Theo Hãng tin Reuters, ngày 21-7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo bổ nhiệm Tư lệnh liên quân Các lực lượng vũ trang Ukraine Mykhailo Drapatyi (43 tuổi) làm tổng tư lệnh quân đội, thay thế tướng Oleksandr Syrskyi (60 tuổi).
Đây được xem là cuộc cải tổ lớn nhất trong giới lãnh đạo quân sự Ukraine kể từ khi xung đột quân sự với Nga bùng nổ tháng 2-2022.
Việc bổ nhiệm ông Drapatyi diễn ra trong bối cảnh ông Zelensky chịu sức ép khổng lồ từ làn sóng biểu tình của người dân Ukraine suốt nhiều ngày. Các cuộc biểu tình xuất phát từ việc ông Zelensky bãi nhiệm ông Mykhailo Fedorov khỏi chức bộ trưởng quốc phòng, dù ông Fedorov đang rất được lòng dân.
Bản thân ông Fedorov đã tiết lộ ngọn nguồn sâu xa việc ông mất chức là do bất đồng với ông Syrskyi. Do đó, việc ông Syrskyi cũng mất chức phần nào phản ánh căng thẳng giữa nhóm xem công nghệ là chìa khóa chiến thắng và phái cũ theo lối tiếp cận truyền thống trong thượng tầng quân sự Ukraine.
Ông Zelensky viết về quyết định bổ nhiệm: “Các chiến dịch của Lực lượng Phòng vệ Ukraine vẫn tiếp tục diễn ra và phải được tiếp nối một cách ổn định. Kế hoạch của Ukraine về việc tấn công tầm xa và chương trình tấn công tầm trung của chúng tôi sẽ được thực hiện với độ chính xác tuyệt đối”.
Về phần mình, ông Drapatyi viết trên Facebook: “Tôi sẽ làm việc với tinh thần trách nhiệm, tập trung cao độ và tôn trọng những người đang bảo vệ đất nước hôm nay”.
Ngày 21-7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran đến nay đã tiêu tốn 37,5 tỉ USD, tăng gần 8 tỉ USD so với ước tính công khai gần nhất.
Theo Reuters, con số này bao gồm một số hạng mục của cuộc chiến cùng các khoản chi dự kiến cho tới ngày 30-9, song không rõ Lầu Năm Góc tính toán chúng theo cơ sở nào.
Hồi tháng 3, một nguồn tin từng nói với Reuters rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ước tính riêng sáu ngày đầu giao tranh đã tốn ít nhất 11,3 tỉ USD.
Trong lần điều trần đầu tiên trước Quốc hội từ khi nối lại các cuộc tấn công vào Iran hồi đầu tháng, ông Hegseth một lần nữa cảnh báo hoạt động huấn luyện quân sự sẽ phải cắt giảm nếu không sớm được bổ sung ngân sách.
Suốt nhiều tháng qua, Lầu Năm Góc đã liên tục yêu cầu được bổ sung ngân sách quốc phòng để bù cho chiến phí tại Trung Đông.
Cuộc điều trần của ông Hegseth diễn ra trong bối cảnh số binh sĩ Mỹ thiệt mạng đã tăng lên 17 người vào cuối tuần qua, trong đó hai người được xác nhận tử vong khi Iran tập kích lực lượng Mỹ ở Jordan.
Theo Bloomberg, ngày 21-7, Thủ tướng Anh Andy Burnham đã chấp thuận để Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh cho những đợt mà London gọi là “tấn công phòng thủ” nhằm vào Iran.
Theo các nguồn thạo tin của hãng tin này, đây thực chất là sự tiếp nối chính sách của người tiền nhiệm Keir Starmer.
Ngay trước khi từ nhiệm, ông Starmer đã chủ trì cuộc họp các bộ trưởng và quan chức cấp cao và quyết định duy trì việc cho phép máy bay Mỹ dùng căn cứ Diego Garcia (Ấn Độ Dương) và RAF Fairford (hạt Gloucestershire, Anh) để đối phó mối đe dọa tên lửa Iran cũng như các mục tiêu nhắm vào eo biển Hormuz.
Ông Burnham, người nhậm chức hôm 20-7, được thông báo và tán thành quyết định trên.
