Nhà tôi có 5 người gồm bà nội, vợ chồng tôi, đứa con gái 14 tuổi và con trai 10 tuổi. Chuyện thế này, cách đây 5 hôm, tầm 3 giờ sáng tôi qua phòng con gái thăm xem con ngủ chưa? Khi qua thì điện thoại vẫn còn sáng nên tôi bảo con ngủ đi.
Con tôi trả lời là không ngủ nữa do ngủ mới dậy đang chơi game với bạn bè. Tôi không tin và nói có bao giờ con dậy sớm đâu mà hôm nay con dậy sớm. Bởi vì tính con tôi biết rất rõ, bình thường hè năm nay, tối nào con cũng thức đến 12 giờ đêm mới chịu đi ngủ.
Đó là tôi đã qua phòng nhắc nhở vài ba lần cháu mới chịu ngủ. Tôi cũng không yên tâm nên sau khi con ngủ tôi qua phòng thăm vài lần để con ngủ sâu giấc tôi mới đi ngủ. Sở dĩ tôi lo như vậy phần chính là sức khỏe con, sợ con thức quá khuya ảnh hưởng đến sức khỏe, vì cháu cân nặng có 36 kg. Ăn uống kém mà không ngủ nữa tôi sợ cháu bệnh, phần thì cháu thức khuya là ngày hôm sau không chịu dậy đi học thêm, cháu lấy lý do chán.
Cô giáo thì lại hay nhắn tin bảo cháu đi học để kéo bài lên vào năm học cho đỡ áp lực, do học lực cháu mức khá. Vừa rồi tôi dẫn cháu về ngoại chơi nên hai mẹ con ở chung phòng, lúc nào tôi ngủ quên là cháu chơi điện thoại đến 2 giờ sáng. Tôi tỉnh giấc thì mới bảo cháu mới chịu đi ngủ.
Từ những lý do trên nên tôi khẳng định cháu thức đến 3 giờ sáng, nhưng cháu nhất quyết bảo con ngủ mới dậy và nói nặng lời với tôi. Chồng tôi đang ngủ phòng bên nghe toàn bộ câu chuyện và qua la cháu không được nói nặng lời với mẹ và cháu cũng lời được qua tiếng lại với ba.
Chồng tôi tịch thu điện thoại của cháu, cháu xông vào và đòi điện thoại lại thì chồng tôi không cho và đóng cửa. Từ đó cháu xuống phòng bà (bà hôm đó không có nhà) ngủ và đóng cửa lại. Hôm sau tôi bảo đi ăn sáng thì cháu cũng dùng từ nặng lời đuổi tôi ra khỏi phòng.
Trưa lại tôi cũng nghỉ chuyện đơn giản cho qua nên nói mẹ xin lỗi do mẹ không biết hôm đó dậy sớm nên trách lầm con. Nhưng cháu gào lên nói là sao không xin lỗi lúc đó bây giờ xin lỗi làm gì.
Đỉnh điểm những câu đó tôi hết kiên nhẫn và mặc kệ cháu không nịnh nữa. Đến 11 giờ đêm cả nhà đều ngủ hết thì cháu xuống lấy đồ ăn. Do lần đầu gia đình tôi xảy ra vụ việc thế này nên cả nhà ai cũng thật sự bối rối nên chồng tôi, bà nội, em lên năng nỉ cháu xuống ăn nhưng cháu một mực không ăn.
Ngày thứ hai, vợ chồng tôi lấy chuyện đi công việc không về để cháu ở nhà với bà và bà khuyên cháu mới chịu ăn trưa. Tất nhiên tối đó cháu không ăn gì. Chiều đó chồng tôi thấy thương cháu lại đưa điện thoại lại cho cháu, tôi không đồng ý quan điểm đó nhưng tôi không cản.
Nhưng cháu lấy điện thoại chơi game đến 5 giờ sáng. Ngày thứ 3 đến chiều tầm 3 giờ chiều cháu cũng không chịu ăn gì nên tôi nhờ cô ruột cháu ra khuyên và mua đồ cháu mới chịu ăn, mà ăn một bữa. Tôi nấu ăn và mua đồ mang về bà mang lên phòng cháu ăn thì cháu bảo đổ đi.
