UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch số 272 về triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên địa bàn thành phố.
Theo kế hoạch, các trường mầm non, tiểu học và THCS thuộc UBND cấp xã quản lý sẽ được sắp xếp theo ba mô hình, gồm: trường một cấp học đa cơ sở (một trường chính, nhiều phân hiệu); trường liên cấp tiểu học – THCS đối với những trường có quy mô nhỏ, ở gần nhau nhưng không phù hợp sáp nhập thành trường đa cơ sở; và trường liên cấp tiểu học – THCS – THPT tiên tiến, hiện đại do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trực tiếp quản lý.
Thống kê hiện trạng quy hoạch mạng lưới trường, lớp, học sinh, giáo viên tiểu học năm học 2025-2026 của Sở GD&ĐT Hà Nội cho thấy, toàn thành phố có 729 trường tiểu học công lập, 18.246 lớp và 696.587 học sinh.
Năm học 2025-2026, Hà Nội có 34.655 cán bộ, giáo viên, nhân viên tại 729 trường tiểu học công lập. Trong đó, có 1.742 cán bộ quản lý, 27.496 giáo viên, còn lại là giáo viên đoàn đội và nhân viên.
Dẫn đầu về số trường tiểu học công lập là phường Hà Đông với 13 trường, hơn 22.000 học sinh và 806 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đáng chú ý, dù có 13 trường như phường Hà Đông, nhưng xã Sóc Sơn chỉ có khoảng hơn 10.700 học sinh.
Số liệu thống kê hiện trạng cũng cho thấy tình trạng ít trường tiểu học nhưng sĩ số rất lớn tại nhiều khu vực nội đô. Điển hình là phường Từ Liêm, chỉ có 6 trường công lập nhưng gần 11.000 học sinh.
Các khu vực khác như phường Bồ Đề, xã Đông Anh, xã Đại Thanh cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Đây là những khu vực chịu áp lực lớn từ gia tăng dân số cơ học do các khu đô thị, chung cư mới phát triển.
Trong khi đó, nhóm các xã, phường có 2 trường tiểu học có thể kể đến phường Cửa Nam, phường Phú Thượng, phường Láng, phường Yên Sở, xã Hòa Lạc, xã Minh Châu.
Về nguyên tắc sắp xếp theo kế hoạch 272, Hà Nội xác định sau khi sắp xếp, mỗi xã, phường phải có ít nhất một trường mầm non, tiểu học, THCS; không sáp nhập trường khi khoảng cách và điều kiện đi lại không phù hợp; giảm tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính nhưng không giảm số lớp, ảnh hưởng cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh, đồng thời tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy.
Các phường, xã trên địa bàn Hà Nội được yêu cầu gửi đề án sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập về Sở GD&ĐT trước ngày 26/7 và hoàn tất việc ban hành quyết định sắp xếp trước ngày 10/8.
Cụ thể, điểm thi của thủ khoa thi lớp 10 THPT năm nay thuộc về thí sinh Trần Minh Hà, học sinh Trường THCS Newton (phường Phú Diễn).
Với điểm thi: Ngữ văn 9,25; toán 9,50; tiếng Anh 10, và 1 điểm cộng, thủ khoa kỳ thi lớp 10 năm nay của Hà Nội đạt 29,75 điểm.
Năm ngoái, Hà Nội có 8 học sinh cùng đạt tổng 28,75/30 điểm, là đồng thủ khoa thi lớp 10.
Cả 8 em đều có điểm xét đạt 28,75, là tổng điểm ba môn toán, văn, Anh. Trong số này, hầu hết lấy trọn 10 điểm môn tiếng Anh. Với hai môn còn lại, đa số đạt từ 9 trở lên.
Năm học 2026-2027, Hà Nội có gần 125.000 học sinh đăng ký dự thi lớp 10 công lập. Toàn thành phố tuyển khoảng 82.700 chỉ tiêu vào các trường THPT công lập, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 56,3%.
Sau khi công bố điểm thi và điểm chuẩn năm nay, các trường THPT chuyên, công lập tổ chức xác nhận nhập học từ 13h30 ngày 25/6 đến hết ngày 27/6.