Ngày 21-7, lưỡng viện của Quốc hội Pháp đã thông qua lệnh cấm trẻ dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội. Qua đó, Pháp trở thành nước châu Âu đầu tiên cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng các nền tảng như Facebook, Snapchat, TikTok và YouTube.
Theo quy định mới, từ ngày 1-9, trẻ dưới 15 tuổi sẽ không được mở tài khoản mạng xã hội. Các nền tảng có thêm bốn tháng để đóng những tài khoản đã mở và phải áp dụng công cụ xác minh tuổi do cơ quan quản lý quyền riêng tư Pháp phê duyệt.
Trước đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã công khai ủng hộ dự luật và mong muốn luật có hiệu lực kịp năm học mới. Ủy ban châu Âu, vốn cũng đang soạn quy định riêng về vấn đề này, sẽ có tiếng nói về việc luật của Pháp có phù hợp với luật hiện hành của khối hay không.
Quốc vụ khanh phụ trách trí tuệ nhân tạo (AI) Anne Le Hénanff phát biểu trước Thượng viện Pháp: “Pháp mở đường khi trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên áp dụng độ tuổi trưởng thành số”.
Ngày 21-7, sau cuộc gặp Tổng thống Lebanon Joseph Aoun, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã chỉ đạo chính phủ cho phép toàn bộ các hãng hàng không nội địa Mỹ được bay thẳng tới Lebanon.
Mọi đường bay thẳng của Mỹ tới Lebanon đã bị đình chỉ từ năm 1985, sau vụ không tặc chuyến bay TWA 847 khởi hành từ Athens (Hy Lạp) đi Rome (Ý) rồi bị ép hạ cánh xuống Beirut. Trong 17 ngày căng thẳng đó, một thợ lặn thuộc biên chế Hải quân Mỹ đã thiệt mạng.
Trước khi chính thức nối lại đường bay thẳng, giới chức Mỹ sẽ phải tiến hành rà soát an ninh sâu rộng đối với sân bay Beirut và chứng nhận sân bay đủ an toàn.
Hiện chưa rõ các hãng bay Mỹ có sẵn sàng quay lại hay không. Ba hãng lớn gồm American Airlines, United Airlines và Delta Air Lines hiện cũng đã ngừng bay tới Tel Aviv (Israel) gần đó vì lo ngại an ninh.
Ngày 21-7, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo vừa gửi một chuyến bay nhân đạo đến Cuba. Đây là lô đầu tiên trong cam kết viện trợ mới trị giá 100 triệu USD.
Hồi tháng 5, Ngoại trưởng Marco Rubio nói rằng Mỹ đưa ra một gói viện trợ chưa từng có tiền lệ dành cho Cuba, được thiết kế để hỗ trợ người dân Cuba. Gói viện trợ được công bố ngay cả khi Washington đã chặn phần lớn các chuyến hàng dầu đến đảo quốc này, chồng chất thêm các lệnh trừng phạt tài chính.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, lô viện trợ ngày 21-7 gồm thực phẩm và các bộ dụng cụ vệ sinh cho tối đa 700 gia đình, do tổ chức Catholic Relief Services phân phối. Trước đó, Mỹ đã hỗ trợ 9 triệu USD thông qua Giáo hội Công giáo.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Kế thừa thành công của chương trình trước, việc các đại diện giáo xứ địa phương trực tiếp trao hàng nhân đạo trên đảo sẽ bảo đảm nguồn viện trợ thiết yếu của Mỹ đến được với những người dân Cuba đang cần”.
Hai nhẫn vàng 2.000 năm tuổi được tìm thấy cùng với hài cốt người trong cuộc khai quật vẫn đang diễn ra tại di chỉ khảo cổ Don Yai Thong thuộc tỉnh Phetchaburi hồi tuần trước, theo AP dẫn thông cáo báo chí của Sở Mỹ thuật thuộc Bộ Văn hóa Thái Lan.
Trong đó, một nhẫn vàng có khắc ký tự được cho là chữ Brahmi, một hệ thống chữ viết cổ của Ấn Độ. Theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia, dòng chữ có nội dung "pusarakhitasa", có nghĩa "người được Pushya bảo hộ".
