Chiều 16-7, Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng và Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo khoa học về nâng cao chất lượng hiệu quả sáng chế mới.
Dẫn số liệu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), ThS Nguyễn Bảo Toàn – Phó viện trưởng Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam – cho biết thế giới ghi nhận gần 3,73 triệu đơn đăng ký sáng chế năm 2024, tăng 4,9% so với năm trước và là mức tăng nhanh nhất kể từ năm 2018.
Riêng cơ quan sở hữu trí tuệ Trung Quốc tiếp nhận khoảng 1,8 triệu đơn, chiếm gần một nửa tổng số đơn trên toàn cầu. Mỹ đứng thứ hai với hơn 603.000 đơn, tiếp theo là Nhật Bản, Hàn Quốc và Cơ quan Sáng chế châu Âu.
Tại Việt Nam, năm 2024 Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận 9.904 đơn đăng ký sáng chế, tăng 4,7% và đứng thứ 20 thế giới về quy mô đơn tiếp nhận.
Tuy nhiên chỉ 1.226 đơn (chiếm 12,4%) thuộc về các chủ thể cư trú tại Việt Nam, 8.678 đơn còn lại do các chủ thể nước ngoài nộp (chiếm 87,6%).
Tính theo nguồn gốc người nộp đơn, các chủ thể Việt Nam nộp 1.392 đơn sáng chế trên toàn thế giới trong năm 2024, tăng 24,5%.
Trong số này, 1.226 đơn được nộp trong nước và 166 đơn được nộp ra nước ngoài. Việt Nam cũng có 675 đơn giải pháp hữu ích và 30 đơn quốc tế theo Hiệp ước Hợp tác sáng chế.
Theo ThS Nguyễn Bảo Toàn, các con số cho thấy hoạt động đăng ký sáng chế tại Việt Nam đang tăng, song từ một kết quả nghiên cứu đến sản phẩm thương mại vẫn tồn tại ba khoảng đứt gãy lớn.
Đầu tiên là “dòng sông quỷ” nằm giữa nghiên cứu học thuật và nghiên cứu ứng dụng. Một kết quả có thể bảo đảm tính khoa học, có khả năng công bố hoặc đăng ký bảo hộ nhưng chưa chắc giải quyết được vấn đề cụ thể của doanh nghiệp và người sử dụng.
Kế đó là “thung lũng tử thần” xuất hiện khi công nghệ đã chứng minh được nguyên lý hoặc tạo ra sản phẩm mẫu nhưng chưa thể sản xuất và bán trên thị trường. Giai đoạn này nhóm nghiên cứu thường gặp khó khăn về vốn, kiểm nghiệm, chứng nhận, thiết kế sản xuất, chuỗi cung ứng và mô hình kinh doanh.
Cuối cùng là “biển Darwin” nơi sản phẩm phải cạnh tranh để tồn tại. Công nghệ dù mới vẫn phải đáp ứng yêu cầu về độ ổn định, tính an toàn, giá thành, khả năng lắp đặt, bảo trì, dịch vụ sau bán hàng và khả năng mở rộng sản xuất.
GS Trần Văn Tín – Chủ tịch hội đồng khoa học Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam – đề xuất bổ sung những tiêu chí liên quan đến sáng chế khi đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ của các trường đại học, cao đẳng.
Theo ông, có những trường đại học, cao đẳng quy mô lớn, đào tạo nhiều ngành kỹ thuật và sở hữu đội ngũ chuyên môn đông đảo nhưng số lượng sáng chế vẫn còn hạn chế, thậm chí chưa có sáng chế được bảo hộ hoặc đưa vào ứng dụng.
Khoảng cách này khiến năng lực nghiên cứu của các cơ sở giáo dục khó so sánh với nhiều trường trên thế giới, nơi sáng chế, chuyển giao công nghệ và doanh thu từ tài sản trí tuệ đã trở thành những chỉ dấu quan trọng.
TS Lê Đình Kha – Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng – cho biết nhà trường đang mở rộng hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong giáo dục nghề nghiệp, gắn các đề tài của giảng viên và sinh viên với những bài toán kỹ thuật từ thực tiễn.
Theo ông, quá trình này cần sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để sinh viên có cơ hội tham gia các dự án cụ thể, tiếp cận công nghệ mới, chế tạo sản phẩm mẫu và kiểm chứng giải pháp trong môi trường thực tế.
