Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), sáng 23/7, Bộ Tư lệnh Tp.HCM phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Tp.HCM tổ chức chương trình họp mặt với chủ đề “Tri ân người giữ lửa”, dành cho Mẹ Việt Nam Anh hùng, vợ liệt sĩ, vợ thương binh nặng và đặc biệt nặng.
Khoảnh khắc khiến cả khán phòng lặng đi rồi bật khóc chính là khi bà Đỗ Thị Ân (83 tuổi) được trao tấm di ảnh phục dựng của người chồng liệt sĩ Lương Đình Canh, người đã hy sinh từ năm 1968.
Cầm bức ảnh trên tay, người phụ nữ tóc bạc run run vuốt từng đường nét trên gương mặt chồng. Sau gần 6 thập kỷ, khuôn mặt ấy hiện lên rõ ràng như vừa bước ra từ ký ức.
“Giống quá… Ông ấy vẫn đẹp trai quá”, bà Ân nghẹn ngào. Nước mắt bà rơi, cũng là lúc rất nhiều người trong khán phòng không thể kìm lòng.
Bà Ân và ông Canh cùng quê Hà Nội, từng làm việc tại Nhà máy giấy Vạn Điểm. Khi phong trào Nguyễn Văn Trỗi lan tỏa khắp cả nước, ông Canh tình nguyện nhập ngũ. Suốt thời gian chồng đi chiến đấu, bà chưa một lần hồi âm thư vì ông liên tục thay đổi địa bàn hoạt động.
Lá thư cuối cùng ông gửi về được viết bên dòng sông Nhật Lệ, trước khi vào chiến trường miền Nam.
Trong thư, người lính trẻ dặn: “Nếu sinh con trai hãy đặt tên Lương Đình Chiến, với mong ước chiến tranh sớm kết thúc; còn nếu là con gái thì đặt Lương Thị Cẩm Thơ, bởi ông rất thích ngâm thơ. Đó cũng là những dòng thư cuối cùng”, bà Ân xúc động chia sẻ.
Ông hy sinh trên đường hành quân vào chiến trường phía Nam năm 1968. Theo thời gian, tấm ảnh cũ của liệt sĩ Lương Đình Canh đã nhòe mờ. Khi biết Bộ Tư lệnh Tp.HCM phối hợp với nhóm phục dựng ảnh thiện nguyện TeamLee khôi phục di ảnh cho các gia đình liệt sĩ, bà Ân lập tức đăng ký.
Chỉ sau thời gian ngắn, người vợ đã có thể một lần nữa nhìn thấy gương mặt người chồng năm xưa bằng một bức ảnh rõ nét.
Không chỉ phục dựng ký ức, chương trình năm nay còn trao 150 di ảnh liệt sĩ đã được phục dựng cho thân nhân trên địa bàn Tp.HCM, góp phần lưu giữ hình ảnh các anh hùng liệt sĩ và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
Không chỉ có cuộc hội ngộ của người vợ với ký ức, chương trình còn mang đến niềm xúc động cho những người con liệt sĩ.
Tại chương trình, ông Lại Văn Cọp (66 tuổi) lần đầu tiên được nhìn rõ gương mặt người cha của mình. Trước đó, kỷ vật duy nhất gia đình lưu giữ chỉ là một tấm ảnh đen trắng nhỏ bằng ngón tay của liệt sĩ Lại Văn Chệt.
“Từ nhỏ đến lớn, tôi đâu có biết mặt ba, chỉ thấy hình thôi”, ông Cọp xúc động chia sẻ.
Theo lời kể của gia đình, liệt sĩ Lại Văn Chệt chiến đấu tại chiến trường Bình Long – Phước Long và hy sinh năm 1970, khi ông Cọp mới 10 tuổi. Thời điểm ấy, gia đình chưa nhận được tin báo tử. Sau ngày đất nước thống nhất, trong khi nhiều người lần lượt trở về, cả gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi.
“Người ta về cả mà ba mình chờ mãi không thấy. Mãi sau này, một người đồng đội trở về mới báo tin ba đã hy sinh”, ông nhớ lại.
Đến nay, hài cốt của liệt sĩ Lại Văn Chệt vẫn chưa được tìm thấy. Từ tấm ảnh cũ nhỏ bé, chân dung người cha được phục dựng rõ nét, có màu sắc và được đặt trong khung ảnh trang trọng.
