Quyết định này được đưa ra sau quá trình đánh giá khoa học toàn diện đối với các sản phẩm thuộc thương hiệu ZYN.
FDA Hoa Kỳ cho phép 20 sản phẩm túi ngậm nicotine công bố là sản phẩm giảm tác hại so với thuốc lá điếu từ ngày 30/6/2026.
Thông điệp đầu tiên được FDA nhấn mạnh là không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá hay nicotine nào an toàn tuyệt đối. Cơ quan này khuyến nghị những người không sử dụng nicotine không nên bắt đầu sử dụng và khẳng định việc cai hoàn toàn nicotine vẫn là lựa chọn có lợi nhất cho sức khỏe đối với người đang hút thuốc. Việc một số sản phẩm túi ngậm nicotine được đánh giá có mức độ rủi ro thấp hơn thuốc lá điếu không đồng nghĩa với việc những sản phẩm này được coi là hoàn toàn vô hại.
Trên cơ sở đánh giá khoa học, FDA đã cấp phép kinh doanh cho 20 sản phẩm túi ngậm nicotine ZYN được tiếp thị với thông tin: Đối với người trưởng thành đang hút thuốc, việc chuyển đổi hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm ZYN đã được FDA thẩm định và cho phép, có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến hút thuốc, bao gồm ung thư miệng, ung thư phổi, bệnh tim, đột quỵ, khí phế thũng và viêm phế quản mạn tính. Đây là lần đầu tiên FDA cho phép một sản phẩm túi ngậm nicotine được tiếp thị kèm tuyên bố giảm nguy cơ gây bệnh so với thuốc lá điếu sau khi hoàn thành quy trình đánh giá khoa học nghiêm ngặt.
Nền tảng của quyết định này xuất phát từ đánh giá về mức độ phơi nhiễm với các chất độc hại. FDA cho biết việc chuyển hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm túi ngậm nicotine được cấp phép có thể giúp người sử dụng giảm đáng kể mức độ tiếp xúc với nhiều hóa chất độc hại hoặc có nguy cơ gây hại vốn phát sinh từ quá trình đốt cháy thuốc lá. Theo FDA, sự khác biệt về mức độ phơi nhiễm này là một trong những cơ sở để đánh giá chuỗi nguy cơ giữa các nhóm sản phẩm nicotine và thuốc lá khác nhau. Trong hệ thống đánh giá của cơ quan này, thuốc lá điếu đốt cháy là nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro cao nhất, trong khi các sản phẩm không đốt cháy thường được ghi nhận có mức độ rủi ro thấp hơn.
Bên cạnh đánh giá về hóa chất và độc chất học, FDA cũng xem xét dữ liệu hành vi tiêu dùng trong thực tế. Theo các nghiên cứu nộp trong bộ hồ sơ đánh giá, một tỉ lệ đáng kể người trưởng thành đang hút thuốc lá điếu hoặc sử dụng các sản phẩm nicotine khác đã chuyển hoàn toàn sang sử dụng các sản phẩm túi ngậm nicotine được cấp phép. Dữ liệu mà FDA xem xét cũng cho thấy nhiều người sử dụng có suy giảm thuốc lá điếu theo thời gian.
Ngoài các đánh giá về rủi ro cho người hút thuốc, FDA còn xem xét tác động đối với sức khỏe cộng đồng ở cấp độ dân số. Cơ quan này cho biết việc cho phép một số sản phẩm được truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro thấp hơn phải dựa trên bằng chứng cho thấy thông tin đó là chính xác, có căn cứ khoa học và không gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Theo FDA, mục tiêu của quyết định này không phải nhằm quảng bá sản phẩm mới mà nhằm giúp người đang hút thuốc tiếp cận được các thông tin chính xác để đưa ra quyết định có cơ sở hơn về việc sử dụng sản phẩm nicotine.
Trong quá trình đánh giá hồ sơ ZYN, FDA kết luận các tuyên bố liên quan đến giảm nguy cơ bệnh tật được hỗ trợ bởi bằng chứng khoa học phù hợp và việc truyền tải các thông tin này có tiềm năng mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng ở cấp độ dân số.
Bên cạnh đó, một trong những yếu tố được FDA xem xét là tác động đối với giới trẻ. Theo dữ liệu từ Khảo sát Quốc gia về Tình trạng Sử dụng Thuốc lá trong Giới trẻ (NYTS) năm 2025, tỉ lệ sử dụng các sản phẩm thuốc lá trong học sinh THCS và THPT tại Mỹ tiếp tục giảm trong giai đoạn 2022–2025. Đối với túi ngậm nicotine, tỉ lệ sử dụng hiện tại được ghi nhận ở thấp và ổn định trong giai đoạn gần đây.
