Đây là ý kiến dự thảo Hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.
Ngoài việc khen thưởng, hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ sinh con, dự thảo còn đề xuất địa phương hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non và triển khai các hình thức hỗ trợ phù hợp khác.
Đáng chú ý, dự thảo không quy định mức hỗ trợ thống nhất trên phạm vi cả nước mà giao địa phương chủ động quyết định theo khả năng ngân sách và điều kiện thực tế.
Đề xuất này được Bộ Y tế đưa ra trong bối cảnh nhiều chính sách khuyến khích dân số trước đây đã mang lại kết quả nhất định nhưng chưa tạo được động lực đủ lớn để người dân sinh con.
Theo Báo cáo tổng kết việc thực hiện Thông tư 01/2021/TT-BYT do Cục Dân số xây dựng, sau 5 năm triển khai, các địa phương đã ban hành nhiều chính sách khen thưởng, hỗ trợ, góp phần duy trì mức sinh thay thế, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng dân số.
Nhiều địa phương đã dành ngân sách để hỗ trợ trực tiếp cho người dân. Tây Ninh hỗ trợ hàng nghìn phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và chi gần 20 tỷ đồng khen thưởng các xã đạt mục tiêu về mức sinh.
Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, Hải Phòng, Hưng Yên và nhiều địa phương khác cũng triển khai các chính sách khuyến khích phù hợp với điều kiện thực tế.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ những bất cập. Tại các địa phương có chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh, mức hỗ trợ khoảng 450.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi trường hợp được đánh giá là còn thấp.
Do đó, tỷ lệ các cặp vợ chồng quyết định sinh thêm con vẫn ở mức thấp trong bối cảnh áp lực kinh tế và chi phí nuôi dạy con ngày càng tăng.
Bên cạnh đó, nhiều tỉnh chưa ban hành nghị quyết riêng về chính sách dân số mà mới lồng ghép vào các chương trình thi đua, khiến việc triển khai thiếu đồng bộ.
Một số tiêu chí xét khen thưởng cũng được đánh giá là quá cao, đặc biệt ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, dẫn đến số đối tượng được thụ hưởng còn hạn chế.
Luật Dân số năm 2025 đã trao quyền cho cá nhân và cặp vợ chồng quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với điều kiện của mình. Vì vậy, việc xây dựng Thông tư mới nhằm thay thế Thông tư 01/2021 là cần thiết để phù hợp với Luật Dân số và Nghị định 168/2026 của Chính phủ.
Ngoài các chính sách khuyến khích gia tăng mức sinh, dự thảo còn hướng đến nâng cao chất lượng dân số thông qua hỗ trợ sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội.
Đồng thời, khuyến khích các địa phương xây dựng chính sách giảm mất cân bằng giới tính khi sinh và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Theo dự thảo, kinh phí thực hiện các chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ sẽ được bảo đảm từ ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Sau khi Thông tư được ban hành, các địa phương sẽ xây dựng mức hỗ trợ cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách.
Giảm cân và duy trì vóc dáng là bài toán chung của nhiều người hiện đại. Bước đầu tiên trong việc điều chỉnh chế độ ăn uống thường là cắt giảm trà sữa hay các loại đồ uống đóng chai. Tuy nhiên, không ít người sau khi bỏ trà sữa lại chuyển sang nước ép trái cây hoặc sữa đậu nành vì tin rằng chúng tốt cho sức khỏe hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo, có 6 loại đồ uống "giả danh" lành mạnh thực chất là những "quả bom nhiệt lượng dạng lỏng".
Tại sao càng uống nước càng thấy sưng phù?
Nhiều người thắc mắc dù uống nhiều nước mỗi ngày nhưng quá trình trao đổi chất vẫn đình trệ, cơ thể ngày càng béo hoặc gặp tình trạng phù nề.
Theo chuyên gia Cao Mẫn Mẫn, nguyên nhân phổ biến của tình trạng "nhìn gương thấy mình sưng lên một vòng" thường do: ăn quá mặn, ngồi nhiều ít vận động và tích tụ nước trong cơ thể.
Giải pháp đúng đắn lúc này không phải là nhịn uống nước, mà là phải "uống nước lọc đúng nghĩa". Nước lọc giúp thúc đẩy tuần hoàn trao đổi chất, đào thải muối và nước dư thừa, từ đó giúp giảm tình trạng phù nề hiệu quả.
Chuyên gia nhấn mạnh sự khác biệt giữa nước lọc và đồ uống "giả lành mạnh":
Nước lọc: 0 kcal, không làm tăng đường huyết, hỗ trợ trao đổi chất.
Đồ uống "giả lành mạnh": Chứa từ 150-500 kcal, làm tăng đường huyết nhanh chóng và thúc đẩy tích tụ mỡ thừa.
6 loại đồ uống "bẫy" sức khỏe cần cảnh giác
Dưới đây là danh sách 6 loại đồ uống dễ gây nhầm lẫn được chuyên gia cảnh báo:
Nước ép trái cây tươi
Nhiều cửa hàng thường cho thêm đường hoặc siro để tăng hương vị. Cộng thêm lượng đường fructose tự nhiên từ trái cây, một ly nước ép có thể khiến lượng đường nạp vào cơ thể vượt ngưỡng cho phép.
Nước chanh mật ong
Để cân bằng vị chua của chanh, người bán thường cho rất nhiều mật ong và đường. Thực tế, hàm lượng đường trong một ly nước này là rất lớn.
Sữa chua uống có đường
Dù có chứa lợi khuẩn (probiotics), nhưng loại đồ uống này thường được thêm rất nhiều đường. Một chai nhỏ có thể chứa mức năng lượng cực cao.
Vốn là nguồn protein chất lượng cao, nhưng khi thêm đường, nó trở thành một loại đồ uống có đường thông thường.