Pushya được xem là một trong những chòm sao mang lại thịnh vượng và may mắn nhất trong thiên văn học truyền thống của Ấn Độ.
Chiếc nhẫn còn lại không có hoa văn hoặc chữ khắc, mà chỉ là một chiếc nhẫn trơn. Sở Mỹ thuật dẫn lời các chuyên gia cho rằng chủ nhân của hai chiếc nhẫn có lẽ là một thương gia thuộc đẳng cấp Vaishyas trong hệ thống đẳng cấp xã hội cổ đại của Ấn Độ.
Di chỉ khảo cổ Don Yai Thong, cách Bangkok gần 130 km về hướng tây nam, được phát hiện hồi đầu năm sau khi người dân địa phương tìm được những mẩu của trống đồng cổ đại bên trong một ruộng lúa.
Các chuyên gia sau đó xác định di chỉ trên có niên đại vào cuối thời tiền sử ở Thái Lan, giai đoạn còn được biết đến là thời đại đồ sắt cách đây từ 1.500 đến 2.500 năm trước.
Trao đổi với các phóng viên ở New Delhi hôm 15/5 khi tham dự cuộc họp của các ngoại trưởng khối BRICS, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran “không tin tưởng” Mỹ và sẽ chỉ đàm phán với Washington nếu nước này thực sự nghiêm túc.
Ông Araghchi nói rằng tàu thuyền của tất cả các nước đều có thể đi qua eo biển Hormuz, ngoại trừ những nước đang có xung đột với Tehran, đồng thời cho biết các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz nên phối hợp với hải quân Iran.
Ngoại trưởng Iran cảnh báo tình hình xung quanh tuyến đường thủy quan trọng này “rất phức tạp”.
Ông Araghchi cho biết “những thông điệp mâu thuẫn” đã làm dấy lên nghi ngờ của Iran về ý định thực sự của Mỹ, đồng thời thừa nhận tiến trình hòa giải của Pakistan không thất bại mà chỉ đang gặp “khó khăn”.
Iran cáo buộc Mỹ phá vỡ 2 vòng đàm phán với Iran trong 13 tháng qua bằng cách phát động chiến dịch không kích Iran.
Ông Araghchi tuyên bố Iran đang cố gắng duy trì lệnh ngừng bắn để tạo cơ hội cho ngoại giao, nhưng cũng sẵn sàng quay trở lại chiến đấu.
Các vấn đề cản trở đàm phán giữa hai bên bao gồm chương trình hạt nhân của Iran và việc nước này kiểm soát eo biển Hormuz.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Araghchi được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng sự kiên nhẫn của ông đối với Iran đang cạn kiệt. Ông Trump cũng nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh rằng Tehran phải mở lại eo biển Hormuz.
Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng cho vai trò trung gian hòa giải của Bắc Kinh hay không, ông Araghchi nói rằng Iran đánh giá cao nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng hỗ trợ.
“Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt với Trung Quốc. Chúng tôi là đối tác chiến lược, và chúng tôi biết rằng Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ về mặt ngoại giao đều được hoan nghênh”, ông Araghchi nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Iran nói thêm: “Chúng tôi hy vọng rằng, với sự tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để eo biển Hormuz có thể được đảm bảo an ninh hoàn toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh quá trình bình thường hóa giao thông qua eo biển”.
Ngoại trưởng Araghchi xác nhận đã trao đổi với các quan chức Nga về đề nghị của Moscow về việc lưu trữ uranium làm giàu của Iran và bày tỏ sự cảm kích đối với “ý định giúp đỡ” này.
Ông cho biết Iran dự định hoãn vấn đề uranium làm giàu đến giai đoạn sau của cuộc đàm phán với Mỹ, nhưng có thể xem xét đề xuất của Nga vào thời điểm thích hợp.
Tuyên bố của Tổng thống Trump
Trao đổi với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một sau khi kết thúc chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã xem xét phản hồi của Iran đối với đề xuất của Mỹ về một giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, ông cho rằng câu đầu tiên trong văn bản phản hồi của Iran là "không thể chấp nhận được".
"Tôi đã xem qua, và nếu tôi không thích câu đầu tiên, tôi sẽ vứt bỏ (văn bản)”, ông Trump cho biết.
