Chia sẻ kỹ hơn về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Thu Huyền, Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), cho hay omega-3 là nhóm acid béo không no (chủ yếu gồm EPA và DHA), đã được chứng minh có lợi cho hệ tim mạch, thần kinh và chống viêm.
Tuy nhiên việc sử dụng omega-3 đặc biệt dưới dạng thực phẩm chức năng liều cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp, do đó người có huyết áp thấp cần sử dụng một cách thận trọng.
Bác sĩ Huyền cho hay omega-3 (đặc biệt là EPA và DHA) nổi tiếng với khả năng làm sạch mạch máu và giảm viêm. Omega-3 không chống chỉ định tuyệt đối ở người huyết áp thấp, nhưng có thể làm giảm huyết áp thêm, nhất là khi dùng liều cao hoặc phối hợp với các thuốc/hợp chất khác có tác dụng hạ áp.
Nhưng chính cơ chế bảo vệ tim mạch này lại là lý do khiến người huyết áp thấp cần phải thận trọng.
Mức độ hạ huyết áp của omega-3 thường nhẹ đến trung bình (khoảng 2–5 mmHg) ở người bình thường hoặc tăng huyết áp, nhưng ở người có huyết áp thấp sẵn có, hiệu ứng này có thể trở nên đáng kể về mặt triệu chứng.
Theo đó, cơ chế hoạt động của omega-3 tác động lên huyết áp thông qua hai con đường chính. Omega-3 kích thích sản xuất nitric oxide, một chất giúp thư giãn và làm giãn nở các mạch máu. Khi mạch máu giãn ra, áp lực của dòng máu lên thành mạch giảm xuống, dẫn đến hạ huyết áp.
Ngoài ra, axit béo này có đặc tính chống kết tập tiểu cầu (làm loãng máu nhẹ). Máu lưu thông dễ dàng hơn làm giảm lực cản trong hệ thống tuần hoàn, từ đó kéo chỉ số huyết áp xuống thấp hơn.
Bác sĩ Huyền nêu rõ người huyết áp thấp khi nạp một lượng lớn omega-3 thường qua thực phẩm chức năng liều cao có thể đối mặt với các tình trạng chóng mặt và hoa mắt. Đây là biểu hiện do lưu lượng máu lên não không đủ vì áp suất quá thấp, hạ huyết áp tư thế.
Hay tình trạng mệt mỏi kéo dài do huyết áp không đủ để vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các cơ quan một cách hiệu quả, gây mất tập trung.
Nguy cơ ngất xỉu, đặc biệt nguy hiểm khi thay đổi tư thế đột ngột hoặc khi đang vận hành máy móc, phương tiện giao thông.
“Thực tế, không phải người huyết áp thấp là phải “tuyệt giao” hoàn toàn với omega-3. Axit béo này vẫn cần thiết cho mắt và não bộ, vấn đề nằm ở liều lượng”, bác sĩ Huyền khuyến cáo.
Vì vậy đối với người có huyết áp thấp hoặc ở mức gần thấp, trước khi bổ sung viên uống omega-3 nên tham khảo ý kiến của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng liều cao nếu đang điều trị các bệnh lý liên quan đến tuần hoàn.
Ưu tiên thực phẩm tự nhiên, thay vì dùng viên uống, hãy bổ sung thông qua khẩu phần ăn 2 bữa cá béo mỗi tuần.
Đồng thời theo dõi chỉ số, nếu bắt đầu dùng thực phẩm chức năng, hãy đo huyết áp định kỳ để sớm nhận diện các biến động tiêu cực.
“Lưu ý sự tương tác bởi omega-3 có thể cộng hưởng tác dụng với các loại thảo dược cũng có tính hạ áp như tỏi, gừng hoặc chiết xuất hạt nho. Việc bổ sung lợi hay hại đôi khi chỉ cách nhau bởi một liều lượng.
Hiểu rõ cơ chế của omega-3 sẽ giúp người huyết áp thấp tận dụng được lợi ích của nó mà không phải đánh đổi bằng sự an toàn của bản thân”, bác sĩ Huyền chia sẻ.
Cơm nguội để tủ lạnh qua đêm là món ăn quen thuộc của nhiều gia đình. Không ít người cho rằng cơm để nguội sẽ làm tăng tinh bột kháng, giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Điều này có cơ sở khoa học, nhưng chỉ đúng khi cơm được bảo quản và hâm nóng đúng cách.
Theo tiến sĩ Denise Robertson, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Surrey (Anh), khi cơm đã nấu chín được làm nguội, một phần tinh bột sẽ chuyển thành tinh bột kháng. Loại tinh bột này không bị tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non mà đi xuống đại tràng, nơi nó trở thành "thức ăn" cho các lợi khuẩn đường ruột.
Tinh bột kháng có thể giúp làm chậm tốc độ hấp thu đường vào máu sau bữa ăn, tạo cảm giác no lâu hơn và hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa.