Theo FDA, tỉ lệ thanh thiếu niên sử dụng túi ngậm nicotine ở Mỹ được ghi nhận ở mức rất thấp, chỉ từ 0,8% – 1,7% trong giai đoạn 2021-2025.
Mặc dù vậy, FDA nhấn mạnh quyết định cấp phép không áp dụng cho toàn bộ ngành hàng túi ngậm nicotine. Các lệnh cấp phép tiếp thị là “giảm tác hại” chỉ áp dụng cho 20 sản phẩm cụ thể đã được đánh giá khoa học, không mở rộng sang các sản phẩm khác trên thị trường. Điều này đồng nghĩa từng sản phẩm túi ngậm nicotine muốn được phép truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro đều phải trải qua quy trình đánh giá độc lập và nộp đầy đủ dữ liệu khoa học theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
FDA cũng quy định quyết định này chỉ có hiệu lực trong thời hạn 5 năm. Trong thời gian đó, cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi dữ liệu thị trường, hành vi tiêu dùng và tác động đối với sức khỏe cộng đồng. Nếu xuất hiện bằng chứng mới cho thấy việc duy trì tiếp thị sản phẩm dưới hình thức sản phẩm giảm nguy cơ không còn mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng hoặc dẫn đến sự gia tăng đáng kể tỉ lệ sử dụng trong giới trẻ, FDA có quyền điều chỉnh hoặc thu hồi quyết định đã ban hành.
Quyết định tháng 6/2026 đánh dấu lần đầu tiên FDA cho phép một số sản phẩm túi ngậm nicotine được truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro thấp hơn so với thuốc lá điếu. Đồng thời, cơ quan này cũng khẳng định mọi đánh giá vẫn được thực hiện theo từng sản phẩm cụ thể, dựa trên bằng chứng khoa học và chịu sự giám sát liên tục sau khi được cấp phép.
Hiện đã có 38 quốc gia cho phép lưu hành hợp pháp các sản phẩm túi ngậm nicotine mà FDA đã cấp chỉ định “giảm tác hại” nêu trên. Về hình thức quản lý, các nước đưa sản phẩm này vào danh mục sản phẩm thuốc lá, thuốc lá khác, hoặc sản phẩm tiêu dùng, đồng thời tập trung vào các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên như kiểm soát độ tuổi mua hàng, giới hạn hương vị và hạn chế quảng cáo.
Mới đây, UBND thành phố Huế đã ban hành quy định nếp sống văn minh trong tổ chức lễ tang trên địa bàn. Một trong những điều đáng chú ý trong quy định mới là thời gian tổ chức lễ tang tối đa không quá 72 giờ kể từ khi có người mất đến thời điểm đưa tang, trường hợp đặc biệt giao Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định.
Quy định này đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi ở thành phố Huế vẫn còn không ít trường hợp tổ chức lễ tang kéo dài quá 3 ngày, gây tốn kém cho gia đình và ảnh hưởng đến sinh hoạt của khu dân cư.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, một nhà nghiên cứu văn hóa ở Huế cho rằng việc quy định nêu trên là phù hợp với đời sống mới hiện nay, tuy nhiên vẫn còn thiếu những hướng dẫn cụ thể để áp dụng trên thực tế.
Theo nhà nghiên cứu, người Huế vốn rất quan tâm đến vấn đề phong thủy, tuổi tác khi tổ chức tang lễ cho người quá cố. Khi chưa có ngày, giờ tốt hay trùng tang, thân nhân thường lo ngại sẽ ảnh hưởng đến con cháu nên hay kéo dài thời gian đưa tang để tránh ngày xấu.
Mặt khác, nhiều người dân Huế có họ hàng, con cháu ở địa phương khác, thậm chí là nước ngoài. Vì vậy trong lễ tang người dân thường có tâm lý chờ thân nhân ở xa về kịp đưa tiễn người quá cố.
Nhà nghiên cứu cho biết khi có tang lễ, người Huế rất kỹ lưỡng trong việc lựa chọn quan tài cũng như khâu tẩm liệm nên bà con không ngại việc để lâu sẽ ảnh hưởng đến môi trường.
