Chỉ trong hai phiên đầu tuần (20 và 21-7), VN-Index đã mất gần 57 điểm, lùi về vùng 1.730 điểm – mức thấp nhất kể từ tháng 4-2026. Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp niêm yết bước vào mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 với triển vọng tích cực.
Tại một sự kiện mới đây, bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường VinaCapital, cho biết nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index đã giảm khoảng 5% trong nửa đầu năm. Thanh khoản thị trường cũng giảm một nửa, chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, so với khoảng 1 tỉ USD hồi đầu năm.
Điều đáng chú ý là diễn biến này trái ngược với bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Theo ước tính của VinaCapital, lợi nhuận các doanh nghiệp trên sàn HoSE tăng khoảng 37% trong quý 1 và dự kiến tiếp tục tăng 15-20% trong quý 2 so với cùng kỳ.
Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc đầu tư cấp cao, nhà điều hành Quỹ VinaCapital, cho rằng sở dĩ có sự lệch pha này là thị trường đang chịu tác động đồng thời từ ba “cơn gió ngược”.
Đầu tiên là mặt bằng lãi suất trong nước tăng trở lại khi tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng, khiến tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn và làm giảm sức hút của cổ phiếu.
Tiếp đó là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng, làm gia tăng lo ngại lạm phát có thể quay trở lại.
Yếu tố thứ ba là áp lực bán ròng mạnh của khối ngoại khi dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang các thị trường hưởng lợi từ làn sóng AI và công nghệ bán dẫn như Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán Kafi, cũng cho rằng thị trường phản ánh nhiều hơn những kỳ vọng về môi trường vĩ mô thay vì kết quả kinh doanh ngắn hạn của doanh nghiệp.
Theo ông, giá dầu duy trì ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thận trọng với chính sách tiền tệ cùng mặt bằng lãi suất trong nước nhích lên đã khiến dòng tiền vào các tài sản rủi ro trở nên dè dặt hơn.
Với mức P/E khoảng 11 lần, theo ông Phước, thị trường vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút mạnh dòng tiền mới. Trong nhiều chu kỳ trước, dòng tiền thường quay trở lại rõ nét hơn khi P/E lùi về vùng 9,5 – 10 lần.
Dù thị trường liên tục điều chỉnh, nhiều chuyên gia cho rằng bức tranh không hoàn toàn tiêu cực.
Theo ông Đinh Đức Minh, nghịch lý doanh nghiệp có nền tảng tốt, lợi nhuận tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu ngày càng rẻ sẽ không thể kéo dài. Về dài hạn, thị trường vẫn sẽ phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp và phần lớn những yếu tố bất lợi về vĩ mô đã dần được phản ánh vào mặt bằng giá cổ phiếu.
Trong khi đó, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBankS, cho rằng áp lực bán mạnh trong những phiên gần đây có thể giúp thị trường sớm tìm được vùng cân bằng ngắn hạn.
Dù VN-Index đã đánh mất nhiều tín hiệu tăng quan trọng và chưa xác nhận tạo đáy, việc lực bán được giải tỏa cũng có thể mở đường cho các nhịp hồi kỹ thuật khi tâm lý ổn định hơn.
Theo ông Hoàng Nam, CFA, chuyên gia phân tích chiến lược và thị trường Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, nền tảng vĩ mô của Việt Nam vẫn tích cực với lạm phát được kiểm soát và dòng vốn FDI tiếp tục tăng trưởng.
Diễn biến của thị trường trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc vào 3 yếu tố chính gồm xu hướng giá dầu và lạm phát của Mỹ, mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 và khả năng xuất hiện nhóm cổ phiếu dẫn dắt mới.
Nếu giá dầu hạ nhiệt, áp lực lên dòng vốn ngoại giảm bớt và kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9 tiếp tục được duy trì, tâm lý nhà đầu tư có thể cải thiện.
Sáng 18-5, đúng dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026), tỉnh Nghệ An chính thức khởi công dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập tại phường Tân Mai. Đây là một trong những dự án năng lượng quy mô lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ hiện nay.
Dự án được UBND tỉnh Nghệ An chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 2-2026 với tổng vốn đầu tư khoảng 59.372 tỉ đồng.
Chủ đầu tư là liên danh gồm Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam, Công ty TNHH Mía đường Nghệ An và Tập đoàn năng lượng SK Innovation (Hàn Quốc).
