Cha mẹ ly hôn, năm 2 tuổi Tuấn phải theo mẹ mưu sinh. Dù đã quen với cảnh sống tạm bợ, chật chội trong các phòng trọ, nhưng đối với em, chỗ ở hiện nay là bần túng và bất tiện nhất trong suốt 16 năm qua.
Hiện Tuấn và mẹ là bà Nguyễn Thị Ánh Vân (50 tuổi) ở trong khu trọ nằm trên đường Võ Trường Toản, P.Cái Khế, TP.Cần Thơ. Chỗ ở chỉ là một góc nhỏ dưới chân cầu thang, bên trên có nhiều phòng trọ sinh viên. Ngoài nhà vệ sinh kín đáo thì chiếc nệm ngủ, tủ quần áo, chỗ nấu ăn… đều trơ trọi bên ngoài. Không có không gian riêng nên cuộc sống và bữa ăn, giấc ngủ không thể tự nhiên, nhưng vì giá rẻ nhất nên mẹ con Tuấn chọn thuê. “Phòng bình thường, tính luôn điện, nước giá thuê hơn 2 triệu đồng/tháng. Chỗ cầu thang thì chủ trọ bao hết, chỉ lấy 800.000 đồng. Bây giờ cái gì rẻ thì mẹ con em ưu tiên”, Tuấn tâm sự.
10 m2 nên không có nhiều đồ đạc. Vật dụng quý giá nhất với Tuấn là bộ máy vi tính cũ của một người bác cho hồi đầu năm 2026. “Nếu được học tiếp, chiếc máy này sẽ rất hữu ích. Em không vào đại học thì đi cao đẳng hoặc học nghề. Miễn sao vẫn có thể học tiếp, sau này có nghề nghiệp”, Tuấn nói và cho biết hằng ngày thấy các anh chị sinh viên đi học thì thích lắm, rất mong cũng được như vậy.
Tuy nhiên, ước mơ của Tuấn khó thành sự thật. Cha đã đi bước nữa và có 2 con nhỏ nên em không dám kỳ vọng điều gì. Chỗ dựa duy nhất lúc này là mẹ, nhưng bà đang mắc cùng lúc 2 căn bệnh ngặt nghèo, phải uống thuốc thường xuyên. “Từ nhỏ tới lớn Tuấn không đòi hỏi điều gì. Con chỉ mơ ước đi học mà tôi cũng không lo nổi. Thậm chí, tôi sợ một ngày nào đó mình còn trở thành gánh nặng của con”, bà Vân khóc nghẹn.
Những ai cùng cảnh ngộ sẽ hiểu nỗi lo của bà Vân. Người mẹ nghèo đang cùng lúc bị ung thư vú và nhiễm độc giáp (cường giáp). Bà sợ ngày nào đó sẽ kiệt sức, nằm đau đớn trên giường bệnh, rồi bỏ lại con bơ vơ.
Trò chuyện trong nước mắt, bà Vân kể sau khi ly hôn, bà nuôi Tuấn bằng nghề bán bánh mì. Được 7 năm thì bà phát hiện bị ung thư vú. Quá trình điều trị dài hơi đã tiêu tốn hơn 400 triệu đồng mà vẫn chưa dừng lại. Nếu không có người thân giúp tiền xạ trị thì bà không biết xoay xở ra sao.
Lúc biết bệnh, bà Vân rất khổ tâm nhưng không cho phép mình suy sụp tinh thần. Hết cơn đau, bà lại đẩy xe bánh mì đi bán. Thế nhưng căn bệnh đã đẩy bà vào đường cùng. “Bệnh hoành hành, ngày bán, ngày nghỉ nên dần dần mất khách. Nhất là khi người ta biết tôi mắc bệnh hiểm nghèo thì rất ngại đến mua. Bán ngày càng ế ẩm nên phải nghỉ”, bà Vân nói, mắt đỏ hoe nhìn chiếc xe bánh mì đầy bụi ở góc tường.
Điều trị ung thư vú chưa ổn thì 2 năm trước bà Vân lại phát hiện mình bị nhiễm độc giáp. Bà đang uống thuốc, nếu hết thời gian theo đơn mà bệnh tình không giảm thì phải phẫu thuật. Kết quả chưa biết thế nào vì đây là bướu độc. Bà Vân tâm sự: “Tôi khát khao được sống, không phải vì mình mà vì con. Suốt 12 năm qua Tuấn đi học trong thiếu thốn, thiệt thòi. Khó khăn lắm mới đến gần giảng đường, nếu phải bỏ lỡ cơ hội này, tôi rất có lỗi với con”.
