4 ngày trôi qua, không khí tang thương vẫn bao trùm trong căn nhà của anh Nguyễn Thanh Hải (35 tuổi, trú bản Chít, xã Mường Than, Lai Châu). Người đàn ông vừa thoát chết trong gang tấc giờ phải đối diện nỗi đau không gì bù đắp nổi khi cùng lúc mất đi vợ và hai con nhỏ.
Cơn lũ dữ không chỉ cướp đi những người thân yêu nhất mà còn cuốn phăng ngôi nhà của anh. Không còn nơi để trở về, anh Hải phải chuyển đến ở nhờ nhà bố mẹ, cách bản Chít khoảng 10 km. Những vết thương ở hai chân và cánh tay khiến anh vẫn chưa thể đi lại bình thường sau khi được cứu sống.
Suốt nhiều ngày qua, căn nhà nhỏ luôn có người thân, hàng xóm đến thăm hỏi, động viên. Nhưng trước mất mát quá lớn, mọi lời an ủi dường như đều trở nên bất lực.
Bước vào bên trong, ban thờ với ba di ảnh của vợ và hai con anh được đặt lặng lẽ ở góc phòng. Khói hương nghi ngút càng khiến không gian thêm quạnh quẽ. Nhiều người đến viếng không giấu được nước mắt trước bi kịch của gia đình.
Trong căn phòng tối, anh Hải lặng lẽ dựa lưng vào tường. Gương mặt thất thần, ánh mắt vô định. Nỗi đau thể xác từ những vết thương vẫn còn đó, nhưng dường như chẳng thấm vào đâu so với khoảng trống quá lớn trong lòng người đàn ông vừa mất cả gia đình.
Trong câu chuyện với chúng tôi, anh Hải cho biết, khoảnh khắc cuối cùng bên vợ con khi cơn lũ ập về sáng 17.7 là những phút giây anh không bao giờ quên được. Lúc đó, cả nhà anh chỉ biết ôm chặt lấy nhau, cùng đứng trụ ở góc tường cho đến tận lúc cuối cùng.
Ít phút sau đó, dòng nước lũ đã nhấn chìm mọi thứ trước mặt, nó kéo sập bức tường nhà, đè lên 4 người và đẩy tất cả xuống dòng nước đục ngầu. Lúc ngã xuống, anh Hải vẫn nghe rõ tiếng vợ anh hét lên tuyệt vọng: “Anh ơi cứu Trường với!”.
“Trường là con trai út của tôi. Tôi thấy thằng bé chìm xuống rồi lại nổi lên, chỗ đầu đã rớm máu. Tôi đã cố vươn tay ra, gọi tên con: “Trường ơi!”, nhưng dòng nước xiết quá, nó cuốn tôi đi nhanh đến mức tôi không kịp với được ai cả”, anh Hải xót xa nhớ lại.
Chân tay anh Hải bị chấn thương, mọi hoạt động đều dựa vào nạng hoặc xe lăn
ẢNH: LONG QUYỀN
Sau khi bị nước lũ cuốn trôi khoảng 2 km, anh Hải bám vào được mô đất cao giữa dòng rồi được người dân đến cứu đưa đi viện. Những ngày qua, anh luôn hy vọng sẽ có phép màu xảy ra với gia đình mình nhưng điều đó không trở thành hiện thực.
Cùng nỗi đau mất người thân trong gia đình, anh Hà Văn Quang (trú tại bản Chít) chia sẻ, trước khi xảy ra thảm họa, trời mưa như trút trong mấy ngày. Đến sáng 17.7, khi thấy nước mưa tràn qua đường, anh cùng bố ra đường buộc lại ống nước.
Chưa đầy 1 phút sau, nước dâng lên cuồn cuộn không gì giữ nổi. Bố con anh đành “bỏ của chạy lấy người” nhưng lúc đó dòng nước dữ đã cắt ngang đường về nhà rồi nhanh chóng dâng lên tới bụng khiến 2 người buộc phải leo lên nóc nhà xung quanh lánh nạn.
“Chúng tôi leo được lên mái kho vật tư ngay cạnh nhưng chỉ vài phút sau, một cơn lũ lớn đã quét sạch, cuốn phăng cái kho ấy đi luôn. Chúng tôi cứ thế leo qua mái của ba bốn ngôi nhà, cuối cùng mới chạy được lên tầng thượng của một căn nhà hai tầng. Đứng từ trên cao nhìn lại, tôi bàng hoàng thấy những ngôi nhà mình vừa đi qua lần lượt bị lũ cuốn trôi mất”, anh Quang nhớ lại.
Khi ở trên căn nhà 2 tầng, anh Quang cảm nhận rõ sức nước khủng khiếp. Dù ngôi nhà được xây dựng bằng bê tông cốt thép nhưng vẫn bị rung lắc dữ dội. Lúc đó, cùng trú ẩn với bố con anh cũng có khoảng 7 – 8 người hàng xóm khác.
