Mỹ – Iran ăn miếng trả miếng, thêm quân nhân Mỹ thiệt mạng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng một quân nhân Mỹ ở miền Bắc Iraq đã thiệt mạng vào ngày 18/7 khi đang cố gắng kích nổ có kiểm soát một máy bay không người lái tấn công một chiều chưa nổ của Iran. Một quân nhân thứ hai đã bị thương trong nỗ lực đó.
Trước đó, ngày 17/7, 2 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng tại Jordan trong một cuộc tấn công mà phía Mỹ cáo buộc do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thực hiện. Cuộc tấn công đó cũng khiến 4 người khác bị thương và một người mất tích.
Như vậy, tổng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc xung đột với Iran kể từ tháng 2 đã lên 17 người. CENTCOM cũng cho biết họ đã tìm thấy những phần thi thể chưa xác định danh tính tại Jordan và đang tiến hành điều tra xem liệu đó có phải là quân nhân mất tích hay không.
Một tuần lễ của các cuộc không kích qua lại đã mở rộng vượt ra ngoài các mục tiêu quân sự thuần túy, bao gồm cả các cây cầu, công trình tiện ích công cộng và cơ sở cảng biển, cho thấy Mỹ và Iran có rất ít triển vọng quay trở lại thỏa thuận ngừng bắn mong manh được ký kết vào tháng 6.
CENTCOM mô tả các cuộc không kích gần đây của Mỹ nhằm giảm khả năng đe dọa hàng hải thương mại của Iran và “trừng phạt nhanh chóng” các lực lượng IRGC. Truyền thông Iran đưa tin, trong đợt không kích gần đây nhất, Mỹ đã tấn công đảo Qeshm ở vịnh Ba Tư, cũng như các thành phố phía nam bao gồm Shadegan, Sirik và Hajiabad.
Iran đã đáp trả ngay lập tức các cuộc tấn công của Mỹ bằng việc nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Washington ở khu vực, nhắm đến nhà máy điện và khử muối ở Kuwait.
Mỹ phát tín hiệu cho chiến dịch tấn công lớn
New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên đưa tin, Mỹ đang gửi thêm nhiều chiến đấu cơ đến Trung Đông, bao gồm tiêm kích F-16 và F-35, cũng như máy bay tiếp liệu trên không bổ sung.
Tuần trước, Mỹ được cho là đã thông báo với Israel về việc gửi thêm hàng chục máy bay tiếp dầu đến nước này.
Những chuyển động này là dấu hiệu cho thấy Mỹ có thể đang chuẩn bị cho một chiến dịch tấn công mạnh hơn vào Iran.
Trong các tuyên bố riêng biệt vào ngày 19/7, Ả rập Xê út, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Qatar đã bày tỏ lo ngại về sự leo thang, và Jordan đã triệu tập một nhà ngoại giao Iran. UAE tuyên bố, việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm trường học, bệnh viện, nhà máy khử muối, cơ sở năng lượng và các đầu mối giao thông “không thể chấp nhận được hoặc biện minh trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.
Căng thẳng cũng tăng vọt tại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu vốn là trọng tâm của các cuộc đàm phán và là nơi Tehran đang khẳng định quyền kiểm soát.
Hải quân IRGC cho biết vào ngày 19/7 rằng họ đã ngăn chặn 4 tàu không xác định danh tính đang cố gắng sử dụng một “tuyến đường không an toàn” sau khi phớt lờ các cảnh báo. Trong khi đó Mỹ tuyên bố chặn 7 tàu vi phạm lệnh phong tỏa hàng hải áp đặt đối với các cảng của Iran.
Thỏa thuận bị hủy bỏ
Tehran ngày 18/7 tuyên bố sẽ không còn tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với Mỹ.
Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo về “những bài học không thể quên” dành cho Mỹ. Trong một tuyên bố vào ngày 18/7, ông nói rằng các vi phạm của Mỹ đối với bản ghi nhớ – một lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày trong khi Mỹ và Iran đàm phán các điều khoản để mở lại eo biển Hormuz và hạn chế chương trình hạt nhân của Iran “đã một lần nữa chứng minh cho mọi người thấy chữ ký của phía Mỹ vô giá trị và mất hiệu lực như thế nào”.
