Bitcoin hướng tới 72.000 USD: Giải mã cú đánh cược của nhà đầu tư

Theo báo cáo từ Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm gần đây, tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm máy tính tại Việt Nam vẫn ở mức rất cao (khoảng 74%).

Mới đây, Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 5 bị can là giám đốc, nhân viên của 3 công ty liên quan đến cài đặt và sử dụng phần mềm Microsoft lậu.

Kết quả điều tra bước đầu xác định các bị can đã sử dụng các công cụ kích hoạt trái phép như crack, active… để cài đặt, sử dụng trái phép phần mềm Microsoft trên hàng trăm máy tính cung cấp cho doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức các tỉnh thành trên cả nước.

Theo cơ quan điều tra, chỉ tính riêng từ năm 2022 đến 2026, các công ty liên quan đã bán ra hàng chục nghìn máy tính với tổng doanh thu lên tới hàng trăm tỉ đồng. Giá trị thiệt hại về bản quyền của Microsoft được ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng.

Thực tế hiện nay, tình trạng cài đặt "lậu" vẫn diễn ra phổ biến từ các cửa hàng bán lẻ máy tính nhỏ lẻ cho đến các doanh nghiệp lớn. Trong khi đó, nhiều người dùng, doanh nghiệp vẫn cho rằng "chúng tôi chỉ mua máy cài sẵn, bên bán chịu trách nhiệm".

Tuy nhiên, theo Nghị định 131 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, hành vi sử dụng phần mềm không được phép của chủ sở hữu có thể bị xử phạt hành chính từ 15 - 30 triệu đồng đối với cá nhân và từ 30 - 60 triệu đồng đối với tổ chức. Đồng thời, doanh nghiệp buộc phải tiêu hủy (gỡ bỏ) toàn bộ phần mềm vi phạm.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp sử dụng phần mềm lậu có thể bị hãng phần mềm khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại thực tế lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đồng, chưa kể đến việc bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu trên thị trường.

Bộ luật Hình sự và các nghị định liên quan đã quy định rất rõ ràng về các khung hình phạt cho hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính. Theo đó, đối với người bán, đơn vị cài đặt dịch vụ, việc cố tình bẻ khóa, cài đặt hệ điều hành hoặc phần mềm văn phòng lậu để kinh doanh, thu lợi bất chính cấu thành tội phạm hình sự rất nặng.

Cá nhân có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đến 1 tỉ đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm nếu thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu từ 100 triệu đồng trở lên.

Trong khi đó, doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 300 triệu đến 3 tỉ đồng, hoặc bị đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 2 năm, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn của doanh nghiệp.

Không chỉ ở việc bị phạt tiền, theo ông Nguyễn Mạnh Quý - Viện trưởng Viện Bản quyền và Tài sản số, vấn nạn này sẽ tạo ra một thế hệ người dùng có thói quen "thưởng thức miễn phí trên mồ hôi của người khác". “Đây là một lỗ hổng về đạo đức số, khiến hình ảnh quốc gia bị ảnh hưởng trong mắt bạn bè quốc tế, gây khó khăn cho việc hội nhập kinh tế toàn cầu”, ông Quý nhận định.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo số liệu vừa được Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) công bố ngày 12-5, tổng doanh số bán hàng toàn thị trường trong tháng 4-2026 đạt 31.937 xe, giảm 17% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 8% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó xe du lịch đạt 21.284 chiếc, giảm 14%; xe thương mại đạt 9.805 chiếc, giảm 26%, còn xe chuyên dụng đạt 848 chiếc, tăng 62% so với tháng trước.

Đáng chú ý, nhiều mẫu xe trên thị trường rơi vào cảnh bán chậm, thậm chí không phát sinh doanh số trong tháng 4.

Một số mẫu của Honda như Accord, Civic hay Civic Type R không bán được chiếc nào. Phía Toyota cũng có Corolla Hybrid và Wigo không ghi nhận doanh số trong tháng.

Nhiều mẫu xe khác chỉ bán được vài chiếc. Suzuki Jimny đạt 7 xe, Swift đạt 6 xe; Toyota Corolla và Fortuner mỗi mẫu chỉ bán được 1 chiếc. Mẫu SUV mu-X của Isuzu chỉ tiêu thụ 3 xe trong tháng 4.

Phân khúc bán tải cũng suy giảm mạnh. Sau khi Hà Nội áp dụng rồi điều chỉnh quy định hạn chế xe bán tải lưu thông nội đô, sức mua dòng xe này chưa phục hồi như kỳ vọng.

