Thanh tra Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán đối với ba doanh nghiệp, với tổng số tiền xử phạt 277,5 triệu đồng.
Cụ thể, theo Quyết định số 398/QĐ-XPHC Công ty Cổ phần Hoàn Cầu Solar LA (địa chỉ tại ấp Thanh Sơn, xã Đức Huệ, tỉnh Tây Ninh) bị xử phạt 92,5 triệu đồng do không công bố thông tin theo quy định.
Doanh nghiệp đã không thực hiện nghĩa vụ công bố định kỳ đối với Báo cáo tình hình sử dụng nguồn vốn từ phát hành trái phiếu được kiểm toán năm 2022 và Báo cáo tình hình sử dụng nguồn vốn từ phát hành trái phiếu bán niên năm 2023.
Hành vi này bị xử phạt theo quy định tại Điều 42 Nghị định số 156/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, đã được sửa đổi, bổ sung.
Tại Quyết định số 400/QĐ-XPHC, Công ty Cổ phần Giấy Lam Sơn Thanh Hóa (địa chỉ tại thôn Phố Mới, xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa) cũng bị xử phạt 92,5 triệu đồng do chậm công bố thông tin từ 15 ngày trở lên so với thời hạn quy định.
Các tài liệu công bố chậm gồm: Báo cáo tài chính năm 2024 và năm 2025 đã được kiểm toán; Báo cáo thường niên năm 2024 và năm 2025; Báo cáo tình hình quản trị công ty 6 tháng đầu năm 2024, cả năm 2024, 6 tháng đầu năm 2025 và cả năm 2025; Thông báo mời họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2024 và năm 2025; tài liệu họp, biên bản họp và nghị quyết Đại hội đồng cổ đông thường niên của hai năm 2024 và 2025.
Trong khi đó, theo Quyết định số 396/QĐ-XPHC Công ty Cổ phần Sông Đà – Nha Trang (địa chỉ tại số 6 Bãi Dương, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) bị xử phạt 92,5 triệu đồng vì chậm công bố thông tin từ 15 ngày trở lên đối với hàng loạt báo cáo và tài liệu theo quy định.
Cụ thể, doanh nghiệp chậm công bố báo cáo tài chính quý II, III, IV năm 2024; quý I, II, III, IV năm 2025; quý I năm 2026; báo cáo tài chính bán niên năm 2024 và năm 2025 đã được soát xét; báo cáo tài chính năm 2024 và năm 2025 đã được kiểm toán; báo cáo thường niên năm 2024 và năm 2025.
Báo cáo tình hình quản trị công ty các kỳ 6 tháng và cả năm 2024, 2025; cùng các tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên các năm 2024 và 2025, bao gồm thông báo mời họp, tài liệu họp, biên bản họp và nghị quyết đại hội.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Kinh Tế
Giá điện giờ cao điểm đắt gần gấp 3 lần, người dùng nên sử dụng thế nào?

Giá điện giờ cao điểm cao gần gấp 3 lần
Quyết định số 1279 ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương nêu rõ, biểu giá điện bán lẻ theo các khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường được áp dụng cho khách hàng là các ngành sản xuất và kinh doanh. Giá điện các khung giờ cũng phụ thuộc vào từng cấp điện áp.
Đáng lưu ý, giá điện giờ cao điểm đang đắt gần gấp 3 lần so với khung giờ thấp điểm.
Cụ thể, với giá bán lẻ điện cho kinh doanh ở cấp điện áp từ 22 kV trở lên, giá điện thấp điểm là 1.609 đồng/kWh, giờ bình thường 2.887 đồng/kWh và cao điểm 5.025 đồng/kWh.
Ở cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV, giờ thấp điểm giá điện kinh doanh là 1.829 đồng/kWh, giờ bình thường 3.108 đồng/kWh, giờ cao điểm 5.202 đồng/kWh.
Với cấp điện áp dưới 6 kV, giờ thấp điểm giá điện ở mức 1.918 đồng/kWh, giờ bình thường 3.152 đồng/kWh và giờ cao điểm giá lên tới 5.422 đồng/kWh.