Một số nghiên cứu đăng trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition cũng cho thấy việc làm nguội thực phẩm giàu tinh bột như cơm, khoai tây hay mì sau khi nấu có thể làm tăng hàm lượng tinh bột kháng so với khi ăn nóng ngay.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây không phải là "thần dược" giúp giảm cân hay kiểm soát đường huyết. Lợi ích chỉ ở mức vừa phải và phụ thuộc vào khẩu phần ăn cũng như chế độ sinh hoạt tổng thể.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, điều cần quan tâm không phải việc cơm nguội hay cơm nóng, mà là cách bảo quản.
Giáo sư Donald Schaffner, chuyên gia vi sinh thực phẩm tại Đại học Rutgers (Mỹ), cho biết gạo sống có thể chứa bào tử của vi khuẩn Bacillus cereus. Quá trình nấu chín không tiêu diệt hoàn toàn các bào tử này.
Nếu cơm chín được để ở nhiệt độ phòng quá lâu, bào tử có thể nảy mầm, vi khuẩn phát triển và sinh độc tố. Một số độc tố này bền với nhiệt nên việc hâm nóng lại cũng không thể loại bỏ hoàn toàn, làm tăng nguy cơ buồn nôn, nôn ói hoặc tiêu chảy.
Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo nên để cơm nguội tự nhiên không quá 1 giờ (hoặc tối đa 2 giờ trong điều kiện bình thường), sau đó cho vào hộp sạch, đậy kín và bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ dưới 5 độ C.
Khi ăn, cần hâm nóng cơm đến khi nóng đều, bốc hơi trước khi dùng và không nên hâm đi hâm lại nhiều lần.
Câu trả lời là có, nếu cơm được bảo quản đúng cách.
Theo Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ, cơm chín có thể bảo quản trong tủ lạnh khoảng 3 - 4 ngày. Nếu có mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc nghi ngờ đã để ngoài quá lâu thì nên bỏ đi.
Các chuyên gia cũng lưu ý người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy yếu cần đặc biệt cẩn trọng với thực phẩm nấu chín để qua đêm vì nguy cơ ngộ độc có thể nghiêm trọng hơn.
Như vậy, ăn cơm nguội để tủ lạnh qua đêm không gây hại, thậm chí có thể mang lại một số lợi ích nhờ tăng tinh bột kháng. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ có ý nghĩa khi cơm được làm nguội, bảo quản và hâm nóng đúng quy trình.
Bệnh nhân là ông N.V.T (trú tại Bắc Ninh). Tháng 4 vừa qua, ông T. được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan tại phân thùy trước của gan và đã được phẫu thuật cắt gan thành công.
Trước phẫu thuật gan, tại Trung tâm Phẫu thuật gan mật, tiêu hóa và ung bướu (Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư), bệnh nhân được nội soi thực quản - dạ dày nhằm đánh giá tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản trên nền bệnh gan mạn tính, từ đó tiên lượng và hạn chế nguy cơ xuất huyết tiêu hóa trong và sau phẫu thuật.
Quá trình nội soi, các bác sĩ phát hiện vùng niêm mạc thực quản có màu sắc bất thường. Kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân bị ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản.
Hồi phục tốt sau phẫu thuật gan, mới đây, ông T. trở lại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư tiếp tục điều trị ung thư thực quản.
TS Nguyễn Minh Trọng, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật gan mật, tiêu hóa và ung bướu, cùng kíp mổ đã thực hiện ca đại phẫu: cắt thực quản, nạo vét hạch và tạo hình thực quản cho bệnh nhân bằng dạ dày đã được thu hẹp hợp lý.
Với ca bệnh trên, bác sĩ Đặng Hoàng Quốc, Trung tâm Phẫu thuật gan mật, tiêu hóa và ung bướu, cho biết đây là một trường hợp đặc biệt khi người bệnh mắc đồng thời 2 ung thư nguyên phát khác nhau, là 2 ung thư hoàn toàn khác nhau.
Khối u ở gan là ung thư biểu mô tế bào gan, còn tổn thương thực quản là ung thư biểu mô tế bào vảy nguyên phát, không phải do ung thư gan di căn. Tổn thương thực quản được phát hiện rất sớm, hoàn toàn tình cờ trong quá trình chuẩn bị điều trị ung thư gan.
Từ ca bệnh hy hữu trên, bác sĩ Quốc cảnh báo, ung thư thực quản đặc biệt nguy hiểm vì tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn khởi phát, triệu chứng của bệnh khá kín đáo, chỉ là cảm giác nuốt nghẹn nhẹ khi ăn thức ăn đặc, nuốt hơi vướng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thỉnh thoảng bị sặc khi ăn, uống dẫn đến đa phần người dân đều chủ quan bỏ qua.
Thực quản là cơ quan không có lớp thanh mạc (lớp màng bao bọc ngoài cùng) như các cơ quan tiêu hóa khác (dạ dày, đại tràng). Do thiếu "hàng rào" bảo vệ này, khi tế bào ác tính xuất hiện, chúng có xu hướng xâm lấn rất nhanh sang các tổ chức lân cận như khí quản, mạch máu lớn ở ngực, khiến cơ hội phẫu thuật triệt căn mất đi rất nhanh nếu phát hiện muộn.
