Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất vào tháng 8.
Tại điều 193 Bộ luật Hình sự hiện hành quy định tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm
Đáng chú ý tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung điều 193a quy định tội sản xuất, buôn bán lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thức ăn dùng để chăn nuôi vi phạm quy định về chất lượng.
Theo dự thảo quy định người được phép sản xuất, kinh doanh nhưng biết rõ hàng hóa có hàm lượng chất chính, định lượng chất dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn công bố hoặc thông tin ghi trên nhãn có thể bị xử lý hình sự.
Cụ thể người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 50 – 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 1- 3 năm nếu thuộc một trong các trường hợp.
Gồm lượng hàng giả tương đương với hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 60 đến dưới 300 triệu đồng.
Trường hợp hàng hóa trị giá dưới 60 triệu đồng, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu trước đó đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc các hành vi quy định tại điều 188, 189, 190, 191, 193, 194, 195, 196 và 200 của Bộ luật Hình sự; hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xóa án tích mà tiếp tục vi phạm.
Khung hình phạt này được áp dụng nếu người phạm tội thu lợi bất chính từ 100 đến dưới 200 triệu đồng hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 200 triệu đến dưới 1 tỉ đồng.
Người phạm tội có thể bị phạt tù từ 3-7 năm nếu hành vi có tổ chức, mang tính chất chuyên nghiệp; lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức.
Mức phạt này còn được áp dụng khi lượng hàng giả tương đương với hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 300 triệu đến dưới 1 tỉ đồng; thu lợi bất chính từ 200 triệu đến dưới 1 tỉ đồng; hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 1 tỉ đồng đến dưới 3 tỉ đồng.
Các trường hợp buôn bán qua biên giới, tái phạm nguy hiểm hoặc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi phạm tội, hàng giả là mỹ phẩm, vật liệu xây dựng, thiết bị và vật tư ngành điện hoặc các sản phẩm dễ cháy, nổ cũng có thể bị áp dụng khung hình phạt này.
Người sử dụng nền tảng thương mại điện tử có từ 10.000 đến dưới 100.000 tài khoản theo dõi, đăng ký hoặc thành viên để thực hiện hành vi phạm tội cũng thuộc trường hợp áp dụng mức 3-7 năm tù.
Dự thảo đề xuất người phạm tội có thể bị phạt từ 7 – 12 năm tù nếu lượng hàng giả tương đương với hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 1 tỉ đồng trở lên.
Khung hình phạt này được áp dụng trong trường hợp người phạm tội thu lợi bất chính từ 1 tỉ đồng trở lên; làm chết 2 người trở lên; hoặc gây thương tích, tổn hại sức khỏe cho ít nhất 2 người với tổng tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 122% trở lên.
Người gây thiệt hại về tài sản từ 3 tỉ đồng trở lên hoặc sử dụng nền tảng thương mại điện tử có từ 100.000 tài khoản theo dõi, đăng ký hoặc thành viên trở lên để phạm tội cũng có thể bị phạt theo mức này.
Ngoài ra cá nhân vi phạm còn có thể bị phạt bổ sung từ 40-100 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong thời hạn từ 1-5 năm, đồng thời có thể bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Với pháp nhân thương mại, dự thảo đề xuất mức phạt từ 2-6 tỉ đồng với hành vi thuộc khoản 1, từ 6-12 tỉ đồng nếu thuộc khoản 2 và từ 12-18 tỉ đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 3 năm nếu thuộc khoản 3 điều luật.
Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật Chính Pháp (Đoàn luật sư Hà Nội), cho rằng trong thực tiễn áp dụng điều 193 Bộ luật Hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm đã phát sinh một số bất cập.
Có trường hợp hàng hóa hoàn toàn không có giá trị sử dụng, công dụng, bị làm giả hoàn toàn, nhưng cũng có trường hợp hàng hóa vẫn có giá trị sử dụng nhất định, chỉ không đạt mức chất lượng theo công bố, ví dụ chỉ đạt 60% hoặc 65% so với tiêu chuẩn đăng ký.