Tương tự, giá bán lẻ điện cho các ngành sản xuất ở cấp điện áp từ 110 kV trở lên ở giờ thấp điểm là 1.146 đồng/kWh, giờ bình thường 1.811 đồng/kWh, còn giờ cao điểm có giá 3.266 đồng/kWh;
Ở cấp điện áp từ 22 kV đến dưới 110 kV, giá điện cho sản xuất giờ thấp điểm là 1.190 đồng/kWh, giờ bình thường 1.833 đồng/kWh và giờ cao điểm là 3.398 đồng/kWh.
Với cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV, giá điện giờ thấp điểm ở mức 1.234 đồng/kWh, giờ bình thường 1.899 đồng/kWh, giờ cao điểm 3.508 đồng/kWh.
Cấp điện áp dưới 6 kV, giá điện cho sản xuất giờ thấp điểm là 1.300 đồng/kWh, giờ bình thường 1.987 đồng/kWh, trong khi giờ cao điểm lên tới 3.640 đồng/kWh.
Cụ thể giờ cao điểm mới
Ngày 22/4, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 963 quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo đó, khung giờ cao điểm được áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, trong khoảng thời gian từ 17h30 đến 22h30, tương ứng 5 giờ/ngày. Riêng Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.
Đối với khung giờ bình thường áp dụng cho các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy, gồm hai khoảng: từ 6h đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h, tổng cộng là 13 giờ/ngày. Riêng Chủ nhật, giờ bình thường được áp dụng liên tục từ 6h đến 24h.
Khung giờ thấp điểm áp dụng từ 0h đến 6h hàng ngày trong tuần, với tổng thời gian 6 giờ/ngày.
Theo đó, cả khung giờ điện cũ và khung giờ điện mới đều có tổng thời gian áp dụng là 5 giờ/ngày cho 6 ngày mỗi tuần (từ thứ Hai đến thứ Bảy). Tuy nhiên, ở khung giờ điện mới, giờ cao điểm đều dồn vào buổi tối; trong khi khung giờ cũ thì điện giờ cao điểm chia hai khoảng thời gian là ban ngày và buổi tối.
Tương tự, điện giờ bình thường và thấp điểm của khung giờ mới so với khung giờ cũ cũng có sự thay đổi, song tổng số giờ áp dụng trong ngày vẫn giống nhau.
Mặc dù Bộ Công Thương đã ban hành quy định mới về khung giờ sử dụng điện, NSMO cũng đề xuất áp dụng ngay từ tháng 6/2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện khỏi giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30.
Chuyên gia đưa ra lời khuyên để tránh phát sinh tăng tiền điện
Giá điện giờ cao điểm đang đắt gần gấp 3 lần, người dân lo ngại việc dồn giờ cao điểm vào buổi tối có thể khiến chi phí điện sinh hoạt tăng mạnh, bởi đây là khung thời gian sinh hoạt chính của đa số gia đình.
Trước những băn khoăn trên, chia sẻ trên báo Thanh Niên, ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM, khẳng định: Giá điện theo khung giờ cao điểm chỉ áp dụng đối với khách hàng ngoài mục đích sinh hoạt như sản xuất, kinh doanh và có lắp công tơ điện 3 giá. Người dân sử dụng điện sinh hoạt vẫn áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 6 bậc như hiện nay. "Theo Quyết định 963 của Bộ Công thương, khung giờ cao điểm được kéo dài thêm 2 tiếng vào buổi tối và bỏ 2 tiếng cao điểm buổi sáng. Tuy nhiên, tổng thời gian áp dụng giờ cao điểm vẫn giữ khoảng 5 tiếng mỗi ngày. Việc điều chỉnh chủ yếu nhằm chuyển trọng tâm tiêu thụ điện từ ban ngày sang buổi tối", ông Kiên giải thích thêm.
Tuy vậy, ông Kiên cũng lưu ý rằng dù hộ gia đình không áp dụng giá điện theo giờ cao điểm, nguy cơ "nhảy bậc" trong mùa nắng nóng vẫn rất dễ xảy ra do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. "Đối với hộ gia đình, giá điện ban ngày và ban đêm hiện không khác nhau. Tuy nhiên, người dân nên sử dụng điện tiết kiệm để tránh bị nhảy bậc, dẫn đến hóa đơn tiền điện tăng mạnh trong mùa nắng nóng. Với khách hàng sản xuất, kinh doanh, có thể giảm chi phí bằng cách chuyển các hoạt động tiêu thụ điện lớn sang giờ thấp điểm, hạn chế vận hành máy móc công suất lớn vào giờ cao điểm", ông Kiên nhấn mạnh.
