ASML (Hà Lan) hiện là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới sản xuất máy quang khắc cực tím bước sóng cực ngắn (EUV), thiết bị không thể thiếu để sản xuất các dòng chip bán dẫn tiên tiến nhất.
Nhờ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), cổ phiếu ASML tăng 60% từ đầu năm đến nay, đưa vốn hóa tiến sát mốc 700 tỷ USD. Hiện đây là công ty giá trị nhất trên thị trường chứng khoán châu Âu, ngày càng bỏ xa các ông lớn kỳ cựu như Roche, LVMH, Novo Nordisk, AstraZeneca hay SAP.
Vào quý II, ASML công bố kết quả kinh doanh vượt dự báo thị trường, với doanh thu thuần và lợi nhuận ròng lần lượt đạt 9,3 tỷ euro và 2,9 tỷ euro. Tổng giám đốc Christophe Fouquet cho biết lượng đơn hàng trong nửa đầu năm “cực kỳ mạnh”.
Động lực này giúp công ty đặt mục tiêu tăng thêm 30% công suất sản xuất máy EUV công nghệ NA thấp và nâng 30% công suất sản xuất máy quang khắc DUV nhúng. Trước diễn biến này, giới đầu tư và các nhà phân tích đặt ra câu hỏi từng bị xem là viển vông, rằng liệu ASML có thể trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt giá trị vốn hóa 1.000 tỷ USD?
Chuyên gia Marc Hesselink của ngân hàng ING (Hà Lan) trả lời rằng “hoàn toàn có thể”. Bà Carolyn Bell, Giám đốc đầu tư của Stonehage Fleming Global Best Ideas đồng quan điểm, dù không biết khi nào. “Tôi nghĩ ASML có cơ hội rất lớn để trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt vốn hóa 1.000 tỷ USD”, bà nói. ASML chiếm khoảng 8% danh mục đầu tư của quỹ này.
Nhiều tổ chức tài chính cũng nâng khuyến nghị sau kết quả kinh doanh quý II, cho thấy dự báo nghìn tỷ USD không còn viển vông. Barclays, Susquehanna và Bernstein đều đặt giá mục tiêu 12 tháng tới trên 2.600 USD mỗi cổ phiếu, cao hơn khoảng 49% so với hiện tại và tương ứng ngưỡng vốn hóa khoảng 1.000 tỷ USD.
John Lamb, chuyên gia của Capital Group – quỹ hiện nắm khoảng 5% cổ phần ASML, xem đây là khoản đầu tư dài hạn nhờ “những tài sản độc nhất và lợi thế cạnh tranh rất sâu rộng”. “Nền tảng của toàn ngành bán dẫn hiện mạnh hơn bao giờ hết và ASML đang nắm giữ vị trí mang tính then chốt”, ông nói.
Quý trước, ASML đã nâng dự báo kinh doanh nhờ nhu cầu tiếp tục tăng đối với các hệ thống EUV cao cấp nhất. Xu hướng này dự báo vẫn duy trì nhờ các hãng sản xuất chip mở rộng công suất để đáp ứng làn sóng AI.
“Khách hàng của chúng tôi tiếp tục đẩy nhanh kế hoạch mở rộng công suất”, Tổng giám đốc Christophe Fouquet, cho biết.
Nhận định với CNBC, Javier Correonero, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao của Morningstar, nói ASML đang làm rất tốt việc mở rộng công suất. Theo ông, hãng thiết bị chip này đang tăng sản lượng bằng cách tối ưu hóa không gian phòng sạch tại nhà máy ở Veldhoven – nơi sản xuất cả máy DUV và EUV.
Đầu tuần trước, TSMC, một trong những khách hàng lớn nhất của ASML, cho biết doanh thu tháng 6 tăng 68% so với cùng kỳ 2025, nhờ nhu cầu mạnh đối với chip AI. TSMC đang lên kế hoạch xây dựng thêm hai nhà máy đóng gói chip tiên tiến tại Khu khoa học Gia Nghĩa ở miền nam Đài Loan (Trung Quốc).
