Trong bài phát biểu kéo dài khoảng 25 phút ngày 16.7, ông Trump cho biết các tài liệu tình báo được giải mật sắp tới sẽ phơi bày “những lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ sở hạ tầng bầu cử” của Mỹ. Động thái này diễn ra trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, khi đảng Cộng hòa phải bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội, theo Reuters.
Ông chủ Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc đã thực hiện điều mà ông mô tả là “vụ xâm phạm dữ liệu bầu cử lớn nhất trong lịch sử”. Theo ông, thông tin tình báo cho thấy Trung Quốc đã thu thập trái phép khoảng 220 triệu hồ sơ cử tri Mỹ, bao gồm tên, địa chỉ và các dữ liệu liên quan đăng ký bỏ phiếu. Ông cũng cáo buộc một số thành viên trong cộng đồng tình báo Mỹ cố tình che giấu mức độ hoạt động của Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ cho biết ông sẽ yêu cầu điều tra cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử, đồng thời giải mật các tài liệu mà ông nói là cho thấy những điểm yếu lớn trong hệ thống bỏ phiếu.
Tuy nhiên, các cáo buộc này không đồng nhất với đánh giá năm 2021 của cộng đồng tình báo Mỹ, theo AFP. Báo cáo khi đó kết luận không có dấu hiệu cho thấy bất kỳ thế lực nước ngoài nào đã tìm cách thay đổi hoặc thay đổi thành công các khía cạnh kỹ thuật của cuộc bầu cử năm 2020, bao gồm đăng ký cử tri, bỏ phiếu, kiểm phiếu hoặc kết quả.
Đánh giá này được thực hiện dưới thời ông John Ratcliffe, khi đó là Giám đốc Tình báo quốc gia (DNI) trong chính quyền ông Trump và hiện là Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA).
Theo báo cáo, Trung Quốc đã tìm cách thu thập thông tin về cử tri Mỹ, dư luận, các đảng phái, ứng viên và quan chức cấp cao từ ít nhất năm 2008, có thể nhằm dự đoán kết quả bầu cử. Tuy nhiên, các dữ liệu cử tri Mỹ mà Trung Quốc thu được được cho là không phải dữ liệu mật do hồ sơ cử tri thường có thể được các nhà tư vấn chính trị mua lại và không thể bị thao túng, theo Reuters dẫn 2 nguồn thạo tin.
Phía Trung Quốc lập tức bác bỏ cáo buộc. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nhấn mạnh các tuyên bố từ phía Mỹ là “bịa đặt” và “vu khống ác ý”, đồng thời khẳng định Bắc Kinh “không có lợi ích gì trong bầu cử Mỹ và chưa bao giờ can thiệp”.
“Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ xem xét lại hành động của mình, ngừng bôi nhọ Trung Quốc một cách vô căn cứ, không nên lợi dụng vấn đề Trung Quốc trong các cuộc bầu cử và làm nhiều hơn nữa để có lợi cho quan hệ Trung Quốc – Mỹ”, theo AFP dẫn lời ông Lâm.
Một số quan chức Nhà Trắng cũng bày tỏ lo ngại rằng việc công bố thông tin về Trung Quốc có thể gây hiểu lầm. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mark Warner, Phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, ngày 16.7 đã bác bỏ những cáo buộc này. Ông Warner nói: “Những tuyên bố gây sốc của ông Trump về Trung Quốc hoàn toàn là bịa đặt”. Ông lập luận rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã kết luận rằng Trung Quốc không hề cố gắng can thiệp vào bất kỳ phiếu bầu nào trong cuộc bầu cử năm 2020.
Ngoài vấn đề Trung Quốc, Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh vấn đề an ninh bầu cử vào trung tâm chương trình nghị sự chính trị. Ông kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa thông qua luật áp đặt yêu cầu mới về nhận dạng cử tri và chứng minh quốc tịch. Dự luật này hiện bị đình trệ tại Thượng viện do vấp phải sự phản đối mạnh từ đảng Dân chủ, theo Reuters.
Các tuyên bố của ông Trump diễn ra trong bối cảnh chính trị khó khăn đối với Nhà Trắng và đảng Cộng hòa, khi tỷ lệ ủng hộ của ông bị ảnh hưởng do cuộc chiến ở Iran.
Theo Đài CNN, ngày 15-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố kế hoạch xây công viên tượng đài mang tên Vườn quốc gia Anh hùng Mỹ tại công viên West Potomac.
Động thái này đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm hình thành một công viên điêu khắc quy mô lớn, quy tụ hàng trăm bức tượng tôn vinh các nhân vật tiêu biểu của nước Mỹ, hướng tới kỷ niệm 250 năm lập quốc vào năm 2026.
"Tôi tự hào thông báo địa điểm xây dựng Vườn quốc gia Anh hùng Mỹ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social khi đang trên chuyến bay trở về sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Theo ông, khu tượng đài sẽ được đặt tại công viên West Potomac - nơi đang được cải tạo thành một trong những không gian công cộng đẹp nhất thế giới. Hiện khu vực này vẫn là bãi đất trống, dù nằm ở vị trí đắc địa ven sông Potomac.