Theo quy hoạch, dự án được triển khai trên tổng diện tích hơn 152ha tại phường Tân Mai, Nghệ An, bao gồm cả đất liền và mặt biển, chưa tính khu vực đê chắn sóng dùng chung cho khu bến Đông Hồi.
Trong đó, diện tích đất liền khoảng gần 60ha, còn lại gần 100ha là khu vực ven biển và mặt nước.
Dự án được đầu tư với quy mô gồm nhà máy nhiệt điện LNG (sản xuất điện từ khí thiên nhiên hóa lỏng) công suất 1.500MW, sử dụng hai tổ máy tua bin khí chu trình hỗn hợp (mỗi tổ 750MW), dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành trong giai đoạn 2026 - 2030.
Dự án đi kèm kho chứa LNG dung tích khoảng 250.000m³, hệ thống tái hóa khí, cảng chuyên dụng tiếp nhận tàu LNG trọng tải đến 150.000 tấn cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Mỗi năm, nhà máy dự kiến tiêu thụ khoảng 1,15 triệu tấn LNG nhập khẩu.
Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập được xem như mắt xích chiến lược trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của Nghệ An giai đoạn tới. Với tổng mức đầu tư gần 60.000 tỉ đồng, đây là dự án lớn nhất trong 12 dự án trọng điểm của tỉnh.
Quy mô này được kỳ vọng tạo cú hích mạnh cho mục tiêu tăng trưởng trên 12% trong 5 năm tới, thông qua việc thu hút dòng vốn công nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng tỉ trọng công nghiệp trong GRDP.
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho hay khi đi vào hoạt động, dự án không chỉ góp phần cung cấp nguồn điện ổn định cho hệ thống quốc gia mà còn tạo lực hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, nâng cao tỉ trọng công nghiệp trong cơ cấu kinh tế của Nghệ An.
Dự án này còn được dự báo mang lại nguồn thu ngân sách bền vững. Khi đi vào vận hành, nhà máy có thể đóng góp 6.000 - 7.000 tỉ đồng mỗi năm, trở thành một trong những nguồn thu lớn nhất của Nghệ An.
Chỉ số đại diện sàn HoSE giữ sắc xanh nhưng chỉ nhích nhẹ so với tham chiếu trong khi thực hiện các lệnh giao dịch giá mở cửa. Sau đó, thị trường bị nhuộm đỏ liên tục. VN-Index lần lượt rời khỏi mốc 1.890, 1.880 và 1.870 điểm chỉ trong 20 phút.
Chứng khoán phục hồi nhẹ nhưng tiếp tục giảm điểm từ sau 10h. Gần sát giờ nghỉ trưa, chỉ số chung rơi về 1.856 điểm, tức sụt gần 41 điểm so với tham chiếu.
Kết phiên sáng, VN-Index tạm dừng ở 1.865 điểm, điều chỉnh gần 32 điểm so với đóng cửa phiên hôm qua.
Chỉ số sụt mạnh khi toàn sàn HoSE có 217 cổ phiếu giảm, chiếm khoảng 63%. Trong khi đó, chỉ 79 cổ phiếu còn giữ được sắc xanh.
Ở rổ cổ phiếu vốn hóa lớn, áp lực bán cũng chiếm ưu thế với 24 mã điều chỉnh thị giá. Chỉ số VN30 cũng rơi hơn 20 điểm.
Tuy mức độ đồng thuận trên thị trường cao, VN-Index vẫn chịu sức ép từ một số nhóm cổ phiếu. Trong đó, bộ đôi "họ" Vin gồm VIC và VHM đóng góp tới gần 20 điểm vào mức giảm của VN-Index.
Cổ phiếu Vingroup kết phiên sáng ở 211.000 đồng, sụt 3,5%. Trong khi đó, mã chứng khoán của Vinhomes giảm 4,9% về 152.000 đồng. Cả hai đều có thanh khoản lớn, lần lượt ghi nhận khoảng 420 tỷ và 565 tỷ đồng, vào nhóm dẫn đầu thị trường.
Theo thống kê của VnDirect, VIC của Vingroup ghi nhận tình trạng bên bán chủ động chiếm tới 74% lượng khớp lệnh. Tỷ lệ này ở VHM của Vinhomes là 72%.
Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE sáng nay đạt gần 9.400 tỷ đồng, mức tương đương với cùng kỳ hôm qua. Thanh khoản không tăng lên trong khi thị trường điều chỉnh mạnh phần nào cho thấy áp lực bán không quá lớn, nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng.