Phát biểu tại chương trình, Phó Bí thư Thành ủy Tp.HCM Văn Thị Bạch Tuyết khẳng định, lịch sử luôn ghi nhớ những người trực tiếp chiến đấu, anh dũng hy sinh và cũng dành sự trân trọng đặc biệt đối với những người âm thầm ở phía sau.
Theo bà, sau chiến tranh, những người vợ liệt sĩ, vợ thương binh vẫn tiếp tục đồng hành cùng chồng vượt qua những vết thương không bao giờ lành, thay chồng nuôi con, phụng dưỡng cha mẹ, gìn giữ truyền thống cách mạng của gia đình.
“Dù chiến tranh đã kết thúc nhưng hậu quả chiến tranh vẫn còn hiện hữu trong cuộc sống nhiều gia đình. Chính các dì, các cô đã tiếp tục gánh chịu hậu quả chiến tranh trong thời bình bằng tình yêu thương, lòng bao dung và đức hy sinh cao đẹp”, bà nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Tp.HCM Huỳnh Thị Thúy Phương cũng chia sẻ, có những hy sinh không được ghi bằng huân chương hay những trang sử mà được viết bằng từng bữa cơm, viên thuốc, những đêm thức trắng và tình yêu thủy chung dành cho người chồng mang thương tật.
“Nếu những người lính là biểu tượng của lòng quả cảm nơi chiến trường thì những người vợ của thương binh, bệnh binh nặng chính là biểu tượng của đức hy sinh, của tình nghĩa vợ chồng và của sức mạnh bền bỉ trong cuộc sống đời thường”, bà nói.
Người thân liệt sĩ Nguyễn Xuân Thành xúc động khi nhận được di ảnh.
Dịp này, Ban tổ chức đã trao 168 phần quà, mỗi phần trị giá 2,5 triệu đồng, tới các đại biểu, đại diện cho 570 vợ thương binh nặng và đặc biệt nặng đang sinh sống trên địa bàn Tp.HCM. Đồng thời, Bộ Tư lệnh Tp.HCM phối hợp với Công an Tp.HCM và TeamLee trao 150 di ảnh liệt sĩ đã được phục dựng, góp phần lưu giữ ký ức về các anh hùng liệt sĩ và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
Theo kế hoạch, mỗi gia đình sẽ nhận một bức di ảnh đã được phục dựng, in, đóng khung cùng file ảnh kỹ thuật số sau khi toàn bộ thông tin được đối chiếu cẩn thận với thân nhân. Ngoài 54 di ảnh được trao tập trung trong chương trình ngày 23/7, những bức ảnh còn lại sẽ tiếp tục được trao tại các xã, phường trên địa bàn Tp.HCM.
Năm 1962, khi mới ngoài 30 tuổi và đang làm phóng viên báo chí tại một tờ báo ở châu Phi, Brendon Grimshaw đã đưa ra một quyết định khiến nhiều người cho là "điên rồ": Bỏ công việc ổn định để mua lại một hòn đảo hoang gần như vô danh ở quần đảo Seychelles giữa Ấn Độ Dương.
Hòn đảo ấy mang tên Moyenne - chỉ rộng khoảng 9 hecta, nằm cách đảo Mahé vài km. Khi Grimshaw đặt chân tới đây, nơi này gần như bị bỏ hoang hoàn toàn: cây cối um tùm, chuột sinh sôi khắp nơi, hầu như không có chim chóc hay động vật sinh sống. Nhưng thay vì nhìn thấy sự hoang tàn, ông lại nhìn thấy một "thiên đường tương lai".
Ông mua đảo với giá khoảng 8.000 bảng Anh - con số khi ấy bị nhiều người coi là phí phạm cho một vùng đất "vô dụng". Tuy nhiên, Grimshaw không mua đảo để nghỉ dưỡng hay đầu cơ bất động sản. Ông muốn sống tách biệt với thế giới hiện đại và tự tay khôi phục thiên nhiên nơi đây.
Khoảng năm 1972, ông chính thức chuyển ra đảo sống gần như một mình. Người bạn đồng hành hiếm hoi của ông là René Lafortune – một ngư dân địa phương. Hai người bắt đầu công việc tưởng như bất khả thi: dọn sạch đảo, mở đường đi xuyên rừng và trồng lại cây xanh từng chút một.
