Một bé trai 9 tuổi được đưa vào cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội, không thể ăn uống hay ngủ nghỉ. Kết quả kiểm tra khiến các bác sĩ không khỏi bất ngờ khi phát hiện một khối u khổng lồ đường kính khoảng 15cm đã xâm lấn nhiều cơ quan trong ổ bụng.
Theo thông tin từ Khoa Nhi, Bệnh viện Đài Bắc Từ Tế, Đài Loan (Trung Quốc), bệnh nhi đã nhiều lần than đau bụng trong suốt hơn một năm. Tuy nhiên, gia đình cho rằng đây chỉ là rối loạn tiêu hóa hoặc viêm dạ dày ruột thông thường nên chủ yếu tự mua thuốc hoặc đưa con đến các phòng khám gần nhà để điều trị triệu chứng.
Sau mỗi đợt dùng thuốc, cơn đau tạm thời thuyên giảm khiến gia đình càng yên tâm và không nghĩ đến khả năng mắc bệnh nghiêm trọng.
Chỉ đến khi cậu bé đau dữ dội, liên tục mất ngủ, không thể ăn uống và sức khỏe suy kiệt, gia đình mới đưa con đến bệnh viện tuyến trên để cấp cứu.
Bác sĩ Lý Chí Nhân, người trực tiếp điều trị, cho biết ngay trong quá trình thăm khám đã sờ thấy một khối bất thường ở vùng bụng trên bên trái của bệnh nhi. Hình ảnh chụp CT sau đó xác nhận có một khối u đường kính khoảng 15cm nằm trong ổ bụng.
Do khối u phát triển quá lớn và đã xâm lấn một phần đại tràng ngang, ê-kíp buộc phải thực hiện phẫu thuật mở thay vì nội soi. Sau nhiều giờ phẫu thuật, khối u mới được lấy ra hoàn toàn.
Chứng kiến tình trạng bệnh đã kéo dài trong thời gian dài, bác sĩ không giấu được sự tiếc nuối khi cho rằng nếu trẻ được đưa đi khám sớm hơn, việc điều trị có thể thuận lợi hơn rất nhiều.
Kết quả giải phẫu bệnh xác định bệnh nhi mắc u nguyên bào sợi viêm biểu mô một dạng sarcoma ác tính rất hiếm gặp ở trẻ em.
Đáng chú ý, xét nghiệm giải trình tự gen phát hiện trẻ mang đột biến hợp nhất RANBP2-ALK, yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát sau phẫu thuật lên trên 80%.
Ngay sau khi có kết quả, các bác sĩ đã chỉ định điều trị nhắm trúng đích nhằm giảm nguy cơ tái phát. Sau khoảng 3 tháng theo dõi, sức khỏe của bệnh nhi đã phục hồi tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu bệnh quay trở lại.
Theo bác sĩ Lý Chí Nhân, loại khối u này không liên quan đến yếu tố di truyền hay lối sống mà chủ yếu xuất hiện do đột biến gen mắc phải. Vì nằm sâu trong ổ bụng nên ở giai đoạn đầu, biểu hiện thường chỉ là đau bụng tái diễn, rất dễ bị nhầm với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối u có thể tiếp tục phát triển, gây tắc ruột, xuất huyết, vỡ u hoặc nhiễm trùng ổ bụng, đe dọa tính mạng.
Theo ETtoday các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi xuất hiện những biểu hiện sau:
– Đau bụng tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, không cải thiện sau điều trị thông thường.
– Sờ thấy khối cứng hoặc vùng bụng phình bất thường.
– Buồn nôn, nôn kéo dài, đặc biệt sau ăn.
– Chán ăn, sụt cân, da xanh xao hoặc có biểu hiện thiếu máu.
– Sốt tái phát không rõ nguyên nhân.
– Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi bất thường thói quen đi tiêu.
Các bác sĩ cũng khuyến nghị phụ huynh nên duy trì khám sức khỏe định kỳ cho trẻ và không chủ quan trước những triệu chứng lặp đi lặp lại. Việc phát hiện sớm có thể giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng.
