Bộ Quốc phòng Nga ngày 15-16/7 công bố video máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Geran, trong đó có mẫu Geran-4 Siker, tấn công tàu hàng ở cảng Chornomorsk thuộc tỉnh Odessa và Galitsynovo ở tỉnh Mykolaiv, cũng như một tàu trên biển Đen và đoàn tàu hỏa “đang chở thiết bị quân sự cho Ukraine” tại tỉnh Dnipropetrovsk.
Serhiy Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử từng làm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết “Siker” là thuật ngữ chỉ biến thể UAV Geran có khả năng tự xác định và phá hủy những mục tiêu quan trọng.
“Toàn bộ UAV dòng Geran đều có thể nâng lên chuẩn Siker, trong đó mẫu Geran-4 Siker xuất hiện thường xuyên hơn. Siker có nhiều camera hoạt động ở những chế độ khác nhau, dùng modem thiết lập mạng liên lạc kiểu Mesh WiFi và cho phép người vận hành điều khiển phi cơ từ xa”, Beskrestnov cho hay.
Tính năng quan trọng nhất của Siker là hệ thống nhận diện mục tiêu tự động sử dụng máy tính mạch Raspberry Pi, theo chuyên gia Ukraine.
Đây là loại máy tính đặt trên mạch đơn có kích thước nhỏ gọn, được phát triển bởi Quỹ Raspberry Pi có trụ sở tại Anh. Thiết bị ban đầu phục vụ giảng dạy khoa học máy tính, sau đó trở nên phổ biến nhờ chi phí thấp và tính ứng dụng cao. Tính đến tháng 3/2025, có tới 68 triệu bộ sản phẩm đã được bán, với mức giá từ 5 USD đến hàng trăm USD mỗi chiếc.
Máy tính Raspberry Pi đang được triển khai trong các lĩnh vực tự động hóa công nghiệp, robot, thiết bị kết nối vạn vật (IoT) và dự án cá nhân. Raspberry Pi sử dụng thiết kế hệ thống trên chip, có cổng HDMI, USB, kết nối mạng không dây, chân tín hiệu kỹ thuật số đa năng GPIO và RAM tới 16GB.
Giới chuyên gia Ukraine nhận định Nga trang bị Raspberry Pi cho UAV Geran nhằm khắc phục bất lợi khi không thể sử dụng hệ thống Internet vệ tinh Starlink như Ukraine, cũng như nhằm đối phó mạng lưới hệ thống tác chiến điện tử dày đặc của Ukraine.
Beskrestnov ước tính mỗi thiết bị Raspberry Pi trên UAV tự sát Nga có giá khoảng 50 USD, chịu trách nhiệm vận hành hệ thống nhắm mục tiêu bằng thị giác máy tính.
Sau khi được nạp dữ liệu nhận diện, thiết bị có khả năng tự phát hiện và khóa mục tiêu tại khu vực chỉ định, giữ ổn định đường bay trong quá trình tiếp cận, kể cả trong môi trường bị gây nhiễu mạnh và mất liên lạc với người điều khiển.
“Khi người vận hành xác định mục tiêu là đầu máy xe lửa, các thuật toán thị giác máy tính sẽ dẫn đường cho UAV Geran Siker lao tới mà không cần can thiệp từ con người. Hệ thống tác chiến điện tử công suất thấp sẽ không thể bảo vệ được phương tiện”, Beskrestnov giải thích.
Ngoài tàu hàng trên biển và các đoàn tàu hỏa, UAV Geran-4 từng tấn công sân bay quân sự Voznesensk ở tỉnh Mykolaiv hôm 27/6, phá hủy hai tiêm kích MiG-29 và nhiều phương tiện kỹ thuật.
Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) cho biết Nga sản xuất hàng loạt UAV Geran-4 dùng động cơ phản lực từ tháng 1 năm nay và bắt đầu sử dụng mẫu phi cơ này vào tháng 5.
Geran-4 có thể thực hiện các thao tác cơ động khi bay với tốc độ 300-400 km/h, đạt tốc độ tối đa 500 km/h, tầm hoạt động 450 km và trần bay 5.000 m. Nhờ khung thân vững chắc, Geran-4 có thể mang đầu đạn nổ mảnh hoặc nhiệt áp với khối lượng 50-90 kg.
Thiết kế của UAV Geran-4 tập trung vào cải tiến về khí động học, gia cố cấu trúc khung thân và lắp động cơ mạnh hơn so với dòng Geran-3 dùng động cơ phản lực. Theo GUR, đây là biện pháp nhằm đối phó thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn của Ukraine.
Hãng AP ngày 28.6 dẫn lời Thống đốc Kentucky Andy Beshear cho hay 4 người thiệt mạng do mưa lũ, đồng thời ban bố tình trạng khẩn cấp khi dự báo mưa lớn tiếp diễn.
Cơ quan Dự báo thời tiết quốc gia Mỹ (NWS) đưa ra cảnh báo lũ quét vào ngày 27.6 tại một số khu vực của Kentucky và Indiana do mưa lớn.
Vào cuối ngày 27.6, cơ quan này cho biết lượng mưa đã đạt từ 100-250 mm ở một số khu vực phía tây nam bang Indiana, và có thể còn tiếp tục tăng.
Văn phòng của ông Beshear cho biết dự kiến lượng mưa lên tới 180 mm ở một số khu vực tại Kentucky. Ông cho biết 3 người đã thiệt mạng ở hạt Madison và một người ở hạt Jackson do lũ lụt.
