Từ người trẻ đến người lớn tuổi, nhiều người đã bắt đầu chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phòng bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo Sở Y tế TP.HCM, sau gần 2 tháng triển khai chương trình (từ ngày 25.5 đến nay), toàn thành phố đã có hơn 550.000 người dân được khám sức khỏe và lập hồ sơ sức khỏe điện tử.
Tại Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập (P.Tân Mỹ, TP.HCM), trong lúc chờ khám sức khỏe để hoàn tất hồ sơ xin việc, anh Huỳnh Hữu Đức (30 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM), cho biết trước đây bản thân chủ yếu khám sức khỏe theo các đợt khám định kỳ do công ty tổ chức 6 tháng/lần, hiếm khi chủ động đi kiểm tra.
“Nếu không có chính sách của doanh nghiệp, nhiều người sẽ chỉ đi khám khi có bệnh”, Đức nói.
Nhưng từ khi địa phương triển khai chương trình khám sức khỏe miễn phí vào tháng trước, anh cùng người thân đã tham gia. Chính lần khám này khiến anh thay đổi suy nghĩ, chủ động theo dõi sức khỏe và tình trạng bệnh (nếu có) thay vì chỉ chờ các đợt khám của doanh nghiệp.
Theo Đức, việc nhà nước hỗ trợ khám sức khỏe miễn phí sẽ tạo thêm động lực để người dân chủ động phòng bệnh. Đặc biệt, chương trình mang lại nhiều lợi ích cho công nhân, người lao động và người có thu nhập thấp khi có thêm cơ hội kiểm tra sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống mà không phải quá lo lắng về chi phí.
“Tôi hoàn toàn ủng hộ việc triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân”, Đức nói.
Đưa người thân đi điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập, chị Trương Thị Mộng Tuyền (34 tuổi, ngụ P.Tân Mỹ, TP.HCM), cho biết chị từng chứng kiến không ít người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn không đủ chi phí khám chữa bệnh.
Theo chị Tuyền, chương trình khám sức khỏe toàn dân sẽ mang lại lợi ích rất lớn cho nhóm đối tượng này. Nhiều người dù mắc bệnh nhưng không đủ điều kiện tài chính để đi khám, vì vậy việc được hỗ trợ khám miễn phí sẽ giúp họ có cơ hội phát hiện bệnh sớm và yên tâm hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.
“Bản thân tôi trước đây chỉ đi khám khi có bệnh vì ‘sợ bệnh viện’. Nhưng khi địa phương triển khai chương trình khám sức khỏe miễn phí, tôi tham gia kiểm tra và biết tình trạng bệnh xương khớp của mình. Từ đó, tôi chủ động khám sức khỏe thường xuyên hơn và quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn. Khám sức khỏe định kỳ rất quan trọng vì giúp phát hiện bệnh và theo dõi sức khỏe, điều mà trước đây tôi từng thờ ơ”, chị chia sẻ.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thành phố đặt mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm nay, có hồ sơ sức khỏe điện tử và được quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.
Đây không chỉ là chương trình khám sức khỏe có quy mô lớn nhất từ trước đến nay mà còn là bước đi chiến lược nhằm chuyển mạnh hệ thống y tế từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy dự phòng làm nền tảng, dữ liệu làm công cụ quản trị và người dân làm trung tâm của mọi hoạt động chăm sóc sức khỏe.
Không chỉ người đi làm hay người lớn tuổi, nhiều bạn trẻ cũng cho biết chương trình khám sức khỏe toàn dân khiến họ quan tâm hơn đến việc chăm sóc sức khỏe và duy trì thói quen khám định kỳ.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy (P.Chợ Lớn, TP.HCM), khu vực đăng ký khám bệnh ở tầng trệt vẫn đông người đến khám chữa bệnh, chủ yếu là người trung niên và cao tuổi.
Ngồi chờ đến lượt khám, Nguyễn Thị Mỹ Duyên (21 tuổi), sinh viên Trường ĐH Sài Gòn, cho rằng người trẻ thường nghĩ mình còn khỏe nên dễ lơ là việc khám sức khỏe định kỳ.
Theo Duyên, chương trình khám sức khỏe toàn dân sẽ khuyến khích người dân quan tâm hơn đến việc khám sức khỏe định kỳ, đồng thời có hồ sơ và dữ liệu sức khỏe để theo dõi thể trạng cũng như các chỉ số sức khỏe lâu dài.