Chị Dung, 30 tuổi, ở Thanh Hóa có hai con, bé gái 6 tuổi và bé trai 3 tuổi. Đầu kỳ nghỉ hè, chị gửi cả hai con về nhà ngoại. Chiều hôm đầu tiên, bà ngoại dặn bé gái ở nhà để tranh thủ đi đón em. Khoảng 10 phút sau khi bà về, tìm khắp nhà không thấy cháu đâu.
Người phụ nữ 60 tuổi sang hàng xóm tìm kiếm nhưng không có kết quả. Bà vừa khóc vừa hô hoán nhờ cả xóm cùng hỗ trợ. Hơn 20 người tỏa đi khắp các ngả đường, thậm chí có người xuống ao gần nhà tìm kiếm vì lo trẻ gặp nạn.
Khoảng một giờ sau, cô bé trở về cùng với một đứa trẻ hàng xóm. Hóa ra bé sang nhà bên cạnh chơi. Hai đứa trẻ đóng cửa phòng, bật điều hòa và xem điện thoại. Căn phòng đóng kín và cách âm khiến chúng không nghe thấy tiếng người lớn gọi.
Khi xem lại camera, thấy cảnh bà ngoại cùng cả xóm tá hỏa đi tìm con, chị Dung quyết định đăng ký cho con đi học hè để tránh những "sang chấn tâm lý" tương tự.
Tại Hà Nội, chị Trần Thanh Huyền gặp tình cảnh ngượng ngùng khi đưa bốn con về thăm cụ ngoại 90 tuổi. Sau vài phút, nhóm trẻ leo nhảy khiến chiếc giường trong phòng cụ bị sập.
"Sau khi các cháu an toàn, cụ ngồi lắp lại giường. 10h các cháu vào chơi mà đến 11h cụ đã giục đưa về", chị Huyền kể. Cụ thẳng thừng từ chối khi chị nói sẽ đưa cháu đến chơi lần sau. Để chuộc lỗi, gia đình chị phải mua một chiếc giường mới thay chiếc bị sập.
Những câu chuyện như của gia đình chị Dung, chị Huyền không hiếm mỗi khi trẻ nghỉ hè. Trên mạng xã hội tuần qua, nhiều phụ huynh chia sẻ loạt tình huống "dở khóc, dở cười" khi con nghỉ học, khiến cuộc sống của bố mẹ lẫn ông bà đảo lộn.
Bên cạnh sự an toàn, tài chính và thời gian là vấn đề khiến nhiều phụ huynh quan tâm. Chị Hồng Hạnh, 37 tuổi, ở Hà Nội có hai con gái 7 tuổi và 4 tuổi. Đầu tháng 6, khi hai bé nghỉ hè, vợ chồng chị vẫn đi làm. Ngày đầu, họ chia nhau mỗi người dẫn một đứa đến công ty. Tại cơ quan chồng chị, đứa lớn chạy nhảy các phòng ban khiến anh phải liên tục canh chừng. Trưa hôm sau, anh đưa con về cho vợ.
Không có người hỗ trợ, chị Hạnh dùng một tuần nghỉ phép ở nhà trông con. Chị lo nấu ăn và chuẩn bị đồ ăn vặt. Để giảm thời gian con xem điện thoại, chị đưa chúng đi siêu thị nhưng hóa đơn mua sắm tốn hàng triệu đồng.
Ở nhà, hai trẻ chơi đùa, hò hét. Điều hòa bật cả ngày, tủ lạnh liên tục bị mở. Tối đến, vợ chồng chị lại dẫn con đi bơi, đi khu vui chơi.
"Trong một tuần, chi phí sinh hoạt cho hai đứa gấp ba lần tiền học phí bình thường. Tôi chọn giải pháp cho con đi học hè, dù học phí đắt nhưng tính ra vẫn kinh tế hơn để con ở nhà", chị Hạnh nói.