Giải thích thêm trên báo Thanh Niên, TS.Nguyễn Duy Khiêm, Trường ĐH Quy Nhơn (Gia Lai), cho biết: Chính sách mới chủ yếu tác động đến những đối tượng lắp đồng hồ điện 3 giá. Trong số này thì đối tượng sản xuất ít bị ảnh hưởng vì thời gian từ 17h30 - 22h30 là giờ nghỉ của nhiều đơn vị. Đối tượng bị tác động nhiều là các hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống, vui chơi, giải trí, trung tâm mua sắm…, chủ yếu các loại hình kinh tế đêm. Đặc biệt các thành phố lớn, du lịch, sản xuất nông nghiệp có sử dụng điện thắp trong nhà kính, chong đèn trồng thanh long…
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để không bị tăng tiền điện?, trên báo Lao Động, TS.Nguyễn Huy Hoạch (Chuyên gia năng lượng của Hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam) cho rằng - câu trả lời không nằm ở việc cắt giảm triệt để nhu cầu sử dụng điện, mà nằm ở việc phân bổ lại thời điểm sử dụng. Một số thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày có thể tạo ra khác biệt đáng kể về chi phí.
Việc giặt giũ, hoặc sấy đồ có thể chuyển sang trước giờ cao điểm, hoặc muộn hơn vào buổi tối. Bình nước nóng có thể được cài đặt hẹn giờ. Các thiết bị công suất lớn không nên vận hành đồng thời trong khung giờ cao điểm. Điều hòa, thay vì đặt nhiệt độ quá thấp, có thể được điều chỉnh hợp lý để giảm tải cho hệ thống.
Với doanh nghiệp, việc tối ưu hóa cần mang tính hệ thống hơn - từ quản lý năng lượng, đến đầu tư công nghệ. Trong dài hạn, các giải pháp (như lưu trữ điện năng, hoặc điều khiển phụ tải) sẽ trở thành xu hướng tất yếu.
Trong phần góp ý liên quan đến đề xuất của Bộ Công Thương về thay đổi khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng việc điều chỉnh khung giờ cao điểm mang lại tác động tích cực khi tạo tín hiệu giá điện rõ ràng, khuyến khích khách hàng dịch chuyển phụ tải sang giờ thấp điểm và giờ bình thường. Từ đó, góp phần làm phẳng biểu đồ phụ tải, có thể giảm được hóa đơn tiền điện.
Ngoài ra, việc điều chỉnh khung giờ còn góp phần giảm chi phí chung của hệ thống điện, tối ưu vận hành nguồn điện (không phải huy động các nguồn giá điện cao, khai thác tốt nhất cơ cấu nguồn, giúp an toàn hệ thống điện và san bằng đồ thị phụ tải, giảm giá thành sản xuất điện). Đặc biệt là giảm nguy cơ thiếu điện vào các giờ cao điểm chiều.
EVN nhấn mạnh, nếu khách hàng điều chỉnh thời gian sử dụng điện phù hợp với khung giờ mới thì chi phí tiền điện sẽ không bị ảnh hưởng đáng kể.
Tin Gốc: Người Đưa Tin

Sân vận động PVF tại xã Nghĩa Trụ (tỉnh Hưng Yên) được khởi công từ ngày 19/10/2025 do Bộ Công an làm chủ đầu tư với quy mô 60.000 chỗ ngồi.
Công trình có diện tích khoảng 55.000m2, được quy hoạch trong tổ hợp thể thao - dịch vụ quy mô 92ha tại Hưng Yên. Theo quy hoạch, đây là sân vận động có quy mô lớn thứ hai Việt Nam, sau sân Hùng Vương đang được xây dựng với thiết kế 135.000 chỗ ngồi.
Dự án được định hướng trở thành một tổ hợp thể thao hiện đại, đa chức năng. Theo ghi nhận của Người Đưa Tin đến nay, sau hơn 6 tháng khởi công, nhiều hạng mục chính của dự án đang được triển khai đồng loạt. Khu vực sân vận động đã hình thành đại công trường với hàng trăm xe, máy móc chuyên dụng và lực lượng công nhân làm việc liên tục cả ngày lẫn đêm.
