Bài viết Trằn trọc vì không thân, chẳng liên lạc mà vẫn nhận được thiệp mời cưới nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc chia sẻ nhiều cách ứng xử khi nhận lời mời cưới. Quan điểm chung là đi vì tình cảm, ưu tiên mối quan hệ, còn xã giao chỉ cần lịch sự vừa đủ.
Bạn đọc Kim Thắm cho rằng nên đi, dù lâu không gặp, nhưng đó là cơ hội duy trì mối quan hệ. “Tiền mừng thì dựa theo mức thu nhập hiện tại, không cần quá cao, quan trọng là tấm lòng”, Thắm nói.
Tương tự, bạn đọc Quỳnh Trang nói thường đặt ra câu hỏi khi được bạn bè cũ không thân mời cưới: “Sau này mình có gặp lại nữa không?”, nếu là không thì từ chối không đi, còn nếu có khả năng gặp lại thì chỉ lịch sự gửi tiền theo mức thấp nhất.
Bạn đọc ledu****@gmail.com cho rằng chuyện khá tế nhị. Khi còn làm việc, anh luôn chọn những đám cưới nào có quan hệ cộng tác thì mới dự; còn không thì “xin kiếu”!
“Khi về hưu, những đám mời tôi ngày xưa, khi đám cưới con mình thì mình mời lại vì “có đi có lại mới toại lòng nhau”. Tôi chỉ có một con trai, bạn bè mời thì tôi theo tỉ số 1-1; nếu bạn có con thứ 2, thứ 3 mà mời nữa thì tôi xin phép vắng mặt vì mình đã “trả nợ” bạn xong rồi”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Hoa An cho rằng nhiều lời mời mang tính xã giao, không nhất thiết phải thân thiết, vì vậy cô thường chỉ nhắn tin chúc mừng cho lịch sự. An ưu tiên tham dự những đám với người thực sự thân thiết hoặc quan trọng trong công việc.
Bạn đọc Minh thẳng thắn nói chuyện đơn giản mà cũng phải suy nghĩ nhiều đến phức tạp. Anh cho rằng nay người mai ta, nay mình không đi người thì xác định rằng sau này khỏi mời người ta khi mình tổ chức tiệc tương tự.
Nếu không thân mà vẫn muốn giữ mối quan hệ thì mừng cưới ngang với cỗ cưới, giờ nhà hàng nào cũng báo giá rần rần trên mạng, đừng lo không biết giá.
“Thay vì cứ ngồi suy nghĩ đi – không đi, nếu đi thì mừng bao nhiêu… thì nên dùng thời gian này để kiếm thêm tiền, lúc đó sẽ có tiền để đi đám cưới”, Minh nói.
Bạn đọc Thanh nói những người ngàn năm không gặp mà đám cưới lại nhớ thì bỏ, không cần cảm thấy ngại gì hết. Còn quen sơ sơ mà mời thì họ đang kinh doanh, tùy theo trường hợp mà đi hay gửi hoặc bỏ.
Còn bạn đọc Nhiên Hà nói nếu đám cưới nào cũng vậy, đi nhiều dễ tốn kém, lại mệt. Nếu không quá thân, cô thường nhắn chúc mừng thay vì đi. Nên cân nhắc từng mối quan hệ, không phải ai mời cũng đi.
Bạn đọc Thúy Uyên thẳng thắn nói sợ nhất là bạn bè lâu không liên lạc xong nhắn mời cưới, đi thì không vui mà không đi thì ngại, tại vì có thầy cô, bạn bè thân thiết chung.
Còn bạn đọc Phương Anh nói với những người mời qua mạng xã hội kiểu “quăng bom” hàng loạt, bạn có quyền không đi, không trả lời. Người ta có lịch sự với mình đâu mà quan tâm làm gì.
Bạn đọc Lại Quang Tấn kể ở cơ quan có một đồng nghiệp cả đời chẳng đi dự đám cưới ai, nhưng đến đám cưới của mình, anh lại thuê hẳn một chiếc xe buýt lớn trước cửa cơ quan để đón khách, nhưng chẳng có ai đến.