Để người dân dần thích nghi với quy định mới, tiến tới chấm dứt phong tục cũ, nhà nghiên cứu cho rằng chính quyền không nên đặt nặng tính hành chính, bắt buộc ngay từ đầu mà cần vận động, khuyến khích tổ chức tang lễ trong vòng 72 giờ. Vì đây là những vấn đề thuộc về văn hóa, phong tục, tập quán đã kéo dài qua nhiều thế hệ, không dễ thay đổi ngay lập tức.
“Nếu phát hiện gia đình nào đó đang tổ chức tang lễ quá 3 ngày, liệu chính quyền có tới bắt người ta mang đi chôn ngay hay có xử phạt không? Bây giờ chưa thấy có hướng dẫn cụ thể xử lý trường hợp này như thế nào”, nhà nghiên cứu đặt vấn đề.
Nhà nghiên cứu đề xuất thời gian đầu, chính quyền nên quy định khuyến khích người dân để tang trong vòng 72 giờ, trường hợp đặc biệt phải báo cáo với UBND cấp xã, giúp quy định mới dễ đi vào cuộc sống hơn.
Liên quan vấn đề này, ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, cho biết trước mắt thành phố giao các xã, phường vận động người dân thực hiện quy định mới, chưa xem xét xử phạt.
Theo ông Giang, quy định giới hạn thời gian tổ chức lễ tang trong vòng 72 giờ không làm thay đổi những giá trị truyền thống hay sự trang nghiêm trong việc tiễn đưa người đã khuất. Mục tiêu lớn nhất là hướng đến xây dựng nếp sống văn minh, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện xã hội hiện nay, từng bước loại bỏ những hủ tục, tập quán cũ.
Đây cũng là giải pháp dung hòa giữa việc bảo đảm các nghi lễ truyền thống và yêu cầu xây dựng đời sống văn minh. Khoảng thời gian 3 ngày đủ để người thân, họ hàng, bạn bè đến chia buồn, thực hiện các nghi thức theo phong tục, hạn chế những khoản chi không cần thiết và giảm ảnh hưởng đến sinh hoạt của khu dân cư.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế cho rằng hiện nay điều kiện giao thông phát triển cũng giúp con cháu, người thân ở xa về dự lễ tang, tiễn đưa người quá cố thuận lợi hơn rất nhiều.
Trước đó, như Dân trí đưa tin Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, đã ban hành quy định nếp sống văn minh trong tổ chức lễ tang trên địa bàn. Theo quy định, các tổ chức, gia đình và cá nhân khi tổ chức lễ tang cần bảo đảm trang nghiêm, tiết kiệm, văn minh, phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc, thuần phong mỹ tục và quy định của pháp luật.
Sáng 28/4, tại thị trấn An Bình, huyện Thần Khê, tỉnh Hồ Nam, bà Wang Guilan gặp lại con trai Xiang Mengqian. Sự việc diễn ra dưới sự chứng kiến và hỗ trợ của cảnh sát địa phương cùng các tình nguyện viên. "Gia đình tìm con mấy chục năm, cuối cùng cũng thấy", bà Wang nói.
Theo hồ sơ sự việc, ngày 26/5/1996, Xiang Mengqian, khi đó 4 tuổi, biến mất lúc đang chơi trước cửa nhà. Kẻ chủ mưu được xác định là Liu, bạn trai cũ của em gái bà Wang. Lúc này, em gái bà đi làm ăn xa, chưa báo cho gia đình việc đã chia tay Liu.
Liu đến nhà, nói dối được em gái bà Wang nhờ đưa đứa trẻ đi chơi rồi sẽ gửi về nhà ngoại. Do Liu từng nhiều lần qua lại, bà Wang tin tưởng để anh ta dẫn con đi. Hai ngày sau, khi người nhà ngoại đến hỏi thăm, gia đình mới phát hiện sự việc. Vợ chồng bà Wang tổ chức tìm kiếm nhiều nơi trong suốt 30 năm qua nhưng không có kết quả.
Tháng 3/2026, dưới sự hỗ trợ của cảnh sát, cán bộ thôn và mạng lưới tình nguyện viên của tổ chức "Bảo bối về nhà" (Baobei Huijia) đã tiến hành thu thập mẫu máu. Cơ quan chức năng đã sử dụng phương pháp đối chiếu cơ sở dữ liệu ADN và bất ngờ phát hiện kết quả trùng khớp, qua đó xác nhận danh tính của Xiang Mengqian sau 30 năm.