Tin Gốc: Người Đưa Tin

Mới đây, ngày 18.5, trang Egde Malaysia nhận định VN đang đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quan trọng của mô hình "Con hổ châu Á" cổ điển: tỷ lệ tiết kiệm nội địa cao, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu. Một chuyển biến quan trọng là cơ cấu xuất khẩu đã thay đổi rõ rệt, tỷ trọng hàng chế tạo và công nghệ cao tăng nhanh. VN hiện trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Đáng chú ý, vai trò khu vực tư nhân trong nước đang tăng lên nhanh chóng. Điều này cho thấy mô hình tăng trưởng của VN đang chuyển dần từ "Nhà nước dẫn dắt trực tiếp" sang "Nhà nước kiến tạo phát triển", tập trung đầu tư hạ tầng để thúc đẩy sản xuất.
Trang tin này cũng nêu rằng một trong những nền tảng giúp VN duy trì tốc độ tăng trưởng cao là lợi thế nhân khẩu học với lực lượng lao động trẻ, dồi dào và ngày càng có chất lượng cao hơn. Một điểm được đánh giá cao là việc VN duy trì kỷ luật tài khóa khá chặt chẽ trong nhiều năm qua. Nợ công còn 32,9% năm 2024, được xem là mức tương đối an toàn so với nền kinh tế mới nổi.
Trước đó vào đầu năm nay, trang The McGill International Review (MIR) của Canada cũng có bài nhận định rằng VN dù vẫn đối mặt với nhiều thách thức nội tại đã đạt được tốc độ tăng trưởng đáng chú ý và đang nổi lên như một ứng cử viên nặng ký cho danh hiệu "Con hổ châu Á" trong giai đoạn phát triển mới. Mô hình phát triển của VN hiện nay được định hình bởi hai trụ cột quan trọng. Một là vai trò sở hữu và kiểm soát của nhà nước trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Hai là đường lối đối ngoại linh hoạt, cho phép VN duy trì thế cân bằng chiến lược trong quan hệ với cả Trung Quốc và Mỹ - hai cường quốc có ảnh hưởng sâu rộng đến khu vực. Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng kinh tế của VN trong nhiều năm liên tiếp đã tiệm cận mức 7 - 10%/năm, ngưỡng tăng trưởng từng làm nên tên tuổi của các "con hổ châu Á" trong giai đoạn đỉnh cao công nghiệp hóa…
PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐHQG-HCM, Trường ĐH Kinh tế - Luật, nhận định: bên cạnh những yếu tố mà báo chí nước ngoài thường nhắc đến thì có 2 yếu tố quan trọng khác khiến VN có thể tiến tới trở thành "con hổ châu Á", đó là chất lượng thể chế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Hiện nay, chất lượng điều hành và thể chế ở VN đang có sự chuyển động mạnh theo hướng kiến tạo phát triển. Điểm đáng chú ý là VN không còn chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn mà đang tái cấu trúc bộ máy và mô hình quản trị để tạo ra dư địa lớn cho sự phát triển dài hạn. VN đang bước vào một giai đoạn cải cách thể chế và tổ chức không gian phát triển có quy mô rất lớn trong nhiều năm trở lại đây, trong đó nổi bật là tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại đơn vị hành chính và hình thành các cực tăng trưởng có quy mô lớn hơn.
Đồng thời, từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị đã thông qua các nghị quyết về khoa học, công nghệ (KH-CN), hội nhập quốc tế, cải cách pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, năng lượng, giáo dục và y tế. Điểm chung của các nghị quyết này là chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển đã thể hiện tầm nhìn dài hạn và tư duy phát triển hệ thống. VN cũng đang chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng từ dựa vào vốn và lao động giá rẻ sang dựa chủ yếu vào KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là yếu tố quyết định để VN vượt qua "bẫy thu nhập trung bình".
Ông Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh: VN hiện nay định hướng không chỉ là công xưởng gia công, mà đang đầu tư mạnh vào các ngành công nghệ cao như bán dẫn, AI, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, kinh tế số… Đồng thời, cả nước đang triển khai hàng loạt siêu dự án hạ tầng như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trị giá khoảng 67 tỉ USD và chương trình phát triển năng lượng hạt nhân để bảo đảm an ninh năng lượng cho giai đoạn phát triển mới. Đây chính là dấu hiệu đặc trưng của một nền kinh tế đang tiến tới mô hình "con hổ châu Á".
