Theo báo Kyiv Independent, trong suốt ngày 17-7, hai bộ quan trọng bậc nhất thời chiến của Ukraine là Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao đã rơi vào cảnh không có người lãnh đạo hợp pháp.
Tình thế oái oăm này bắt đầu từ ngày 16-7, khi Quốc hội Ukraine phê chuẩn nội các mới do Thủ tướng Sergiy Koretskyi đứng đầu. Theo luật Ukraine, ngay thời điểm đó, cả Ngoại trưởng Andrii Sybiha lẫn Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đều đương nhiên mất chức.
Thông lệ là việc bổ nhiệm người kế nhiệm phải diễn ra ngay sau đó. Ban đầu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là sẽ đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng, còn Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko sang làm Bộ trưởng Quốc phòng.
Tuy nhiên giữa làn sóng phản đối việc sa thải ông Fedorov, ông Zelensky đã không đệ trình ứng viên lãnh đạo Bộ Quốc phòng nào lên Quốc hội. Trong khi vì một lý do chưa rõ, ông cũng không đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng.
Đáng chú ý, ngày 16-7, ông Zelensky tuyên bố đã chỉ định quyền Giám đốc Cục An ninh (SBU) Yevhen Khmara làm quyền Bộ trưởng.
Tuy nhiên, theo luật Ukraine, Tổng thống không có thẩm quyền bổ nhiệm chức vụ này. Việc bổ nhiệm quyền Bộ trưởng phải thuộc về Nội các. Do đó, việc ông Zelensky bổ nhiệm ông Khmara là bất hợp pháp.
Sang ngày 17-7, ông Zelensky dường như thừa nhận vướng mắc khi cho biết đã bàn với ông Koretskyi về nhân sự quyền lãnh đạo hai bộ, phần nào cho thấy tuyên bố ông đưa ra hôm trước là quá vội vàng.
Trong lúc chờ Nội các quyết định, Bộ Quốc phòng Ukraine về mặt pháp lý do Thứ trưởng thứ nhất Oleksii Viskub tạm điều hành.
Tình huống càng khó xử ở Bộ Ngoại giao. Do ghế thứ trưởng thường trực cũng đang bỏ trống, bộ này lúng túng chưa rõ ai sẽ điều hành công việc hằng ngày.
Kết quả là suốt ngày 17-7, cả bộ máy ngoại giao lẫn quốc phòng của Ukraine đều không có người đứng đầu chính thức. Tình thế chỉ được sửa sai vào tối 17-7, sau khi Nội các Ukraine chính thức bổ nhiệm ông Khmara làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng và ông Sybiha làm quyền Ngoại trưởng.
Cùng ngày 17-7, ông Zelensky bổ nhiệm ông Klymenko làm lãnh đạo Hội đồng An ninh và quốc phòng quốc gia. Ông Klymenko sẽ điều phối “toàn bộ các thành phần của lĩnh vực an ninh và quốc phòng”, gồm cả sản xuất quốc phòng, theo Hãng tin Reuters.
Chức vụ mới của ông Klymenko trước đó do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov nắm giữ. Trong vai trò này, ông Umerov cũng là trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Ukraine trong các cuộc đàm phán với Nga do Mỹ hậu thuẫn. Hiện chưa rõ ông Umerov sẽ được giao chức vụ mới hay không.
Cũng trong ngày 17-7, ông Zelensky cho biết Tập đoàn dầu khí nhà nước Naftogaz sẽ bổ nhiệm Giám đốc thương mại Sergiy Fedorenko làm Tổng giám đốc, thay ông Koretskyi vừa lên làm Thủ tướng.
Ông Fedorenko có nhiều năm kinh nghiệm cấp cao trong ngành dầu khí, sẽ điều hành công ty trong một nhiệm kỳ cố định chưa được nêu rõ thời hạn.
"Iran đã yêu cầu tổ chức một cuộc gặp. Nó sẽ diễn ra tại Doha vào ngày mai", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 29/6, đề cập tới thủ đô của Qatar.