Mặc dù mức độ nguy hiểm rất khác nhau nhưng đều bị xử lý chung theo một tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả, dẫn đến việc phân hóa trách nhiệm hình sự chưa thật sự hợp lý.
Theo nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm hình sự được thể hiện xuyên suốt trong Bộ luật Hình sự, hình phạt phải tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.
Bởi vậy dự thảo bổ sung điều 193a để tách riêng hành vi sản xuất, buôn bán lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thức ăn chăn nuôi vi phạm quy định về chất lượng thành một tội danh độc lập sẽ bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xử lý hình sự.
Đồng thời tránh tình trạng áp dụng cùng một khung hình phạt đối với các hành vi có mức độ nguy hiểm rất khác nhau.
Ngày 12/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát hình sự) đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thị Uyên Phương, Trần Thị Thùy Trang và Nguyễn Thị Hạnh (cùng ngụ thành phố Đà Nẵng) về tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.
Trước đó, Phòng Cảnh sát hình sự tiếp nhận đơn tố cáo của bà N.T.T.T. (ngụ phường Tây Thạnh) về việc bị các đối tượng cho vay tiền với lãi suất cao, vượt quy định pháp luật trong quá trình tham gia các dây hụi online (trực tuyến).
Vào cuộc điều tra, cảnh sát xác định, Nguyễn Thị Uyên Phương và Nguyễn Thị Hạnh là những người chuyên tổ chức hụi online, sử dụng các nhóm trò chuyện trên ứng dụng Zalo để quản lý, điều hành nhiều dây hụi ngày, tuần, tháng cho nhiều người tham gia ở khắp các tỉnh, thành.
Các đối tượng tổ chức từ 10 đến 15 hụi viên mỗi dây, với số tiền góp từ 600.000 đồng đến 100 triệu đồng. Trong quá trình tham gia chơi hụi, khi các hụi viên gặp khó khăn tài chính, không có khả năng đóng hụi hoặc phải đóng “hụi chết”, các đối tượng đã chủ động dẫn dắt, gợi ý vay tiền để tiếp tục tham gia. Từ đó, các nạn nhân vay với lãi suất “cắt cổ” lên đến 1%/ngày, tương đương 365%/năm.
Bước đầu, nhà chức trách xác định Trần Thị Thùy Trang đã cho bà T. vay tiền 13 lần, thu lợi bất chính khoảng 436 triệu đồng; Nguyễn Thị Hạnh cho bà T. vay 7 lần, thu lợi bất chính khoảng 891 triệu đồng; Nguyễn Thị Uyên Phương cho bà T. vay 11 lần, thu lợi bất chính hơn 138 triệu đồng.
Ngoài ra, qua đấu tranh mở rộng, Cơ quan Công an xác định Nguyễn Thị Uyên Phương còn cho bà N.H.A.N. (ngụ tỉnh Thừa Thiên - Huế) vay tiền 37 lần với cùng mức lãi suất nêu trên, thu lợi bất chính khoảng 150 triệu đồng. Tổng số tiền các đối tượng thu lợi bất chính từ hoạt động cho vay lãi nặng lên đến hàng tỷ đồng.
Công an TPHCM khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tham gia các hình thức hụi, họ, biêu, phường trên không gian mạng; tuyệt đối không vay tiền từ các cá nhân, hội nhóm hoạt động không rõ ràng để tránh “sập bẫy” các đối tượng cho vay nặng lãi.
Ngày 26/5, TAND tỉnh Tây Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Nguyễn Thành Tâm (34 tuổi, ngụ xã Đức Hòa, Tây Ninh) 8 năm tù về tội Giết người.
Theo cáo trạng, rạng sáng 27/10/2024, Tâm cùng nhóm bạn uống bia tại một quán ốc trên địa bàn xã Đức Hòa. Trong lúc ăn uống, nhóm của Tâm xảy ra mâu thuẫn, xô xát với Vũ Xuân Hậu và Trần Vũ Phương ngồi bàn bên cạnh.
