Năm nay tôi 28 tuổi. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi vào làm việc tại một khu công nghiệp và đến nay đã có 5 năm đi làm, sống xa quê. Công việc hiện tại của tôi là kỹ sư phân tích lỗi, lưu trình trong một công ty của Trung Quốc. Có thể nói, tôi đang có một công việc tương đối ổn định và mức thu nhập đủ để trang trải cuộc sống. Tuy nhiên, sau nhiều năm làm việc xa nhà, tôi bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc trở về quê hương để lập nghiệp.
Tôi luôn có cảm giác mình muốn làm một điều gì đó thuộc về bản thân, được sống và làm việc ở nơi mình sinh ra. Càng trưởng thành, tôi càng nhận ra rằng quê nhà vẫn là nơi khiến mình muốn gắn bó lâu dài. Ở quê, bố mẹ tôi làm nông và chăn nuôi. Gia đình đã có sẵn một phần chuồng trại nên trước mắt, nếu trở về, tôi dự định sẽ phát triển và mở rộng những gì bố mẹ đang làm.
Tôi hiểu rằng làm nông nghiệp không phải là công việc dễ dàng. Nó đòi hỏi vốn, kinh nghiệm, sự kiên trì và chấp nhận nhiều rủi ro. Vì vậy, tôi cũng có không ít băn khoăn trước khi đưa ra quyết định.
>> Bối rối nên nghỉ hưu sớm tuổi 40 hay bỏ phố về quê
Điều khiến tôi trăn trở nhất là việc có nên từ bỏ công việc ổn định ở thành phố hiện tại để bắt đầu một hành trình hoàn toàn mới hay không? 5 năm đi làm giúp tôi có được những trải nghiệm và kỹ năng nhất định trong môi trường doanh nghiệp, nhưng những kiến thức đó liệu có đủ để giúp tôi thích nghi khi trở về quê phát triển kinh tế gia đình?
Tiếp tục gắn bó với công việc nơi thành phố, hay trở về quê hương để xây dựng một cuộc sống khác? Mỗi lựa chọn đều có những đánh đổi riêng. Vì vậy, tôi rất mong nhận được những lời khuyên từ những người từng đi làm xa quê, có công việc và thu nhập ổn định về quyết định nghỉ việc để trở về quê lập nghiệp.
Điều gì khiến mọi người đưa ra quyết định đó? Mọi người đã chuẩn bị những gì trước khi về quê? Sau khi trở về, cuộc sống có đúng như kỳ vọng hay không? Và nếu được lựa chọn lại, các bạn có tiếp tục quyết định quay về? Hy vọng sẽ nhận được những kinh nghiệm thực tế để tôi có thêm góc nhìn trước khi đưa ra quyết định quan trọng cho chặng đường sắp tới của mình.
Kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa rồi, gia đình tôi cũng quyết định làm một chuyến du lịch tự túc từ Hà Nội vào Đà Nẵng. Ban đầu, vợ tôi đề xuất đi máy bay cho nhanh gọn, nhưng tôi lại tiếc tiền vé cho cả nhà nên quyết định tự lái ôtô, nghĩ rằng vừa chủ động, vừa tiết kiệm được một khoản đáng kể. Những tôi không ngờ đó lại là một trong những chuyến đi mệt mỏi nhất của mình.
Gần 800 km đường bộ không phải là con số nhỏ, nhất là với người không quen chạy đường dài như tôi. Chúng tôi phải xuất phát từ tờ mờ sáng, khi trời còn tối đen, phần vì háo hức, phần vì sợ kẹt xe dịp lễ. Nhưng càng đi, tôi càng thấy quyết định của mình có phần chủ quan.
Đường đông, nhiều đoạn ùn tắc khiến việc lái xe trở nên căng thẳng. Tôi phải liên tục tập trung cao độ, mắt không rời khỏi mặt đường, tay lúc nào cũng căng lên vì xử lý các tình huống bất ngờ. Có những đoạn đường đèo, đường lạ, chỉ cần lơ là một chút là có thể gặp nguy hiểm.