“Em cũng đang tập chủ động chăm sóc sức khỏe hơn, xây dựng lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Em thấy mọi người cũng quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe của mình, nhất là sau dịch Covid-19. Nhận thức của em và người thân về tầm quan trọng của việc phòng bệnh cũng thay đổi tích cực. Được khám miễn phí, người dân sẽ chủ động theo dõi sức khỏe thay vì chờ đến khi mắc bệnh mới đi khám”, Duyên chia sẻ.
Theo nữ sinh viên, đây là chương trình mang ý nghĩa nhân văn, giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, đồng thời hỗ trợ thiết thực cho những người có hoàn cảnh khó khăn.
Cùng chung quan điểm, Võ Ngọc Thảo Nguyên (26 tuổi, ngụ P.Chợ Lớn, TP.HCM) cho biết bản thân và gia đình trước đây thường chỉ đi khám khi đã mắc bệnh vì lo ngại chi phí.
Theo Nguyên, khi không còn quá áp lực về chi phí, nhiều người sẽ chủ động khám sức khỏe định kỳ hơn.
“Chương trình khám sức khỏe toàn dân miễn phí là một chính sách rất ý nghĩa, đặc biệt đối với người cao tuổi và những người có hoàn cảnh khó khăn”, Nguyên nói.
Nguyên cho rằng lợi ích lớn nhất của chương trình là giảm gánh nặng kinh tế cho người dân, đồng thời tạo điều kiện để những người không có điều kiện khám bệnh thường xuyên vẫn có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của mình.
“Đây là chương trình mang tính nhân văn, góp phần nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe của cộng đồng. Người dân sẽ quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, chủ động khám và tìm giải pháp bảo vệ bản thân thay vì chỉ đến bệnh viện khi có bệnh. Thông qua chương trình, em cũng duy trì việc khám sức khỏe định kỳ và chú trọng xây dựng lối sống lành mạnh để phòng bệnh từ sớm”, Nguyên chia sẻ.
Từ thói quen “có bệnh mới đi khám”, chương trình khám sức khỏe toàn dân đang góp phần hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe ở nhiều người dân, trong đó có không ít người trẻ. Với nhiều bạn, việc đi khám sức khỏe định kỳ không còn là chuyện chỉ làm khi bắt buộc, mà dần trở thành một cách để chăm sóc bản thân và phòng bệnh từ sớm.
Sáng 27.5, Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2029 diễn ra với sự tham dự của hơn 200 đại biểu chính thức, đại diện cho thanh niên trong toàn tỉnh.
Tham dự có anh Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên; ông Y Giang Gry Niê Knơng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk; bà Hồ Thị Nguyên Thảo, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đắk Lắk; ông Nguyễn Thanh Hân, Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển tỉnh Đắk Lắk; lãnh đạo Tỉnh đoàn Gia Lai, Lâm Đồng; đại diện sở, ban, ngành tỉnh Đắk Lắk.
Phát biểu khai mạc đại hội, anh Y Lê Pas Tơr, Phó bí thư thường trực Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, cho biết đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình. Không gian rừng và biển của tỉnh Đắk Lắk hôm nay là một "mỏ vàng" kinh tế mới, du lịch trải nghiệm văn hóa, sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và kinh tế biển.
"Với tinh thần thanh niên các dân tộc tỉnh Đắk Lắk yêu nước, đoàn kết, tiên phong, bản sắc, tôi tin tưởng tuyệt đối rằng đại hội chúng ta sẽ hội đủ mênh mông khát vọng và giúp thanh niên toàn tỉnh Tây nguyên chinh phục những đỉnh cao mới, góp phần xây dựng tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững, văn minh và đại đoàn kết", anh Y Lê Pas Tơr phát biểu.
Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, ông Y Giang Gry Niê Knơng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk cho biết, dù còn nhiều khó khăn do tác động của tổ chức chính quyền các cấp, nhưng nhiều phong trào thanh niên vẫn tạo được nhiều ấn tượng tốt. Hàng nghìn đoàn viên, hội viên tham gia hỗ trợ chuyển đổi số thanh niên vùng sâu, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Nhiều mô hình thanh niên khởi nghiệp từ nông nghiệp sạch cho đến sản xuất, du lịch cộng đồng đã từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường. Trong thiên tai, dịch bệnh hay những thời điểm khó khăn của địa phương, lực lượng thanh niên luôn là lực lượng có mặt sớm nhất, xung kích nhất.