Thấy bạn bị đánh, Hậu cầm dao lao vào can thiệp khiến Tâm bỏ chạy. Trong lúc tháo chạy, Tâm lấy một con dao gấp bằng kim loại từ túi đeo chéo. Hậu đuổi theo và đâm một nhát vào lưng Tâm làm gãy lưỡi dao.
Sau khi ngã xuống nền gạch, Tâm bật dậy dùng dao gấp đâm vào người Hậu.
Theo kết luận giám định pháp y, Hậu bị nhiều thương tích nghiêm trọng, trong đó vết thương vùng cổ làm đứt động mạch. Cơ quan chuyên môn xác định nếu không được cấp cứu kịp thời, nạn nhân có thể tử vong. Tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của Hậu là 24%.
Ba ngày sau vụ việc, Tâm đến công an đầu thú, thành khẩn khai báo và tác động gia đình bồi thường cho bị hại 42 triệu đồng. Phía bị hại cũng có đơn bãi nại, xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.
Tuy nhiên, HĐXX nhận định việc nạn nhân không tử vong nằm ngoài ý thức chủ quan của bị cáo. Hành vi dùng dao đâm, chém liên tiếp vào các vùng trọng yếu đủ căn cứ xác định bị cáo phạm tội Giết người trong trường hợp phạm tội chưa đạt.
Ngoài ra, cơ quan điều tra không xem xét xử lý hành vi gây rối trật tự công cộng do thời điểm xảy ra vụ việc quán đã đóng cửa, không còn khách và vụ xô xát diễn ra trong thời gian ngắn.
Ngày 18-4, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Nai vừa ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Phan Văn Lợi (40 tuổi) và Phạm Trọng Nghĩa (40 tuổi, cùng ngụ TP.HCM) để điều tra về hành vi gây ô nhiễm môi trường.
Quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đã được Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai phê chuẩn.
Theo điều tra, khoảng tháng 10-2024, Lợi mua da bò vụn phế thải về bán lại cho các nhà máy để kiếm lời.
Từ tháng 10 đến tháng 11-2024, Lợi khai đã mua hơn 1.000 tấn da bò vụn phế thải nhưng không tìm được nơi tiêu thụ mà để lâu thì tốn tiền thuê kho bãi. Do đó Lợi đã gọi Nghĩa tìm thuê bãi đất trống để tập kết chất thải da bò rồi tìm người bán kiếm lời chia nhau.
Việc vận chuyển chất thải da bò đến bãi tập kết mới thì Lợi trả cho Nghĩa 450.000 đồng/tấn.
Thông qua người quen, Nghĩa thuê bãi đất trống rộng khoảng 4.000m2 của ông T.N.D. (44 tuổi, ngụ xã Lộc Thạnh) với giá 15 triệu đồng/tháng, sau đó tập kết da bò phế thải về đây.
Theo cơ quan điều tra, Lợi là người có năng lực và tư cách pháp nhân liên quan thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải.
Song khi thu mua số lượng lớn chất thải da bò về bán không được, Lợi không đưa vào nhà máy tiêu hủy theo quy định mà thuê Nghĩa thu gom, vận chuyển chất thải từ tỉnh Long An (nay là Tây Ninh) đến đổ tại bãi đất trống thuộc ấp Thạnh Biên, xã Lộc Thạnh trái quy định.
Bước đầu công an xác định hai người đã đổ 567 tấn da bò phế thải ra môi trường nhưng không có mái che, để chất thải phân hủy tự nhiên, bốc mùi hôi thối gây ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm môi trường xung quanh.
Cơ quan cảnh sát điều tra nhận định hành vi của Lợi và Nghĩa đủ cấu thành tội gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời thông báo đến những người được Lợi và Nghĩa thuê chở số chất thải trên nhanh chóng đến cơ quan công an để làm việc.