Việc xác nhận nhập học là thủ tục bắt buộc đối với học sinh trúng tuyển. Học sinh có thể thực hiện theo hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp tùy hướng dẫn cụ thể của từng trường và hệ thống tuyển sinh.
Sau khi đã xác nhận nhập học, phụ huynh nộp hồ sơ bản giấy trực tiếp tại trường THPT trúng tuyển, bao gồm các loại giấy tờ cơ bản sau:
Phiếu báo kết quả thi lớp 10 (bản gốc, thông thường nhận tại trường THCS từng theo học lớp 9.
Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình THCS (bản chính) do trường THCS nơi thí sinh học lớp 9 cấp); học bạ THCS (bản chính); giấy khai sinh (bản sao công chứng); căn cước công dân hoặc giấy xác nhận thông tin cư trú của học sinh/người giám hộ; giấy chứng nhận ưu tiên nếu có( diện chính sách, con thương binh,...).
Sáng nay, gần 125.000 học sinh Hà Nội đến các điểm thi làm thủ tục dự thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027.
Tại điểm thi Trường THPT Yên Hòa (phường Yên Hoà), phần lớn thí sinh có mặt từ sớm để nghe phổ biến quy chế thi và kiểm tra thông tin cá nhân. Tuy nhiên, đến khoảng 9h, lực lượng chức năng phát hiện hai thí sinh có tên trong danh sách dự thi tại Trường THCS Yên Hòa nhưng lại đến nhầm điểm thi Trường THPT Yên Hòa.
Theo thông tin ghi nhận tại điểm thi, sau khi đưa con đến trường, phụ huynh của hai em đã rời đi nên các thí sinh không có phương tiện để di chuyển tới địa điểm thi đúng quy định.
Ngay sau đó, Ban chỉ đạo điểm thi đã bố trí một cán bộ công an phường cùng một sinh viên tình nguyện hỗ trợ đưa hai thí sinh tới điểm thi Trường THCS Yên Hòa, cách đó khoảng 2km.
Nhờ sự hỗ trợ kịp thời, cả hai thí sinh đều đến đúng điểm thi trước khi kết thúc thời gian làm thủ tục, không ảnh hưởng đến việc dự thi trong những ngày tới.
Năm nay, điểm thi Trường THPT Yên Hòa có 432 thí sinh đăng ký dự thi, được bố trí tại 18 phòng thi. Công tác làm thủ tục diễn ra thuận lợi, an toàn và đúng kế hoạch.
Đây cũng là điểm thi "nóng" nhất thành phố khi tỷ lệ chọi vào trường này dẫn đầu với 1/3,35.
Tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Trường Tộ (phường Ô Chợ Dừa), số lượng thí sinh đông gấp đôi, nhưng buổi làm thủ tục sáng nay diễn ra thuận lợi, không ghi nhận sự cố bất thường.
Theo bà Lê Thuý Quỳnh, Phó trưởng điểm thi, năm nay điểm thi có 828 thí sinh đăng ký dự thi, được bố trí tại 37 phòng thi chính thức và 2 phòng dự phòng. Ngoài ra, điểm thi còn có một thí sinh dự thi môn tiếng Pháp và bốn thí sinh dự thi tiếng Nhật, được bố trí phòng riêng.
Theo lãnh đạo điểm thi, dù đây là năm đầu tiên triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tổ chức kỳ thi cơ bản không có xáo trộn. Thay vì có sự tham gia điều phối của phòng giáo dục và UBND quận như trước đây, Ban Chỉ đạo thi cấp phường được thành lập với sự tham gia của nhiều lực lượng chức năng nhằm bảo đảm các điều kiện tốt nhất cho kỳ thi.
Trường THCS Nguyễn Trường Tộ là điểm thi phục vụ thí sinh đăng ký nguyện vọng vào Trường THPT Hoàng Cầu. Đây là năm đầu tiên trường Hoàng Cầu chuyển từ bán công thành công lập. Trường mới xây dựng ngay phía sau của trường Nguyễn Trường Tộ, dự kiến đưa vào hoạt động đúng dịp năm học mới 2026-2027.
