Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Đáng chú ý, dự thảo Bộ luật Hình sự bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm gắn với các điều kiện cụ thể.
Việc này nhằm kịp thời thể chế hóa các quan điểm của Đảng, tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn, bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo của pháp luật hình sự, khuyến khích người phạm tội khắc phục hậu quả.
Cụ thể dự thảo bổ sung một điều quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo đó người thực hiện các tội phạm thuộc chương XVIII của Bộ luật Hình sự (47 tội tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế) có thể được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả khi có đủ các điều kiện.
Bao gồm: hành vi vi phạm gây thiệt hại về kinh tế nhưng nhằm mục đích phát triển kinh tế – xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh; không có yếu tố tham nhũng; dự án đang triển khai, chưa hoàn thành và chưa thể khắc phục hậu quả do nguyên nhân khách quan nhưng có khả năng, phương án khả thi để khắc phục, đồng thời mang lại hiệu quả về kinh tế – xã hội hoặc quốc phòng, an ninh.
Cũng theo dự thảo, thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không quá 2 năm. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn 1 lần nhưng không quá 1 năm.
Như vậy, người phạm tội có thể được hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự trong tối đa 3 năm. Thời gian tạm hoãn này sẽ không được tính vào thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều 29 của dự thảo quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự cũng bổ sung quy định trường hợp được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những người phạm tội trong khi thực hiện các dự án phục vụ quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế, xã hội cho địa phương, đất nước, đã khắc phục xong hậu quả và mang lại hiệu quả.
Theo Bộ Công an, đề xuất này nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật.
Cơ quan soạn thảo dẫn nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó yêu cầu sửa đổi các quy định pháp luật hình sự và tố tụng theo hướng ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính trước, tạo điều kiện để doanh nghiệp, doanh nhân chủ động khắc phục sai phạm và thiệt hại.
Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong trường hợp không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi.
Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật cũng nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ các rào cản thể chế, từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, bảo đảm cân bằng giữa việc hạn chế quyền và lợi ích chính đáng.
Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội quy định miễn trách nhiệm hình sự với một số trường hợp sai phạm về đất đai nhưng không có yếu tố tham nhũng, đã khắc phục toàn bộ hậu quả và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Theo Bộ Công an, thực tiễn thi hành Bộ luật Hình sự cho thấy có những trường hợp vi phạm gây thiệt hại nhưng không vì động cơ vụ lợi, không có yếu tố tham nhũng, vẫn mang lại lợi ích cho địa phương hoặc đất nước và có khả năng khắc phục toàn bộ hậu quả nhưng vẫn bị xử lý hình sự.
Điều này, theo cơ quan soạn thảo, chưa bảo đảm tính công bằng, chưa tạo động lực để người vi phạm chủ động khắc phục hậu quả, đồng thời chưa phân hóa rõ giữa các hành vi có yếu tố tham nhũng với các vi phạm không có yếu tố tham nhũng.
Bộ Công an cho biết việc áp dụng quy định mới sẽ được kiểm soát thông qua 3 nhóm cơ chế.
Thứ nhất, hệ thống pháp luật hiện hành về phòng, chống tham nhũng và các quy định của Bộ luật Hình sự, cùng pháp luật chuyên ngành, đủ cơ sở để xác định hành vi có hay không có yếu tố tham nhũng và đánh giá bản chất sai phạm.
Thứ hai, hệ thống các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ căn cứ chức năng, nhiệm vụ và quy định pháp luật để xem xét, đánh giá đầy đủ các điều kiện trước khi quyết định áp dụng cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thứ ba, kết quả thực tế của việc khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại của cá nhân hoặc pháp nhân thương mại sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá hiệu quả áp dụng quy định này.
Ngày 14/4, Công an phường Tân Lập đang lấy lời khai Y Ginta Byă (19 tuổi, ngụ xã Cư M'gar) và Lê Hồng Hiền (16 tuổi) để làm rõ hành vi Trộm cắp tài sản.
Tối hôm qua, sau khi trải qua 3 cuộc nhậu ở phường Buôn Ma Thuột, hai người rủ nhau đi dọc các tuyến đường để trộm cắp tài sản.