Ông Y Giang Gry Niê Knơng nhấn mạnh công tác tập hợp thanh niên trong doanh nghiệp ngoài nước, thanh niên dân tộc thiểu số, thanh niên tôn giáo còn khó khăn và cách tiếp cận công nghệ để thanh niên đô thị với thanh niên vùng sâu vùng xa vẫn còn lớn; phải đẩy mạnh mẽ khâu đoàn kết thanh niên trong toàn tỉnh.
Theo ông Y Giang Gry Niê Knơng, Đắk Lắk là vùng đất giàu bản sắc nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống. Thanh niên là lực lượng tiên phong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, cố gắng và tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, cộng đồng; đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin xấu độc, luồng ý kiến chia rẽ đoàn kết dân tộc trên không gian mạng; tiên phong trong chuyển đổi số và làm chủ các công nghệ trong kỷ nguyên số.
"Tôi mong muốn trong thời gian tới sẽ xuất hiện nhiều hơn nữa những thanh niên Việt Nam làm chủ công nghệ mới, xây dựng các mô hình kinh tế, kinh doanh số, các sản phẩm sáng tạo mang thương hiệu của quê hương", ông Y Giang Gry Niê Knơng cho hay.
Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, anh Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, cho biết trong giai đoạn vừa qua, trong điều kiện còn nhiều khó khăn và yêu cầu mới đặt ra đối với công tác thanh niên, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk đã chủ động, sáng tạo triển khai hiệu quả phong trào "Tôi yêu Tổ quốc tôi" và chương trình "Xây dựng Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam vững mạnh". Các cấp Hội đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện rõ vai trò xung kích của tuổi trẻ trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Bên cạnh đó, tổ chức Hội đã chủ động triển khai hiệu quả các hoạt động giáo dục truyền thống, tiên phong số hóa các di tích lịch sử nối liền từ khu vực Tây nguyên đến duyên hải; duy trì các mô hình bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch sinh thái như Ngày hội "Thanh niên dân tộc, tôn giáo tiêu biểu" hay Giải chạy "Nhịp chiêng M'nông".
Các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng và chương trình đồng hành với thanh niên được triển khai thực chất, bám sát các khâu đột phá chiến lược của tỉnh. Trọng tâm là việc nâng cao năng lực số cho nhân dân thông qua phong trào "Bình dân học vụ số" và ứng dụng công nghệ AI. Các chiến dịch tình nguyện cao điểm được cụ thể hóa bằng các công trình dân sinh như "Thắp sáng đường biên", trồng cây xanh bảo vệ môi trường, xây dựng nhà an toàn cho nhân dân vùng lũ.
"Tỷ lệ đoàn kết, tập hợp thanh niên toàn tỉnh vươn lên đạt mức ấn tượng trên 73%, khẳng định vai trò là mái nhà chung rộng mở của tuổi trẻ. Đồng thời, tính liên kết và chất lượng hoạt động của các tổ chức thành viên tập thể như Hội Sinh viên, Hội Doanh nhân trẻ, Hội Thầy thuốc trẻ tiếp tục được khẳng định vững chắc", anh Nguyễn Ngọc Toàn phát biểu.
Để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đề ra, với sứ mệnh của thanh niên và bối cảnh hiện nay, anh Nguyễn Ngọc Toàn đề nghị Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk cần tiếp tục chú trọng cụ thể hóa phong trào "Tôi yêu Tổ quốc tôi" gắn với niềm tự hào về truyền thống cách mạng, bảo tồn bản sắc văn hóa và trách nhiệm bảo vệ an ninh chính trị tại cơ sở; chú trọng và quyết tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong triển khai công tác Hội và phong trào thanh niên tỉnh nhà; tổ chức Hội cần tiếp tục đồng hành hiệu quả với thanh niên trong lập thân, lập nghiệp, khởi nghiệp và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; không ngừng mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng tổ chức Hội vững mạnh trong tình hình mới.
