Reuters ngày 16.7 đưa tin quân đội Mỹ vừa tấn công các vị trí phòng thủ và tên lửa trên đảo Greater Tunb của Iran, trước khi tiến hành đợt không kích thứ 2 nhắm vào nhiều thành phố của nước này. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã đáp trả bằng đợt tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan.
Đáng chú ý, quân đội Mỹ còn cho biết đã bắn tên lửa Hellfire để vô hiệu hóa một tàu dầu không tải đang hướng về đảo Kharg của Iran, sau khi tàu này nhiều lần phớt lờ cảnh báo vi phạm lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt. Tình hình leo thang đến mức Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố nước này đang trong “cuộc chiến sống còn” với Mỹ.
Một quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công mới nhất có thể được xem là “hoạt động chuẩn bị” nhằm làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Iran trong trường hợp quân đội Mỹ nhận lệnh tiến hành các hoạt động quy mô lớn hơn. Hồi tháng 3, truyền thông loan tin Mỹ có thể điều quân đến bờ biển Iran để bảo vệ eo biển Hormuz. Khi đó, giới chức Mỹ cho biết Washington còn cân nhắc điều quân đến đảo Kharg của Iran. Theo ông Imran Bayoumi, cựu quan chức Lầu Năm Góc hiện làm việc tại tổ chức Atlantic Council (Mỹ), những bình luận mạnh mẽ của Tổng thống Donald Trump trong những ngày qua dường như nhằm gây áp lực lên Iran trên bàn đàm phán, đồng thời khiến Tehran khó đoán định bước đi tiếp theo của quân đội Mỹ.
Về phía Iran, ông Ghalibaf hôm 15.7 nói nước này sẽ “tự vệ trên chiến trường cũng như tại bàn đàm phán”. Đây là phát biểu công khai đầu tiên của ông sau diễn biến leo thang trong vài ngày qua. Trong thông cáo phát trên Đài IRIB ngày 16.7, phát ngôn viên quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari tuyên bố sẽ không để Mỹ can thiệp vào việc kiểm soát eo biển Hormuz và gọi đó là “lằn ranh đỏ”. Ông Zolfaghari còn tuyên bố Iran sẽ tấn công hạ tầng khắp khu vực nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa tấn công hạ tầng Iran.
Trước những diễn biến leo thang và vòng luẩn quẩn xung đột – đàm phán với những nút thắt khó tháo gỡ, giới quan sát lo ngại Mỹ có nguy cơ vướng vào một “cuộc chiến bất tận”. Ông Lawrence Freedman, giáo sư danh dự về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học King’s College London (Anh), cho rằng các nhà lãnh đạo sở hữu quân đội hùng mạnh “thường dễ mắc phải sai lầm về chiến tranh ngắn hạn”. “Họ nghĩ rằng có thể giành chiến thắng nhanh chóng mà không phải gánh chịu hậu quả bất lợi”, tờ The New York Times ngày 16.7 dẫn lời ông Freedman nhận định. Tuy nhiên, ngay cả lực lượng quân sự tinh vi nhất cũng chưa đủ nếu không có chiến lược biến ưu thế trên chiến trường thành thắng lợi lâu dài về chính trị và ngoại giao.
Tổng thống Trump có thể tìm cách tuyên bố chiến thắng và kết thúc xung đột nhưng nút thắt về eo biển Hormuz có thể khiến Mỹ phải duy trì lực lượng lâu dài tại đây. Ở một khía cạnh khác, xung đột tại Iran khác với tại Iraq hay Afghanistan, nơi Mỹ duy trì hàng ngàn binh sĩ trên bộ trong thời gian dài. Một vấn đề nữa là xung đột tại Iran có thể gây thiệt hại cho kinh tế Mỹ và toàn cầu. Đây cũng là lý do hàng đầu khiến Iran quyết không từ bỏ việc kiểm soát eo biển.
Ông Ali Vaez, Giám đốc chương trình Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (Bỉ), chỉ ra Mỹ và Iran thậm chí không thể tuân thủ một thỏa thuận khung tối thiểu, trong đó tạm gác lại tất cả vấn đề chính như chương trình hạt nhân của Iran. Theo ông, nếu không duy trì được thỏa thuận đó, rào cản cuối cùng giữa các cuộc đối đầu lẻ tẻ và một cuộc chiến kéo dài sẽ bị phá vỡ.
Tin Gốc: Thanh Niên
