,2 triệu lượt khách tới du lịch kết hợp làm răng, gấp 12 lần VN. Riêng thị phần này giúp ngành du lịch Thái Lan “bỏ túi” tới 900 triệu – 1,1 tỉ USD, gấp gần 7 lần. Malaysia cũng đạt lượng khách gấp 3 – 4 lần (khoảng 300.000 – 400.000 lượt khách/năm) với doanh thu đạt mức tương ứng 250 – 300 triệu USD. Đáng chú ý, nếu khách nước ngoài về VN làm răng chiếm tới 80% là Việt kiều thì Thái Lan đón trọn được dòng khách quốc tế thuần túy từ nhiều nước. Trong đó, khách Trung Đông, Trung Quốc chiếm đa số. Tệp khách của Malaysia cũng chủ yếu đến từ Úc, Anh, Singapore, Indonesia và các nước láng giềng.
PGS-TS-BS Huỳnh Công Nhật Nam (Khoa Răng Hàm Mặt, Trường ĐH Y Dược TP.HCM) nhìn nhận điểm khác biệt lớn nhất giữa VN và các quốc gia dẫn đầu như Thái Lan hay Malaysia không nằm ở trình độ chuyên môn, mà ở cách tổ chức thành một ngành kinh tế.
“Về tay nghề, tôi tự tin khẳng định VN không thua kém các nước trong khu vực, đặc biệt ở lĩnh vực nha khoa. Giá điều trị chỉ bằng khoảng 1/3 các nước phát triển, trong khi chất lượng đã tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Nhưng có nghề giỏi không đồng nghĩa với việc đã xây dựng được một ngành du lịch y tế”, ông Nam nói.
Theo PGS-TS-BS Huỳnh Công Nhật Nam, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở sự liên kết và cốt lõi là chính sách. Hiện nay mỗi bệnh viện, mỗi phòng khám đều phải tự tìm kiếm khách hàng, tự quảng bá và tự vận hành mà thiếu một đầu mối điều phối chung. VN cũng chưa có bộ tiêu chuẩn chất lượng được quốc tế công nhận, chưa có visa y tế chuyên biệt, chưa có cơ chế để các công ty bảo hiểm quốc tế thanh toán trực tiếp chi phí khám chữa bệnh cho khách nước ngoài. Khi chưa có khung chính sách đủ mạnh thì rất khó hình thành một chuỗi liên kết hoàn chỉnh giữa bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành, hàng không, khách sạn và các đơn vị dịch vụ khác.
Đồng quan điểm, TS Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, cho rằng chúng ta chưa biết kết nối những lợi thế nói trên thành sản phẩm phù hợp với người bệnh. Các lĩnh vực như nha khoa, thẩm mỹ, hỗ trợ sinh sản, khám sức khỏe tổng quát, xét nghiệm và y học cổ truyền đều có chất lượng tốt, chi phí cạnh tranh. Tuy nhiên, nhiều chương trình hiện nay mới chỉ là sự ghép nối cơ học giữa khám chữa bệnh và tham quan.
“Vai trò quản lý nhà nước đặc biệt quan trọng bởi du lịch y tế là sản phẩm đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, pháp lý và an toàn của khách hàng. Cần có một đơn vị đủ năng lực để giữ nhịp, kết nối các bên nhằm xây dựng sản phẩm hoàn chỉnh. Chỉ khi đó VN mới chuyển từ việc sở hữu nhiều lợi thế sang hình thành một ngành có sức cạnh tranh thực sự”, TS Trần Tường Huy nhấn mạnh.
Phân tích kỹ hơn về các mô hình, PGS-TS-BS Huỳnh Công Nhật Nam chỉ rõ: So với Thái Lan, Singapore hay Malaysia, VN còn thiếu 3 mắt xích quan trọng mà các cơ sở y tế đơn lẻ không thể tự giải quyết.
Đầu tiên là thương hiệu quốc gia. Malaysia có Malaysia Healthcare Travel Council (MHTC) – cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm quảng bá, kết nối bệnh viện, hỗ trợ thủ tục visa, đưa đón bệnh nhân và giới thiệu các cơ sở đạt chuẩn. Trong khi đó, nếu một bệnh nhân tại Úc hay một Việt kiều ở Mỹ muốn tìm hiểu về dịch vụ y tế của VN thì gần như không có địa chỉ chính thức nào đủ uy tín để tham khảo.
