Cựu điều dưỡng Nhật Bản bị nghi đầu độc bệnh nhân bằng chất thải

ThS.BS Phạm Thị Mộng Đào, Trưởng khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Gia An 115, TP HCM, cho biết cơ thể vẫn liên tục mất nước qua hô hấp, da và nước tiểu, ngay cả khi không có cảm giác khát rõ rệt. Khi lượng nước đưa vào không đủ bù lại lượng mất đi, thể tích tuần hoàn giảm, máu trở nên cô đặc, kéo theo lượng máu đến thận giảm.

Trong khi đó, thận vẫn phải đảm nhiệm vai trò lọc chất thải và điều hòa điện giải, buộc cơ quan này tăng tái hấp thu nước để duy trì huyết áp và cân bằng nội môi. Hệ quả là nước tiểu ít hơn, đậm đặc hơn, còn thận phải hoạt động với áp lực cao trong thời gian dài.

Tình trạng thiếu nước kéo dài là yếu tố thuận lợi thúc đẩy hình thành sỏi thận. Khi nước tiểu luôn ở trạng thái cô đặc, nồng độ các khoáng chất như canxi, oxalat, acid uric hay phosphate tăng lên, dễ kết tinh tạo sỏi, đồng thời làm tăng nguy cơ tái phát ở người đã từng mắc bệnh.

Không chỉ vậy, giảm thể tích tuần hoàn kéo dài còn làm giảm tưới máu thận, khiến mức lọc cầu thận suy giảm dần. Người bệnh có thể được ghi nhận creatinin máu tăng, eGFR giảm - những dấu hiệu cho thấy chức năng thận đang bị ảnh hưởng. Nước tiểu ít cũng làm giảm khả năng "rửa trôi" vi khuẩn trong đường tiết niệu, tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu tái diễn và có thể gây tổn thương nhu mô thận nếu kéo dài.

Những biểu hiện ban đầu cho thấy thận đang "làm việc quá tải" do uống ít nước thường khá mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể nhận thấy nước tiểu sẫm màu, mùi đậm, lượng ít hơn bình thường, kèm theo khô miệng, môi khô, da kém đàn hồi, mệt nhẹ hoặc đau âm ỉ vùng thắt lưng. Một số trường hợp có cảm giác lâm râm vùng hông lưng hoặc tiểu buốt nhẹ do tinh thể khoáng bắt đầu hình thành trong đường tiết niệu.

Ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp hay bệnh thận mạn, thiếu nước còn có thể gây chóng mặt nhẹ khi thay đổi tư thế, táo bón hoặc làm khởi phát suy thận cấp trên nền mạn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.

Bác sĩ Đào khuyến cáo người trưởng thành nên uống trung bình khoảng 30-35 ml nước/kg cân nặng mỗi ngày, tương đương 1,8-2,5 lít, kể cả khi không thấy khát. Người có tiền sử sỏi thận cần uống nhiều hơn để duy trì lượng nước tiểu đạt khoảng 2-2,5 lít mỗi ngày.

Để bảo vệ thận, nên uống nước đều trong ngày, chia nhỏ từng ngụm, không đợi khát mới uống và tránh dồn nhiều nước vào buổi tối. Ưu tiên nước lọc, hạn chế đồ uống nhiều đường, trà đặc hoặc cà phê vì có thể làm tăng bài niệu nhưng không bù đủ nước cho cơ thể.

Ngoài ra, có thể theo dõi màu nước tiểu như một dấu hiệu đơn giản, với màu vàng nhạt là đủ nước, trong khi vàng sậm cho thấy cần bổ sung thêm. Người mắc bệnh thận mạn, lượng nước cần được điều chỉnh theo tình trạng cụ thể và nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý uống quá nhiều hoặc quá ít.

Tin Gốc: Vnexpress

Thạc sĩ - dược sĩ Đoàn Thành Luân, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết gan được xem là "nhà máy sinh học" của cơ thể, đảm nhiệm hàng loạt chức năng quan trọng như chuyển hóa các chất dinh dưỡng, thải độc, tổng hợp protein, dự trữ năng lượng và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, tuần hoàn cùng nhiều cơ quan khác. Vì vậy bất kỳ tổn thương hay suy giảm chức năng nào ở gan cũng có thể tác động đáng kể đến sức khỏe tổng thể.

Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, chăm sóc và "bảo trì" lá gan thường xuyên thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý là điều vô cùng cần thiết. Đôi khi, bí quyết để hỗ trợ lá gan khỏe mạnh lại nằm ở những thực phẩm quen thuộc như củ cải.

Củ cải là thực phẩm quen thuộc được sử dụng rộng rãi ở khắp nơi. Theo y học cổ truyền, phần củ có vị ngọt, hơi cay đắng, tính bình, có tác dụng kiện tỳ, tiêu thực, long đờm, giải độc.

Theo y học hiện đại, củ cải là nguồn cung cấp dồi dào chất xơ, vitamin, các hoạt chất chống oxy hóa giúp ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch hiệu quả. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các hợp chất chứa lưu huỳnh như glucosinolate, isothiocyanate cùng các chất chống oxy hóa như anthocyanin, flavonoid và phenolic có trong củ cải đóng vai trò chính trong quá trình thải độc và bảo vệ gan.

Đặc biệt, khi cắt củ cải, enzyme myrosinase sẽ được giải phóng, giúp chuyển các hợp chất glucosinolate thành isothiocyanate - hoạt chất được cho là có lợi cho gan. Các chất này kích thích hệ thống enzyme giải độc của gan hoạt động hiệu quả hơn, từ đó thúc đẩy quá trình xử lý và đào thải độc tố, góp phần bảo vệ gan trước tác động của các chất gây ung thư và ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, củ cải còn chứa nhiều chất chống oxy hóa như anthocyanin, flavonoid và các hợp chất phenolic. Những hoạt chất này giúp hạn chế stress oxy hóa, giảm tích tụ mỡ trong gan và bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương, góp phần duy trì chức năng gan khỏe mạnh.

Theo thạc sĩ - dược sĩ Đoàn Thành Luân, mặc dù enzyme myrosinase có vai trò quan trọng trong chuyển hóa các chất có lợi, tuy nhiên nhược điểm là chúng rất dễ bị phân hủy trong quá trình chế biến. Vì vậy khi chế biến củ cải cần lưu ý tránh nấu củ cải ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài. Ngoài ra, enzyme myrosinase tập trung chủ yếu ở lớp vỏ ngoài củ cải, vì vậy khi chế biến không nên gọt quá sâu để bảo toàn hoạt tính của enzym.

"Thay vì tìm kiếm những phương pháp phức tạp, việc duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh và bổ sung củ cải đúng cách chính là giải pháp đơn giản, ít tốn kém để hỗ trợ gan làm việc hiệu quả và duy trì sức khỏe ổn định lâu dài", dược sĩ Thành Luân chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chuyên gia dinh dưỡng Maddie Pasquariello tại Nutrition with Maddie ở Brooklyn, New York (Hoa Kỳ) gọi hiện tượng này là "nhiễu âm thực phẩm" (food noise), những suy nghĩ cưỡng ép và đứt quãng về việc ăn uống khiến cơ thể không cảm thấy thỏa mãn dù đã nạp đủ năng lượng.

Dưới đây là 7 nguyên nhân phổ biến và cách để bạn thực sự "cắt đuôi" cơn đói.

Tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý nền: Một số loại thuốc điều trị trầm cảm, thuốc chống loạn thần hoặc thuốc ổn định tâm trạng có thể làm tăng cảm giác thèm ăn rõ rệt. Bên cạnh đó, các tình trạng như suy giáp, hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) hay giai đoạn tiền mãn kinh cũng là "thủ phạm" khiến bạn luôn thấy đói.

Giải pháp: Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt và duy trì lịch ăn uống cố định. Nếu cơn đói quá mức gây ảnh hưởng đến cuộc sống, hãy thảo luận với bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc thay đổi loại thuốc phù hợp.