Không chỉ riêng tôi, cả gia đình cũng "vật vã" theo chuyến đi. Vợ tôi bị say xe, phải dừng lại nhiều lần. Có lúc giữa đường vắng, không có trạm dừng chân, con đau bụng không thể chịu nổi, tôi buộc phải tấp xe vào lề đường, thậm chí là bên sườn núi để mọi người giải quyết nhu cầu vệ sinh. Những tình huống như vậy khiến chuyến đi trở nên bất tiện và mệt mỏi hơn tôi tưởng rất nhiều.
>> 'Mua 5 kg cua biển làm quà du lịch, nhận về 1,2 kg dây buộc'
Khi đến nơi, tôi gần như không có cảm giác háo hức hay thư giãn nữa. Thay vào đó là sự rã rời, chỉ muốn nằm bẹp trên giường khách sạn. Cả hành trình đáng lẽ là để nghỉ ngơi, tận hưởng, lại biến thành một cuộc "đua đường dài" đầy áp lực.
Đúng là tự lái xe giúp gia đình tôi tiết kiệm được một khoản không nhỏ so với đi máy bay hay tàu hỏa. Nhưng cái giá phải trả là thời gian, sức khỏe và cả trải nghiệm du lịch. Tôi nhận ra, có những khoản tiết kiệm không thực sự "rẻ" nếu phải đánh đổi bằng sự mệt mỏi và căng thẳng.
Tôi không phủ nhận việc tự lái xe đi du lịch có cái hay riêng, nhất là với những ai quen đường dài, có kinh nghiệm và sức khỏe tốt. Nhưng nếu chọn cách này, mỗi người cần chuẩn bị rất kỹ về cả tinh thần, thể lực và phương án dự phòng. Nếu không, rất dễ biến kỳ nghỉ thành một trải nghiệm không mấy dễ chịu như những gì tôi vừa trải qua.
Còn với tôi, lần sau nếu có dịp đi xa như vậy, có lẽ tôi sẽ không còn tiếc tiền vé máy bay nữa. Tôi chẳng dại gì tự lái xe nữa, vì những thứ hay ho như người ta vẫn nói chẳng thấm vào đâu so với cái giá phải trả.
Hồi tháng 3 năm nay, khi giá vàng liên tục lập đỉnh mới, đi đâu tôi cũng nghe bàn chuyện vàng. Trên mạng xã hội, trong các cuộc trò chuyện với bạn bè, đồng nghiệp, ai cũng nói giá vàng còn tăng nữa. Nhiều người dự đoán vàng sẽ sớm lên 200 triệu đồng một lượng, thậm chí có ý kiến cho rằng mức 250 triệu đồng vào cuối năm không phải điều quá xa vời.
Tôi cũng bị cuốn vào những viễn cảnh màu hồng ấy nên quyết định xuống tiền mua 10 lượng vàng giá 185 triệu đồng một lượng. Lúc đó, trong đầu tôi chỉ nghĩ đến viễn cảnh vài tháng sau, giá vàng tiếp tục tăng mạnh và khoản đầu tư của mình sẽ sinh lời lớn. Nhưng thị trường lại khiến tôi trả cái giá quá đắt.
Thay vì tăng lên như kỳ vọng, giá vàng liên tục điều chỉnh giảm. Những nhịp đầu, tôi còn cho rằng chỉ là tạm thời, tự an ủi mình rằng "vàng kiểu gì cũng sẽ tăng trở lại vì chiến sự thế giới còn bất ổn". Thế nhưng càng chờ tôi càng tuyệt vọng. Hôm nay, giá vàng miếng trong nước đã giảm về quanh mức 156,5 triệu đồng một lượng, thấp nhất kể từ đầu năm. Số tiền tôi bỏ ra mua 10 lượng vàng giờ bốc hơi một khoản không hề nhỏ (khoảng 285 triệu đồng).
>> 'Tôi mua vàng tích trữ vì không biết đầu tư gì'
Tôi không dám bán vì sợ phải chấp nhận thua lỗ. Nhưng nếu tiếp tục giữ thì cũng không biết đến bao giờ giá mới quay lại mức mình đã mua? Thế là số vàng ấy nằm yên trong ngăn tủ, còn tôi ngày nào cũng tự dằn vặt mình bằng những câu hỏi.