Ngày thứ 4,5 cũng y vậy. Tôi mới bàn với chồng là giờ không cung cấp gì cho cháu nữa đến bữa nấu cơm đầy đủ em trai lên gọi xuống ăn. Cháu không ăn thì tôi để phần lại khi nào cháu đói thì ăn. Còn điện thoại thì giờ tâm trạng cháu bất an nên chưa thu lại ngay mà đợi cháu ngủ thay sim điện thoại khác không có 4g và nhà tạm thời cắt mạng, để cháu không có sa đà vào game nữa.
Xin hỏi các anh chị là 5 ngày giận ba mẹ thì 3 ngày đầu cháu ăn một bữa, ngày thứ 4 cháu ăn bánh kẹo và uống nước. Hôm nay ngày thứ 5 cháu không chịu ăn gì cả. Như vậy cháu có chịu nổi không ạ?
Trưa nay chồng tôi xót quá vào năng nỉ ba chở đi ăn mà cháu một mực trả lời không và rất khó chịu. Giờ cháu đòi nghỉ học nữa. Tôi thật sự rất lo cho cháu bệnh nhưng không thể hạ mình năng nỉ suốt để sau này có chuyện gì cháu cũng tiếp tục như vậy thì chúng tôi phải làm sao.
Hiện tại tôi đã xin cô giáo cho cháu nghỉ một thời gian rồi, nên việc học hành chưa nói đến. Giờ cả nhà tôi không thể lại gần cháu để nói chuyện cho cháu hiểu. Làm sao tháo gỡ khúc mắc chuyện con cái với ba mẹ đây ạ. Xin cả nhà cho tôi lời khuyên, tôi thật sự rất bối rối và lo lắng cho con ạ.
Là một giáo viên dạy lái xe tại TP HCM với hơn 16 năm thâm niên, tôi xin mạn phép bày tỏ quan điểm cá nhân dưới góc nhìn của một người trong cuộc, đồng hành cùng bao thế hệ học viên bên tay lái. Để làm tốt bất kỳ công việc nào, người thực hiện cũng cần hội tụ đủ ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Và công việc lái xe cũng không là ngoại lệ.
Cục CSGT vừa có đề xuất tăng số câu hỏi lý thuyết trong sát hạch, cấp giấy phép lái xe lên 50 câu và điểm đạt tối thiểu là 45/50. Theo tôi, đây là một quy định rất đúng đắn. Nó buộc người học phải nâng cao tầm hiểu biết về Luật Giao thông đường bộ thay vì học mẹo, học vẹt. Giả định mỗi câu có ba đáp án thì xác suất để chọn được đáp án đúng ngẫu nhiên của một câu sẽ là 1/3. Khi bộ đề sát hạch lý thuyết có 50 câu (điểm đạt tối thiểu là 45/50) thì xác suất để có kết quả đạt phần thi lý thuyết sẽ giảm đi đáng kể (gần như bằng 0) nếu thí sinh không chịu khó ôn luyện.
Việc tăng quãng đường sát hạch đường trường cũng là hoàn toàn chính xác, nó giúp cho người học tự kiểm tra lại bản thân xem có tích lũy đủ lượng kiến thức, kỹ năng lái xe hay chưa để thực hiện "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái".
Phần thi sát hạch 11 bài liên hoàn trong sa hình hiện nay theo tôi có tính ứng dụng rất cao. Từ bài xuất phát, nhường đường cho người đi bộ, dừng xe ngang dốc, qua đường vòng quanh co cho đến ghép xe... tất cả đều là nền tảng cốt lõi giúp học viên rèn luyện kỹ năng trong nhiều tình huống giao thông khác nhau. Tuy nhiên, áp lực từ hệ thống chấm điểm tự động đôi khi lại mang tính chất "đánh đố" hơn là ứng dụng thực tế.