Nhóm người có nguy cơ cao mắc ung thư thực quản như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá lâu năm, người mắc bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) kéo dài, hoặc người có thói quen thường xuyên sử dụng đồ ăn, thức uống quá nóng.
Ngày 1-5, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay ngay sau đợt nghỉ lễ 30-4 và 1-5, TP tiếp tục bàn giao các cơ sở dôi dư sau sắp xếp cho Bệnh viện Mắt, cụ thể là các cơ sở tại số 56 Bà Huyện Thanh Quan và 299 Điện Biên Phủ.
Việc tiếp nhận các cơ sở này mang ý nghĩa "giải tỏa áp lực trước mắt, tạo dư địa phát triển lâu dài" cho bệnh viện.
Trong đó cơ sở 56 Bà Huyện Thanh Quan sẽ nhanh chóng được tổ chức thành Trung tâm khám và điều trị ban ngày, với công suất dự kiến 800 - 1.000 lượt bệnh nhân/ngày, tập trung các hoạt động khám ngoại trú, tầm soát và phẫu thuật trong ngày. Đây là giải pháp trực tiếp giúp giảm tải cho cơ sở chính, đồng thời nâng cao trải nghiệm người bệnh.
Song song đó, cơ sở 299 Điện Biên Phủ trước mắt sẽ bố trí khối hành chính - đào tạo, tạo thêm không gian cho hoạt động chuyên môn; về trung hạn sẽ được chuyển đổi thành trung tâm nhãn khoa chất lượng cao, có khả năng triển khai các kỹ thuật chuyên sâu ngang tầm khu vực, hướng đến phát triển du lịch y tế.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM chia sẻ thêm trong định hướng phát triển không gian y tế theo mô hình "đa cực", Bệnh viện Mắt TP.HCM sẽ triển khai cơ sở 2 tại khu vực Bình Dương (cũ), nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu chăm sóc mắt ngày càng lớn.
Cơ sở này sẽ đóng vai trò là trung tâm khám và điều trị ban ngày chất lượng cao, tập trung vào tầm soát, phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý nhãn khoa có nguy cơ gây mù lòa, đặc biệt ở người cao tuổi và trẻ em.
Việc hình thành cơ sở tại Bình Dương không chỉ giúp người dân tiếp cận dịch vụ chuyên sâu ngay tại khu vực sinh sống, mà còn góp phần giảm áp lực cho khu vực nội đô TP.HCM.
Ngoài ra để mọi người dân có thể tiếp cận được dịch vụ y tế ngay mà không cần di chuyển vào lõi nội đô thị, bệnh viện dự kiến triển khai các đề án sau với nguồn vốn từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của bệnh viện và vốn vay từ chương trình hỗ trợ lãi suất của TP, cụ thể:
Cụm y tế Tân Kiên (phía Tây Nam): triển khai xây dựng Bệnh viện Mắt hoàn chỉnh có quy mô 300 giường dự kiến tại khu đất 621 Phạm Viết Chánh, phường Bình Tiên (khoảng 25.000m2).
Đây sẽ là một bệnh viện nhãn khoa toàn diện, chuyên sâu, hiện đại, đồng bộ ngang tầm khu vực với trọng tâm là hình thành các trung tâm mắt nhi, bướu mắt, ghép giác mạc, chấn thương mắt, glaucoma, dịch kính võng mạc, thần kinh nhãn khoa, khúc xạ nhãn khoa và thăm dò chức năng nhãn khoa.
Đồng thời là nơi bệnh viện sẽ thành lập trung tâm đào tạo chuyên sâu về nhãn khoa cho y, bác sĩ trong, ngoài nước và thành lập trung tâm nghiên cứu thị giác và lâm sàng nhãn khoa.
Cụm y tế Thủ Đức (phía Đông): triển khai xây dựng 1 trung tâm khám và điều trị ban ngày về nhãn khoa chất lương cao ở khu đất G2 thuộc khu dân cư số 1, phường Cát Lái (8.300m2) với quy mô 100 giường, với đầy đủ chuyên khoa và 1 trung tâm chuyên sâu về khúc xạ kỹ thuật cao (cả ngoại và nội khoa).
"Nhìn tổng thể, việc tận dụng hiệu quả các cơ sở dôi dư kết hợp với mở rộng ra các khu vực vệ tinh như khu vực Bình Dương, Tân Kiên, Thủ Đức thể hiện một cách tiếp cận quản trị mới: không chỉ "giải quyết quá tải", mà là tái cấu trúc toàn diện hệ thống cung ứng dịch vụ nhãn khoa theo hướng phân bố hợp lý, chuyên sâu và bền vững.
Đây chính là tiền đề để Bệnh viện Mắt TP.HCM từng bước hình thành chuỗi trung tâm nhãn khoa hiện đại, đồng bộ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa TP.HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe tầm khu vực ASEAN", ông Thượng nhấn mạnh.