Thứ hai là chuẩn chất lượng quốc tế. Thái Lan hiện có hơn 60 bệnh viện đạt chứng nhận JCI, trong khi số lượng bệnh viện VN đạt chuẩn này còn rất hạn chế. Khách quốc tế không có khả năng tự đánh giá tay nghề bác sĩ. Điều họ cần là một chứng nhận độc lập đủ uy tín để tạo niềm tin. Nếu không có điều đó, họ chỉ đến vì chi phí rẻ chứ chưa phải vì thật sự tin tưởng chất lượng.
Mắt xích còn lại là dịch vụ trọn gói dành cho bệnh nhân quốc tế. Các trung tâm y tế hàng đầu của Thái Lan không chỉ bán một ca điều trị mà cung cấp toàn bộ hành trình, từ visa, phiên dịch y khoa, bảo hiểm, đưa đón sân bay đến chăm sóc sau điều trị. Bệnh nhân không chỉ mua một dịch vụ y tế, họ mua sự an tâm trong suốt hành trình điều trị. Đây là điều VN còn thiếu.
Riêng về sản phẩm, TS Trần Tường Huy cho rằng VN không nên phát triển dàn trải mà cần lựa chọn các lĩnh vực có lợi thế rõ rệt. Đơn cử, với người cao tuổi có thể phát triển mô hình nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe dài ngày. Với y học cổ truyền là các chương trình trị liệu kéo dài nhiều tuần ngay trong khu nghỉ dưỡng. Với nha khoa, hỗ trợ sinh sản hoặc tầm soát sức khỏe, các gói dịch vụ cần được thiết kế phù hợp với thời gian điều trị và tình trạng thực tế của người bệnh.
Theo ông Huy, VN có thể tham khảo kinh nghiệm từ Ấn Độ. Thị trường này có nhiều trung tâm y học cổ truyền được xây dựng ngay trong khu nghỉ dưỡng. Khách lưu trú nhiều tuần để trị liệu, phục hồi sức khỏe, trải nghiệm văn hóa và nghỉ ngơi tại cùng một không gian, thay vì liên tục di chuyển giữa bệnh viện và điểm du lịch.
Về dài hạn, VN cần khuyến khích nhiều bệnh viện đạt chuẩn chất lượng quốc tế, sau đó công bố danh sách chính thức để xúc tiến ra nước ngoài. Đối với bệnh viện công cũng cần có cơ chế mở hơn để hợp tác với các tập đoàn có kinh nghiệm vận hành bệnh viện, khách sạn và khu nghỉ dưỡng y tế. Những tổ hợp mới không nhất thiết đặt trong trung tâm thành phố mà có thể phát triển tại vùng ven biển, sinh thái hoặc đô thị vệ tinh.
“Cùng với hạ tầng, VN phải định vị thương hiệu quốc gia bằng một số sản phẩm chủ lực. Việc quảng bá không thể dừng ở những ca điều trị thành công riêng lẻ mà cần có chiến dịch thống nhất, danh sách cơ sở đạt chuẩn và thông tin minh bạch về giá, chất lượng, bảo hiểm và quyền lợi bệnh nhân”, TS Trần Tường Huy nêu ý kiến.
Từ sáng sớm ngày 30/4, hàng nghìn du khách đã có mặt tại các bến tàu, xếp thành nhiều hàng, chờ làm thủ tục lên tàu.
Tại cảng Phan Thiết (Lâm Đồng), khu vực nhà chờ chật kín từ khoảng 5h. Nhiều người mang theo hành lý, đứng kín lối di chuyển. Một số gia đình cho biết phải đến từ rạng sáng để giữ chỗ, tránh nguy cơ lỡ chuyến do lượng khách tăng đột biến. Dù nhân viên liên tục phát loa hướng dẫn, điều tiết, khu vực lên tàu vẫn thường xuyên chen chúc.
"Gia đình tôi có vé từ trước nhưng vẫn phải xếp hàng gần một tiếng mới vào được khu vực kiểm soát. Đông hơn tôi tưởng rất nhiều", chị Nguyễn Thị Hồng, 37 tuổi, ở TP HCM nói và cho biết đã phải cho con nhỏ ăn sáng ngay tại hàng chờ tránh trễ tàu.