Ông sau đó xác nhận thông tin với phóng viên tại Nhà Trắng, nói rằng "cuộc gặp ở Doha có thể sẽ quan trọng hoặc không, chúng ta sẽ cùng chờ xem". Tổng thống Trump khẳng định Mỹ "đang chiến thắng về mặt quân sự" và nhắc lại điều kiện phải ngăn Iran sản xuất vũ khí hạt nhân.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thêm rằng ông Trump đã cử con rể Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff dẫn đầu phái đoàn đàm phán.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cùng ngày cho hay nước này đã cử phái đoàn kỹ thuật đến Qatar, song nhấn mạnh động thái "không liên quan" đến chuyến đi của quan chức Mỹ và không có cuộc đàm phán nào được lên kế hoạch giữa hai bên trong những ngày tới.
"Chúng tôi chưa bước vào giai đoạn đàm phán thỏa thuận cuối cùng", ông nói.
Reuters dẫn nguồn một quan chức cấp cao Iran cho biết sẽ có cuộc họp tại Doha vào ngày 30/6. Tuy nhiên, khác với các cuộc đàm phán kỹ thuật trước đây giữa Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ, trọng tâm lần này sẽ là "quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng".
Một quan chức am hiểu kế hoạch cho biết các phái đoàn kỹ thuật từ Mỹ và Iran dự kiến gặp riêng trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan vào ngày 1/7.
Mỹ và Iran ngày 17/6 ký bản ghi nhớ gồm 14 điểm, kỳ vọng mở ra lộ trình chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Hai bên đã thống nhất dành ít nhất 60 ngày để thực hiện điều khoản bản ghi nhớ, cũng như thảo luận về chương trình hạt nhân Iran và đàm phán thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.
Tuy nhiên, tiến trình đã bị đình trệ khi các bên cáo buộc nhau vi phạm điều khoản đã thỏa thuận. Mỹ và Iran sau đó cũng tấn công ăn miếng trả miếng.
"Hiểu biết lẫn nhau là con đường hai chiều. Nếu Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi sẽ thực hiện các cam kết của mình", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội hôm 29/6.
Dù không nêu đích danh Tổng thống Trump, ông Pezeshkian dường như đã ngầm chỉ trích Nhà Trắng. "Trước những lời chỉ trích vô lý và mối đe dọa vô căn cứ, chúng tôi lựa chọn hành động bằng lý trí và tôn trọng phẩm giá con người. Nhưng khi phải hành động, chúng tôi sẽ bảo vệ lợi ích của mình một cách dứt khoát, không chút do dự", ông nói.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tổng thống Pezeshkian cùng ngày tuyên bố 6 tỷ USD trong số 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng ở Qatar sẽ được giải phóng và hoàn trả cho Iran. Ông mô tả bản ghi nhớ với Mỹ là "chiến thắng lớn cho nhân dân Iran".
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 29/6 cho biết đang làm việc với Oman để hạ nhiệt căng thẳng ở khu vực và sẽ hợp tác với các đối tác để rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi phản hồi rằng hoạt động rà phá thủy lôi phải do Iran thực hiện theo bản ghi nhớ 14 điểm, cảnh báo Pháp "không nên làm phức tạp thêm tình hình".
Phu nhân Ngô Phương Ly sáng 30/5 tới thăm cô, trò lớp tiếng Việt Lạc Hồng, bày tỏ tự hào khi giữa nhịp sống hiện đại và bận rộn của Singapore lại có một lớp học tiếng Việt dành cho các cháu thiếu nhi, theo TTXVN.
Bà cho rằng đây không chỉ là lớp học đơn thuần, mà còn là mái nhà nhỏ đong đầy tình yêu với tiếng Việt, với quê hương và tình cảm gắn bó với cội nguồn dân tộc.
Lớp Lạc Hồng mới được hình thành, chủ yếu gồm các học sinh có bố hoặc mẹ là người nước ngoài, theo phu nhân Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Thanh Phương Nghi. Mục tiêu của lớp là tạo không gian giao lưu, gìn giữ văn hóa, thúc đẩy hoạt động dạy và học tiếng Việt trong cộng đồng.
Ngoài việc bảo trợ cho lớp Lạc Hồng, đại sứ quán Việt Nam tại Singapore đã hỗ trợ cấp miễn phí giáo trình dạy tiếng Việt cho các gia đình có nhu cầu dạy học cho con em. Các lớp dạy tiếng Việt trực tuyến, hoạt động giao lưu, kết nối thế hệ trẻ cũng được khuyến khích tổ chức.