Theo danh sách thí sinh niêm yết tại điểm thi, số lượng thí sinh đến từ các trường THCS ở những khu vực xa địa bàn phường Ô Chợ Dừa khá đông. Có em sống cách xa trường 8-10km như Từ Liêm, Dịch Vọng, Hoàng Mai…
Đường vào trường Nguyễn Trường Tộ có hai lối đi, đều rất hẹp, hoặc theo ngõ 5 Láng Hạ, hoặc theo ngõ 82 Nguyễn Phúc Lai. Tuy nhiên, nhờ công tác điều tiết, phân luồng giao thông tốt, tình trạng ùn tắc đã không xảy ra trong buổi sáng làm thủ tục dù số thí sinh đổ về lên đến gần 1.000 em.
Năm học 2026-2027, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Trong đó, gần 125.000 em đăng ký dự thi lớp 10, tăng khoảng 20.000 em so với năm 2025. Do đó, mức độ cạnh tranh của kỳ thi này cũng gia tăng.
Theo các số liệu mà Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố, toàn thành phố có 127 trường công lập, tuyển khoảng 82.700 chỉ tiêu lớp 10. Cụ thể, 122 trường không chuyên tuyển hơn 79.500 học sinh, 4 trường chuyên tuyển 2.730 học sinh, 1 trường tự chủ chất lượng cao tuyển 400 học sinh.
Việc bổ sung chỉ tiêu từ các trường công lập mới thành lập như Hoàng Quán Chi (phường Yên Hoà), Việt Hùng (xã Đông Anh) và Minh Châu (xã Minh Châu) giúp tỷ lệ học sinh có suất vào công lập tăng lên khoảng 56,3%.
Có một người thầy tôi quen, ngoài 50 tuổi, làm hiệu trưởng một trường tiểu học ở quê. Mỗi lần gặp, ông vẫn kể về những tiết dạy của mình bằng giọng háo hức như thời còn là giáo viên trẻ măng. Vậy mà tuần trước ông nhắn cho tôi một câu mà tôi nghe ra cả sự bất an trong đó, rằng đã mấy năm nay ông gần như không còn đứng lớp mà tháng nào cũng vẫn nhận khoản phụ cấp đứng lớp, liệu ông có đang đi vào vết xe đổ của vài đồng nghiệp vừa lên báo hay không.
Ông giật mình sau khi đọc tin một hiệu trưởng ở TP.HCM bị kỷ luật cảnh cáo vì suốt 3 năm học không giảng dạy nhưng vẫn nhận phụ cấp nhà giáo 35%, mà số tiền ấy hiệu trưởng này đem trả lại cho các thầy cô dạy thay mình. Trước đó ít lâu, ở Quảng Trị cũng có chuyện hiệu trưởng và phó hiệu trưởng một trường tiểu học không có lịch giảng dạy thể hiện trên hồ sơ chuyên môn mà vẫn hưởng đủ khoản phụ cấp ấy trong thời gian dài, đến mức địa phương phải tính chuyện truy thu.
Tôi hiểu vì sao người thầy ấy lo. Không mấy ai trong số những hiệu trưởng đó bắt đầu bằng ý định trục lợi. Họ trượt vào sai phạm một cách lặng lẽ. Một hiệu trưởng trường tiểu học mỗi tuần chỉ phải dạy 2 tiết theo quy định, nhưng guồng quay của hồ sơ, họp hành, thanh tra, tuyển sinh, xây dựng sửa chữa trường lớp… cứ cuốn đi. Và 2 tiết nhỏ nhoi ấy là thứ dễ bị gạt sang bên nhất. Người dạy thay vẫn lên lớp đều đặn, học trò vẫn có thầy, kế toán vẫn đều đặn chi 35% như một phần lương cứng. Nhìn từ bên trong, mọi thứ trông vô hại đến mức người ta quên mất rằng mình đang đứng sai chỗ. Thậm chí ở vụ việc tại TP.HCM, vị hiệu trưởng còn mang chính khoản phụ cấp ấy trả lại cho người dạy thay, một cử chỉ thoạt nghe rất sòng phẳng.