Nhìn lại lịch sử kinh tế hơn hai thập niên trước, VN thường xuất hiện trên các mặt báo tài chính quốc tế với định danh khiêm tốn: một quốc gia hưởng lợi từ "cổ tức dân số", một điểm đến lý tưởng cho các ngành thâm dụng lao động nhờ giá nhân công rẻ. Những nhận định cũ giai đoạn trước thường xoáy sâu vào các lĩnh vực dệt may, da giày hay lắp ráp đơn giản. Khi đó, thế giới nhìn nhận VN như một "trạm dừng chân" tạm thời cho các dây chuyền sản xuất cần tối ưu chi phí. Thế nhưng giờ đây cục diện đã thay đổi.
Trong bài báo đăng ngày 13.5, tờ Nikkei Asia (Nhật Bản) phản ánh, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về nhân lực công nghệ ngày càng gia tăng, Tập đoàn bán dẫn Qualcomm (Mỹ) đang đẩy mạnh mở rộng hoạt động nghiên cứu và phát triển tại VN, coi đây là mắt xích quan trọng trong chiến lược xây dựng trung tâm kỹ thuật toàn cầu. Điều này cho thấy VN giữ vai trò ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển toàn cầu của tập đoàn này.
Tương tự, trang The Interpreter (Úc) ngày 15.5 cũng cho rằng VN hy vọng trở thành trung tâm bán dẫn toàn cầu, thu hút sự quan tâm rộng rãi từ các chính phủ và các nhà lãnh đạo công nghệ. VN coi đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là chìa khóa vàng để mở ra giai đoạn phát triển mới. Điều làm nên sự khác biệt của VN so với các cường quốc tầm trung khác là chiến lược ngành bán dẫn được định hướng theo các mục tiêu rõ ràng, đồng bộ nhằm củng cố các yếu tố khác nhau của hệ sinh thái chip phức tạp.
Trên thực tế, lĩnh vực bán dẫn của VN đã có những chuyển động mạnh mẽ. Không chỉ là sự tham gia của hàng loạt "ông lớn" FDI như Intel, Samsung, Qualcomm... mà mới nhất vào đầu năm nay, hai tập đoàn công nghệ lớn của VN là Viettel và FPT đồng loạt kích hoạt các dự án tỉ USD. Việc Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip tại Hòa Lạc (Hà Nội) và FPT vận hành nhà máy kiểm thử, đóng gói tại Bắc Ninh không đơn thuần mở rộng quy mô sản xuất vật lý, mà được xem như hai mảnh ghép tạo nên hệ sinh thái khép kín đầu tiên của người Việt: Viettel dấn thân vào khâu chế tạo phôi chip phức tạp, còn FPT đảm nhận khâu hoàn thiện sản phẩm cuối cùng.
Như vậy với việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn tại Hòa Lạc được kỳ vọng sẽ "khép kín" toàn bộ quy trình sản xuất chip ngay tại VN, bởi trước đó vẫn còn công đoạn chế tạo chip là khâu phức tạp và then chốt nhất vẫn chưa thể thực hiện trong nước. Ngoài ra, vấn đề đất hiếm - nguyên liệu chiến lược về sản xuất chất bán dẫn - mà theo số liệu của Cơ quan Khảo sát địa chất của Mỹ trước đó, VN hiện đứng thứ 2 thế giới về trữ lượng và tài nguyên đất hiếm với khoảng 22 triệu tấn, chỉ sau Trung Quốc (44 triệu tấn).
Đặc biệt, VN cũng là quốc gia duy nhất ngoài Trung Quốc có chuỗi cung ứng nam châm đất hiếm tích hợp theo chiều dọc và đã thu hút sự quan tâm từ các công ty trong nhiều lĩnh vực…Như vậy có thể thấy rằng nhiều yếu tố cộng hưởng khiến cho cơ hội phát triển ngành bán dẫn của VN vươn lên mạnh mẽ.
Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, để thúc đẩy và tạo ra sự khác khác biệt trong lĩnh vực KH-CN nói chung và bán dẫn nói riêng thì cần vượt ra khỏi tư duy "thu hút đầu tư" đơn thuần để chuyển sang tư duy "xây dựng năng lực công nghệ quốc gia". Đây được xem là một vấn đề cốt lõi. Đầu tiên là cần xây dựng chiến lược nhân lực bán dẫn quốc gia. Không chỉ đào tạo kỹ sư số lượng lớn, mà phải phân tầng theo các nhóm: kỹ sư thiết kế vi mạch, kỹ sư vật liệu, kỹ sư đóng gói - kiểm thử, chuyên gia AI phần cứng, chuyên gia tự động hóa, chuyên gia sở hữu trí tuệ và quản trị chuỗi cung ứng bán dẫn.