Khi được hỏi câu đầu tiên trong văn bản của Iran là gì, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ nói rằng đó là "câu không thể chấp nhận được”.
Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng xem xét việc đình chỉ chương trình hạt nhân của Iran trong 20 năm nếu Tehran đưa ra cam kết “thực sự”.
Tổng thống Trump cho biết việc Iran tạm ngừng làm giàu uranium trong 20 năm là đủ, miễn là Tehran đưa ra những đảm bảo thỏa đáng.
Trước đó, Wall Street Journal đưa tin Iran đã từ chối yêu cầu của Mỹ về việc dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân của nước này. Tehran được cho là bày tỏ sự sẵn lòng đồng ý tạm dừng làm giàu uranium, nhưng không phải trong thời hạn 20 năm như Mỹ yêu cầu.
Ông Trump nói rằng Mỹ có thể quay trở lại Iran để "dọn dẹp nốt" hậu quả.
"Về cơ bản, chúng ta đã xóa sổ lực lượng vũ trang của họ. Chúng ta có thể phải dọn dẹp nốt một chút vì chúng ta đã có một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng", ông Trump nói thêm.
"Chúng ta đã giành được chiến thắng quân sự hoàn toàn. Chúng ta đã đánh bại toàn bộ hải quân của họ, toàn bộ không quân của họ, toàn bộ vũ khí phòng không của họ, toàn bộ radar của họ, toàn bộ các nhà lãnh đạo của họ", Tổng thống Mỹ tuyên bố.
Ông nói thêm rằng Mỹ chủ yếu đồng ý thỏa thuận ngừng bắn do lời kêu gọi từ các quốc gia khác, đặc biệt là Pakistan.
"Tôi thực sự không ủng hộ điều đó, nhưng chúng tôi đã làm vậy vì lợi ích của Pakistan", ông Trump cho biết thêm.
Theo Tổng thống Trump, các thông tin cho rằng Iran vẫn duy trì phần lớn bệ phóng tên lửa của nước này là “tin giả”.
“Các bệ phóng tên lửa hầu như đã biến mất”, ông Trump cho biết, nói thêm rằng Mỹ sẽ nhanh chóng “xóa sổ” phần còn lại nếu quay trở lại Iran.
Iran và Mỹ đã tổ chức đàm phán tại Islamabad, Pakistan, tuy nhiên, 2 bên sau đó đều thông báo không thể đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột do một loạt các mâu thuẫn.
Thông qua Pakistan, Mỹ và Iran gần đây đã trao đổi các đề xuất hòa bình, nhưng chưa đạt được đồng thuận.
Gần đây nhất, Tổng thống Trump gọi đề xuất hòa bình 14 điểm của Tehran là “hoàn toàn không chấp nhận được”. Bản đề xuất này được cho là cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Một bản ghi nhớ nội bộ của HHS tiết lộ đối tượng bị nhắm đến trong làn sóng thay đổi quy chế đầu tiên là hàng trăm chuyên gia kỹ thuật, nhân sự cấp quản lý và những người hoạch định chính sách cấp cao. Theo luật hiện hành của Mỹ, nhóm công chức này chỉ bị mất việc khi mắc lỗi nghiêm trọng và họ có quyền khiếu nại. Tuy nhiên, quy định mới sẽ xếp họ vào một nhóm lao động khác, qua đó tước đi các đặc quyền bảo vệ việc làm. Đây là bước đi cụ thể hóa chiến dịch cải tổ bộ máy nhà nước được chính quyền ông Trump công bố hồi tháng 2. Chính phủ Mỹ muốn Tổng thống Trump có quyền chủ động sa thải hoặc thay thế lên tới 50.000 nhân viên chính phủ trên toàn quốc.
Bộ Y tế Mỹ đã xác nhận sự tồn tại của bản ghi nhớ trên, song không phản hồi về việc có bao nhiêu nhân sự hay phòng ban nào bị ảnh hưởng. Bộ này cũng giải thích rằng kế hoạch chỉ chính thức có hiệu lực nếu Tổng thống Trump ký ban hành sắc lệnh. Các tổ chức công đoàn đại diện cho viên chức liên bang Mỹ hiện đã đệ đơn kiện lên tòa án, nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động trước nguy cơ bị sa thải hàng loạt.