Nhưng pháp luật không nhìn khoản phụ cấp ấy theo cách chúng ta vẫn quen nghĩ. Phụ cấp ưu đãi nghề 35% không phải là một phần đương nhiên của chức danh hiệu trưởng. Nó là khoản bù đắp cho lao động giảng dạy trực tiếp, gắn chặt với điều kiện thực sự đứng lớp. Thông tư 05/2025 của Bộ GD-ĐT có hiệu lực từ ngày 22.4.2025 quy định rõ hiệu trưởng vẫn phải dạy 2 tiết một tuần, phó hiệu trưởng 4 tiết và không cho phép lấy việc kiêm nhiệm quản lý để miễn cho mình nghĩa vụ đứng lớp. Khi không dạy mà vẫn nhận thì khoản tiền đó trở thành khoản chi sai, dù nó có chảy vào túi ai đi nữa.
Cái bẫy đẩy một nhà giáo từ phạm vi kỷ luật sang nguy cơ xem xét trách nhiệm hình sự
Nhận phụ cấp khi chưa dạy đủ tiết, nếu không có chiếm đoạt và không có gian dối hồ sơ, về bản chất chỉ là vi phạm chế độ chính sách. Cách xử lý tương xứng cho nó là kỷ luật hành chính và truy thu khoản đã chi sai, đúng như những gì đang diễn ra ở 2 vụ việc kể trên. Đó là một cú vấp đau nhưng đứng dậy được.
Thứ thực sự nguy hiểm nằm ở phía sau, trong cái phản xạ rất con người là muốn che đi những vi phạm. Khi đã lỡ ở vùng xám, người ta dễ bị cám dỗ sửa lại thời khóa biểu cho khớp, dựng thêm sổ đầu bài, nhờ ai đó ký lùi ngày để hồ sơ trông như mình vẫn đều đặn lên lớp. Chính bước đó mới là lằn ranh đỏ.
Không phải khoản phụ cấp mà chính động tác hợp thức hóa hồ sơ mới là cái bẫy đẩy một nhà giáo từ phạm vi kỷ luật sang nguy cơ xem xét trách nhiệm hình sự.
Một nữ hiệu trưởng ở Đắk Lắk vừa bị cách chức vì chỉ đạo giả mạo chữ ký để hợp thức hóa hồ sơ và hành vi kiểu ấy rơi đúng vào tội giả mạo trong công tác theo điều 359 bộ luật Hình sự 2015, với khung hình phạt khởi điểm từ 1 đến 5 năm tù. Một khoản phụ cấp vài triệu đồng còn có thể xử lý bằng truy thu, còn một bộ hồ sơ giả thì không có cách nào truy thu lại được nữa.
Vì vậy các hiệu trưởng hãy dạy thật và ghi thật, đứng lớp đủ số tiết và để việc đứng lớp ấy hiện diện ngay ngắn trên thời khóa biểu, sổ đầu bài, kế hoạch bài dạy. Nếu năm học nào đó công việc quản lý thật sự nuốt mất giờ lên lớp thì điều cần làm là chủ động nói thẳng với bộ phận tài chính để dừng hoặc điều chỉnh khoản phụ cấp cho đúng phần thực dạy, thay vì im lặng để hệ thống tự chi rồi mắc kẹt nhiều năm. Người dạy thay xứng đáng được trả công nhưng phải là khoản thừa giờ do nhà trường chi theo đúng cơ chế, chứ không phải bằng chính khoản phụ cấp mà hiệu trưởng tự tay chia lại. Và nếu lỡ đã nhận sai, việc rà soát rồi truy nộp sớm, trước khi có ai đó làm đơn, luôn là lựa chọn tử tế hơn cho chính mình, bởi sự chủ động khắc phục bao giờ cũng được ghi nhận như một tình tiết giảm nhẹ.
Một quy định buộc người quản lý vừa gánh cả bộ máy hành chính vừa phải đều đặn đứng lớp, lại gắn thu nhập của họ vào đúng số tiết khó giữ ấy, tự nó đã đặt người trung thực vào thế khó. Nghị định 182/2026 về phụ cấp ưu đãi nhà giáo sẽ có hiệu lực từ ngày 7.7.2026 và đó là dịp để bàn lại cho sòng phẳng hơn mối quan hệ giữa chức trách quản lý và nghĩa vụ giảng dạy.
Nhưng người thầy của tôi không thể ngồi chờ một văn bản. Ông phải tự bảo vệ mình ngay từ học kỳ tới.