Điều tra của cảnh sát cho biết, sau khi bị bắt cóc, Xiang Mengqian được một gia đình nhận nuôi, đổi tên thành Zheng Zhixu. Cuộc sống của anh trong 3 thập kỷ qua không suôn sẻ. Từ nhỏ, chị gái nuôi và bà nội nuôi đã tiết lộ anh là trẻ được nhận nuôi do có ngoại hình khác biệt. Lớn lên, cuộc hôn nhân của anh đổ vỡ, con gái đi theo vợ cũ khiến anh thường xuyên phải sống trong cảnh cô độc. Những áp lực và sự thiếu hụt tình cảm về thân thế đã khiến anh mắc bệnh trầm cảm trong một thời gian dài.
Trong buổi nhận thân, chồng bà Wang lấy ra bức ảnh cũ cất giữ 30 năm để đối chiếu với con trai hiện tại. Gia đình cho biết Xiang Mengqian sinh vào rằm tháng Tám, có tên thân mật là "Trung Thu".
"Trước đây tôi không dám đón Tết Trung thu, nhưng nay gia đình đã có một mùa tết trọn vẹn", bà Wang cho biết.
Về phần mình, Xiang Mengqian nói anh sẽ chuyển hộ khẩu về quê để sinh sống gần gia đình.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Võ Văn Minh - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) - cho rằng nếu nhìn nhận theo hướng "cấm" hoặc "không cấm" thì dễ rơi vào cách tiếp cận cực đoan bởi đây là câu chuyện liên quan đến giáo dục trong bối cảnh mới.
* Nhiều quốc gia gần đây đã ban hành luật cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?
- Mạng xã hội hiện nay không còn là một công cụ bên ngoài mà đã trở thành một phần trong môi trường sống của học sinh. Các em học qua video ngắn, trao đổi với bạn bè qua nền tảng số, tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Dù nhà trường có cấm thì học sinh vẫn có thể sử dụng bên ngoài. Do đó vấn đề đặt ra lúc này không phải là "có cho dùng hay không" mà là "làm thế nào để các em sử dụng một cách đúng đắn và có trách nhiệm".
* Không chỉ ảnh hưởng tới thời gian, mức độ tập trung học hành, việc học sinh dùng mạng xã hội tạo ra rất nhiều nguy cơ khi nhận thức và kỹ năng ứng xử trên môi trường mạng chưa đầy đủ. Những lo ngại này có đúng không?
- Tôi cho rằng những lo ngại này là hoàn toàn có cơ sở. Mạng xã hội có thể khiến học sinh lệ thuộc, giảm khả năng tập trung và tư duy độc lập.
Thông tin sai lệch, nội dung độc hại lan truyền nhanh cũng là vấn đề đáng lo. Ngoài ra, việc kiểm soát và đảm bảo công bằng trong học tập cũng trở nên khó khăn hơn khi mạng xã hội quá phổ biến.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, mạng xã hội cũng mở ra cơ hội học tập, giúp học sinh tiếp cận tri thức nhanh hơn, mở rộng giao tiếp và phát triển kỹ năng tự học. Cả hai cách nhìn này đều đúng nhưng sẽ thiếu nếu chỉ nhìn một phía.
* Nhưng nếu không cấm mạng xã hội thì sẽ rất khó để quản lý học sinh?
- Với trẻ nhỏ chúng ta cần ưu tiên bảo vệ và hạn chế tiếp xúc, với lứa tuổi trung gian cần hướng dẫn và kiểm soát, còn với học sinh lớn thì nên trao quyền đi kèm trách nhiệm. Cách tiếp cận phân tầng sẽ hợp lý hơn so với một quy định đồng loạt.
Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà cần định hướng, giúp học sinh phân biệt đúng - sai, biết chọn lọc thông tin và giữ được bản lĩnh trước môi trường số. Quan trọng hơn là truyền cảm hứng để học sinh học một cách chủ động.
* Theo ông, ai sẽ "dẫn dắt" học sinh làm chủ mình khi dùng mạng xã hội để không xảy ra những hệ lụy xấu?
- Đây là trách nhiệm chung. Nhà trường cần có quy định phù hợp và đổi mới phương pháp dạy học. Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn và đồng hành. Gia đình cần quan tâm, giám sát và định hướng.
Xã hội cũng cần truyền thông có trách nhiệm, tránh những quan điểm cực đoan. Điều quan trọng là không nên để những lo ngại nhất thời dẫn đến các quyết định thiếu cân nhắc dài hạn.