"Với khẩu hiệu hành động "Thanh niên các dân tộc tỉnh Đắk Lắk: Yêu nước - Đoàn kết - Tiên phong - Bản sắc - Phát triển", chúc Hội viên, thanh niên và các cấp bộ Hội tỉnh Đắk Lắk có một nhiệm kỳ mới sáng tạo, đột phá và thành công", anh Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên Thanh Niên, tiến sĩ Mai Ngọc Xuân Đạt, Trưởng nhóm nghiên cứu Viện Công nghệ vật liệu tiên tiến, ĐH Quốc gia TP.HCM, Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2025, cho biết rất vinh dự, hạnh phúc và tự hào khi được đại diện cho thế hệ trẻ TP.HCM phát biểu trong sự kiện có ý nghĩa lịch sử này.
Thay mặt thế hệ trẻ hôm nay, tiến sĩ Mai Ngọc Xuân Đạt bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha anh đã sống, chiến đấu, lao động và sáng tạo bằng tất cả tình yêu, trách nhiệm đối với mảnh đất vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cống hiến, hy sinh và nỗ lực bền bỉ ấy đã tạo dựng nền tảng để thế hệ trẻ hôm nay được sống, làm việc và tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của thành phố.
Không sinh ra ở TP.HCM nhưng được thành phố nuôi dưỡng ước mơ và trao nhiều cơ hội từ những năm tháng còn ngồi trên giảng đường đại học đến khi trở thành nhà khoa học trẻ và vinh dự là gương Công dân trẻ tiêu biểu của TP.HCM, tại buổi lễ ý nghĩa kỷ niệm 50 thành phố Sài Gòn - Gia định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiến sĩ Mai Ngọc Xuân Đạt xúc động kể: "Gần 20 năm trước, tôi đến TP.HCM với hành trang của một người trẻ mang theo nhiều ước mơ, khát vọng và cả những bỡ ngỡ. Nhưng thành phố đã rộng mở vòng tay đón nhận tôi bằng những cơ hội học tập, nghiên cứu, rèn luyện và trưởng thành. Tại nơi đây, tôi được lớn lên trong môi trường giàu khát vọng đổi mới, được tiếp cận các phòng thí nghiệm, các nhóm nghiên cứu và từng bước thực hiện những công trình khoa học đầu tiên của mình. Chính từ thành phố này, tôi đã nuôi dưỡng niềm đam mê với nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến và y học chính xác - một lĩnh vực khoa học công nghệ hiện đại, có nhiều tiềm năng nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và cá thể hóa phác đồ điều trị cho người bệnh ung thư".
Tiến sĩ trẻ cho biết những nỗ lực trong nghiên cứu của mình đã mang lại nhiều kết quả khoa học được cộng đồng học thuật quốc tế ghi nhận, với gần 50 bài báo được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín. Tuy nhiên, với anh, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở những bài báo công bố mà còn ở việc các kết quả nghiên cứu của mình có tiềm năng ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Trên hành trình theo đuổi đam mê khoa học, anh Đạt may mắn nhận được sự đồng hành của thành phố, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện và những cơ chế, chính sách khuyến khích nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ.
"Quan trọng hơn cả, tôi luôn cảm nhận được niềm tin, sự quan tâm và kỳ vọng mà thành phố dành cho thế hệ trẻ. Chính niềm tin ấy đã trở thành động lực để chúng tôi không ngừng học tập, rèn luyện và nhận thức rằng mỗi thành quả đạt được đều cần hướng tới việc đóng góp cho sự phát triển của thành phố và đất nước", tiến sĩ Đạt chia sẻ.
Không những thế, anh Đạt cho biết thành phố còn bền bỉ vun đắp trong thế hệ trẻ tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh dấn thân và khát vọng cống hiến. Thông qua những hoạt động Đoàn - Hội - Đội, các phong trào tình nguyện, thanh niên của thành phố được trao cơ hội để trưởng thành, được khích lệ dấn thân, được học cách sống vì cộng đồng và hiểu rằng giá trị của tri thức chỉ thật sự trọn vẹn khi được dùng để phụng sự Tổ quốc, thành phố và nhân dân.
Sau cơ hội học thạc sĩ ở nước ngoài, anh Đạt đã lựa chọn trở về thành phố để tiếp tục nghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn và cống hiến.