Các nhà sản xuất chip nhớ AI như SK Hynix, Samsung và Micron cũng đang chuyển dần từ các quy trình sản xuất sử dụng thiết bị DUV thế hệ cũ sang các hệ thống EUV mới. Đây là một chu kỳ nâng cấp có biên lợi nhuận hấp dẫn dành cho ASML, theo chuyên gia Kinngai Chan của Summit Insights Group.
Theo nhóm phân tích của UBS, việc mở rộng các nhà máy sản xuất bán dẫn cùng nhu cầu sản xuất chip tiên tiến sẽ giúp ASML có nửa cuối năm khả quan. Về dài hạn, nhà máy Terafab mà Elon Musk dự kiến xây dựng tại Texas để cung cấp chip cho SpaceX và Tesla triển vọng mở ra nguồn thu mới.
Nhưng vẫn còn vài rủi ro nhất định với tương lai ASML. Ông Correonero tại Morningstar, cho rằng cổ phiếu công ty đang được “định giá hơi cao”, với P/E khoảng 50 lần . “Chúng tôi cho rằng P/E hợp lý là 35-40 lần”, ông nói.
Ông Trent Masters, chuyên gia của Alphinity Investment Management, quỹ phân bổ khoảng 3% danh mục đầu tư vào ASML, cảnh báo rằng “bất kỳ sự hạ nhiệt nào của xu hướng AI cũng sẽ tác động trực tiếp đến lợi nhuận của ASML”.
Vấn đề khác là khả năng quản lý chuỗi cung ứng và các yếu tố địa chính trị. Tại Mỹ, các nghị sĩ đã đề xuất Đạo luật MATCH, có thể hạn chế hoạt động bán và bảo trì thiết bị của ASML tại Trung Quốc.
ASML cho biết vẫn kỳ vọng thị trường này đóng góp khoảng 20% doanh thu thuần cả năm. Tuy nhiên, tỷ trọng doanh thu từ đây đã giảm từ 19% trong quý I xuống còn 14% trong quý II.
Trong khi, Hàn Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của công ty, chiếm 43% doanh thu. “Thị trường Trung Quốc đang cùng nhịp với xu hướng chung mà chúng tôi quan sát trên toàn cầu”, Giám đốc tài chính ASML Roger Dassen, nhận định.
Ông Antoine Hucher, chuyên gia của Aviva Investors, cho rằng nếu công ty Hà Lan có chiến lược tốt và nhu cầu AI duy trì, họ sẽ còn tăng trưởng, dù không chắc chắn. “ASML hoàn toàn có thể trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt vốn hóa 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, biến động mạnh của nhóm cổ phiếu AI trong vài tuần gần đây cho thấy hành trình đạt được cột mốc này sẽ không diễn ra theo đường thẳng”, ông nhận định.
Ngân hàng Hàng hải Việt Nam (HoSE: MSB) mới đây cho biết sẽ tiến hành thu giữ tài sản thế chấp của Công ty cổ phần Hàng không Tre Việt - đơn vị vận hành Bamboo Airways, do doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết.
Theo thông báo, việc thu giữ dự kiến được thực hiện sau ngày 10-5-2026 tại nơi có các tài sản bảo đảm. Danh mục tài sản bị xử lý có quy mô lớn, gồm hàng trăm quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, chủ yếu đứng tên các pháp nhân liên quan FLC Group.
Cụ thể, ngân hàng dự kiến thu giữ 207 bất động sản tại khu biệt thự thuộc khu phức hợp Đak Đoa, Gia Lai; 169 tài sản tại phân khu số 6, khu đô thị du lịch sinh thái Nhơn Hội, Quy Nhơn, Bình Định; 10 tài sản tại khu đô thị du lịch sinh thái FLC Sầm Sơn, Thanh Hóa và một tài sản tại TP Pleiku, Gia Lai.
MSB cho biết việc thu giữ nhằm xử lý và thu hồi nợ theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp đã ký, đồng thời thực hiện theo quy định của pháp luật. Nguyên nhân là bên vay không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.
Trước đó, Sacombank cũng đã triển khai các biện pháp tương tự đối với khoản vay cấp cho Bamboo Airways. Theo ngân hàng này, khoản tín dụng được bảo đảm bằng tài sản thế chấp của FLC Group, trong khi bên vay là Bamboo Airways.