Đại diện hãng tàu Phú Quý Express cho biết sáng 30/4 có 5 tàu của 5 hãng hoạt động, phục vụ hơn 2.200 khách ra đảo. Tàu do đơn vị này vận hành có sức chứa 370 người mỗi lượt. Phần lớn vé đã được khách đặt từ trước đó nhiều tuần, các yêu cầu mua sát ngày đều phải từ chối do hết chỗ.
"Dịp lễ 30/4 - 1/5, hãng phục vụ hơn 1.100 lượt khách. Nhu cầu tăng gấp 3 lần so với ngày thường", đại diện Phú Quý Express nói.
Tại đảo Phú Quý, các dịch vụ phụ trợ du lịch cũng trong tình trạng quá tải. Anh Thành Lâm, chuyên cho thuê xe máy, cho biết đã bổ sung thêm 25 chiếc trong sáng cùng ngày nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
"Tôi huy động cả gia đình để giao xe cho khách vẫn không kịp", anh Lâm nói.
Tại khu vực bến tàu Rạch Giá, An Giang đi Nam Du cũng đông đúc tương tự. Dòng người xếp hàng kéo dài đến khu vực cổng soát vé. Nhiều khách đã đặt vé trước vẫn phải chờ hàng chục phút mới đến lượt lên tàu.
"Chúng tôi đi nhóm 6 người, đến sớm hơn hai tiếng mà vẫn phải đứng chờ khá lâu. Có lúc dòng người gần như không di chuyển", anh Trần Minh Tuấn, du khách ở Cần Thơ, cho biết.
Đại diện hãng tàu Phú Quốc Express cho biết toàn bộ chuyến trong ngày đều kín chỗ từ sớm, nhiều khung giờ "cháy vé" trước lễ hai tuần.
"Nhu cầu tăng đột biến nên dù đã tăng chuyến và huy động tối đa nhân lực, tình trạng ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm vẫn khó tránh", đại diện Phú Quốc Express nói.
Hướng dẫn viên Thanh Hiệp, chuyên tour Nam Du, cho hay không chỉ khu vực lên tàu, bãi giữ xe và các tuyến đường dẫn vào cảng cũng xảy ra ùn ứ cục bộ. Lực lượng chức năng được tăng cường để điều tiết giao thông, đảm bảo an ninh trật tự.
Theo dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết vùng biển phía nam trong những ngày tới tốt, biển êm, thuận lợi cho các hoạt động vận tải khách ra đảo. Tuy nhiên, các chuyên gia du lịch khuyến cáo du khách nên chủ động liên hệ sớm với các cơ sở lưu trú và dịch vụ tại đảo để tránh tình trạng không có nơi nghỉ qua đêm do lượng khách đổ về quá đông.
Sau phản ánh của Thanh Niên về việc "du khách vẫn khổ vì hàng rong, ăn xin", tối 8.4, lực lượng công an phường Bến Thành, TP.HCM đã ngay lập tức tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm.
Ghi nhận tại phố đi bộ Bùi Viện, tổ tuần tra thực hiện xử lý từ 19 giờ, các trường hợp vi phạm sẽ bị lập biên bản tại chỗ, đóng phạt theo quy định, phương tiện vi phạm bị tịch thu về trụ sở công an khu vực. Cán bộ công an khẳng định không có tình trạng ăn xin mà hầu hết là người buôn bán vé số dẫn con cái đi theo, khó chứng minh được họ có xin tiền hay không.
Sáng 9.4, trao đổi với Thanh Niên, trung tá Lê Thanh Minh - Phó trưởng Công an phường Bến Thành (TP.HCM) khẳng định, công tác đảm bảo trật tự đô thị trên địa bàn phường Bến Thành, trong đó có xử lý tình trạng buôn bán hàng rong, được triển khai bám sát kế hoạch chung của thành phố. Trên cơ sở đó, Công an phường xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ từng bộ phận, từng tổ công tác phối hợp thực hiện.
Hằng ngày, lực lượng được bố trí tuần tra liên tục với 4 khung thời gian gồm sáng, trưa, chiều và tối. Trong đó, buổi tối là thời điểm cao điểm, đặc biệt tập trung tại các khu vực phức tạp như phố đi bộ Bùi Viện, đường Trần Hưng Đạo và các tuyến có nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Tùy tình hình thực tế, Công an phường sẽ tăng cường thêm lực lượng cảnh sát khu vực hoặc tổ phòng, chống tội phạm nhằm xử lý nhanh các điểm nóng có đông đối tượng tụ tập, chèo kéo, buôn bán hàng rong hoặc xin ăn.