Bởi anh luôn tin rằng: "Hạnh phúc của một người trẻ không chỉ nằm ở việc chinh phục những đỉnh cao tri thức, mà còn ở cơ hội mang những tri thức ấy trở về phụng sự nơi đã nuôi dưỡng ước mơ của mình. Học tập, nghiên cứu và cống hiến cho thành phố mang tên Bác và cho đất nước vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm mà tôi luôn trân trọng. Đó cũng là cách tôi và nhiều bạn trẻ hôm nay mong muốn tri ân thành phố mang tên Bác - bằng tinh thần học tập không ngừng, bằng lao động sáng tạo và bằng những đóng góp thiết thực cho tương lai của thành phố và của đất nước".
Chứng kiến thành phố từng ngày đổi mới, tiến sĩ trẻ cho biết càng thêm yêu và tự hào về mảnh đất nghĩa tình này. Mỗi công trình hiện đại được đưa vào sử dụng, mỗi bước tiến trong khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế hay chuyển đổi số đều cho mỗi người trẻ của thế hệ hôm nay cảm nhận rõ khát vọng không ngừng vươn lên của thành phố.
"Tôi tự hào khi được sống trên mảnh đất hội tụ những dòng chảy văn hóa từ khắp mọi miền đất nước, luôn rộng mở đón nhận những con người mang theo ước mơ và khát vọng cống hiến. Và càng tự hào hơn khi trong suốt chặng đường phát triển của đất nước, TP.HCM luôn tiên phong đổi mới, sáng tạo, hội nhập, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, khoa học công nghệ và trở thành nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục bước đi trên con đường mà Bác Hồ và các thế hệ đi trước đã mở ra", tiến sĩ Đạt tự hào nói.
Trước những cơ hội lớn lao và yêu cầu đặt ra cho thành phố trong kỷ nguyên phát triển mới, đại diện thế hệ trẻ, tiến sĩ Đạt bày tỏ: "Tôi và thế hệ trẻ thành phố tiếp tục không ngừng học tập, rèn luyện, nghiên cứu, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế; chủ động hiến kế, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo và dấn thân tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn của thành phố. Chúng tôi nguyện kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp, góp phần xây dựng thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu ngày càng phát triển ngang tầm các đô thị trong khu vực và trên thế giới".
Sau lễ kỷ niệm, chia sẻ với phóng viên Thanh Niên, anh Đạt cho biết ngọn lửa nhiệt huyết và quyết tâm cống hiến trong anh càng được thôi thúc hơn nữa. Anh nói: "Tôi sẽ tiếp tục nỗ lực hơn trên con đường nghiên cứu khoa học, tiếp tục phát triển các nghiên cứu của mình để nâng cao chất lượng của các kết quả nghiên cứu, từ đó mở ra cơ hội đưa các kết quả đến gần hơn với thực tiễn. Đặc biệt, tôi mong muốn tiếp tục hướng dẫn và truyền cảm hứng nghiên cứu cho các bạn trẻ, giúp các bạn trẻ tạo được niềm đam mê nghiên cứu khoa học, đóng góp một phần nhỏ công sức của thế hệ trẻ vào sự phát triển vươn mình của thành phố".
Đang trồng một khu vườn trên sân thượng khoảng 30 m2, anh Lê Minh Nhựt (36 tuổi, ngụ TP.HCM, trước kia là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), cho biết vào mùa nắng nóng, nhiệt độ trên sân thượng rất cao và kéo dài trong ngày. Do đó, cây trồng dễ bị sốc nhiệt, thiếu nước dẫn đến suy yếu và là điều kiện cho rệp, nhện đỏ, bọ trĩ tấn công.
Theo anh Nhựt, để duy trì độ ẩm ổn định, anh áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt nhiều lần trong ngày, kết hợp phun sương để hạ nhiệt. “Tùy vào từng loại cây, tôi điều chỉnh số lần tưới khoảng 6–7 lần/ngày, mỗi lần từ 1–3 phút, tập trung trong khung giờ sáng sớm và chiều”, anh chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc tưới nước, anh Nhựt cho rằng việc che chắn và giảm nhiệt cho không gian trồng là rất quan trọng. Vào mùa nắng, anh chủ động phun nước lên sàn sân thượng, tạo độ ẩm không khí, đồng thời hạn chế tác động mạnh đến bộ rễ, vốn rất nhạy cảm trong điều kiện nhiệt độ cao.