Đây là một trong nhiều bài đăng liên quan đến kiến trúc mà ông Trump chia sẻ khi rời Trung Quốc. Dự án vốn là ưu tiên từ nhiệm kỳ đầu của ông và đang được thúc đẩy trở lại trong nhiệm kỳ thứ hai, dù vẫn đối mặt với nhiều nghi vấn về tiến độ, chi phí và mức độ ủng hộ.
Theo quy hoạch, khu vườn sẽ trưng bày khoảng 250 bức tượng kích thước như người thật, tôn vinh các nhân vật nổi bật trong lịch sử Mỹ như cầu thủ Kobe Bryant, phi công Amelia Earhart, cựu Tổng thống Abraham Lincoln hay võ sĩ Muhammad Ali.
Ông Trump cho biết các tác phẩm sẽ vinh danh "những người khai quốc, quân nhân, lãnh đạo tôn giáo, nhà hoạt động dân quyền, vận động viên, nghệ sĩ và nhiều nhân vật có ảnh hưởng khác".
"Mọi người dân Mỹ, thậm chí cả du khách quốc tế, sẽ đến đây để tìm cảm hứng từ những vĩ nhân", ông viết, đồng thời nhấn mạnh đây là một trong những dự án trọng điểm kỷ niệm 250 năm lập quốc.
Một nguồn tin cho biết dự án dự kiến được trình lên Ủy ban Mỹ thuật vào tháng 6, đánh dấu lần đầu tiên kế hoạch được xem xét bởi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Ý tưởng về khu vườn này lần đầu được ông Trump đưa ra trong bài phát biểu tại núi Rushmore cách đây sáu năm, kèm theo một sắc lệnh hành pháp.
Tuy nhiên đến năm 2021, cựu Tổng thống Joe Biden đã hủy bỏ sắc lệnh này. Sau khi tái đắc cử, ông Trump đã khôi phục dự án vào tháng 1-2025.
Kế hoạch xây dựng công viên tượng đài nằm trong loạt dự án nhằm tạo dấu ấn kiến trúc lâu dài tại Washington D.C., bên cạnh đề xuất xây phòng đại tiệc tại Nhà Trắng và một Khải Hoàn môn cao khoảng 76m gần Nghĩa trang quốc gia Arlington.
Cũng trong ngày 15-5, ông Trump đã mượn chuyến công tác Trung Quốc để tiếp tục nhấn mạnh ý tưởng xây dựng phòng đại tiệc.
Tổng thống cho rằng Mỹ cần một không gian sự kiện hoành tráng tương xứng với nơi ông vừa được tiếp đón tại Bắc Kinh.
Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles hôm 30/3 khẳng định Tây Ban Nha không cho phép sử dụng căn cứ quân sự hay không phận nước này cho bất kỳ hành động nào liên quan xung đột tại Trung Đông.
Báo El Pais trước đó dẫn nguồn tin quốc phòng cho biết quyết định đóng không phận sẽ buộc máy bay quân đội Mỹ thay đổi lộ trình tới Trung Đông, làm phức tạp thêm hoạt động tác chiến và hậu cần của Washington. Tuy nhiên, phi cơ gặp tình huống khẩn cấp vẫn được phép quá cảnh hoặc hạ cánh tại Tây Ban Nha.
Khi được hỏi liệu động thái này có làm quan hệ Tây Ban Nha - Mỹ xấu đi hay không, Bộ trưởng Kinh tế Carlos Cuerpo khẳng định đây là một phần trong quyết định của Madrid về không tham gia hoặc hỗ trợ cuộc chiến mà nước này cho là "được khởi xướng đơn phương, đi ngược luật pháp quốc tế".
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Thủ tướng Pedro Sanchez là một trong những lãnh đạo phương Tây lên tiếng phản đối mạnh mẽ nhất đối với các cuộc tấn công của Mỹ - Israel nhằm vào Iran, gọi đây là hành động "liều lĩnh và phi pháp". Lập trường này đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Madrid và Washington.
Tây Ban Nha đã từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này, trong đó có quân cảng Rota và sân bay quân sự Moron.
Ngoại trưởng Jose Manuel Albares nhấn mạnh những cơ sở thuộc chủ quyền Tây Ban Nha sẽ không được dùng cho bất kỳ hoạt động nào nằm ngoài hiệp ước NATO hoặc không phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích quyết định của Madrid là "rất tệ", đồng thời đe dọa cắt toàn bộ quan hệ thương mại để gây sức ép. Ông cũng khẳng định quân đội Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng các căn cứ tại Tây Ban Nha và "không ai có quyền ngăn cản".
Căng thẳng giữa hai đồng minh trong NATO còn bị khoét sâu bởi bất đồng về chi tiêu quốc phòng. Chính phủ Tây Ban Nha đã từ chối nâng ngân sách quốc phòng lên mức 5% GDP theo yêu cầu của ông Trump, động thái từng khiến Washington không hài lòng.
Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó lên tiếng bác bỏ thông tin này. "Không tàu chiến nào của hải quân Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ đang hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do và thực thi lệnh phong tỏa với cảng biển Iran", CENTCOM thông báo trên X.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động "Dự án Tự do", chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng "người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran".
"Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch", phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. "Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran", ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là "tuyến đường an toàn và đảm bảo" cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. "Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu", ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước "cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải" tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm "tập trung vào việc chấm dứt chiến sự", và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