Bài viết chia sẻ trên mạng xã hội của chị Hạnh sau đó nhận được hàng trăm lượt đồng cảm từ các bậc phụ huynh. Nhiều người bày tỏ sự mệt mỏi khi kỳ nghỉ hè kéo dài tới 3 tháng, khiến họ không thể cân bằng giữa công việc và gia đình.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội, kỳ nghỉ hè không đơn thuần là thời gian nghỉ ngơi là giai đoạn quan trọng để trẻ phát triển toàn diện. Trẻ cần được thoát khỏi áp lực học tập để tham gia các hoạt động trải nghiệm, vận động và rèn luyện kỹ năng xã hội ngoài nhà trường.
"Mô hình 9 tháng học và 3 tháng nghỉ giúp học sinh phục hồi tâm lý, mở rộng cơ hội học tập qua thực tế. Nghỉ hè là chuyển sang hình thức học khác linh hoạt và thực tiễn hơn", ông Lâm cho biết.
Tiến sĩ Lã Linh Nga, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Khoa học Tâm lý - Giáo dục (Hà Nội), nói áp lực của cha mẹ và ông bà khi chăm sóc trẻ dịp nghỉ hè là điều khó tránh, thậm chí có thể dẫn tới căng thẳng hoặc mâu thuẫn gia đình nếu thiếu chuẩn bị.
Theo bà Nga, phụ huynh nên lập kế hoạch sinh hoạt cho trẻ, giúp con vui chơi, tiếp thu kiến thức và giảm tải cho người lớn. Gia đình có điều kiện có thể cho trẻ tham gia trại hè, câu lạc bộ năng khiếu; nếu có ông bà hỗ trợ, việc về quê giúp trẻ có thêm trải nghiệm. Phụ huynh cũng có thể liên kết theo nhóm để luân phiên trông trẻ hoặc tổ chức hoạt động chung.
Các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K vừa thực hiện phẫu thuật thành công hai trường hợp ung thư thực quản phức tạp bằng phương pháp mổ nội soi 3D cắt thực quản kết hợp nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng).
Ca mổ khó đặt ra nhiều thách thức với ekip phẫu thuật, và việc ca mổ thành công, người bệnh ổn định ra viện là minh chứng rõ nhất tiếp tục khẳng định trình độ chuyên môn của các phẫu thuật viên Bệnh viện K.
Điều trị ung thư thực quản phức tạp
Bệnh nhân đầu tiên là nam giới 48 tuổi, nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn kéo dài với chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn tiến triển và đã mở thông dạ dày trước đó để đảm bảo dinh dưỡng. Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam 61 tuổi, ung thư thực quản 1/3 giữa đã trải qua hóa xạ trị tiền phẫu. Cả hai bệnh nhân đều được chỉ định phẫu thuật nội soi 3D cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng – một kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu và trình độ chuyên môn cao của ê-kíp phẫu thuật.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, cho biết, điều trị ung thư thực quản phức tạp đòi điều trị đa mô thức với chuyên khoa phối hợp điều trị, bao gồm: phẫu thuật, hóa chất, xạ trị và liệu pháp miễn dịch. Trong những trường hợp phát hiện sớm hoặc khối u còn khu trú, phẫu thuật đóng vai trò then chốt và có thể mang lại khả năng điều trị triệt căn.
"Sau khi hội chẩn, chúng tôi quyết định phương án Phẫu thuật cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng) cho người bệnh. Đây là một trong những phẫu thuật lớn, chuyên sâu và phức tạp nhất trong ngoại khoa tiêu hóa. Kỹ thuật này đã được phát triển tại các quốc gia có nền ngoại khoa tiên tiến như Nhật Bản và Hàn Quốc. Phẫu thuật này đòi hỏi nhiều yếu tố như: chỉ định đúng theo hướng dẫn, can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu, nạo vét hạch rộng, thời gian phẫu thuật kéo dài, kỹ năng cao của phẫu thuật viên và phối hợp ê-kíp gây mê hồi sức chặt chẽ. Chính vì vậy, nếu không được thực hiện tại các trung tâm có kinh nghiệm, kiểm soát tốt trong mổ thì có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng", PGS Kim Văn Vụ cho hay.