Khoảng 2h30 ngày 14/4, Y Ginta và Hiền phát hiện chiếc ôtô 7 chỗ để trước cổng nhà trên đường Hùng Vương, phường Tân Lập, không khóa cửa và cắm sẵn chìa khóa. Theo lời khai ban đầu, cả hai lấy trộm xe, dự định mang về nhà của Y Ginta cất giấu rồi tìm cách tiêu thụ lấy tiền tiêu xài.
Hai người mở cửa xe, Y Ginta trực tiếp cầm lái, dù cả hai không có bằng và không biết lái xe.
Khi điều khiển trên đường Trần Quý Cáp, Y Ginta không làm chủ tay lái, tông vào một xe tải đậu bên phải lề đường. Chiếc xe tiếp tục lao về phía trước, leo lên dải phân cách rồi mới dừng lại.
Ngay sau khi gây ra vụ trộm và tai nạn, hai nghi phạm bỏ xe tại hiện trường, lẩn trốn vào một vườn cà phê gần đó. Cảnh sát bắt giữ khi cả hai đang trèo lên một cây dừa để ẩn náu.
Viện KSND Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố các bị can Phan Hữu Hiệu (tức Hiệu "Chuột", 55 tuổi), Bùi Đình Trung (57 tuổi) và Nguyễn Thanh Nam (45 tuổi) về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Đáng chú ý, cả 3 bị can là những tử tù đang bị tạm giam chờ thi hành án trong một vụ án ma túy đặc biệt nghiêm trọng đã được xét xử trước đó.
Năm 2019, TAND TPHCM tuyên phạt Phan Hữu Hiệu mức án tử hình về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Sau khi vụ án được xét xử, từ ngày 18/8/2020 đến ngày 8/6/2022, Phan Hữu Hiệu nhiều lần gửi đơn tố giác đến Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an, đề nghị xác minh, làm rõ một số nội dung liên quan đến đường dây ma túy liên quan, chưa được làm rõ.
Sau khi tiếp nhận đơn tố giác, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã thụ lý nguồn tin, tiến hành xác minh và làm rõ các nội dung liên quan.
Theo cáo trạng, Phan Hữu Hiệu là người mê cờ bạc và từng bị TAND huyện Nam Đàn (Nghệ An) xử phạt.
Khoảng tháng 4/2017, Hiệu sang casino Bản Cơn (Lào) đánh bạc và được một người đàn ông bản địa tên Siva Tony đề nghị tham gia đường dây vận chuyển ma túy từ Lào về Việt Nam tiêu thụ. Tuy nhiên, thời điểm đó Hiệu chưa nhận lời.
Đến năm 2018, sau khi thua bạc và nợ Tony 250.000 USD, Hiệu đồng ý tham gia đường dây ma túy để có tiền trả nợ. Tony cung cấp cho Hiệu số điện thoại của một người tên Văn và dặn vào TPHCM gặp để bàn bạc cụ thể.
Ngày 14/4/2018, Hiệu gặp Văn tại một quán cà phê ở trung tâm TPHCM. Tại đây, Văn giới thiệu Hiệu với người tên Chiến để hướng dẫn, kết nối các đầu mối giao nhận ma túy.
Sau đó, Hiệu gặp Phan Thạch Dinh (65 tuổi) và Lý Thơ Phước (52 tuổi) để thỏa thuận việc mua bán heroin với giá từ 305-310 triệu đồng/kg. Theo thỏa thuận, Tony cho người vận chuyển ma túy từ Lào qua Đà Nẵng, còn Hiệu có nhiệm vụ ra nhận hàng rồi đưa vào TPHCM tiêu thụ.
Mỗi bánh heroin bán được, Hiệu được Tony trả công 10 triệu đồng. Để thực hiện việc vận chuyển, Hiệu thuê ô tô, yêu cầu Chiến lắp đặt hai hộc bí mật dưới sàn xe để cất giấu ma túy. Đồng thời, Hiệu lôi kéo hai người cùng quê Nghệ An là Bùi Đình Trung và Nguyễn Thanh Nam tham gia, hứa trả công mỗi người 1 tỷ đồng.