Các gia đình bị thiệt hại do lũ quét nhận quà do bạn đọc Báo Thanh Niên ủng hộ
“Giữa bốn bề mông mênh là nước, tôi đã từng nghĩ mình chẳng còn tia hy vọng nào để sống sót”, anh Hải nói và cho hay, khi nước bắt đầu rút, hai bố con mới tìm cách vượt suối để thoát ra ngoài.
Mặc dù 2 bố con thoát nạn nhưng mẹ anh là bà Đỗ Thị Hoa (54 tuổi) đã mất tích trong cơn lũ dữ. Đã gần 4 ngày trôi qua, gia đình anh cũng huy động 20 – 30 anh em nội ngoại, phối hợp với cơ quan chức năng đi bộ khoảng 15 km ra khu vực Mường Mít nhưng vẫn chưa có tin tức.
“Gia đình tôi bị cuốn hết tài sản nhưng tôi cũng không có tâm trạng để đi vớt vát lại. Tâm nguyện lớn nhất của tôi và gia đình lúc này là mong cơ quan chức năng sớm tìm thấy mẹ để đưa bà về nhà yên nghỉ, để bà nằm lại nơi lạnh lẽo thế này thì khổ quá”, anh Quang xúc động.
Chiều 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Ghi nhận và đánh giá cao những kết quả Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đạt được trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và những tháng đầu năm 2026 của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, song Chủ tịch Quốc hội cho rằng Ủy ban cần thẳng thắn nhận diện những điểm nghẽn hiện nay.
Trong đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cơ chế hậu giám sát, theo đến cùng trách nhiệm cần được siết chặt. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đã đến lúc Ủy ban không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, tổng hợp, chuyển đơn, theo dõi, báo cáo, mà phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược, nơi phát hiện sớm vấn đề, cảnh báo chính sách, điều hòa hoạt động giám sát và theo đến cùng trách nhiệm thực thi.
Quốc hội muốn đổi mới mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn, theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động dân nguyện và giám sát phải có nhiều điểm mới.
Dân nguyện cung cấp dữ liệu thực tiễn, phản ánh kiến nghị của Nhân dân, bất cập của chính sách, hạn chế trong thực thi pháp luật, còn giám sát phải xử lý đến cùng những vấn đề nổi lên từ dân nguyện, làm rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến cụ thể, theo lời Chủ tịch Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban chuyển mạnh từ cách làm hành chính sang tư duy phân tích, dự báo và kiến nghị chính sách.
“Mỗi kiến nghị phải có căn cứ, có địa chỉ trách nhiệm, có giải pháp và có cơ chế theo dõi đến cùng”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ và nói thêm rằng, công tác dân nguyện phải cho người dân thấy Quốc hội luôn lắng nghe, theo dõi, giám sát và thúc đẩy giải quyết.
Về hoạt động giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cần nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến. “Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Tinh thần giám sát là để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, siết chặt kỷ luật thực thi, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh.
Một yêu cầu quan trọng được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là chuyển đổi số phải trở thành đột phá trong công tác dân nguyện và giám sát. Chuyển đổi số không phải là trang bị phần mềm đơn lẻ, mà là đổi mới căn bản phương thức làm việc.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư, giám sát giải quyết kiến nghị cử tri và hoạt động giám sát. Hệ thống dữ liệu phải dùng được, kết nối được, phân tích được, cảnh báo được, truy vết trách nhiệm được và phục vụ chỉ đạo, điều hành được.
Về các kiến nghị của Ủy ban liên quan đến chế độ chính sách, chuyển đổi số, dữ liệu dùng chung, xây dựng pháp luật giữa các cơ quan của Quốc hội, chính sách truyền thông, Chủ tịch Quốc hội giao các cơ quan liên quan rà soát, tham mưu xử lý theo thẩm quyền.
Tại buổi làm việc với Cục Quản lý Thi hành dân sự (Bộ Tư pháp) mới đây, ông Ngô Đình Hoàng, Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 - TPHCM, thông tin về vụ việc xây nhầm nhà trên thửa đất của người khác xảy ra ở thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TPHCM.
Theo bản án của tòa, vợ chồng ông T.P. (cư trú ở Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) xây dựng ngôi nhà 2 tầng kiên cố trên thửa đất thuộc sở hữu hợp pháp của ông T.N. (cũng trú tại Bà Rịa - Vũng Tàu). Giá trị xây dựng căn nhà khoảng 3 tỷ đồng.
“Do sai sót trong quá trình phân lô trước đây nên ông P. xây nhầm nhà sang thửa đất bên cạnh của người khác và đã sinh sống ổn định tại đó khoảng 7-8 năm”, ông Hoàng thông tin.
Hai bên không đạt được thỏa thuận hòa giải nên tòa án tuyên chủ ngôi nhà phải trả lại đất cho người có quyền sử dụng đất hợp pháp.
Tới quá trình thi hành án dân sự, các chấp hành viên gặp nhiều khó khăn do yêu cầu của phía chủ đất.