Có kinh nghiệm hơn 3 năm làm “nông dân sân thượng”, anh Nhựt cũng từng gặp tình trạng cây héo úa, thậm chí chết hàng loạt do nắng nóng. Từ đó, anh rút ra bài học: không nên quá phụ thuộc vào hệ thống tưới tự động mà cần kiểm tra thường xuyên để tránh sự cố.
“Quan trọng là phải theo dõi cây mỗi ngày, vì chỉ cần hệ thống gặp trục trặc vài giờ là cây có thể bị ảnh hưởng ngay”, anh nói. Ngoài ra, anh Nhựt cũng ưu tiên trồng các loại cây phù hợp với mùa nắng như cà chua, dưa lưới, bầu, bí, ổi… để tăng khả năng thích nghi.
Cũng sở hữu một khu vườn xanh mướt trên sân thượng, chị Nguyễn Thị Hiếu (36 tuổi, ngụ tại Hưng Yên, trước đây là tỉnh Thái Bình), cho biết nắng nóng khiến cho việc trồng rau, cây ăn trái trên sân thượng khó chăm hơn các mùa khác.
“Ở trên sân thượng phải trồng cây vào khay, mà đất trong khay rất nông nên dễ bị khô. Bên cạnh đó khay nhựa hoặc thùng xốp hấp thụ nhiệt làm rễ bị nóng, bí nếu không bổ sung đủ nước cây có thể hỏng rễ, héo xanh, không phát triển được, thậm chí là chết”, chị cho hay.
Do đó, vào mùa nắng, chị Hiếu thường dùng lưới che, trồng những cây dây leo giàn như: mướp, bầu, bí để lấy bóng râm cho các loại rau khác bên dưới. Đồng thời, rải thêm bã mía hoặc xơ dừa lên trên mặt khay, dưới gốc cây để giảm sự thoát hơi nước, giúp đất giữ ẩm lâu hơn.
Chị Hiếu chia sẻ thêm: “Vào mùa hè, khi trộn đất phải tăng thêm giá thể so với các mùa khác, có thể là trấu hun, xơ dừa, bã mía để tăng độ tơi xốp, giữ ẩm lâu hơn. Vào những ngày nắng nóng, tôi sẽ tưới rau vào chiều muộn hoặc sáng sớm để cây không bị sốc nhiệt”.
Bên cạnh đó, một trong những sai lầm khi trồng cây mùa nắng nóng, theo chị Hiếu đó là chọn giống không chịu nhiệt khiến cây còi cọc, không phát triển được. Và trồng với mật độ quá dày khiến cây không đủ nước và dinh dưỡng nên còi cọc, nhanh tàn hơn. “Mùa nắng nóng nên trồng các cây đúng vụ xuân hè, chịu nắng nóng tốt như: mồng tơi, rau đay, rau dền, những cây dây leo như dưa chuột, bầu, mướp, đậu đũa”, chị Hiếu nói.
Ở góc độ chuyên môn về cây cảnh, chị Huỳnh Phượng (31 tuổi), làm việc trong lĩnh vực thiết kế, thi công cảnh quan sân vườn tại ForestBox Landscape (TP.HCM), cho biết cây kiểng lá thường nhạy cảm hơn với nắng gắt. Khi nhiệt độ cao, cây dễ bị cháy viền lá, mất nước và héo rũ.
Theo chị Phượng, giải pháp là tạo môi trường dễ chịu hơn cho cây bằng cách bố trí ở nơi có ánh sáng gián tiếp, dùng lưới che nắng nhiều lớp hoặc tận dụng bóng mát từ cây lớn. Ngoài ra, cần duy trì độ ẩm không khí bằng hệ thống phun sương hoặc máy tạo ẩm.
Chị cũng lưu ý, nên hạn chế tưới nước vào sau 8 giờ sáng, tránh để nước đọng trên lá vì có thể gây cháy lá. Việc tưới nên tập trung vào gốc và vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều mát.
Một điểm đáng chú ý, theo chị Phượng, là nhiều người thấy cây héo vào buổi trưa liền vội vàng tưới nước, trong khi đây có thể chỉ là phản ứng tự nhiên của cây để giảm thoát hơi nước. “Quan trọng là phải kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới, không nên tưới theo cảm tính hay lịch cố định”, chị nhấn mạnh.