Sacombank cho biết đã gửi thông báo yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả nợ từ ngày 20-3-2026 và đề nghị các bên liên quan tự nguyện bàn giao tài sản trước ngày 27-3-2026.
Tuy nhiên, đến thời hạn, các bên không thực hiện, buộc ngân hàng phải tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm.
Danh mục tài sản bị thu giữ gồm 355 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích hơn 86.000 m2 tại Đak Đoa, Gia Lai, trong đó phần lớn là đất ở nông thôn. Các giấy chứng nhận này được cấp cho FLC vào năm 2021, với thời hạn sử dụng đến năm 2071.
Theo kế hoạch, việc thu giữ của Sacombank diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 22-4 đến 22-6-2026.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh FLC Group đã tiếp nhận lại quyền điều hành Bamboo Airways từ tháng 9-2025, sau khi nhóm nhà đầu tư mới rút lui với lý do không đủ năng lực tài chính và quản trị để tiếp tục vận hành hãng.
Tại tọa đàm “Xăng E10 bán toàn quốc: Hiểu đúng, dùng đúng, triển khai hiệu quả” sáng 5/6, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết sau 4 ngày triển khai bắt buộc trên toàn quốc (từ ngày 1/6), cả nước đã tiêu thụ khoảng 151 triệu lít xăng.
Trong đó bao gồm 141,5 triệu lít xăng E10 và 9,5 triệu lít xăng E5. Như vậy, trung bình một ngày tiêu thụ khoảng 35,4 triệu lít xăng E10 và 2,4 triệu lít xăng E5. Trung bình tiêu thụ xăng trước 1/6 toàn quốc là 32 triệu lít/ngày.
Xe gặp sự cố, không nên "đổ lỗi" ngay cho xăng E10
Từ thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, ông Duy Anh cho biết việc chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 diễn ra thuận lợi, người tiêu dùng đón nhận bình thường, không xuất hiện tình trạng ùn ứ hay gián đoạn lưu thông tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu.
"Các kênh tiếp nhận phản ánh như fanpage và đường dây nóng chủ yếu ghi nhận những băn khoăn, thắc mắc của người dân, chưa ghi nhận phát sinh sự cố lớn liên quan đến chất lượng nhiên liệu", ông nói.
Ông Đào Duy Anh cũng lưu ý, trong quá trình sử dụng phương tiện, các trục trặc kỹ thuật vẫn có thể xảy ra ngay cả khi sử dụng xăng khoáng trước đây. Vì vậy, khi xuất hiện sự cố, cần đánh giá đầy đủ nguyên nhân kỹ thuật của phương tiện trước khi quy kết trách nhiệm cho xăng E10.
Theo ông, Bộ Công Thương đã tham khảo ý kiến của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) và kinh nghiệm quốc tế trước khi thực hiện lộ trình triển khai xăng E10.
Dữ liệu từ các quốc gia đã sử dụng nhiên liệu sinh học như Mỹ, Brazil hay Trung Quốc cho thấy phần lớn phương tiện sản xuất sau năm 2000 đều có khả năng tương thích với xăng E10.
"Tại Việt Nam, số liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết đa số phương tiện đang lưu hành hiện nay cũng thuộc nhóm này, qua đó tạo cơ sở cho việc triển khai lộ trình chuyển đổi nhiên liệu trên phạm vi toàn quốc", ông nói.
Doanh nghiệp giải đáp lo ngại "hao" xăng
Ông Trần Phú Bình - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội (Mipec) cho biết doanh nghiệp đã đưa 151 cửa hàng trên toàn quốc vào kinh doanh xăng E10 từ giữa tháng 5.
Trước đó, ông cho biết Mipec đã hoàn tất nâng cấp hạ tầng, đầu tư hệ thống pha chế tại 3 kho lớn với tổng công suất khoảng 3.000 m3/ngày, vượt nhu cầu hiện tại. Doanh nghiệp cũng kiểm soát chất lượng chặt chẽ và khẳng định nguồn cung ethanol đang được bảo đảm.
"Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp cũng có ghi nhận một số ý kiến người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng E10, khả năng tương thích với động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu", ông Bình nói.
