Bộ Công an vừa trình Chính phủ dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đồng thời tổ chức lấy ý kiến người dân.
Đáng chú ý, ban soạn thảo đề xuất bổ sung Điều 318a, đặt ngay sau Điều 318, quy định về hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm.
Theo khoản 1 của điều luật được đề xuất, người nào thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Mức phạt được đề xuất tăng lên từ 200 triệu đồng đến một tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 5 năm nếu hành vi phạm tội thuộc một trong các trường hợp như: Người phạm tội là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc điều hành tổ chức tội phạm; lôi kéo, dụ dỗ, mua chuộc, cưỡng ép người khác tham gia tổ chức tội phạm.
Khung hình phạt này cũng được áp dụng đối với trường hợp sử dụng người chưa thành niên tham gia; thành lập tổ chức tội phạm có từ 10 người đến dưới 50 người; tổ chức có tính chất xuyên quốc gia hoặc nhằm mục đích cho thuê, cho mượn, môi giới người để thực hiện hành vi phạm tội.
Ngoài ra, người sử dụng vũ khí, hung khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện điện tử, không gian mạng hoặc thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt để thành lập, duy trì, điều hành hay che giấu hoạt động của tổ chức tội phạm cũng có thể bị xử lý theo khung hình phạt trên.
Ở khung hình phạt cao nhất, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ một tỷ đồng đến 5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 5 năm đến 7 năm nếu thành lập tổ chức tội phạm có từ 50 người trở lên, hoặc tổ chức tội phạm đã thực hiện một hay nhiều tội phạm.
Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật lập pháp mà còn xuất phát từ đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm và tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền.
Quá trình tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 cho thấy đã xuất hiện nhiều hành vi mới gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trực tiếp quyền và lợi ích của cá nhân, tổ chức, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng.
Việc bổ sung quy định mới cũng nhằm tiếp tục nội luật hóa các công ước, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
So với Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, đây là một tội danh hoàn toàn mới. Bộ luật hiện hành không có Điều 318a và cũng chưa quy định một tội danh độc lập có tên “Tội thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm”.
Điều 17 Bộ luật Hình sự hiện hành mới chỉ quy định “phạm tội có tổ chức” là một hình thức đồng phạm, có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện một tội phạm. Người đồng phạm gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục và người giúp sức; trong đó, người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy việc thực hiện tội phạm.
Bên cạnh đó, “phạm tội có tổ chức” được xác định là một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự tại Điều 52, đồng thời được sử dụng làm tình tiết định khung tăng nặng trong nhiều tội danh cụ thể.
Ngày 28/4, Công an xã Thạnh An (TP Cần Thơ) cho biết vừa phối hợp với lực lượng quản lý thị trường địa phương kiểm tra căn nhà tại ấp B1 phát hiện bà Trần Kiều Vân, 36 tuổi, đang tổ chức sản xuất mỹ phẩm là kem trộn với số lượng lớn để kinh doanh trái phép.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng tạm giữ 1.200 hộp kem trộn thành phẩm, 13.000 vỏ hộp các loại, 2.000 kg bột mỹ phẩm trộn sẵn, 2kg vỏ thuốc con nhộng màu xanh... cùng nhiều tang vật liên quan.
Bà Vân khai nhận đã sản xuất kem trộn từ năm 2024 đến nay. Sản phẩm được tiêu thụ qua livestream bán hàng trên mạng xã hội. Gần đây, sản phẩm được tiêu thụ mạnh, có ngày cao điểm hơn 500 đơn hàng.
Đoàn kiểm tra xác định cơ sở của bà Vân không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, không giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm, không hồ sơ công bố sản phẩm theo quy định.
Toàn bộ quy trình sản xuất đều thực hiện thủ công, không có cơ sở khẳng định đảm bảo vệ sinh và an toàn cho người sử dụng.
Theo Công an TP.HCM, qua kiểm tra đồng loạt các doanh nghiệp du lịch có dấu hiệu lừa đảo trên địa bàn, cơ quan điều tra xác định đây là những đường dây tội phạm có tổ chức, hoạt động bài bản dưới vỏ bọc kinh doanh hợp đồng kỳ nghỉ.
Các doanh nghiệp này đánh vào tâm lý muốn đầu tư sinh lời, sở hữu kỳ nghỉ dưỡng cao cấp hoặc chuyển nhượng các gói du lịch để kiếm lợi nhuận của người dân.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy 11 công ty đã quảng bá, chào bán các gói kỳ nghỉ dưỡng và thẻ nghỉ dưỡng kèm theo nhiều cam kết hấp dẫn về quyền lợi, lợi nhuận đầu tư. Tuy nhiên, những lợi ích được giới thiệu không có thật hoặc không được thực hiện đúng như cam kết với khách hàng.
Từ phương thức hoạt động của các doanh nghiệp này, Công an TP.HCM bước đầu phác họa quy trình lừa đảo theo một "kịch bản" gồm 4 bước, được tổ chức chặt chẽ từ khâu tìm kiếm khách hàng đến chiếm đoạt tài sản.
Các nghi can tạo vỏ bọc doanh nghiệp bằng cách thuê địa điểm bề thế, đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng hình ảnh, tạo niềm tin với khách hàng;
Sau đó tổ chức bộ máy hoạt động gồm ban giám đốc, quản lý, pháp lý, telesales, nhân viên kinh doanh, chăm sóc khách hàng...;
Tiếp đến họ thu thập dữ liệu khách hàng (mua hoặc thu thập trái phép dữ liệu khách hàng với nguồn dữ liệu từ người từng tham gia các chương trình du lịch, thông tin trên mạng xã hội, các nguồn dữ liệu cá nhân khác) với mục tiêu nhắm tới chủ yếu là người trung niên, cao tuổi và những người có tiền nhàn rỗi, muốn tìm kiếm nguồn thu nhập thụ động.