Chỉ trong phiên sáng, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng hơn 1.800 tỷ đồng. Lực xả hàng tập trung ở MSB (hơn 669 tỷ), VHM (hơn 210 tỷ), VIC (hơn 146 tỷ) hay HPG (hơn 100 tỷ)...
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) cho rằng thị trường đang chịu áp lực rung lắc khi lực bán xuất hiện thường trực tại vùng giá cao, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu đã tăng mạnh trong giai đoạn trước. Sự phân hóa giữa các nhóm ngành vẫn diễn ra rõ nét, khiến diễn biến chỉ số chủ yếu phụ thuộc vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn thay vì có sự đồng thuận trên diện rộng.
Về mặt kỹ thuật, tính đến kết phiên hôm qua, VN-Index vẫn vận động phía trên vùng hỗ trợ của đường trung bình động 20 ngày (MA20) nên xu hướng ngắn hạn chưa bị phá vỡ. Tuy nhiên, các chỉ báo động lượng tiếp tục suy yếu, cho thấy áp lực điều chỉnh đang gia tăng. VPX dự đoán nếu nhóm cổ phiếu trụ tiếp tục giảm nhiệt và chỉ số đánh mất vùng hỗ trợ quanh MA20, khả năng xuất hiện nhịp điều chỉnh sẽ cần được lưu ý trong các phiên tới.
Ngày 29/4, sau phiên họp chính sách kéo dài 2 ngày, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%. Động thái này tương tự phiên họp tháng 1 và 3. Năm ngoái, cơ quan này đã giảm lãi suất 3 lần.
"Lạm phát đang tăng tốc, phần nào phản ánh sức tăng gần đây của giá năng lượng toàn cầu. Diễn biến tại Trung Đông đang góp phần tạo ra mức độ bất ổn cao cho triển vọng kinh tế", Fed cho biết trong thông báo sau cuộc họp. Cách diễn đạt của cơ quan này có sự thay đổi so với cuộc họp lần trước, bỏ chữ "một chút" khi nói về việc lạm phát tăng tốc.
Dù vậy, cơ quan này giữ nguyên mô tả về cách Fed sẽ đánh giá "mức độ và thời điểm của các đợt điều chỉnh lãi suất tiếp theo". Cụm từ này ám chỉ có thể giảm lãi suất sau này.
Ngoài lạm phát tăng tốc, Fed cũng nhận định "tỷ lệ thất nghiệp gần như không thay đổi trong vài tháng qua" và nền kinh tế vẫn tiếp tục tăng trưởng "với tốc độ vững chắc".
Phiên họp này thể hiện sự chia rẽ lớn nhất về quan điểm kể từ năm 1992, khi có 3 quan chức không đồng tình với tuyên bố chung. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan đồng ý giữ nguyên lãi suất, nhưng "không ủng hộ việc đưa vào tuyên bố chung quan điểm nghiêng về nới lỏng ở thời điểm này".
Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh giá dầu tăng cao do chiến sự tại Trung Đông suốt 2 tháng qua, khiến rủi ro lạm phát tăng theo. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển của Iran, trong khi Iran ngăn tàu khác đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải thiết yếu với thị trường năng lượng toàn cầu.
Bên cạnh đó, đây cũng có thể là phiên họp cuối cùng ông Jerome Powell giữ vị trí Chủ tịch Fed. Ngày 29/4, Kevin Warsh - người được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử làm Chủ tịch Fed nhiệm kỳ tới - đã được Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ bỏ phiếu thông qua. Thượng nghị sĩ Thom Tillis ủng hộ Warsh sau khi Bộ Tư pháp Mỹ hủy cuộc điều tra hình sự với Powell. Trước đó, đây là rào cản lớn nhất của Warsh.
Sắp tới, việc phê chuẩn sẽ được chuyển lên Thượng viện Mỹ. Các nghị sĩ có thể bỏ phiếu sớm nhất là vào 2 tuần tới. Nếu kết quả vẫn giữ nguyên, Warsh có thể nhậm chức Chủ tịch Fed sau khi nhiệm kỳ của Powell kết thúc ngày 15/5. Phiên họp kế tiếp của Fed sẽ diễn ra vào tháng 6.
Nhà đầu tư hiện dự báo Fed khó giảm lãi suất trước giữa năm sau.