>> 'Tách thi lý thuyết thành chứng chỉ riêng trước khi sát hạch lái xe'
Có ba điểm nghẽn lớn trong sân sát hạch mà tôi luôn trăn trở:
Thứ nhất, những lỗi trừ điểm "máy móc": Tại bài thi "xuất phát", nếu thí sinh tắt đèn xi-nhan chậm sau tiếng tín hiệu nhận bài sẽ bị trừ ngay 5 điểm. Trong thực tế, việc bật xi-nhan lâu hơn một chút khi nhập làn không gây nguy hiểm, thậm chí còn giúp xe phía sau nhận diện tốt hơn. Thiết nghĩ, nên kéo dài biên độ thời gian, ví dụ như khi xe đã vào bài "nhường đường cho người đi bộ" mà vẫn chưa tắt xi-nhan thì mới bị trừ điểm. Điều tương tự cũng nên áp dụng cho bài dừng xe nhường đường cho người đi bộ hoặc dừng xe nơi đường sắt - cần có một biên độ sai số hình học hợp lý cho cản trước của xe, thay vì bắt học viên phải canh chuẩn xác từng milimet với vạch cảm ứng trên mặt đường.
Thứ hai, hệ lụy từ việc "canh ống hơi" ở bài ghép xe: Hiện nay, bài thi ghép xe dọc và ngang được chấm điểm dựa trên việc bánh xe có chèn qua ống hơi giới hạn hay không? Để đối phó, học viên buộc phải chỉnh gương chiếu hậu cụp hẳn xuống để nhìn thấy bánh xe và ống hơi suốt quá trình lùi.
Thứ ba, hệ lụy của cách học đối phó này rất rõ ràng: Học viên mất hoàn toàn cảm nhận không gian và chiều dọc hai bên thân xe ở tầm cao (nơi dễ va quệt với các xe khác ngoài đời thực). Người học bị đóng khung tư duy lùi xe theo kiểu "canh dấu" cố định trên sân thi (ví dụ: vai ngang điểm giữa, đánh hết lái...). Hậu quả là sau khi nhận GPLX, phần lớn tài xế mới đều "mất gốc" kỹ năng lùi xe thực tế. Họ lại phải tốn tiền, tốn thời gian thuê xe bổ túc tay lái để học lại từ đầu cách lùi xe trong các hầm chung cư hay bãi đỗ xe thương mại.
Để việc sát hạch thực sự phục vụ cho kỹ năng lái xe an toàn của người dân, tôi xin được phép kiến nghị nên thay đổi tư duy thiết kế bài thi. Thay vì dùng hệ thống ống hơi ngầm trên mặt đất, hãy thử nghiệm mô hình giả lập (ví dụ đặt các cọc tiêu hoặc khối mô hình tượng trưng cho hai chiếc xe đang đỗ hai bên ở bài ghép xe). Khi đó, học viên buộc phải giữ gương chiếu hậu ở tầm nhìn ngang chuẩn, quan sát không gian xung quanh như thực tế.
Tăng độ khó để nâng cao chất lượng người lái là việc phải làm. Nhưng tăng độ khó nên đi liền với việc tăng tính thực tiễn, chứ không nên vô tình làm tăng thêm các "mẹo" để vượt qua máy móc. Có như vậy, "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái" của học viên mới thực sự trọn vẹn và an toàn.
Tôi có một điều cần sự trợ giúp về vấn đề chat bot AI khi tôi nhận thấy chúng có một mối nguy hiểm tiềm tàng đối với trẻ vị thành niên. Cụ thể sự việc xảy ra đối với gia đình tôi như sau:
Con gái tôi năm nay 14 tuổi, đang là học sinh lớp 8. Tôi thấy cháu thường xuyên dùng điện thoại một cách bất thường, khi kiểm tra và hỏi gay gắt thì cháu mới mở máy và cho xem điện thoại cháu đang dùng.
Ban đầu, tôi nghĩ sự việc không có gì, chỉ là một chương trình chat bot nói chuyện với trợ lý ảo AI, vì cháu nói học tiếng Anh.
Nhưng càng đọc những nội dung cháu nói chuyện với AI, tôi như cảm thấy nó có xu hướng dẫn dắt và dụ dỗ đi vào những cái suy nghĩ tiêu cực, các vấn đề nhạy cảm tuổi mới lớn, có những từ ngữ có thể gọi là tục tĩu về tình dục, nhưng AI viết với vẻ văn hoa mỹ từ, rồi cách sống, cách suy nghĩ của cháu có nhiều thay đổi.