Bạn đọc Linh Linh nói với bạn THPT lâu không liên lạc mà mời cưới, cô không bao giờ đi, cũng không gửi thiệp. “Đi đám cưới để mừng ngày vui của cô dâu chú rể, để cùng nhau vui vẻ. Nếu không thân thì đâu mà vui vẻ, cứ nói thẳng là “tớ bận rộn công việc lắm, không đi được” là xong”, Linh nói.
Trước bình minh tại thị trấn Xinqiao, Thượng Hải, hàng trăm người ngoài 50 tuổi tập trung quanh hàng rào kim loại. Nam giới mang theo xẻng, thuổng. Phụ nữ xách túi đựng giẻ lau, dụng cụ vệ sinh. Phía trên lối vào, ánh đèn huỳnh quang hắt sáng tấm biển mang dòng chữ "Trạm việc làm tự do".
Xinqiao là một trong khoảng 9.000 điểm do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ thành lập trên khắp đại lục để quản lý 240 triệu lao động tự do. Nhóm này hiện chiếm 30% tổng lực lượng lao động và đang gia tăng chủ yếu do ngành bất động sản suy thoái và xu hướng tự động hóa tại các nhà máy khiến nhiều công nhân mất việc.
Ông Xu, 66 tuổi, rời quê nhà Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam đến Thượng Hải từ một thập kỷ trước. Đó là thời điểm các nhà máy bắt đầu giảm tuổi tuyển dụng xuống dưới 40. Gần 5 năm qua, ông đến trạm mỗi sáng chờ các công việc chân tay như dọn rác, đào mương. Thu nhập mỗi ngày dao động 160-200 tệ (khoảng 610.000-770.000 đồng). Ông Xu kể có thời điểm ông không nhận được việc làm suốt nhiều ngày, trong khi vẫn phải trả tiền thuê nhà 50 tệ mỗi ngày. "Đó là những công việc vất vả, lương thấp nhất mà thanh niên không bao giờ làm", ông Xu nói.
Khoảng 6h sáng, những chiếc xe tải của chủ thầu rời đi, mang theo những công nhân trẻ khỏe. Ông Xu quyết định chờ thêm một giờ, sau đó quay về phòng trọ.
Tại trung tâm dịch vụ việc làm đường Thượng Xuyên, Phố Đông (Thượng Hải), ông Tu Keliang, quản lý một văn phòng môi giới, cho biết lượng người tìm việc đã giảm mạnh do thị trường ảm đạm. Các doanh nghiệp hiện ưu tiên thuê nhân công theo giờ để cắt giảm chi phí bảo hiểm xã hội. Trong thị trường này, tuổi tác là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp từ chối lao động trên 40 tuổi, kể cả những người có chứng chỉ nghề hợp lệ.
Tại trung tâm, một thợ điện 47 tuổi vừa không trúng tuyển vì chủ thầu yêu cầu nhân sự "khoảng 34-35 tuổi". Cùng lúc, một phụ nữ 38 tuổi phản ánh muốn đổi việc vì lương thấp. Ông Tu khuyên cô nên hạ mức mong muốn. "Lương hiện tại khoảng 6.500 tệ. Đừng kỳ vọng thu nhập như vài năm trước", ông Tu cho biết.
Ông Zhao Litao, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Đông Á (Đại học Quốc gia Singapore), đánh giá làn sóng lao động trẻ tham gia thị trường lao động phổ thông, ít đòi hỏi tay nghề đã đẩy người lớn tuổi vào tình thế cạnh tranh. "Thanh niên thích nghi tốt và khỏe mạnh hơn, khiến lao động lớn tuổi phải lùi về phía sau", ông Zhao nói.
Sự bùng nổ của các trạm việc làm diễn ra cùng giai đoạn lao động di cư liên tỉnh giảm từ 78,6 triệu người (năm 2014) xuống 68,4 triệu người (năm 2024). Theo Giáo sư Sun Zhongwei từ Đại học Sư phạm Hoa Nam, khách tìm đến trạm chủ yếu là nam giới cuối 50 tuổi và nữ giới ngoài 40, có trình độ học vấn thấp. Họ gồm nông dân, thợ tự do, thợ xây hoặc công nhân nhà máy mất việc.