Tuy nhiên, theo trung tá Minh, địa bàn phường Bến Thành là khu vực trung tâm, sau sáp nhập có phạm vi rộng, tập trung nhiều hoạt động kinh doanh dịch vụ nên tình hình trật tự đô thị khá phức tạp. Trong khi đó, lực lượng còn mỏng và vẫn phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ thường xuyên khác, dẫn đến có thời điểm việc xử lý chưa thể bao quát triệt để.
"Có những giai đoạn cao điểm, khi phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ như phòng, chống tội phạm hay các công tác chuyên môn khác thì việc bố trí lực lượng cho trật tự đô thị cũng bị ảnh hưởng nhất định. Sắp tới, Công an phường sẽ tham mưu để tăng cường quân số, bố trí lực lượng hợp lý hơn nhằm nâng cao hiệu quả", ông Minh cho biết.
Về lý do nhiều người dân và du khách vẫn bị hàng rong chèo kéo, ăn xin làm phiền, trung tá Lê Thanh Minh giải thích, yếu tố giáp ranh giữa các phường khiến việc xử lý gặp khó khăn khi đối tượng thường xuyên di chuyển qua lại để né tránh. Ví dụ như khu vực giáp ranh với phường Bàn Cờ, khi bị xử lý thì các đối tượng lại di chuyển sang địa bàn khác sau đó quay lại hoạt động.
Ngoài ra, do phần lớn người buôn bán hàng rong là lao động nhập cư từ các tỉnh, phần lớn sống tại các khu nhà trọ, thường xuyên di chuyển, không có nơi cư trú ổn định. Công an phường phải tiến hành xác minh qua hình ảnh, danh chỉ bản để truy vết thông tin nhưng việc xác định nơi ở hiện tại vẫn còn hạn chế.
Một nguyên nhân khác theo trung tá Minh, mức xử phạt hiện nay đối với hành vi buôn bán hàng rong chỉ khoảng 225.000 đồng, chưa đủ mạnh để ngăn chặn. Công an phường sẽ kiến nghị nâng mức xử phạt để tăng tính răn đe. Với các trường hợp chèo kéo khách, bán hàng với giá cao bất thường, lực lượng chức năng đã lập hồ sơ xử lý, bao gồm lập danh chỉ bản, chụp hình và thông báo về địa phương nơi cư trú của đối tượng để phối hợp quản lý.
Tại khu vực Dinh Độc Lập và công viên 30.4, tình trạng chèo kéo khách du lịch, đặc biệt là khách nước ngoài diễn ra khá phổ biến. Nhiều du khách phản ánh bị các gánh dừa tươi "chặt chém", các đối tượng còn thường lợi dụng rào cản ngôn ngữ để nâng giá hoặc thực hiện các hành vi như đánh giày, thậm chí cố tình làm bẩn giày để ép khách sử dụng dịch vụ với giá cao.
"Đối với các trường hợp này, chúng tôi phải áp dụng biện pháp nghiệp vụ, nếu làm công khai thì đối tượng sẽ né tránh, không thể xử lý được", ông Minh cho biết.
Lãnh đạo Công an phường Bến Thành nhấn mạnh, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tăng cường phối hợp với các địa bàn phường lân cận để tổ chức ra quân đồng loạt, đồng thời kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm xử lý triệt để hơn tình trạng buôn bán hàng rong, chèo kéo khách tại khu vực trung tâm TP.HCM.
Theo báo cáo từ các địa phương, thời tiết nắng nóng trong hai kỳ nghỉ (Giỗ Tổ và 30/4-1/5) sát nhau đã thúc đẩy nhu cầu "giải nhiệt" của người dân. Công suất phòng bình quân cả nước đạt 65-70%, riêng các điểm du lịch biển trọng điểm đạt trên 90%.
Không tính hai thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM, Đà Nẵng là "ngôi sao" của mùa lễ năm nay. Thành phố đón gần 1,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt 5.727 tỷ đồng, tăng gần 35% so với cùng kỳ 2025. Sau sáp nhập với Quảng Nam, sức hút của Đà Nẵng đến từ đô thị biển năng động, hiện đại, nhiều sự kiện giải trí, ngoài ra, thành phố còn sở hữu các di sản như phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, các làng nghề và du lịch cộng đồng.