Theo ông, thực tế, những băn khoăn này từng xuất hiện khi triển khai xăng E5 RON 92 từ năm 2018. Khi bắt đầu triển khai, cũng có nhiều lo ngại về chất lượng nhiên liệu, độ bền động cơ và mức tiêu hao, nhưng sau thời gian sử dụng thực tế thì các vấn đề dần được giải tỏa.
Đại diện Mipec nhận định mức tiêu hao nhiên liệu khi sử dụng xăng E10 là vấn đề được nhiều người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Qua trao đổi với đồng nghiệp, bạn bè và cả các tài xế taxi, ông cho biết một số ý kiến cho rằng mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ khi sử dụng loại xăng này.
"Về mặt kỹ thuật, xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn khoảng 10% ethanol vào xăng nền. Ethanol có đặc tính năng lượng khác so với xăng truyền thống, nên nếu xét theo lý thuyết thì nhiệt trị của hỗn hợp có thể thấp hơn, từ đó dẫn đến mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ 1-3%", ông nói.
Theo ông Bình, đây là đánh giá dựa trên cơ sở kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành thực tế. Nếu có chênh lệch về mức tiêu hao nhiên liệu thì cũng không lớn, khó nhận biết trong thực tế và chịu tác động nhiều hơn bởi các yếu tố như tình trạng giao thông, thời tiết hay điều kiện vận hành của từng phương tiện.
Thông tin từ Chi Cục Quản lý thị trường TPHCM cho biết thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 4 đã ra quân kiểm tra, đặc biệt các khu vực địa bàn nổi cộm như chợ, trung tâm thương mại...
Theo đó, cơ quan này đã kiểm tra đột xuất các quầy bán đồng hồ, túi xách có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu tại Trung tâm Thương mại Saigon Square, chợ Bến Thành thuộc phường Bến Thành, TPHCM.
Cơ quan chức năng cho biết, ngay khi đoàn kiểm tra xuất hiện, hệ thống loa nội bộ và bộ đàm tại Saigon Square lập tức được kích hoạt để cảnh báo, khiến nhiều gian hàng nhanh chóng đóng cửa né tránh. Dù vậy, qua công tác rà soát, Đội QLTT số 4 vẫn phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh đồng hồ, mắt kính, túi xách và các mặt hàng thời trang có dấu hiệu vi phạm
Các vi phạm chủ yếu gồm kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam.
Các sản phẩm vi phạm được bày bán công khai nhưng có bao bì kém chất lượng, đường may lỗi, logo mờ nhòe và giá bán thấp bất thường.
Tương tự, tại chợ Bến Thành, các đoàn kiểm tra của Đội QLTT số 4 đã lập biên bản và thu giữ hàng trăm sản phẩm đồng hồ, túi xách, mắt kính có dấu hiệu giả nhãn hiệu để tiếp tục điều tra làm rõ.
Đội QLTT số 4 đã kiểm tra và xử lý 49 vụ việc vi phạm, với nhiều hành vi vi phạm không rõ nguồn gốc xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu... Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 500 triệu đồng.
Bên cạnh đó, đội đã thực hiện tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm, góp phần ngăn chặn hàng hóa không bảo đảm chất lượng lưu thông trên thị trường.
Cùng thời điểm, Đội QLTT số 18 kiểm tra 16 hộ kinh doanh thời trang, giày dép, mắt kính và phát hiện 405 sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu Gucci, Adidas... Lực lượng chức năng đã xử phạt các hộ kinh doanh tổng cộng 150 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ hàng vi phạm trị giá hơn 111 triệu đồng.
Cơ quan chức năng cho biết tình trạng buôn bán hàng giả vẫn diễn biến phức tạp do nhu cầu mua hàng giá rẻ còn lớn, trong khi lợi nhuận cao khiến nhiều tiểu thương chấp nhận rủi ro. Nguồn hàng qua nhiều khâu trung gian cũng gây khó khăn cho việc truy xuất, xử lý.
Thời gian tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ tiếp tục kiểm tra các điểm nóng về hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ tại trung tâm TPHCM, đồng thời tuyên truyền tiểu thương kinh doanh đúng quy định.