Nghĩ vậy nên dù bệnh tật, bà Vân vẫn không kén việc làm. Hiện bà nhận rửa chén thuê cho một quán ăn từ 5 giờ chiều đến 3 giờ sáng hôm sau, với mức lương 7 triệu đồng/tháng. “Sức khỏe không ổn định nên tôi rất khó tìm được việc làm. May mắn có chủ quán hiểu và thông cảm hoàn cảnh nên tôi không áp lực. Đồ ăn thừa của khách, chủ quán cũng cho tôi gom mang về để đỡ tiền”, bà Vân bộc bạch.
Tuấn rất hiểu nỗi vất vả của mẹ, suốt mùa hè 2 năm lớp 10 và 11, em từng đi phụ bán tạp hóa để đỡ đần phần nào. Càng hiểu chuyện, em càng đau lòng khi thấy mẹ gù lưng xuyên đêm bên những chồng chén bẩn, đôi tay lở loét vì bị “nước ăn”. Nhiều hôm, em xót xa khi mẹ về lúc rạng sáng với chiếc bụng đói, lủi thủi hâm nóng đồ ăn thừa của khách để lót dạ. “Em rất lo khi mẹ đang bệnh mà dùng thức ăn cũ nhưng nói thế nào cũng không lung lay được mẹ. Bây giờ nghĩ thấu rồi nên em cùng ăn với mẹ, tiết kiệm được đồng nào hay đồng đó”, Tuấn nói và cho biết lúc này dẫu có đậu đại học thì cũng không biết lấy đâu ra tiền đóng học phí nên thấy tương lai thật mịt mù.
Cô Trần Thị Hiền, giáo viên chủ nhiệm lớp 12D1, Trường THPT An Khánh, cho biết cô đã đồng hành cùng Tuấn từ năm lớp 10 nên thấu hiểu hoàn cảnh và nghị lực của em. “Tuấn rất hiền, sống tình cảm và có ý chí vươn lên. Suốt 3 năm THPT, em duy trì học lực khá, nền nếp và ý thức học tập tốt. Nếu được giúp đỡ vào giảng đường hẳn Tuấn sẽ không làm phụ lòng mọi người”, cô Hiền chia sẻ.
Khi đồng hồ điểm 21 giờ 57, tiếng hô của một nam thanh niên vang lên giữa căn phòng gần 30 máy tính tại một tiệm internet: "Ráng thắng ván này nha". Những ngón tay lướt liên tục trên bàn phím, tiếng chuột máy tính dồn dập xen lẫn tiếng trao đổi chiến thuật của các thành viên trong đội.
21 giờ 58, một nhân viên của quán đứng dậy, đi từng dãy máy rồi nói lớn: "Anh em tranh thủ kết thúc trận giúp em, 2 phút nữa quán đóng cửa". Không khí bỗng trở nên xôn xao. "Cho em thêm 10 phút được không anh?", "Đánh xong trận này thôi"…, những lời năn nỉ xuất hiện liên tiếp. Nhân viên chỉ cười ái ngại và nói: "Thông cảm giúp em, bên em không dám để quá giờ".
Đúng 22 giờ, hệ thống tự động đăng xuất tài khoản, những màn hình vừa còn rực sáng đồng loạt chuyển sang đen; tiếng bàn phím, tiếng hò hét và âm thanh trong game bỗng chốc biến mất. Chỉ vài phút sau, căn phòng vốn đông nghịt người đã gần như trống trơn.
Khung cảnh ấy được ghi nhận tại một quán internet trên đường Nguyễn Gia Trí (P.Bình Thạnh, TP.HCM) vào những ngày đầu tháng 7. Anh Đỗ Văn Hiền (37 tuổi, chủ quán) cho biết trước đây việc khách chơi đến khuya, thậm chí xuyên đêm là chuyện rất bình thường. "Từ ngày 1.7.2026, các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng vi phạm quy định về điều kiện hoạt động có thể bị xử phạt từ 10 - 15 triệu đồng theo khoản 3 điều 100 Nghị định 174. Vì vậy chúng tôi phải chấp hành nghiêm", anh nói.
Theo anh Hiền, hiện quán cài đặt hệ thống tự động đăng xuất đúng 22 giờ để tránh phát sinh trường hợp khách xin chơi thêm vài phút. "Tôi cũng tiếc doanh thu, nhưng quy định là quy định, phải chấp hành nghiêm túc", anh cho hay.