Tiếp theo, cần chọn đúng phân khúc chiến lược, như trước mắt nên tập trung vào thiết kế chip, đóng gói - kiểm thử, vi mạch cho thiết bị thông minh, AI, ô tô điện, năng lượng và các ứng dụng công nghiệp. Song song cần phát triển doanh nghiệp công nghệ nội địa; xây dựng hệ sinh thái đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp và cần hoàn thiện thể chế cho đổi mới sáng tạo.
"Bán dẫn không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn liên quan đến sở hữu trí tuệ, thuế, đất đai, nhập khẩu thiết bị, tiêu chuẩn kỹ thuật, an ninh dữ liệu, hợp tác quốc tế và thị trường vốn. Nếu thể chế cải cách không đủ nhanh, VN sẽ khó nắm bắt cơ hội", PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình chia sẻ thêm.
Nói về cuộc chuyển mình ấn tượng về hình ảnh của VN trên trường quốc tế, chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng (Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) nhìn nhận: VN hiện nay không còn chỉ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu ở tầng thấp như dệt may hay gia công đơn giản, mà đã trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi điện tử và công nghệ. FDI cũng đang thay đổi về chất: trước đây vốn ngoại chủ yếu tập trung vào dệt may hoặc bất động sản, còn hiện nay các tập đoàn như Samsung, Apple, LG, Foxconn, Amkor, Nvidia hay Intel đều đã mở rộng hiện diện tại VN. Samsung hiện xuất khẩu từ VN khoảng 50 - 60 tỉ USD/năm, tương đương gần 15% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Apple cũng đang đẩy mạnh dịch chuyển chuỗi cung ứng AirPods, iPad, MacBook sang VN; Amkor đầu tư tổ hợp bán dẫn hơn 1,6 tỉ USD ở Bắc Ninh.
Cũng theo vị chuyên gia này, VN đang có đột phá mạnh ở 3 lĩnh vực: thứ nhất là điện tử và bán dẫn khi xuất khẩu nhóm máy vi tính, điện tử và linh kiện đã vượt 70 tỉ USD/năm. Thứ hai là năng lượng xanh và xe điện, với VinFast đang mở rộng sang Mỹ, Ấn Độ, Indonesia và kéo theo hệ sinh thái pin, linh kiện, trạm sạc phát triển nhanh. Thứ ba là kinh tế số khi quy mô kinh tế số VN đã vượt 30 tỉ USD và thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.
Điều quan trọng là chúng ta đang hưởng lợi từ xu hướng "Trung Quốc + 1", tức các tập đoàn toàn cầu muốn đa dạng hóa chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc. Nhờ vị trí địa lý, chi phí cạnh tranh, độ mở thương mại cao và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng, VN đang dần chuyển từ vai trò "công xưởng chi phí thấp" sang trung tâm sản xuất - logistics - công nghệ mới.
Tuy nhiên, để thực sự trở thành "con hổ châu Á", ông Trần Anh Tùng khuyến nghị VN vẫn cần phải cố gắng để thu hẹp khoảng cách. Điểm yếu hiện nay là giá trị gia tăng nội địa còn thấp. Dù xuất khẩu điện tử rất lớn nhưng phần linh kiện lõi, chip, công nghệ nền và sở hữu trí tuệ vẫn nằm chủ yếu trong tay doanh nghiệp nước ngoài. Nghĩa là, chúng ta đang mạnh về "quy mô sản xuất" nhưng chưa mạnh tương xứng về "năng lực công nghệ". Giai đoạn tới, VN phải chuyển từ lợi thế lao động giá rẻ sang năng suất cao và công nghệ cao. Muốn vậy, cần tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ nội địa để tăng tỷ lệ nội địa hóa; đồng thời đầu tư mạnh vào nhân lực công nghệ, AI, bán dẫn và quan trọng nhất cải cách thể chế để giảm chi phí logistics, thủ tục, vốn.
Tin Gốc: Thanh Niên