Ông Phong cho biết, ngay sau khi TPHCM công bố điểm chuẩn lớp 10 đã nhận được nhiều câu hỏi từ phụ huynh học sinh liên quan đến vấn đề tuyển sinh bổ sung.
Có tình trạng một số học sinh dù đã trúng tuyển theo nguyện vọng 2 hoặc nguyện vọng 3 nhưng chưa thực sự hài lòng với kết quả, có suy nghĩ chờ đợi đợt tuyển sinh bổ sung để có cơ hội vào trường mong muốn hơn.
Ông nhấn mạnh, đây là cách hiểu chưa đúng quy định và tiềm ẩn rủi ro rất lớn, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học tập của các em nếu để qua thời hạn nộp hồ sơ nhập học mà không thực hiện đúng quy trình.
“Tuyển sinh bổ sung TPHCM chỉ áp dụng đối với học sinh đã tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 nhưng không trúng tuyển cả ba nguyện vọng đã đăng ký, hoàn toàn không áp dụng đối với học sinh đã trúng tuyển một trong các nguyện vọng”, ông Phong khẳng định.
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM, quy định tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM mỗi học sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng, được xét theo thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 3. Học sinh trúng tuyển theo nguyện vọng nào thì thực hiện nhập học tại trường theo nguyện vọng đó. Sở không giải quyết các trường hợp đề nghị thay đổi nguyện vọng sau khi đã có kết quả trúng tuyển.
“Trong bối cảnh lừa đảo qua mạng ngày càng diễn biến phức tạp, Sở đề nghị phụ huynh học sinh hạn chế tiếp nhận thông tin chưa được kiểm chứng, đồng thời thực hiện đầy đủ các thủ tục nhập học đúng thời hạn để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho học sinh”, ông Phong khuyến nghị.
Về quy trình tuyển sinh bổ sung, theo ông Phong, Sở sẽ căn cứ vào chỉ tiêu còn lại sau khi học sinh hoàn thành nộp hồ sơ nhập học thực tế. Trên cơ sở các trường trung học phổ thông báo cáo số lượng học sinh không nộp hồ sơ và nhu cầu tuyển sinh bổ sung, Sở mới xem xét tổ chức tuyển sinh bổ sung và ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể, nhằm đảm bảo quyền lợi cho học sinh chưa trúng tuyển bất kỳ trường nào và giúp các trường còn thiếu chỉ tiêu tuyển đủ học sinh theo quy định.
“Điểm chuẩn không do bất kỳ tổ chức, cá nhân nào ấn định”
Sau khi Sở GD&ĐT TPHCM công bố điểm chuẩn vào lớp 10 năm học 2026-2027, có thể nhận thấy điểm chuẩn ở hầu hết các trường đều tăng, trong đó tăng mạnh nhất là ở khu vực 2, 3 khi có trường điểm chuẩn… gấp đôi so với năm ngoái. Nguyên do chủ yếu là do thay đổi về cấu trúc đề thi, cách xét tuyển các nguyện vọng tuyển sinh sau bối cảnh sáp nhập.
Từ thực tế đó, nhiều ý kiến của phụ huynh học sinh cho rằng điểm chuẩn lớp 10 được “tổ chức, cá nhân ấn định”, dẫn đến việc điểm chuẩn tăng cao, nhiều học sinh không có cơ hội học trường công lập
Liên quan đến điểm chuẩn, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM giải thích rõ: điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM được xác định dựa trên ba yếu tố gồm chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường, kết quả thi của học sinh và tổng số học sinh đăng ký vào mỗi trường
Ông nhấn mạnh: Điểm chuẩn là kết quả khách quan phản ánh thực tế, không do bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào ấn định. Quy trình tính điểm chuẩn công khai, minh bạch.
Đối với các gia đình có con chưa trúng tuyển cả ba nguyện vọng, ông Phong cho biết Sở sẽ sớm công bố thông tin về đợt tuyển sinh bổ sung ngay sau khi kết thúc thời hạn nộp hồ sơ nhập học vào ngày 18/7.