Thông điệp này cũng xoáy sâu vào việc kêu gọi người dân Iran phải giữ vững tinh thần “đoàn kết thiêng liêng”, coi đó như một mệnh lệnh cơ bản, đặc biệt là trong cuộc đối đầu với Mỹ.
Thông điệp của ông cũng tuyên bố rằng người dân và giới chức Iran có nghĩa vụ phải kiềm chế, tránh xa “sự chia rẽ, tranh chấp chính trị và việc làm gia tăng các khác biệt xã hội”. Ông nhấn mạnh, các đối thủ của Iran “không được phép nhận thấy bất kỳ dấu hiệu suy yếu nào từ phía chúng ta”.
Lời kêu gọi đoàn kết dân tộc này diễn ra trong bối cảnh một tuyên bố khác của ông Khamenei hồi tháng 6 đã làm dấy lên những cuộc tranh luận và tranh cãi trong số những người ủng hộ cứng rắn nhất của Iran liên quan đến bản ghi nhớ (MOU) vừa được ký kết với Mỹ.
Ông Khamenei cho biết mặc dù bản thân “có quan điểm khác” về thỏa thuận tạm dừng 4 tháng giao tranh, nhưng ông vẫn chấp thuận nó sau khi Tổng thống Masoud Pezeshkian, với tư cách là Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, nhận trách nhiệm về thỏa thuận này.
Phát ngôn viên cảnh sát Sri Lanka Frederick Wootler cho hay vụ bắt giữ những nghi phạm lừa đảo qua mạng nói trên diễn ra tại thị trấn ven biển Chilaw, cách thủ đô Colombo khoảng 80 km về phía bắc, sau khi nhận được tin báo, theo AFP.
"Những người liên quan đến hành vi lừa đảo sẽ bị xử lý theo luật hình sự của chúng tôi, trong khi những người khác có thể bị trục xuất", ông Wootler nhấn mạnh.
Trong số những người bị bắt giữ có 133 người Trung Quốc và 13 người Việt Nam, theo AFP dẫn thông báo từ cảnh sát Sri Lanka.
Các nguồn tin cảnh sát cho hay 2 người đàn ông Trung Quốc cố trốn thoát trong cuộc vây ráp đã bị thương và được đưa vào bệnh viện. Những nghi phạm khác đã ra hầu tòa và bị tạm giam cho đến ngày 9.4 để chờ điều tra thêm.
AFP dẫn các nguồn tin cảnh sát cho hay 143 máy tính xách tay, 120 máy tính bàn và 370 điện thoại di động đã được tìm thấy tại khách sạn bị đột kích. Khách sạn đó do một nhóm người đàn ông Trung Quốc thuê toàn bộ để điều hành đường dây lừa đảo.
Trong tháng trước, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Sri Lanka đã bắt giữ 135 người Trung Quốc vì bị cáo buộc điều hành một đường dây lừa đảo qua mạng tương tự. Họ đã bị trục xuất.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Colombo thông báo sau những vụ bắt giữ đó, họ đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để ngăn chặn công dân của mình thực hiện các hoạt động lừa đảo ở Sri Lanka.
"Do cơ sở hạ tầng viễn thông phát triển tốt, vị trí địa lý thuận lợi và chính sách thị thực tương đối dễ dãi của Sri Lanka... một số băng nhóm lừa đảo viễn thông đã chuyển đến Sri Lanka. Đó là lý do tại sao các trường hợp lừa đảo đang gia tăng ở Sri Lanka gần đây", Đại sứ quán Trung Quốc nhận định, lưu ý rằng những kẻ lừa đảo đã nhắm mục tiêu vào công dân Trung Quốc trong nước, theo AFP.
Ukraine cho biết rằng họ vào ngày 17/5 đã sử dụng 3 loại UAV sản xuất trong nước để tấn công vùng Moscow trong đợt tập kích lớn nhất từ trước tới nay nhằm vào thủ đô của Nga.
Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã sử dụng UAV cánh cố định FP-1 Firepoint và RS-1 Bars để tập kích.
Một loại UAV thứ 3 chưa từng được biết tới trước đây mang tên Bars-SM Gladiator cũng được sử dụng trong cuộc tấn công, tuyên bố cho biết thêm.
“Ngày 16/5 và trong đêm 17/5/2026, các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã tập kích một loạt mục tiêu quân sự quan trọng của Nga", tuyên bố cho hay.
Ukraine ngày càng tìm cách chứng minh hiệu quả của các loại UAV mới được phát triển trong nước và có chi phí tương đối rẻ trong nhóm vũ khí tầm xa, thông qua việc gia tăng các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga. Các cuộc tấn công đã khiến ít nhất 4 người thiệt mạng, trong đó có 3 người ở vùng Moscow, theo giới chức Nga.
Trong 3 loại vũ khí Ukraine đề cập, Bars-SM Gladiator là loại ít được công khai thông tin nhất. Tên gọi của nó có thể cho thấy Gladiator có liên quan tới RS-1 Bars.
RS-1 Bars được công bố vào mùa xuân năm 2025 như một dạng kết hợp giữa tên lửa hành trình và UAV phản lực. RS-1 Bars được thiết kế để sản xuất hàng loạt trong khi vẫn có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 805km với đầu đạn chứa khoảng 45-90 kg thuốc nổ.
Ukraine chưa tiết lộ nhà sản xuất RS-1 Bars, nhưng cho biết UAV cánh cố định này được phát triển bởi các công ty tư nhân.
Trong khi đó, FP-1 Firepoint, UAV cánh cố định được sản xuất từ cuối năm 2024 cho các nhiệm vụ tấn công tầm xa vượt quá 1.448km, đã được công khai nhiều thông tin hơn.
Có hình dáng giống một máy bay cỡ nhỏ, FP-1 do công ty nội địa Fire Point thiết kế để mang theo khoảng 118kg thuốc nổ. UAV phản lực này được thiết kế để phóng dễ dàng mà không cần đường băng, cất cánh bằng tên lửa đẩy từ một bệ ray.
Tháng 12 năm ngoái, BBC đưa tin Fire Point sản xuất UAV với chi phí khoảng 50.000 USD mỗi chiếc và đang chế tạo ít nhất 200 chiếc mỗi ngày.
Giống RS-1 Bars, FP-1 là vũ khí lai giữa UAV và tên lửa hành trình, dù các loại vũ khí cảm tử này bay chậm hơn nhiều so với tên lửa hành trình thông thường. Tầm hoạt động công bố của cả hai loại UAV đều vượt khoảng cách từ Ukraine tới Moscow, khoảng 483km.
Để tập kích Moscow, UAV phải xuyên qua hệ thống phòng không nhiều lớp gồm hai lớp bao gồm tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa S-300 và S-400. Thủ đô Nga cũng triển khai nhiều hệ thống tác chiến điện tử cùng hàng chục tổ hợp phòng không tầm ngắn như Pantsir và Tor.
“Nga tập trung hệ thống phòng không tại vùng Moscow là dày đặc nhất. Nhưng chúng tôi đang vượt qua nó”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy phát biểu.
Trong khi đó, Nga tuyên bố đã ngăn chặn được hơn 1.000 mục tiêu của Ukraine trong đợt không kích.
Diễn biến này cho thấy các UAV giá rẻ, được phóng đi với số lượng lớn, có thể gây ra thách thức không nhỏ với các hệ thống phòng không hiện đại. Trong xung đột ở Ukraine, sự thay đổi, nâng cấp liên tục của UAV của cả 2 phía thực sự đã tạo ra những bước ngoặt lớn.
Cuộc tấn công của Ukraine diễn ra vài ngày sau khi Nga thực hiện một trong những đợt tập kích UAV dữ dội và kéo dài nhất kể từ đầu xung đột, phóng hơn 1.500 UAV vào các thành phố Ukraine chỉ trong 2 ngày. Khi đó, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ đáp trả tương xứng.