Theo cáo trạng, chỉ trong hai tháng 5 và 6/2018, nhóm này đã thực hiện trót lọt 3 chuyến vận chuyển ma túy từ Đà Nẵng vào TPHCM. Tổng cộng, các bị can bị cáo buộc đã mua bán 277 bánh heroin, tương đương hơn 96,6kg.
Cơ quan công tố nhận định hành vi của các bị can là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Khối lượng heroin được mua bán là đặc biệt lớn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Việc tiếp tục truy tố, xử lý các bị can dù đang mang án tử hình thể hiện quyết tâm đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.
Ngày 23-6, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Trương Thanh Dũng, Chủ tịch UBND phường Hòa Cường, thành phố Đà Nẵng, cho biết phường đang hoàn tất các thủ tục để tháo dỡ, thanh lý công trình siêu mỏng tại số 581 Hoàng Diệu.
Công trình này có tổng diện tích chỉ 13,8m², chiều ngang gần 10m, trong khi chiều sâu chưa đầy 2m.
Đây là công trình xây dựng trái phép cách đây khoảng 16 năm, hiện gắn bảng Trạm Dân phòng khu vực II.
Theo ông Dũng, đây là công trình trên phần đất thuộc sở hữu nhà nước. Vừa qua, thực hiện chỉ đạo của thành phố, phường đã lấy ý kiến các sở, ngành và Công an thành phố để hoàn tất trình tự, thủ tục xử lý tài sản công, làm cơ sở thanh lý và tháo dỡ công trình theo quy định.
"Hiện các đơn vị liên quan đã có ý kiến. Dự kiến trong tháng 7, chúng tôi sẽ thành lập đoàn để tháo dỡ dứt điểm công trình này" - ông Dũng nói.
Trước đó ngày 11-6, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Lê Quang Nam đã có công văn chỉ đạo liên quan đến đơn của bà Võ Thị Thu Thủy (trú số 583A Hoàng Diệu) phản ánh công trình Trạm Dân phòng khu vực II tại số 581 Hoàng Diệu chắn trước nhà dân.
Theo đó, lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu Sở Tài chính hướng dẫn UBND phường Hòa Cường thực hiện đúng trình tự, thủ tục tháo dỡ Trạm Dân phòng khu vực II theo quy định.
Đồng thời đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Công an thành phố sớm có văn bản phản hồi đối với các nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của đơn vị liên quan đến phương án xử lý, tháo dỡ công trình để UBND phường Hòa Cường có cơ sở tổ chức thực hiện.
Theo ghi nhận, phía trước công trình hiện vẫn gắn bảng Trạm Dân phòng nhưng hiếm khi có người làm việc, cửa thường xuyên đóng kín.
Theo tìm hiểu của phóng viên, phần diện tích đất 13,8m² này trước đây nằm trong khuôn viên nhà kho của Công ty Xăng dầu khu vực V. Sau nhiều lần quy hoạch, mở đường, phần diện tích này thuộc sở hữu nhà nước.
Năm 2010, một hộ dân có đất liền kề đã lấn chiếm và tự ý xây dựng ki ốt để kinh doanh trên diện tích này. Phát hiện vụ việc, chính quyền quận Hải Châu khi đó ban hành quyết định đình chỉ thi công công trình xây dựng không phép, đồng thời giao UBND phường Hòa Thuận Đông (cũ) quản lý chặt chẽ phần diện tích đất đã thu hồi.
Đến năm 2013, UBND phường Hòa Thuận Đông quyết định giao Đội Dân phòng khu vực II quản lý phần diện tích đất 13,8m² để tổ chức trực, tuần tra, canh gác, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
Từ đó đến nay, công trình siêu mỏng tại số 581 Hoàng Diệu vẫn tồn tại, án ngữ trước mặt tiền nhà số 583A Hoàng Diệu.
Bà Võ Thị Thu Thủy (số 583A Hoàng Diệu) cho biết đã nhiều lần kiến nghị các cấp chính quyền, HĐND thành phố Đà Nẵng và Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng giải quyết dứt điểm công trình xây dựng trái phép này vì cản trở tầm nhìn và ảnh hưởng đến mặt tiền ngôi nhà.