Trong thời gian chờ đợi, các gia đình có thể chủ động tìm hiểu các hướng đi phù hợp khác như hệ giáo dục thường xuyên, trường trung cấp nghề hoặc trường THPT ngoài công lập, đây đều là những lựa chọn chất lượng, tạo nền tảng tốt cho tương lai của các em.
Sau vụ "mưa điểm 10" môn toán tại Tuyên Quang, hai ngày nay, trên mạng xã hội TikTok chia sẻ một bài phản ánh với những phân tích về một dải hơn 300 số báo danh liền nhau tại một cụm thi có mật độ điểm môn toán cao hơn nhiều so với phần còn lại của tỉnh.
Cụ thể, bài đăng này chỉ ra dải số báo danh từ 1500xxxx tới 1501xxxx có mật độ điểm toán cao đột biến với điểm trung bình 8,47, trong khi điểm trung bình toàn tỉnh chỉ 4,88.
Đáng chú ý, toàn tỉnh Lào Cai có 60 điểm 10 môn toán thì có đến 41 điểm nằm gọn trong dải hơn 300 thí sinh này, dù nhóm này chỉ chiếm chưa đến 2% tổng số thí sinh toàn tỉnh.
Bài phân tích này cũng cho rằng xác suất nhiều điểm 10 tập trung vào một dải số báo danh như vậy là cực kỳ thấp.
Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 7-7, ông Luyện Hữu Chung, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, cho biết sau khi nắm bắt thông tin, sở đã lập tổ công tác để tiến hành kiểm tra, rà soát toàn bộ dữ liệu có liên quan.
"Thực tế hiện nay chưa có yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo hay cơ quan chức năng yêu cầu Lào Cai rà soát. Chỉ có những thông tin trên mạng xã hội không chính thống và chưa được kiểm chứng. Về cơ bản, qua xem xét chưa thấy có gì bất thường" - ông Chung thông tin.
Vị này cũng xác nhận dải điểm 10 môn toán nói trên thuộc cụm thi ở một trường chuyên của tỉnh và các em được điểm 10 toán chủ yếu học khối chuyên tự nhiên.
Ngày 13.7, Trường THPT số 1 Tuy Phước (xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai) đã có báo cáo kết quả xác minh thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc một thí sinh bị tố sử dụng điện thoại di động để gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo báo cáo, ngày 10.7, trên mạng xã hội xuất hiện 2 bài đăng cho rằng thí sinh T.G.H, học sinh lớp 12 Trường THPT số 1 Tuy Phước, đã sử dụng điện thoại di động trong thời gian làm bài thi các môn vật lý và hóa học, đồng thời cho rằng có các thí sinh cùng phòng thi làm chứng.
Ngay sau khi nắm được thông tin, nhà trường đã tiến hành xác minh. Kết quả cho thấy, trong năm học 2025 - 2026, thí sinh T.G.H đạt học lực giỏi, có điểm trung bình các môn đăng ký dự thi gồm: toán 7,4; vật lý 8,6; hóa học 8,3; ngữ văn 7,6. Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 của thí sinh lần lượt là: toán 6,25; vật lý 9,5; hóa học 9,25; ngữ văn 4,25.
Trường THPT số 1 Tuy Phước cho biết trong suốt thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, điểm thi đã thực hiện đầy đủ, nghiêm túc quy chế thi và các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai. Các khâu từ chuẩn bị cơ sở vật chất, phổ biến quy chế đến tổ chức coi thi đều được triển khai đúng quy định.
Theo báo cáo của các bộ phận làm nhiệm vụ tại điểm thi, trong suốt kỳ thi không ghi nhận trường hợp cán bộ làm công tác thi hoặc thí sinh vi phạm quy chế; không phát hiện, không tiếp nhận bất kỳ phản ánh, khiếu nại hay tố cáo nào liên quan đến hành vi vi phạm quy chế thi.
Đồng thời, biên bản kiểm tra công tác coi thi của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cũng xác định tất cả các buổi thi tại điểm thi Trường THPT số 1 Tuy Phước đều không có trường hợp vi phạm quy chế.
Trên cơ sở kết quả xác minh và các tài liệu liên quan, Trường THPT số 1 Tuy Phước kết luận nội dung phản ánh thí sinh T.G.H sử dụng điện thoại di động để gian lận trong thời gian làm bài thi môn vật lý và hóa học là không có cơ sở.