Trong hơn 40 năm, Grimshaw và cộng sự đã trồng khoảng 16.000 cây, tạo nên gần 5km đường mòn tự nhiên và đưa hàng nghìn loài chim trở lại đảo. Ông còn chăm sóc hơn 100 con rùa khổng lồ Aldabra - loài từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng tại Seychelles.
Điều khiến câu chuyện của Grimshaw gây kinh ngạc không chỉ là cuộc sống cô độc giữa biển khơi, mà còn ở việc ông từ chối nhiều lời đề nghị mua lại hòn đảo với giá hàng chục triệu USD. Có thời điểm, một doanh nhân Ả Rập được cho là từng trả tới 50 triệu USD để sở hữu Moyenne Island, nhưng ông kiên quyết nói không.
Với Grimshaw, hòn đảo không phải tài sản để làm giàu mà là "di sản thiên nhiên" cần được bảo vệ. Ông lo sợ nếu bán lại, nơi đây sẽ bị biến thành khu nghỉ dưỡng xa xỉ và hệ sinh thái mong manh sẽ bị phá hủy. Chính vì vậy, ông đã vận động suốt nhiều năm để Moyenne được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên.
Nỗ lực ấy cuối cùng đã thành công. Moyenne Island trở thành một phần của công viên quốc gia biển Seychelles và được xem là công viên quốc gia nhỏ nhất thế giới.
Câu chuyện của Brendon Grimshaw nhiều năm qua liên tục được chia sẻ trên mạng xã hội như một biểu tượng của lối sống "thoát ly văn minh". Nhiều người gọi ông là "Robinson Crusoe đời thực" hay "người đàn ông sống chậm nhất thế giới". Các bài đăng về cuộc đời ông trên Reddit thường thu hút hàng nghìn lượt tương tác vì sự khó tin của hành trình này.
Năm 2012, Brendon Grimshaw qua đời ở tuổi 86. Nhưng hòn đảo Moyenne vẫn tồn tại như minh chứng cho ý chí của một con người có thể thay đổi cả một hệ sinh thái. Từ một "đảo chết", nơi đây trở thành thiên đường xanh với rùa khổng lồ, chim biển và những cánh rừng nhiệt đới hồi sinh sau hàng chục năm bị lãng quên.
Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 19/5, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa, Nghệ An có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ đêm 19/5 có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to như trút nước. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh .
Có mây, có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 25-27 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 30-33 độ.
Tây Bắc Bộ
Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió nhẹ. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ, có nơi dưới 23 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 31-34 độ.
Đông Bắc Bộ
Có mây, có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ, vùng núi có nơi dưới 23 độ.
Thanh Hóa đến Huế
Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; riêng phía Bắc có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 23-26 độ.
Duyên hải Nam Trung Bộ
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây nam đến nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 24-27 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 32-35 độ.
Cao nguyên Trung Bộ
Nhiệt độ thấp nhất từ : 20-23 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 30-33 độ, có nơi trên 33 độ.
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Gió tây nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 25-28 độ, có nơi dưới 25 độ.
Tp.Hồ Chí Minh
Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và tối có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ : 26-28 độ.
Nhiệt độ cao nhất từ : 33-35 độ.
Bắc Bộ và Thanh Hóa, Nghệ An: Từ đêm 20-21/5 có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to; đêm 21/5 ngày 22/5 Bắc Bộ vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, sau mưa giảm dần. Khoảng từ ngày 23-24/5 có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng.
Khu vực từ Hà Tĩnh đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk: Từ đêm 20/5-21/5 có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Từ khoảng ngày 22-23/5 có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng.
Các khu vực khác: từ đêm 20-21/5 có mưa rào và dông vài nơi, riêng chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; sau giảm mưa. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
PV Người Đưa Tin đến làng muối Tuyết Diêm, 12 giờ đêm, khi tất cả đã chìm vào giấc ngủ cũng là lúc diêm dân tập trung đến lò. Công việc đầu tiên của họ là dỡ những chậu muối đã hầm từ đêm trước ra để chuẩn bị cho mẻ muối tiếp theo.