“Họ kiên quyết đòi lại đúng vị trí đất đó vì cho rằng có phong thủy tốt, không đồng ý đổi đất hay bán lại. Chúng tôi phải kiên trì vận động, giải thích nhiều lần mới khiến tư tưởng của chủ đất thay đổi. Họ không những đồng ý cho di dời ngôi nhà mà còn hỗ trợ tổng cộng 500 triệu đồng để giúp bên phải thi hành án dịch chuyển nhà sang đúng thửa đất của mình", ông Hoàng nhớ lại.
Một đơn vị chuyên nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long được lựa chọn để thực hiện dịch chuyển ngôi nhà 2 tầng về đúng vị trí với chi phí 300 triệu đồng. Chủ ngôi nhà còn được phía chủ đất hỗ trợ thêm 200 triệu đồng để sửa chữa, ổn định cuộc sống.
“Hai bên đương sự sau đó đã bắt tay nhau vui vẻ. Việc bảo vệ được quyền lợi các bên và giữ lại được tài sản lớn cho người dân mang lại niềm hạnh phúc nghề nghiệp cho những cán bộ thi hành vụ án thực hiện vụ việc này”, ông Hoàng chia sẻ.
Ngày 18.6, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Huỳnh Ngọc Dũng, Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Lý Sơn, cho biết qua giám sát cho thấy các rạn san hô tại khu vực Bãi Lăng và Trố Hòn (đặc khu Lý Sơn, Quảng Ngãi) đang phục hồi và phát triển tương đối tốt.
"Khi kiểm tra, đánh giá các rạn san hô ở đặc khu Lý Sơn, chúng tôi kết hợp thu gom rác thải nhựa dưới đáy biển nhằm góp phần bảo vệ hệ sinh thái biển xanh, sạch, đẹp", ông Dũng nói.
Theo ông Dũng, kết quả giám sát là cơ sở quan trọng để các cơ quan chuyên môn tiếp tục theo dõi, đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn phù hợp trong thời gian tới.
Hoạt động này được duy trì thường xuyên nhằm bảo vệ đa dạng sinh học, nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn biển, đồng thời lan tỏa ý thức cộng đồng trong việc chung tay giữ gìn môi trường biển đảo Lý Sơn.
Trước đó, vào ngày 17.6, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công đặc khu Lý Sơn tổ chức hoạt động lặn giám sát rạn san hô kết hợp thu gom rác thải nhựa tại 2 khu vực Bãi Lăng và Trố Hòn thuộc Khu bảo tồn biển Lý Sơn.
Sau khi chuẩn bị đầy đủ phương tiện và các trang thiết bị chuyên dụng, lực lượng chuyên môn đã lặn khảo sát, ghi nhận hiện trạng phát triển của các rạn san hô, đồng thời thu gom rác thải tồn lưu dưới đáy biển và khu vực rạn.
Kết quả, đoàn công tác thu gom được gần 6 kg rác thải đại dương, chủ yếu là dây câu, ống dây lặn, chai nhựa, lon nước giải khát, túi ni lông và các loại bao bì đã qua sử dụng.
Theo Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Lý Sơn, công tác giám sát được thực hiện định kỳ hằng năm nhằm đánh giá hiện trạng rạn san hô, bao gồm độ phủ san hô và các thành phần nền đáy biển. Đơn vị cũng kết hợp phương pháp giám sát mới Phototransect với phương pháp Reef Check để thu thập dữ liệu hình ảnh chi tiết phục vụ phân tích, đánh giá hiện trạng rạn san hô.
Các dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý trên nền tảng ReefCloud nhằm phân tích, lưu trữ, xây dựng báo cáo và theo dõi xu thế biến động của rạn san hô theo thời gian. Đây là nguồn dữ liệu khoa học quan trọng, góp phần hỗ trợ công tác bảo tồn và quản lý rạn san hô kịp thời, hiệu quả.
Tại mỗi điểm giám sát, lực lượng chuyên môn khảo sát ở 2 đới gồm đới cạn có độ sâu từ 2 - 5 m và đới sâu từ 6 - 12 m. Mỗi đới bố trí một mặt cắt (transect) dài 100 m.
Sau khi xác định vị trí điểm đầu, dây transect được cố định để bảo đảm tính đồng nhất của dữ liệu, phục vụ việc so sánh, đánh giá diễn biến của rạn san hô qua từng năm.
Lần đầu đến tham quan Lý Sơn, anh Lê Anh Vũ (38 tuổi, ở Gia Lai) ấn tượng với vẻ đẹp của biển đảo nơi đây. Theo anh Vũ, ngoài những bãi biển trong xanh, khu vực quanh đảo còn có nhiều bãi đá ngầm cùng hệ sinh thái san hô và sinh vật biển phong phú.
"Nước biển Lý Sơn rất trong xanh, hệ sinh thái ở đây vô cùng đa dạng. Được tắm biển, ngắm san hô ở Lý Sơn là một trải nghiệm rất tuyệt vời", anh Vũ chia sẻ.