Nước uống thể thao
Loại này chỉ thực sự cần thiết khi cơ thể đổ mồ hôi đầm đìa do vận động mạnh. Nếu chỉ ngồi văn phòng mà uống nước thể thao, bạn chẳng khác nào đang uống "nước đường", khiến calo tích tụ nhanh chóng.
Trà trái cây
Phần lớn các loại trà này được pha từ siro và trà, lượng trái cây tươi rất ít nên vitamin hạn chế, trong khi hàm lượng đường lại không hề thấp.
Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, môi trường phòng kín, ẩm và ít lưu thông không khí chính là điều kiện thuận lợi để nấm mốc, mạt bụi nhà phát triển mạnh, đặc biệt trong hệ thống điều hòa nhiệt độ không được vệ sinh định kỳ.
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, nhiều người có xu hướng ở lâu trong phòng điều hòa với nhiệt độ thấp. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, nếu điều hòa không được bảo trì đúng cách, thiết bị này có thể trở thành nguồn phát tán dị nguyên nguy hiểm.
"Máy điều hòa nhiệt độ không được vệ sinh, bảo trì định kỳ chẳng khác nào một chiếc máy thổi bào tử nấm mốc trực tiếp vào mũi và phổi người sử dụng", bác sĩ cảnh báo.
Không chỉ làm mát không khí, điều hòa bẩn còn có thể phát tán bụi mịn chứa mạt bụi nhà và vi nấm - những tác nhân dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.
Theo các chuyên gia, dị ứng do nấm mốc và mạt bụi nhà thường diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ qua. Người dân cần chú ý một số biểu hiện như:
Mắt ngứa, đỏ, cộm dù không thiếu ngủ hay làm việc quá lâu trước màn hình;
Hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, ngạt mũi xuất hiện khi bật điều hòa nhưng giảm rõ khi ra ngoài không khí thoáng;
Da nổi mẩn ngứa, mày đay dù không tiếp xúc với thực phẩm, thuốc hay mỹ phẩm lạ;
Ho khan, khò khè hoặc cảm giác khó thở kéo dài trong môi trường phòng kín.
"Nếu các triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại trong phòng điều hòa, rất có thể cơ thể đang phản ứng với dị nguyên trong không khí", bác sĩ Trường cho biết.
Từ kinh nghiệm điều trị thực tế, bác sĩ Trường khuyến cáo người dân nên chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để hạn chế nguy cơ dị ứng và bệnh lý hô hấp:
Vệ sinh điều hòa định kỳ: Không nên đợi đến khi màng lọc bám đầy bụi mới vệ sinh. Người dân nên làm sạch hệ thống lọc theo định kỳ để loại bỏ bụi bẩn, nấm mốc tích tụ;
Tăng lưu thông không khí: Hạn chế ở trong phòng kín liên tục nhiều giờ. Nên mở cửa sổ vào cuối ngày hoặc cuối tuần để đón ánh nắng và không khí tự nhiên;
Lau dọn bằng khăn ẩm: Ưu tiên dùng khăn ẩm lau bề mặt thay vì phủi bụi bằng khăn khô hoặc chổi lông, tránh làm bụi và nấm mốc phát tán trong không khí.
Bác sĩ Trường nhấn mạnh, người dân không nên chủ quan với các biểu hiện dị ứng kéo dài. "Nếu tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, khò khè, nổi mẩn tái diễn nhiều lần, người dân nên đến khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển mạn tính, gây khó khăn cho việc điều trị về sau", bác sĩ khuyến cáo.
Ngày 9/5, bác sĩ Lê Duy Toàn, Trưởng khoa Sản tự nguyện D4, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho biết đây là ca mổ nhiều nguy cơ cao, sản phụ nặng 140 kg, tiền sản giật, huyết áp cao 197/120mmHg. "Đây là tình trạng sản khoa nguy hiểm có thể ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn của cả mẹ và thai nhi nếu không được xử trí kịp thời", bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, sản phụ nặng cân, lớp mỡ dày cùng tình trạng bệnh lý phức tạp khiến quá trình gây tê sinh mổ phức tạp. Khi mổ, các bác sĩ cũng đối mặt với nhiều thách thức do thành bụng sản phụ dày, nguy cơ chảy máu, huyết khối và biến chứng hậu phẫu ở người béo phì.
May mắn ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Bé trai chào đời nặng 4,6 kg, được theo dõi chặt chẽ để xử trí các nguy cơ có thể gặp ở trẻ sơ sinh nặng cân.
Hiện sức khỏe của cả mẹ và bé đều ổn định.
Theo các bác sĩ, béo phì trong thai kỳ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, huyết khối tĩnh mạch, nhiễm trùng hậu phẫu, thai to, sinh khó hoặc băng huyết sau sinh. Trường hợp có tiền sử mổ lấy thai và thai nhi quá lớn, nguy cơ tai biến sản khoa càng cao hơn.
Béo phì ở mẹ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thai nhi. Đứa trẻ sinh ra dễ bị dị tật bẩm sinh ở tim hay dị tật ống thần kinh do mẹ thường mắc các bệnh lý chuyển hóa trong thai kỳ. Nguy cơ bị đẻ non, thai chết lưu (chỉ số BMI của mẹ càng cao thì nguy cơ này ở thai nhi càng lớn). Ngoài ra, trẻ dễ bị chấn thương khi sinh mổ do quá lớn.
Phụ nữ nên kiểm soát cân nặng trước khi mang thai, khám thai định kỳ đầy đủ. Thai kỳ được theo dõi chặt chẽ tại các cơ sở y tế chuyên sâu giúp phát hiện sớm, quản lý kịp thời các yếu tố nguy cơ, góp phần đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ.