Tôi từng đọc nhiều cảnh báo rằng không có loại tài sản nào chỉ tăng mà không giảm. Nhưng khi đứng trước cơ hội kiếm tiền, người ta thường dễ tin vào những thông tin củng cố niềm tin của mình hơn là những lời cảnh báo rủi ro. Và tôi đã lao vào thị trường khi mọi người đều đang hưng phấn nhất, để rồi "đu đỉnh".
Khoản lỗ hiện tại chưa phải là dấu chấm hết. Có thể một ngày nào đó giá vàng sẽ quay lại mốc tôi đã mua, thậm chí cao hơn. Nhưng cũng có thể tôi sẽ không bao giờ lấy lại được số tiền đã mất. Liệu tôi có nên tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi hay bán cắt lỗ để đầu tư vào thứ khác an toàn hơn?
Khi bà tôi 87 tuổi, mẹ tôi 60 tuổi phải nghỉ hẳn chuyện làm ăn đang có thu nhập khá cao để về quê chăm sóc toàn thời gian. Các cô em gái của bố tôi sống ở quê cũng phải thay phiên nhau chăm sóc bà.
Gia đình không thiếu tiền thuê người, nhưng với thế hệ bố mẹ tôi, chăm cha mẹ là việc phải tự tay làm. Còn với thế hệ chúng tôi, điều đó ngày càng không khả thi.
Việt Nam đang già hóa nhanh, nhưng dường như vẫn chưa có một ngành chăm sóc người cao tuổi đúng nghĩa. Công việc này vẫn bị xếp lẫn giữa "giúp việc" và "y tế" dựa trên việc tự chịu trách nhiệm, nên không có tiêu chuẩn nghề, không có chứng chỉ, không thu hút được lao động.
Trong khi đó, nhu cầu thực tế đã xuất hiện. Ở nhiều nơi, y tá nghỉ hưu nhận chăm sóc tại nhà với thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Có gia đình thuê cả một nhóm 2-3 người chăm sóc một cụ già theo vai trò khác nhau. Đây rõ ràng là một dịch vụ chuyên nghiệp, nhưng vẫn đang được xếp vào diện "người giúp việc nhà".
Chúng ta đang có một nguồn nhân lực lớn. Những công nhân vào nhà máy từ giai đoạn 1995-2000 nay đã 45-50 tuổi, khó tiếp tục làm việc trong môi trường sản xuất, nhưng vẫn còn sức khỏe, kỷ luật và trách nhiệm. Họ hoàn toàn có thể được đào tạo chuyển đổi trong vài tháng để trở thành lực lượng chăm sóc cơ bản cho người cao tuổi để có một nghề tiếp tục kiếm thu nhập cho đến năm 70 tuổi.
Giải pháp là cần sớm chuẩn hóa nghề "chăm sóc người cao tuổi" như một ngành riêng, với bộ tiêu chuẩn do Bộ Y tế ban hành và hệ thống chứng chỉ theo cấp độ. Đào tạo nên linh hoạt theo nền tảng sẵn có: Người biết lái xe học thêm kỹ năng hỗ trợ di chuyển, người có chuyên môn y tế có thể làm ngay, công nhân học phần chăm sóc cơ bản.
Không chỉ dừng ở đào tạo cho người độ tuổi 50+, cần mở cho người trẻ học chứng chỉ như một kỹ năng bổ trợ. Một tài xế hay điều dưỡng trẻ có thêm kỹ năng chăm sóc người cao tuổi sẽ có giá trị cao hơn, đồng thời tích lũy cho tương lai của chính họ.
Theo tôi, đây là một "thời điểm vàng" không dài. Nếu chậm trễ, chúng ta sẽ lãng phí cả lực lượng lao động trung niên lẫn cơ hội phát triển một ngành mới.
Ngược lại, nếu hành động kịp thời, chăm sóc người cao tuổi có thể trở thành một hệ thống dịch vụ chuyên nghiệp, nơi đạo hiếu được thực hiện theo cách phù hợp hơn với xã hội hiện đại, và nơi nhiều người có thêm cơ hội làm việc sau tuổi 50.