Ford Ranger chỉ bán được 933 chiếc trong tháng 4, thấp hơn nhiều so với mức trên 2.000 xe/tháng trước đây. Mitsubishi Triton giảm còn 212 xe, trong khi Isuzu D-Max chỉ đạt 11 xe bán ra.

Về cơ cấu thị trường, xe nhập khẩu tiếp tục chiếm ưu thế. Trong tháng 4, doanh số xe lắp ráp trong nước đạt 13.924 chiếc, giảm 11%, còn xe nhập khẩu nguyên chiếc đạt 18.013 chiếc, giảm 22% so với tháng trước.

Dù sức mua suy yếu, cuộc đua giảm giá trên thị trường lại diễn ra sôi động. Hàng loạt mẫu SUV và crossover như Mazda CX-5, Ford Territory, Hyundai Santa Fe, Kia Sorento hay Subaru Forester được giảm từ vài chục đến cả trăm triệu đồng.

Nhóm sedan phổ thông như Toyota Vios, Honda City hay Hyundai Accent cũng được hỗ trợ lệ phí trước bạ hoặc tặng phụ kiện nhằm kích cầu.

Ngay cả phân khúc xe sang cũng tham gia "xả kho" với nhiều chương trình ưu đãi mạnh từ Audi, Volkswagen hay Mercedes-Benz để xử lý xe tồn. Tuy nhiên mức giảm giá sâu vẫn chưa đủ để kéo sức mua bật tăng trở lại.

Nhiều doanh nghiệp kinh doanh ô tô kỳ vọng các chương trình giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ và xả hàng tồn kho tiếp tục được đẩy mạnh trong tháng 5 sẽ giúp sức mua cải thiện trong thời gian tới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Các nước phát triển từ châu Âu đến Mỹ đang phải áp dụng những biện pháp tài chính rất mạnh tay để điều tiết thói quen dùng điện của người dân khi thời tiết cực đoan đổ bộ.

Khi giờ cao điểm đẩy giá điện vọt lên gấp 6 lần

Câu chuyện điều tiết năng lượng tại Anh là một ví dụ điển hình cho thấy khung giờ cao điểm có thể làm đảo lộn thị trường tài chính ra sao.

Theo dữ liệu từ LSEG, trong đợt nắng nóng cao điểm, đơn vị vận hành hệ thống năng lượng quốc gia Anh đã phải chấp nhận trả khoảng 470 bảng Anh cho mỗi MWh (1 MWh = 1.000 kWh) để nhập khẩu cấp tốc điện từ lục địa châu Âu. Đáng chú ý, mức giá cắt cổ này chỉ áp dụng trong một khung thời gian rất ngắn, từ 17h-19h hàng ngày.

Mức chi trả trong 2 tiếng cao điểm này cao gấp hơn 6 lần so với giá điện trung bình của cùng kỳ năm trước đó và cao gấp gần 4 lần so với ngày bình thường. Nguyên nhân là khi hàng triệu người cùng lúc bật điều hòa và các thiết bị làm mát vào cuối ngày, hệ thống điện rơi vào trạng thái báo động đỏ.

Tại Đức, thị trường điện lớn nhất châu Âu, sàn giao dịch điện Epex Spot cũng ghi nhận giá điện bán buôn có thời điểm vượt ngưỡng 545 euro/MWh vào buổi tối. Trong khi đó tại Pháp, nơi nhiệt độ có lúc chạm mức 43°C, giá điện lập tức vượt 268 euro/MWh.

Những con số biết nói này cho thấy các quốc gia không còn duy trì một mức giá cố định cho cả ngày. Thay vào đó, giá điện biến động liên tục theo từng giờ, đánh thẳng vào ví tiền của những ai có thói quen tiêu thụ năng lượng vô tội vạ vào giờ cao điểm.

Lưới điện oằn mình vì những "cỗ máy ngốn điện" thế hệ mới

Áp lực lên hệ thống năng lượng toàn cầu hiện nay không chỉ đến từ việc người dân bật điều hòa khi trời nóng. Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lưới điện tại các nước phát triển đang phải gánh thêm những trục tăng trưởng mới nhưng ngốn năng lượng cực lớn, đó là các trung tâm dữ liệu phục vụ công nghệ, làn sóng xe điện (EV) và các hệ thống bơm nhiệt quy mô lớn.

Khi thời tiết bình thường, hệ thống có thể vận hành ổn định. Tuy nhiên, khi nắng nóng cực đoan xuất hiện, sự cộng hưởng giữa nhu cầu sinh hoạt và nhu cầu sản xuất công nghệ cao đã tạo ra những lỗ hổng lớn về nguồn cung.