Khi các nền tảng công nghệ như giao đồ ăn đã bão hòa, trạm việc làm trực tiếp trở thành bến đỗ cuối cùng. Dù vậy, giáo sư Sun cho biết mối nguy lớn nhất của nhóm này là tai nạn lao động. Các công việc như khuân gạch, dọn xà bần thường chỉ kéo dài khoảng 30 phút. Người sử dụng lao động từ chối mua bảo hiểm cho khoảng thời gian ngắn này. Về phía công nhân, việc tự đóng bảo hiểm vượt quá khả năng tài chính của họ.
Không có bảo hiểm, người lao động tự gánh hậu quả khi gặp tai nạn. Quỹ hưu trí thành thị yêu cầu đóng góp từ 15 năm trở lên, khiến lao động tuổi 50-60 với lịch sử việc làm đứt đoạn không đủ điều kiện tham gia. Khi hết khả năng làm việc chân tay, họ về quê, sống dựa vào khoản lương hưu nông thôn 100-200 tệ mỗi tháng và trợ cấp từ con cái.
Nhà nghiên cứu Zhao Litao đánh giá các trạm việc làm mang lại điều kiện chờ đợi tốt hơn, giúp bảo trì hệ thống đô thị. "Các trạm này không giải quyết tận gốc vấn đề nhưng giúp quản lý hậu quả", ông nói.
Giáo sư Sun cho rằng thế hệ lao động hiện tại lớn lên trong nghèo khó, nên lao động là bản năng sinh tồn. Họ sẽ làm việc chừng nào cơ thể còn cho phép.
Trở lại trạm Xinqiao lúc rạng sáng, đám đông dần thưa thớt. Ông Xu nhặt đồ nghề bước về phòng trọ, chờ qua ngày. Sáng hôm sau, ông lại ra trạm.
Huấn luyện viên thể dục, chuyên gia tư vấn sức khỏe Toby King (Anh) cho biết các bài tập yêu cầu gồng cơ mạnh như squat, nâng tạ hoặc tác động sâu vào cơ bụng khiến người tập vô thức siết chặt cơ sàn chậu.
"Nhiều nam giới có xu hướng gồng người khi nâng vật nặng và duy trì trạng thái này cả ngày. Lâu dần, cơ sàn chậu hoạt động quá mức, cản trở khả năng cương cứng, thậm chí gây đau nhức", chuyên gia nói.
Một số bài tập như ép chân (leg press), lăn bụng (ab wheel), nâng chân khi treo người hoặc plank cũng gây tác động tương tự do yêu cầu giữ căng cơ bụng liên tục. Với những người thường xuyên đạp xe hoặc tập ba môn phối hợp, việc ngồi lâu trên yên xe sai tư thế tạo áp lực lên dây thần kinh và mô cơ vùng nhạy cảm.
Bên cạnh yếu tố thể chất, tâm lý lo lắng về sự suy giảm sinh lý cũng làm gia tăng căng thẳng, khiến cơ sàn chậu khó thư giãn và tạo thành vòng luẩn quẩn.
Dù vậy, người tập không cần tránh hoàn toàn các bài squat hay nâng tạ. Chuyên gia khuyên nên điều chỉnh chế độ luyện tập, hạn chế các động tác tác động mạnh đến vùng háng, đùi trong và cơ hông sâu nếu đang có triệu chứng đau tức.
Người tập cần học cách thư giãn cơ sàn chậu bằng các bài tập thở, giãn cơ mông và hông như tư thế em bé (Child’s Pose) hoặc tư thế em bé hạnh phúc (Happy Baby). Ngoài ra, bài tập "Kegel ngược" tập trung thả lỏng sàn chậu thông qua hít thở sâu bằng cơ hoành cũng giúp giảm căng thẳng cho khu vực này.
Bác sĩ Tia Dankberg tại Viện vật lý trị liệu Brooks Rehabilitation (Mỹ) cho biết không có nhóm cơ nào hoạt động độc lập. Các biện pháp can thiệp thường bao gồm bài tập kéo giãn, cải thiện độ linh hoạt của lồng ngực và hông, qua đó giảm áp lực lên sàn chậu. Trong trường hợp cần thiết, người tập nên khám bác sĩ vật lý trị liệu để xác định nguyên nhân cụ thể.