Không chỉ quán của anh Hiền, nhiều điểm kinh doanh internet tại TP.HCM cũng đang thay đổi cách vận hành.
Chị Hà Thị Nguyệt Ngân (28 tuổi, chủ một quán internet trên đường Tô Vĩnh Diện, P.Linh Trung, TP.HCM) cho biết trước đây quán hoạt động 24/24. "22 giờ trước đây mới là lúc khách bắt đầu đông nhất. Khoảng thời gian từ 22 giờ đến 1 giờ sáng luôn là khung giờ vàng. Nhiều hôm cuối tuần kín chỗ, khách phải ngồi chờ máy mới có chỗ chơi. Tuy nhiên từ ngày 1.7, quán chỉ mở cửa từ 8 - 22 giờ", chị nói.
Cũng theo chị Ngân: "Ngày đầu tiên áp dụng vẫn có nhiều bạn xin chơi thêm vì đang ở trận game quyết định, nhưng tôi không dám; chỉ cần quá giờ là có nguy cơ bị xử phạt. Việc đóng cửa sớm khiến doanh thu giảm đáng kể, tiền giờ chơi ban đêm gần như mất hẳn; doanh thu đồ ăn, nước uống cũng giảm theo".
Để thích nghi, chị Ngân chuyển sang tổ chức các giải đấu ban ngày vào cuối tuần, đồng thời triển khai nhiều chương trình giảm giá vào buổi sáng và chiều nhằm kéo khách đến sớm hơn. "Kinh doanh chắc chắn bị ảnh hưởng, nhưng tôi xác định phải tuân thủ. Điều mong muốn nhất của tôi là tất cả các quán đều chấp hành để tạo sự công bằng".
Anh Vũ Trung Hiếu (31 tuổi, chủ một quán internet trên đường Thành Thái, P.Diên Hồng, TP.HCM) cũng có chung nhận định. Theo anh, nguồn thu từ ban đêm trước đây chiếm tỷ trọng khá lớn. "Không chỉ tiền giờ chơi mà cả đồ ăn, nước uống, dịch vụ đi kèm đều tập trung vào khung giờ khuya; nay gần như không còn", anh nói.
Dù vậy, anh Hiếu cho rằng việc đóng cửa lúc 22 giờ cũng mang lại một số thay đổi tích cực. "Nhân viên không còn phải thức xuyên đêm như trước nên sức khỏe, thời gian nghỉ ngơi cũng ổn định hơn", anh kể.
Nếu chủ quán phải thay đổi cách kinh doanh thì nhiều game thủ cũng đang điều chỉnh lịch sinh hoạt. Lê Gia Huy (22 tuổi, ngụ P.Bình Thạnh, TP.HCM) cho biết trước đây thường cùng bạn bè chơi game từ tối đến rạng sáng. "Hơn một tuần nay, các quán quen đều đóng cửa lúc 22 giờ nên tụi mình không còn lựa chọn", Huy nói.
Huy cũng cho rằng quy định mới ban đầu khiến nhiều người chưa quen nhưng cũng tạo cơ hội để cân bằng lại thời gian. "Trước đây có khi chơi đến 2 - 3 giờ, hôm sau rất mệt; giờ về sớm nên mình ngủ sớm, hôm sau cũng tỉnh táo hơn", Huy cho hay.
Một số người chơi khác cũng chia sẻ việc có "điểm dừng bắt buộc" khiến họ chủ động sắp xếp thời gian giải trí thay vì kéo dài các trận game đến khuya.
Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Mỹ Như, chuyên gia nghiên cứu sức khỏe tinh thần thanh thiếu niên, làm việc tại Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM), quy định giới hạn thời gian hoạt động của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có thể tạo ra những thay đổi tích cực đối với một bộ phận người trẻ.
"Một quy định tạo ra điểm dừng cố định lúc 22 giờ sẽ giúp một bộ phận người trẻ từng cày game xuyên đêm có cơ hội điều chỉnh lại nhịp sinh hoạt. Khi không còn lựa chọn tiếp tục chơi tại quán, họ có xu hướng trở về nhà sớm hơn, ngủ sớm hơn hoặc dành thời gian cho những hoạt động khác. Quy định này đồng thời tạo điều kiện để một bộ phận người trẻ phân bổ thời gian cho học tập, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý", bà Như nói.