Tại Anh, cơ quan quản lý từng phải phát đi thông báo hiếm gặp về biên độ dự phòng điện năng, cảnh báo nguồn cung có thể thấp hơn mức an toàn tối thiểu. Tại Pháp, đơn vị vận hành các nhà máy điện hạt nhân cũng buộc phải cắt giảm công suất phát điện vì nhiệt độ nước sông tăng quá cao, không đủ điều kiện làm mát an toàn cho các lò phản ứng.

Chính việc nguồn cung bị thu hẹp trong khi nhu cầu đạt đỉnh đã buộc các công ty điện lực phải sử dụng cơ chế định giá cận biên. Theo cơ chế này, nguồn điện có chi phí đắt đỏ nhất như điện khí hoặc điện than sẽ quyết định giá chung cho toàn thị trường vào giờ cao điểm, khiến hóa đơn của người tiêu dùng cuối cùng tăng vọt.

Chiêu độc phát tiền cho người dân tắt bớt thiết bị điện

Để giải quyết bài toán thiếu hụt này, thay vì chỉ kêu gọi tiết kiệm bằng khẩu hiệu, các quốc gia đã chuyển sang dùng đòn bẩy tài chính trực tiếp đến từng hộ gia đình. Thay vì phạt, họ chọn cách "trả tiền" để người dân chịu nóng cùng hệ thống.

Tại Anh, một chương trình khuyến khích tài chính quy mô lớn đã được triển khai, cho phép người dân nhận lại tiền mặt nếu họ chủ động cắt giảm hoặc không sử dụng các thiết bị điện công suất lớn trong khung giờ cao điểm buổi tối. Mục tiêu của chiến dịch này là giảm ngay lập tức khoảng 115 MW công suất đè nặng lên lưới điện quốc gia vào thời điểm căng thẳng nhất.

"Mặc dù thời tiết nắng nóng tác động mạnh đến giá điện, nhưng các biện pháp kích thích tài chính để cân bằng cung - cầu như thế này đã trở thành một phần thường xuyên và tất yếu trong công tác vận hành hệ thống điện hiện đại”, người phát ngôn Đơn vị Vận hành Hệ thống Năng lượng Quốc gia Anh chia sẻ trên tờ Reuters.

Bên cạnh đó, các ứng dụng công nghệ như electricitymaps.com hay EUenergy.live cũng được phổ cập đến từng người dân để họ theo dõi trực quan cơ cấu nguồn phát và giá điện theo thời gian thực. Khi thấy giá điện hiển thị màu đỏ (mức giá rất cao), các hộ gia đình tự khắc hoãn việc giặt đồ, sạc xe điện hoặc nấu nướng bằng bếp điện sang các khung giờ thấp điểm để tiết kiệm chi phí.

Bài toán thắt lưng buộc bụng khi giá điện tăng nhanh hơn thu nhập

Một thực tế đáng ngại được IEA chỉ ra là kể từ năm 2019, tốc độ tăng giá điện sinh hoạt tại nhiều khu vực đã vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập cũng như chỉ số lạm phát. Cụ thể, trong giai đoạn 2019-2024, giá điện sinh hoạt tại Liên minh châu Âu đã tăng trung bình tới 36%, còn tại Mỹ ghi nhận mức tăng 26%. Trong khi đó, thu nhập ròng của các hộ gia đình tăng khoảng 23-25%.

Đáng chú ý, các chuyên gia năng lượng nhận định nhu cầu sử dụng điện của các hộ gia đình có độ co giãn theo giá rất thấp. Nghĩa là, dù giá điện có tăng cao đến đâu, người dân cũng không thể cắt giảm hoàn toàn các nhu cầu thiết yếu như thắp sáng, chạy tủ lạnh hay nấu ăn. Do đó, khi các cơ quan quản lý điều chỉnh khung giờ cao điểm hoặc tăng giá điện theo thị trường, phần lớn mức tăng này sẽ đánh trực tiếp vào ngân sách chi tiêu hằng tháng của mỗi gia đình.

Việc các nước đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống pin lưu trữ năng lượng quy mô lớn (BESS) như tại bang California hay Texas (Mỹ) được kỳ vọng sẽ giúp hấp thụ lượng điện mặt trời dư thừa vào ban ngày để xả ra vào giờ cao điểm buổi tối, từ đó giảm bớt tần suất xuất hiện các cú sốc về giá.

Dù vậy, trước khi các giải pháp công nghệ hoàn toàn làm chủ cục diện, việc người tiêu dùng phải tự thay đổi thói quen sinh hoạt và "né" giờ cao điểm vẫn là thượng sách để tự bảo vệ túi tiền của mình.

Tin Gốc: Dân Trí