Ngày 1-4, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho biết tổ chức này vừa có báo cáo "Tác động của lương tối thiểu tại Việt Nam".
Theo các chuyên gia, dù tiền lương bình quân tăng trong các năm gần đây song tiền lương thực tế vẫn thấp khi tính yếu tố như lạm phát. Do đó, Hội đồng Tiền lương quốc gia và ILO đã thực hiện nghiên cứu trên để đánh giá toàn diện tác động, hiệu quả của lương tối thiểu.
Theo báo cáo, những năm qua Việt Nam thường xuyên điều chỉnh lương tối thiểu. Nhìn chung, tỉ lệ lương tối thiểu trung bình so với lương trung bình tăng từ 44% vào năm 2012 lên đỉnh điểm là 58% vào năm 2016, sau đó giảm xuống còn 50% vào năm 2023.
Theo nghiên cứu, năm 2023, chỉ khoảng 3,8% người lao động làm việc ít nhất 35 giờ/tuần nhận lương dưới mức tối thiểu theo tháng và khoảng 3,3% nhận lương dưới mức tối thiểu giờ.
Các nhóm lao động nữ, cao tuổi hay có trình độ học vấn thấp có khả năng rơi vào nhóm lương thấp hơn.
Trong khi đó lao động ở doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp FDI có tỉ lệ lương thấp hơn lương tối thiểu thấp nhất.
Xét theo vùng địa lý, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những nơi có nhiều công việc được trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng, ví dụ như ngành nông nghiệp, dịch vụ lưu trú, ăn uống, sản xuất thực phẩm…
Theo nghề nghiệp, nhân viên văn phòng và công chức có tỉ lệ lao động dưới mức lương tối thiểu cao nhất, tiếp theo là lao động trong ngành dịch vụ và nhân viên bán hàng.
Đáng chú ý, khi phân tích dữ liệu lao động và doanh nghiệp giai đoạn 2012 - 2023, tiền lương tối thiểu không tác động đáng kể tới các chỉ số như việc làm, thời giờ làm việc, doanh thu, lợi nhuận hay quy mô lao động.
Cũng trong báo cáo, các doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, nhất là nhóm thâm dụng lao động, cho biết tăng lương tối thiểu làm tăng chi phí lao động, bảo hiểm xã hội, gián tiếp tác động đến chi phí nguyên liệu…
Ví dụ, theo một doanh nghiệp dệt may có khoảng 7.000 lao động, khi tăng lương từ 280.000 đồng/tháng/lao động như hiện nay thì chi phí của doanh nghiệp tăng khoảng 5 tỉ đồng/năm. Mức tăng chủ yếu từ điều chỉnh mức đóng bảo hiểm xã hội và lương của người lao động.
Báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ) năm 2019 cũng nêu việc tăng lương tối thiểu vùng dự kiến năm 2020 chủ yếu tác động vào chi phí đóng bảo hiểm xã hội. Vì đa phần mức lương bình quân thấp nhất mà các doanh nghiệp thực trả cho người lao động đã cao hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định khoảng từ 8-12%.
Để thích ứng, các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, giảm các chi phí không thiết yếu hoặc cân nhắc chuyển hoạt động tới nơi có lương tối thiểu thấp hơn.
Trong khi đó nhiều người lao động được hỏi cho biết tăng lương tối thiểu giúp họ tăng thêm thu nhập song lương hiện hành thường chưa đủ để trang trải sinh hoạt phí. Tuy nhiên lương tăng đồng nghĩa với khoản đóng góp bảo hiểm xã hội tăng lên, kéo theo quyền lợi dài hạn tốt hơn.
Từ các phát hiện, chuyên gia của ILO khuyến nghị cần điều chỉnh lương tối thiểu theo lộ trình minh bạch, dự đoán được, cân bằng giữa nhu cầu của người lao động và các yếu tố kinh tế. Việc kiểm soát lạm phát có ý nghĩa quan trọng để tăng lương thực sự giúp tăng thu nhập thực tế cho người lao động.
Chính sách lương tối thiểu cũng cần được lồng ghép với các chính sách kinh tế - xã hội rộng hơn, như nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường kinh doanh… Việc nâng cao cơ chế thương lượng tập thể có thể là "chìa khóa" để cân bằng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động.