Bà Ngô Phương Ly đánh giá cao tâm huyết của các giáo viên và mong muốn phụ huynh tiếp tục đồng hành để gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho con em. Bà nhấn mạnh đây chính là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa và là sợi dây gắn kết các thế hệ trong gia đình.
Bà đã trao tặng lớp Lạc Hồng tủ sách gồm 100 đầu sách bằng tiếng Việt và song ngữ về văn hóa, lịch sử và sách học tiếng Việt.
Hiện có khoảng 34.000 người Việt Nam đang học tập, làm việc, sinh sống tại Singapore, phần lớn là trí thức, thế hệ trẻ. Trong đó, hầu hết đều có gia đình, họ hàng đang sinh sống tại Việt Nam nên nhu cầu duy trì văn hóa, ngôn ngữ mẹ đẻ cho con cái để tiếp nối sự gắn kết với gia đình, quê hương ngày càng cao.
Chiều cùng ngày, phu nhân Ngô Phương Ly cùng bà Loo Tze Lui, phu nhân Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, thăm Temasek Shophouse, trung tâm tạo tác động xã hội của Singapore.
Tòa nhà có từ năm 1928 đã được cải tạo thành nơi vừa để bảo tồn, vừa phục vụ người dân như không gian kết nối cho các tổ chức thiện nguyện, doanh nghiệp xã hội, công ty khởi nghiệp vì cộng đồng, các nhà hoạt động xã hội và những cá nhân mong muốn tạo ra tác động tích cực cho xã hội.
Bà Ngô Phương Ly bày tỏ ấn tượng về sự kết nối sáng tạo của Singapore giữa kiến trúc lịch sử với phát triển cộng đồng, đổi mới xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững. Bà mong muốn hai bên tiếp tục tăng cường giao lưu, hiểu biết và thúc đẩy hơn nữa các hoạt động hợp tác, gắn kết giữa nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân thăm cấp nhà nước tới Singapore ngày 29-31/5 theo lời mời của Tổng thống Tharman Shanmugaratnam và phu nhân.
Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 12 tỷ USD năm 2025. Singapore hiện là đối tác đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư lũy kế gần 100 tỷ USD.
"Iran đã thông báo với Mỹ rằng không thuế quan, không phí bảo hiểm và không có bất kỳ khoản phí nào khác mà phía Iran yêu cầu đối với các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6.
Ông chủ Nhà Trắng cảnh báo nếu Iran không thực hiện những đảm bảo trên, các cuộc đàm phán "sẽ chấm dứt ngay lập tức". Ông nói thêm Mỹ không đưa tiền cho Iran, cũng không giải phóng toàn bộ số tài sản bị đóng băng của nước này.
"Chúng tôi sẽ chuyển một phần tiền của họ, số tiền hoàn toàn do chúng tôi kiểm soát, để thu mua ngô, lúa mì, đậu nành và nhiều loại nông sản khác từ các nông dân và chủ trang trại Mỹ", Tổng thống Trump cho biết, thêm rằng "Iran đang rất cần lương thực và chúng tôi sẽ mua lương thực cho họ hoàn toàn từ Mỹ".
Tehran chưa bình luận về tuyên bố của ông Trump.
Iran đã nhiều lần tuyên bố sẽ thu phí dịch vụ hàng hải đối với các tàu di chuyển qua eo biển, thay vì phí quá cảnh, vốn bị cấm theo luật pháp quốc tế. Kế hoạch này bị Mỹ phản đối kịch liệt.
Tuy nhiên, Iran và Oman hôm 23/6 vẫn thông báo sẽ nghiên cứu chi phí thu được từ các dịch vụ quản lý eo biển Hormuz, khẳng định chủ quyền của họ đối với tuyến đường thủy quan trọng này. Phần hẹp nhất và quan trọng nhất của eo biển Hormuz đều nằm trong lãnh hải của Iran và Oman.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết nước này sẽ miễn "phí dịch vụ hàng hải" đối với các tàu qua eo biển trong vòng 60 ngày theo quy định trong bản ghi nhớ đã ký với Mỹ.
Eo biển Hormuz là nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng của thế giới đi qua. Tuyến đường thủy trọng yếu này bị đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Iran dỡ phong tỏa eo biển Hormuz theo bản ghi nhớ chung ký với Mỹ ngày 17/6.