Theo Báo cáo Tài sản Toàn cầu năm 2026 của ngân hàng UBS (UBS Global Wealth Report 2026), tài sản cá nhân trên toàn cầu đã tăng 10,8% trong năm 2025, mức tăng trưởng nhanh nhất trong ít nhất 3 năm qua. Với sự tăng trưởng đó, thế giới có thêm gần 1 triệu triệu phú USD mới trong suốt cả năm.
Bất chấp mức tăng trưởng ấn tượng trên lý thuyết này, giá trị tài sản trung vị (median wealth), một chỉ số phản ánh chính xác hơn về các hộ gia đình phổ thông thay vì những người giàu nhất, lại sụt giảm ở hầu hết các quốc gia mà UBS theo dõi.
UBS đã xây dựng các phát hiện của mình dựa trên dữ liệu từ 56 thị trường, vốn chiếm tổng cộng khoảng 92% trở lên so với tổng tài sản toàn cầu.
Họ nhận thấy rằng số lượng triệu phú đã tăng 1,5%, bổ sung thêm gần 1 triệu người vào nhóm này, với tốc độ khoảng 2.680 người mỗi ngày.
Hơn 440.000 người trong số các triệu phú mới này là người Mỹ, tốc độ vượt quá 1.200 người mỗi ngày, hay Mỹ đóng góp gần một nửa vào sự gia tăng triệu phú trên toàn thế giới.
Vương quốc Anh có thêm hơn 43.000 triệu phú mới, trong khi Pháp, Tây Ban Nha, Nhật Bản và Ấn Độ mỗi nước đều tăng thêm hơn 30.000 người.
Mọi thị trường nào trong mẫu khảo sát của UBS đều ghi nhận gia tăng triệu phú trong năm 2025. Các quốc gia có tốc độ tăng trưởng phần trăm cao nhất nằm ở Đông Âu, dẫn đầu là Litva với mức 8%, tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Latvia và Hungary, tất cả đều đạt trên 5%.
Tổng số triệu phú trên thế giới hiện ở mức khoảng 57,5 triệu người, với hơn 23,6 triệu người, tương đương trên 40%, đang sống tại Mỹ.
Châu Âu và Trung Đông là những khu vực có mức tăng trưởng tài sản mạnh mẽ nhất, đạt gần 18%, riêng Đông Âu tăng vọt 28%. Khu vực châu Mỹ tăng 8,5% và Châu Á - Thái Bình Dương tăng khoảng 5,9%.
UBS lưu ý rằng sự suy yếu của đồng đô la Mỹ so với các đồng tiền chủ chốt khác, bao gồm cả việc đồng euro tăng giá gần 9%, đã làm thổi phồng đáng kể các số liệu tài sản tại các thị trường ngoài nước Mỹ.
Tuy nhiên, những khoản lợi nhuận này không đến được với hầu hết các hộ gia đình.
Theo UBS, tài sản trung vị, con số mang tính đại diện cho những người trưởng thành phổ thông hơn là mức tài sản trung bình, đã giảm sút ở phần lớn các quốc gia được theo dõi.
UBS mô tả mô hình này là bằng chứng cho thấy khoảng cách giàu nghèo ngày càng nới rộng. Tháp tài sản toàn cầu cũng đang dịch chuyển: tỷ lệ người trưởng thành có tài sản ròng dưới 10.000 USD tiếp tục thu hẹp, hiện ở mức chỉ hơn 41%, trong khi nhiều người hơn đã chuyển lên các nhóm tài sản cao hơn. Mặc dù vậy, chỉ có 1,5% số người trưởng thành trong mẫu khảo sát sở hữu hơn 1 triệu USD, trong khi nhóm dưới cùng gồm những người có dưới 10.000 USD, vẫn là nhóm đơn lẻ lớn nhất.
Báo cáo cũng thống kê được 3.302 tỷ phú, tăng 383 người, tương đương khoảng 13,1% so với năm trước đó.