Bạn ăn chưa đủ so với nhu cầu thực tế: Nhu cầu calo của cơ thể không cố định, mà thay đổi theo mức độ vận động. Một ngày bạn chạy bộ 5km sẽ cần năng lượng khác hẳn ngày chỉ ngồi văn phòng. Ngoài ra, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng cần lượng calo cao hơn đáng kể.

Giải pháp: Hãy thử theo dõi các bữa ăn trong vài ngày để nhận diện quy luật. Nếu bạn thường xuyên thấy đói vào buổi chiều, hãy bổ sung thêm một bữa phụ giàu dinh dưỡng vào bữa trưa để tạo độ no lâu hơn.

Tốc độ ăn quá nhanh khiến não bộ chưa kịp "nhận tín hiệu": Cơ thể chúng ta cần khoảng 20 phút để tín hiệu no từ dạ dày truyền đến não bộ. Nếu bạn kết thúc bữa ăn chỉ trong 5-10 phút, dạ dày có thể đã đầy nhưng não vẫn phát đi tín hiệu "đang đói".

Giải pháp: Hãy dành ra khoảng 15-20 phút cho mỗi bữa ăn. Sau khi ăn xong, hãy đợi thêm 10-20 phút trước khi quyết định có ăn thêm hay không. Đây là "khoảng nghỉ" cần thiết để tín hiệu no kịp chạm đích.

Khoảng cách giữa các bữa ăn quá xa: Nhịn bữa sáng hoặc để bụng rỗng quá 5-6 tiếng sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái "đói cồn cào". Khi đó, dù bạn ăn một bữa thịnh soạn, cơ thể vẫn có xu hướng đòi hỏi thêm để bù đắp cho khoảng thời gian bị bỏ đói trước đó.

Giải pháp: Chia nhỏ các bữa ăn hoặc đảm bảo khoảng cách giữa các bữa không quá xa. Đặc biệt, tuyệt đối đừng bỏ bữa sáng để giữ mức đường huyết ổn định cả ngày.

Bữa ăn thiếu sự cân bằng dinh dưỡng: Một bữa ăn quá nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, bánh mì trắng) nhưng thiếu đạm, chất béo tốt và chất xơ sẽ khiến bạn no nhanh nhưng cũng nhanh đói lại. Protein và chất xơ là "chốt chặn" giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và giữ đường huyết ổn định.

Giải pháp: Áp dụng công thức "kiềng ba chân": Đạm + chất xơ + chất béo tốt trong mỗi bữa ăn, ví dụ thay vì chỉ ăn trái cây, hãy ăn kèm với một ít hạt hoặc phô mai.

"Đói vị giác", ăn nhưng không thỏa mãn: Đôi khi bạn đói không phải vì thiếu năng lượng, mà vì món ăn quá nhạt nhẽo, không đúng khẩu vị. Cảm giác không thỏa mãn về mặt giác quan khiến bạn có xu hướng đi tìm đồ ăn khác ngay sau đó.

Giải pháp: Đừng chỉ chú trọng vào dinh dưỡng mà bỏ qua hương vị. Hãy thêm các loại gia vị tự nhiên, thảo mộc để bữa ăn thực sự là một trải nghiệm thưởng thức, giúp tâm trí cảm thấy được thỏa mãn.

Ăn do stress hoặc cảm xúc tiêu cực: Khi buồn chán, căng thẳng hoặc quá tập trung vào một việc gì đó, chúng ta thường tìm đến thức ăn như một sự an ủi về kết cấu (nhai giòn) hoặc hương vị (ngọt). Đây là kiểu ăn uống theo cảm xúc chứ không phải do nhu cầu sinh lý.

Giải pháp: Thay vì tự trách mình, hãy tìm những phương án thay thế lành mạnh hơn. Ví dụ, nếu thèm ngọt sau khi stress, hãy chọn một ít quả mọng kèm sô cô la đen thay vì các loại bánh kẹo công nghiệp.

Nguồn: https://tuoitre.vn/diem-danh-7-ly-do-vua-an-xong-da-an-vat-20260402090910805.htm