Thách thức trong ca phẫu thuật
TS.BS Nguyễn Đức Duy, phẫu thuật viên trực tiếp thực hiện ca mổ đánh giá: "Đây là ca phẫu thuật thực hiện trong thời gian kéo dài, cần phối hợp của ekip chuyên sâu được đào tạo bài bản, thời gian phẫu thuật có thể lên tới 7 – 8 giờ, đòi hỏi kỹ năng thành thạo và sự tỉmỉ trong từng thao tác. Một trong những bước khó khăn nhất là nạo vét hạch quanh dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Nếu dây thần kinh này bị tổn thương, bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như: khàn tiếng, mất tiếng, rối loạn nuốt, viêm phổi hít (sặc) sau mổ. Đây là những biến chứng nặng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống và quá trình hồi phục của người bệnh. Ekip cần kiểm soát thật tốt các yếu tố nguy cơ để ca mổ thành công".
Với kinh nghiệm lâu năm, chuyên môn cao cùng với việc được đào tạo chuyên sâu tại các trung tâm hàng đầu, đặc biệt là tại Đại học Y khoa Showa (Tokyo – Nhật Bản), nhờ đó, các phẫu thuật viên khoa Ngoại tiêu hóa 1 gồm: TS.BS Nguyễn Đức Duy, Ths. BSNT Thái Đức An, Ths.BSNT Nguyễn Duy Thanh đã thực hiện kỹ thuật nạo vét hạch 3 vùng một cách bài bản, an toàn và hiệu quả, hai cổ mổ thành công, người bệnh phục hồi tốt, ngày thứ 3 sau mổ bắt đầu ăn lỏng theo chương trình ERAS dưới sự hướng dẫn của ekip và bác sỹ dinh dưỡng. Hiện người bệnh được ra viện, tiếp tục theo dõi điều trị.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, khuyến cáo: Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ung thư tiêu hóa thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nhóm ung thư đường tiêu hóa.
Nguyên nhân chính là triệu chứng của bệnh trong giai đoạn sớm thường không rõ ràng, nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, ung thư thực quản có đặc điểm tiến triển nhanh và di căn hạch sớm. Bệnh thường gặp ở nam giới trung niên, đặc biệt ở những người có tiền sử hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài. Ung thư thực quản là bệnh lý phức tạp, nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.
Trước thông tin quốc tế liên quan đến chùm ca bệnh do vi rút Hanta ghi nhận trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5 Cục Phòng bệnh Bộ Y tế có văn bản khẩn thông tin về tình hình dịch bệnh và khuyến cáo.
Cục Phòng bệnh cho hay theo bản tin công khai mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong.
Trong 8 trường hợp này có 2 trường hợp chưa được xét nghiệm đã tử vong, chỉ xét nghiệm được 6 trường hợp dương tính với virus Hanta và đều được xác định mang chủng virus Andes(ANDV).
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu ở mức trung bình, trong khi nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Đồng thời, WHO nhấn mạnh cơ chế lây truyền của vi rút Hanta khác với COVID-19 và cơ quan này đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ để cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây, WHO cho biết hiện vẫn đang tiếp tục điều tra. Theo giả thuyết ban đầu, ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm vi rút trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh khi tham gia các hoạt động du lịch ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã xảy ra trên tàu thông qua tiếp xúc gần và kéo dài.
WHO lưu ý hiện chưa có kết luận điều tra cuối cùng, do đó người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, WHO khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan cần theo dõi sức khỏe trong vòng 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng. Các triệu chứng cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng và cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người có nguy cơ phơi nhiễm cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần tiếp xúc cuối cùng. Người tiếp xúc nguy cơ thấp không cần cách ly nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam liên quan đến chùm ca bệnh trên. Cục đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; thực hiện vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp.
Bộ Y tế cho biết bệnh do vi rút Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ tại Việt Nam. Tuy nhiên, qua rà soát các dữ liệu khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng vi rút Andes. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu phát hiện bằng chứng liên quan đến các chủng vi rút Hanta khác như Seoul hoặc các vi rút Hanta lưu hành trên động vật.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, tiếp tục theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng và không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Bộ Y tế đồng thời khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người theo hướng dẫn đã được ban hành trước đó.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