Bám sát phía sau là Thanh Hóa với 1,72 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt 4.330 tỷ đồng. Trong đó, Sầm Sơn vẫn là tâm điểm khi đón 1,2 triệu lượt. Ninh Bình và Quảng Ninh cũng ghi nhận kết quả khả quan với doanh thu lần lượt đạt 4.200 tỷ đồng và 4.165 tỷ đồng.
Theo Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, công suất phòng bình quân tại các cơ sở lưu trú được cải thiện rõ rệt, đặc biệt trong các ngày chính lễ, trung bình từ 75%. Riêng khu vực Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Cúc Phương và khu vực các xã ven biển Hải Hậu, Hải Thịnh, Hải Tiến đạt 95-100% trong các tối ngày 26/4, 30/4 và 1/5.
Dù đạt con số hàng triệu lượt khách, nhưng một trong số điểm du lịch hàng đầu Việt Nam năm nay như An Giang đạt thành tích khiêm tốn hơn so với các tỉnh thành ven biển khác với gần 1,1 triệu lượt ghé thăm, tổng thu du lịch đạt gần 2.400 tỷ đồng.
Ông Bùi Quốc Thái, Giám đốc Sở Du lịch An Giang, cho biết giá vé máy bay duy trì ở mức cao khiến du khách có xu hướng chọn các điểm đến gần, di chuyển bằng phương tiện cá nhân hoặc đi theo nhóm gia đình. Bên cạnh đó, việc các tour quốc tế có giá cạnh tranh cũng "chia sẻ" đáng kể lượng khách nội địa.
Tại miền Trung, Khánh Hòa thu về gần 2.638 tỷ đồng. Theo Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, trong 9 ngày cao điểm lễ, cảng phục vụ hơn 1.000 chuyến bay, trong đó có hơn 600 chuyến quốc tế.
Theo Sở VHTT&DL Khánh Hòa, hai kỳ nghỉ lễ năm nay cách nhau hai ngày, tạo thành chuỗi kỳ nghỉ kéo dài, giúp xu hướng du lịch phân bổ theo nhiều đợt thay vì tập trung cao điểm trong một thời gian ngắn, giúp giãn áp lực tại các điểm đến và tạo điều kiện để nhiều địa phương chủ động điều tiết, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết nắng đẹp, ổn định đã góp phần thuận lợi cho người dân và du khách tham quan, nghỉ dưỡng, trải nghiệm ẩm thực. Đây cũng là yếu tố hỗ trợ tích cực cho hoạt động kích cầu, thu hút khách du lịch.
Ở phía bắc, Nghệ An cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh tại các khu du lịch văn hóa, tâm linh, điểm du lịch sinh thái, cộng đồng như Khu Di tích Kim Liên, Truông Bồn, đền Ông Hoàng Mười, Di tích quốc gia đặc biệt KM0, biển Cửa Lò. Toàn tỉnh phục vụ khoảng 1,2 triệu lượt khách, mang về doanh thu 2.191 tỷ đồng,
Một số các tỉnh thành khác cũng đạt doanh thu nghìn tỷ gồm Huế (2.300 tỷ đồng), Lâm Đồng (2.200 tỷ đồng), Gia Lai (1.650 tỷ).
Tuy không vào top các tỉnh thành có doanh thu nghìn tỷ, hoạt động du lịch trong 7 ngày nghỉ lễ của tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc, lượng khách và doanh thu tăng mạnh 70% so với cùng kỳ năm trước. Các điểm đến thu hút đông du khách phân bố rộng khắp, từ khu vực biển đảo đến miền núi, trong đó nổi bật như Măng Đen, Kon Tum, Lý Sơn.
TP HCM tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm du lịch khi thu về 8.700 tỷ đồng với 1,7 triệu lượt khách. Hà Nội đón 1,35 triệu lượt, doanh thu ước đạt 5.000 tỷ đồng.
Để đảm bảo an toàn cho du khách, các địa phương đã tăng cường kiểm tra vệ sinh thực phẩm và niêm yết giá công khai, không để xảy ra tình trạng "chặt chém" trong những ngày cao điểm.