Các telesale gọi điện tìm kiếm khách hàng với số lượng lớn, mỗi nhân viên telesale có thể gọi từ 3 - 20 cuộc điện thoại mỗi ngày.
Họ dẫn dụ mời khách hàng tham gia buổi tư vấn sản phẩm, tặng quà, ưu đãi để thu hút (áo mưa, dù, quà tặng…), mời đầu tư kỳ nghỉ, giới thiệu các gói kỳ nghỉ trị giá từ 30 triệu đến 420 triệu đồng; đưa ra cam kết hấp dẫn, hứa hẹn lợi nhuận gấp đôi sau 3 tháng, gấp 4 lần theo thời gian, lãi suất 8-10%/năm, cam kết thu mua lại sản phẩm, hỗ trợ sang nhượng, chuyển nhượng hợp đồng cho doanh nghiệp khác.
Sau khi khách hàng đồng ý ký kết hợp đồng, nhân viên các công ty sẽ thu tiền ngay.
Trường hợp khách hàng thiếu tiền, họ sẽ hướng dẫn khách vay tín dụng ngân hàng hoặc khuyến khích vay để đủ tiền tham gia gói đầu tư/kỳ nghỉ.
Các nghi can liên tục dùng thủ đoạn tác động tâm lý khách hàng. Khi khách yêu cầu thanh lý, họ không thực hiện hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Không chỉ vậy, họ tiếp tục yêu cầu khách đóng phí chuyển nhượng, phí thủ tục, phí nâng cấp, phí thẻ thành viên, phí thường niên… dẫn dụ khách ký thêm phụ lục, hợp đồng mới; trì hoãn hợp đồng (15 - 30 ngày) và không cho khách giữ hợp đồng...
Liên quan vụ án trên, Đại tá Nguyễn Văn Minh - Chánh văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM - đề nghị những ai đã và đang là nạn nhân của các công ty lừa đảo hãy nhanh chóng đến cơ quan công an gần nhất để trình báo sự việc, cung cấp thông tin.
"Sự hợp tác của người dân là yếu tố quan trọng giúp chúng tôi điều tra, mở rộng vụ án và thu hồi tài sản bị chiếm đoạt", ông Minh cho hay.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an Tp.Hà Nội, thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Tiktok, Telegram xuất hiện nhiều tài khoản, hội nhóm và trang thông tin đăng tải các nội dung quảng cáo về những "gói tiết kiệm ưu đãi đặc biệt", "suất gửi nội bộ", "chương trình khách hàng VIP giới hạn", "đầu tư lợi nhuận cao" với mức lãi suất hấp dẫn, vượt xa mặt bằng lãi suất huy động của các tổ chức tín dụng. Đây là thủ đoạn mà các đối tượng lừa đảo đang sử dụng để dụ dỗ người dân tham gia, qua đó chiếm đoạt tài sản.
Theo ghi nhận, các đối tượng thường tạo lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội giả mạo ngân hàng, công ty tài chính và các tổ chức uy tín. Chúng sử dụng tên gọi, hình ảnh, logo, màu sắc nhận diện thương hiệu tương tự các ngân hàng lớn nhằm tạo cảm giác tin cậy cho người dân. Một số trường hợp còn giả danh nhân viên ngân hàng, chuyên viên tư vấn tài chính liên hệ trực tiếp với khách hàng để giới thiệu các chương trình gửi tiết kiệm có lãi suất từ 15%, 18%, thậm chí 20%/năm, kèm theo cam kết sinh lời cao, rút tiền linh hoạt và bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản không phải của tổ chức tín dụng; đồng thời hướng dẫn truy cập vào các đường link giả mạo, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cung cấp các thông tin bảo mật như tên đăng nhập, mật khẩu ngân hàng điện tử, mã OTP, mã xác thực giao dịch, thông tin thẻ ngân hàng. Khi có được các thông tin này, các đối tượng nhanh chóng chiếm quyền kiểm soát tài khoản và thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền của nạn nhân.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn in ấn hoặc phát tán các tờ rơi, ấn phẩm quảng cáo giả mạo có chứa mã QR. Khi người dân quét mã, điện thoại sẽ được dẫn đến các website giả mạo hoặc hiển thị số điện thoại của đối tượng lừa đảo. Chúng tiếp tục đóng giả nhân viên ngân hàng để hướng dẫn khách hàng cung cấp thông tin cá nhân, thực hiện các thao tác theo yêu cầu nhằm đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản.
Trước tình hình trên, Công an Hà Nội khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác trước những lời chào mời gửi tiết kiệm, đầu tư hoặc góp vốn với mức lợi nhuận, lãi suất cao bất thường. Trên thực tế, lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại được niêm yết công khai, tuân thủ quy định của pháp luật và chịu sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng. Những lời quảng cáo về các "gói tiết kiệm bí mật", "suất gửi nội bộ", "ưu đãi đặc biệt chỉ dành cho số ít khách hàng" với mức sinh lời vượt xa mặt bằng chung đều tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo.
Người dân chỉ nên thực hiện các giao dịch gửi tiết kiệm thông qua ứng dụng ngân hàng chính thức, website chính thức hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch hợp pháp của tổ chức tín dụng. Trước khi đăng nhập hoặc thực hiện giao dịch trực tuyến, cần kiểm tra kỹ tên miền website, địa chỉ truy cập và nguồn gốc ứng dụng. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin thẻ ngân hàng cho bất kỳ cá nhân nào dưới mọi hình thức; không chuyển tiền theo hướng dẫn của các tài khoản mạng xã hội hoặc các cuộc gọi tự xưng là nhân viên ngân hàng khi chưa xác minh chính xác thông tin.