Kim Xoan cho biết lễ vu quy được tổ chức tại nhà gái, trong khi lễ tân hôn diễn ra tại nhà hàng. Chính vì tổ chức ở hai địa điểm khác nhau nên cô muốn mỗi nơi mang một màu sắc riêng: lễ tân hôn theo phong cách hiện đại như thông thường, còn lễ vu quy được tái hiện theo không khí truyền thống.
Chia sẻ về lý do lựa chọn phong cách này, cô dâu cho biết: “Mình rất mê đám cưới của ba mẹ ngày xưa. Hình ảnh mẹ trong bộ váy cưới, đứng cạnh ba, đến giờ vẫn là ký ức rất đẹp với mình. Dù những tấm ảnh cũ không còn, nhưng cảm xúc ấy vẫn còn nguyên nên mình muốn tái hiện lại trong chính đám cưới của mình”.
Để tái hiện không gian ấy, Kim Xoan lựa chọn trang phục mang đậm dấu ấn thời xưa như áo dài đỏ choàng trắng, váy cưới màu trắng và xanh lá. Tuy nhiên, việc tìm lại những thiết kế cũ không hề dễ.
“Đồ này giờ không có sẵn để mua nên mình phải đi may lại. Mình tìm đến một chú thợ may ở quê chuyên may đồ xưa, nhưng ban đầu chú không nhận vì lâu rồi không may kiểu áo đó nữa. Hai mẹ con mình phải năn nỉ lắm thì chú mới đồng ý”, cô dâu kể.
Còn chiếc váy cưới trắng được một tiệm áo cưới hỗ trợ may mới hoàn toàn theo ý tưởng của cô dâu, dựa trên ký ức về váy cưới của mẹ. Trong khi đó, chiếc váy xanh lá nổi bật nhất được Kim Xoan mua lại từ một cô dâu khác với giá 280.000 đồng.
Không chỉ trang phục, toàn bộ không gian lễ cưới cũng được cô dâu và gia đình tự tay thực hiện. “Hồi nhỏ mình rất ấn tượng đám cưới của dì út khi cả nhà và hàng xóm xúm lại làm từ cổng cưới, mâm cỗ… nên mình muốn tìm lại cảm giác đó”, cô chia sẻ.
Toàn bộ quá trình chuẩn bị có sự tham gia của nhiều người trong gia đình và hàng xóm. “Mình nhờ gần như cả xóm cùng làm. Người cho tre, người cho lá dừa, lá đủng đỉnh. Ông ngoại đứng ra chỉ huy dựng cổng, ông 7 phụ trách làm phông nền, chị 2 cùng mấy anh cắm hoa, các dượng thì ốp lá dừa, đi đốn chuối… Mọi người rôm rả làm việc, ai cũng góp một tay. Đặc biệt là có người ông hơn 70 tuổi của mình đi từ xa về chưa kịp nghỉ ngơi đã tranh thủ sơn lại cổng rào, dọn dẹp xung quanh để phần cổng cưới được chỉn chu nhất. Chắc mình phải được cưng lắm mới có nhiều người giúp như vậy”, Kim Xoan vui vẻ nói.
Để công việc không bị rối, Kim Xoan lên kế hoạch chi tiết, phân chia rõ ràng từng phần việc, thời gian và người thực hiện. Nhờ đó, toàn bộ khâu chuẩn bị được hoàn thành trong khoảng hai ngày, với chi phí khoảng 15 triệu đồng.
Ngay cả bó hoa cưới cũng do cô dâu tự tay thực hiện, với những loại hoa quen thuộc như: hoa hạnh phúc, búp sen, thiên điểu, mỏ két, đủng đỉnh… Nhiều chi tiết khác cũng được cá nhân hóa, từ việc mời bạn thân thời cấp 3 làm MC, tự soạn kịch bản, đến việc chọn nhạc xưa thay vì các ca khúc hiện đại, ảnh cưới in trên bảng thời báo lồng ghép hình ảnh cô dâu chú rể.
Chính những sự đầu tư chỉn chu đó nên đám cưới mang màu sắc hoài niệm khiến nhiều khách mời bất ngờ. “Người lớn thì nói đám cưới giống hồi xưa quá, có người bảo ‘hồi đó chị cũng mặc cái đầm y hệt vậy’. Bạn bè thì ngạc nhiên, không nghĩ mình có thể làm một đám cưới như vậy và nói mình có gu lạ”, Kim Xoan kể.