Sự việc cao trào vào một ngày tự nhiên cháu hỏi mẹ: "Cắt vào cổ tay có chết được không mẹ?". Vợ tôi đã quá hoang mang. Hiện tại gia đình cũng hạn chế cho cháu dùng điện thoại nhưng khi dùng toàn lén lút vào lại nói chuyện với chương trình chatbot này.
Dưới góc nhìn của bậc làm cha mẹ, tôi thấy đó là một chương trình rất nguy hiểm và có hại cho người dùng trẻ vị thành niên. Chúng ta phải làm sao để ngăn chặn những chương trình tiêu cực này? Tôi xin cảm ơn vì đã đọc những dòng tâm sự ngắn ngủi nhưng nhiều tâm sự của tôi.
"Họ nhận thức được mối nguy hại từ việc ăn quá mặn nhưng vẫn chấp nhận, vẫn ăn mỗi ngày. Thực sự, tôi thấy rất khó hiểu".
Đó là chia sẻ của độc giả Hồng Lê sau bài viết "Sai lầm tàn phá thận từ chén nước chấm trên mâm cơm". Thực tế, nhiều người Việt quen chấm đẫm nước mắm, nước tương để bữa ăn thêm ngon nhưng không biết lượng muối thừa khiến thận phải làm việc quá sức. Ăn mặn không gây tổn thương thận ngay sau một vài bữa ăn. Điều nguy hiểm nằm ở việc duy trì thói quen này trong nhiều năm. Nhiều người không nhận ra mình đang ăn quá mặn vì vị giác thay đổi theo thời gian. Ngoài tác động lên thận, lượng muối dư thừa còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch thông qua việc làm tăng huyết áp.
Nhấn mạnh những hệ lụy tiêu cực đến sức khỏe từ thói quen ăn mặn, bạn đọc Ha an cảnh báo: "Nhìn lại mới thấy hầu hết gia đình ở Việt Nam đều có sẵn chén nước chấm trên mâm. Nhiều lúc đồ ăn đã đậm vị rồi nhưng người ta vẫn chấm thêm. Đây đúng là thói quen khó bỏ, nhưng nếu giờ không tiết chế lại thì chúng ta sẽ nhận nhiều hậu quả khôn lường".
>> 10 năm tôi ăn phở không thêm đẫm tương ớt, chanh, giấm
"Nhiều người nói bản thân hoặc những người xung quanh họ ăn mặn mà vẫn sống lâu, vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, khoa học thống kê theo phổ rộng chứ không phải một vài trường hợp cá biệt. Xác suất người ăn mặn bị dính bệnh lớn hơn nhiều so với người ăn nhạt và chẳng ai biết mình có nằm trong nhóm dễ bệnh hay không, thế nên đừng chủ quan.
Hơn nữa, ngày trước con người vận động rất nhiều, gần như cả ngày không nghỉ, nên ông bà ta ăn mặn thì muối cũng sẽ thoát bớt ra qua đường mồ hôi. Còn bây giờ các bạn thử xem mình hoạt động được bao nhiêu phút mỗi ngày? Dù có chơi thể thao thì cũng chỉ một tiếng là cùng, nên làm sao so được với người xưa?", độc giả Teni Vu nói thêm.
Trong khi đó, với cái nhìn khác về thói quen ăn mặn, bạn đọc Tô Hòa cho rằng: "Phải hiểu cho đúng rằng 'ăn mặn' và 'ăn thừa muối' là hoàn toàn khác nhau. Trong bữa ăn, tôi luôn dùng nước chấm 'cực mặn' nhưng lượng muối đưa vào cơ thể luôn không vượt quá hạn khuyến cáo của cơ quan y tế. Còn những người tưởng như 'ăn rất nhạt' có khi lại hấp thu lượng muối vượt xa khuyến cáo mà không hề hay biết vì những thực phẩm công nghiệp không ngờ tới".