"Đây là một trận lũ lụt nghiêm trọng, các đội cứu hộ đã giải cứu người bị mắc kẹt trong nước từ xe cộ và nhà cửa trên khắp tiểu bang. Khi mưa lớn tiếp tục kéo dài, người dân cần cảnh giác và tránh lái xe, đặc biệt là sau khi trời tối khi tầm nhìn bị hạn chế", ông khuyến cáo.
Thống đốc Beshear cho biết có nhiều tuyến đường bị ngập nước ở hạt Madison và các đội tìm kiếm cứu nạn đã được điều đến khu vực đó. Ông cũng cho biết ít nhất 12 tuyến đường tiểu bang đã không thể lưu thông vì bị ngập lụt.
Ở phía tây bắc Kentucky, ngay bên ngoài thành phố Louisville, các quan chức quản lý khẩn cấp hạt Bullitt đã yêu cầu cư dân trên một con đường nông thôn sơ tán để phòng ngừa, sau một vụ sạt lở đất tại bờ đập. Họ cho biết con đập vẫn đang hoạt động tốt và không có dấu hiệu sắp vỡ. Theo NWS, khu vực này có lượng mưa khoảng 76 mm trong hai ngày qua.
Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Bảo an (HĐBA) hôm 14/7 về nhóm vũ trang Houthi ở Yemen, Đại sứ Mỹ Mike Waltz cáo buộc Trung Quốc đang vi phạm lệnh cấm vận vũ khí của Liên Hợp Quốc. "Những quốc gia như Iran và một số doanh nghiệp, tổ chức tại Trung Quốc đã vi phạm Nghị quyết 2216 mà hầu như không phải chịu hậu quả gì", ông nói.
Nghị quyết 2216 của HĐBA được thông qua năm 2015, yêu cầu Houthi chấm dứt hành động thù địch và rút khỏi những vùng lãnh thổ đã chiếm tại Yemen. Nghị quyết cũng áp đặt lệnh cấm vận vũ khí đối với Houthi và các nhóm vũ trang đồng minh, kèm theo biện pháp trừng phạt cá nhân như phong tỏa tài sản và cấm đi lại.
Đáp lại ông Waltz, Đại sứ Trung Quốc Tôn Lỗi cho rằng Mỹ "phải chịu trách nhiệm không thể chối bỏ" đối với tình hình hiện nay ở Yemen và khu vực biển Đỏ. Ông cũng cáo buộc Washington cản trở các nỗ lực của HĐBA nhằm chấm dứt xung đột, khiến khủng hoảng tại Dải Gaza kéo dài và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
"Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran dù không có sự cho phép của HĐBA, trong lúc các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đang diễn ra. Hành động đó một lần nữa đẩy tình hình khu vực đến bờ vực nguy hiểm", ông Tôn nhấn mạnh.
Quan chức Trung Quốc kêu gọi Mỹ tự nhìn nhận lại hành động của mình. "Mỹ nên có biện pháp cụ thể nhằm loại bỏ những tác động tiêu cực do chính hành động và phát ngôn của họ gây ra", Đại sứ Tôn cho hay.
Nội chiến bùng phát tại Yemen vào năm 2014 sau khi lực lượng Houthi chiếm được thủ đô Sanaa, buộc chính phủ được quốc tế công nhận di dời về phía nam. Nhóm vũ trang hiện kiểm soát miền bắc Yemen. Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu hồi năm 2015 can thiệp vào cuộc nội chiến nhằm chống lại Houthi, dẫn đến một trong các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Cuộc họp tại HĐBA diễn ra sau khi Houthi hôm 13/7 cáo buộc Arab Saudi tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Sanaa và đã phóng tên lửa, UAV nhằm vào sân bay quốc tế ở Arab Saudi để trả đũa. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào năm 2022.
Chính phủ Yemen lưu vong do Arab Saudi hậu thuẫn nhận trách nhiệm về cuộc tấn công sân bay Sanaa, cho biết mục đích của đòn đánh là "ngăn máy bay Iran hạ cánh".
Theo Hãng tin AFP, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 15-7 cho biết eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa cho đến khi Mỹ chấm dứt "các hành động gây hấn", đồng thời cảnh báo các tuyến đường xuất khẩu dầu khí khác trong khu vực cũng có thể trở thành mục tiêu nếu xung đột tiếp diễn.
Tuyên bố trên Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB), IRGC khẳng định các chiến dịch trả đũa nhắm vào Mỹ sẽ tiếp tục. "Eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi Mỹ chấm dứt các hành động gây hấn", lực lượng này nhấn mạnh.
IRGC cũng xác nhận đã tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait sau các đợt không kích của Washington nhắm vào lãnh thổ Iran.
Đặc biệt, lực lượng cảnh báo ngoài eo biển Hormuz, các tuyến xuất khẩu dầu khí khác phục vụ lợi ích của Mỹ và các đồng minh cũng có thể bị nhắm đến.
"Đối phương cần hiểu rằng khi các lực lượng hải quân của họ đã phong tỏa tuyến đường qua Ấn Độ Dương phục vụ xuất khẩu dầu khí ra thế giới, thì họ cũng phải chuẩn bị cho việc các tuyến xuất khẩu dầu khí khác phục vụ lợi ích của Mỹ và các đồng minh sẽ bị đóng cửa", tuyên bố nêu rõ.
Tuy nhiên, IRGC không đề cập chi tiết những tuyến hàng hải nào có thể bị ảnh hưởng.
Lực lượng này cũng khẳng định: "Xuất khẩu dầu khí từ khu vực hoặc sẽ dành cho tất cả mọi người, hoặc sẽ không dành cho bất kỳ ai".
Trong khi đó, giới chức Mỹ trước đây đã bác bỏ tuyên bố của Tehran rằng Iran có thể kiểm soát hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh các tuyến vận tải biển quốc tế phải được duy trì thông suốt.