Sau khi tham dự tiệc cưới, Lê Thế Khôi (28 tuổi), bạn của cô dâu, chia sẻ: “Từ trước đến giờ mình chưa tham dự đám cưới nào mang phong cách xưa như vậy. Không gian rất giống những gì mình từng thấy qua ảnh cưới của ba mẹ. Mình có cảm giác như được quay về quá khứ. Ấn tượng nhất là cổng cưới và background chụp hình, rất đẹp và đặc biệt hơn khi chính cô dâu và gia đình thực hiện”.
Về phía chú rể Nguyễn Lê Đức Thuận (28 tuổi), thì cho biết luôn ủng hộ lựa chọn của vợ. “Với mình, chỉ cần vợ thích thì mình chiều theo. Vợ là người chăm chỉ, hiếu đạo, biết quan tâm người khác. Do đó mình rất ấn tượng và muốn đồng hành cùng cô ấy cả lúc khó khăn lẫn hạnh phúc”, Thuận nói.
Kim Xoan kể cả hai từng là bạn học cùng lớp thời THPT. “Hồi đó anh ngồi sau lưng mình, sáng nào cũng mua đồ ăn sáng cho mình, nhưng chỉ nghĩ là bạn bè bình thường. Không ngờ năm 2013 học chung lớp, đến 2026 lại thành vợ chồng”, cô dâu chia sẻ.
Sau nhiều năm, đến giữa năm 2024, cả hai mới bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc và được gia đình hai bên ủng hộ. Đến hiện tại, đôi bạn trẻ đã chính thức về chung một nhà.
Ngày 18.4, ĐH Cần Thơ tổ chức hội nghị Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên các ĐH quốc gia, ĐH vùng mở rộng lần thứ 11 năm 2026 với chủ đề "Tiên phong trong hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo".
Hội nghị diễn ra đến ngày 19.4, với sự tham gia của gần 200 đại biểu, gồm nhiều hoạt động như: giao lưu học thuật, giao lưu thể thao, khánh thành công trình nhà khăn quàng đỏ, về nguồn tại Khu tưởng niệm thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa…
Bên cạnh đó, hội nghị đã nhận được 28 bài viết từ các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ trẻ và đoàn viên, thanh niên. Các bài viết được tập hợp và xuất bản kỷ yếu hội nghị quốc gia có đăng ký chỉ số ISBN. Ban tổ chức đã tuyển chọn trình bày 6 tham luận. Các đại biểu cũng thảo luận nhiều vấn đề để phát triển công tác Đoàn – Hội trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Phát biểu tại hội nghị, anh Lâm Tùng, Phó chủ tịch thường trực T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam, cho biết sự kiện năm nay diễn ra trong thời điểm đặc biệt, khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vừa diễn ra thành công tốt đẹp. Trong kỷ nguyên mới, các đoàn viên, thanh niên, sinh viên cũng được định hướng cụ thể về việc tập trung vào 3 nội dung cốt lõi là tình nguyện, chuyển đổi số và khởi nghiệp.
Nói về công tác tình nguyện, anh Lâm Tùng mong các bạn trẻ đổi mới tư duy, phương thức tổ chức các hoạt động. Bởi, thời gian qua, mặc dù các cấp bộ Đoàn – Hội đã làm tốt nhưng chưa có chủ đề trọng điểm cụ thể. "Tới đây, các bạn cần thiết kế hoạt động theo dạng thức dự án dài hơi, gắn với địa bàn. Trong đó, cần kết nghĩa, phối hợp, điều phối nguồn lực để hỗ trợ cho 248 xã, phường, biên giới, đất liền", anh Lâm Tùng nhấn mạnh.
Cũng theo anh Lâm Tùng, đoàn viên, thanh niên khối trường học rất quan trọng với tổ chức Đoàn khi chiếm 60% tổng số đoàn viên, thanh niên các khối. Ngoài 3 nhiệm vụ nói trên, các bạn trẻ còn cần phải phát huy tốt sự nhạy bén, tiên phong của tuổi trẻ trong việc học tập những cái mới và nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
"Đối với các ĐH quốc gia, ĐH vùng, các cán bộ Đoàn – Hội phải tiên phong trong tìm hiểu công nghệ. Chúng ta không phải chờ công nghệ ra mới nghiên cứu ứng dụng, mà phải chủ động kiến thiết giải pháp công nghệ phục vụ cho mục đích của mình", anh Lâm Tùng nói.
