GS-TS, bác sĩ Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, cho biết trứng không phải là “thuốc bổ” cho tim, nhưng cũng không phải là “kẻ thù” của trái tim như từng bị nhìn nhận trước đây.
Một quả trứng gà lớn cung cấp khoảng 70 – 80 kcal, 6 – 7 gam protein chất lượng cao, cùng nhiều dưỡng chất quan trọng như vitamin B12, vitamin D, choline, selenium, lutein và zeaxanthin. Đây là thực phẩm giàu dinh dưỡng, tương đối rẻ, dễ bảo quản và dễ chế biến.
Tuy nhiên, một quả trứng lớn cũng chứa khoảng 180 – 200 mg cholesterol, chủ yếu tập trung trong lòng đỏ. Trong nhiều thập niên, người ta cho rằng ăn nhiều cholesterol sẽ trực tiếp làm tăng cholesterol trong máu, từ đó thúc đẩy xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
“Ngày nay, khoa học dinh dưỡng đã có cái nhìn đầy đủ hơn. Cholesterol máu, đặc biệt LDL-cholesterol thường được gọi là cholesterol “xấu” không chỉ phụ thuộc vào lượng cholesterol trong thực phẩm. Cơ thể, chủ yếu là gan, tự tổng hợp phần lớn cholesterol; đồng thời, mức độ đáp ứng với cholesterol từ thức ăn cũng khác nhau đáng kể giữa từng người”, GS Hùng cho biết.
Đặc biệt, chất béo bão hòa trong toàn bộ khẩu phần thường có ảnh hưởng mạnh hơn đến LDL-cholesterol so với cholesterol từ một quả trứng đơn lẻ. Chất béo bão hòa thường có nhiều trong thịt mỡ, thịt chế biến, bơ, mỡ động vật, một số sản phẩm sữa nguyên kem, bánh ngọt công nghiệp và nhiều món chiên rán.
Theo khuyến cáo khoa học mới nhất năm 2026 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, để bảo vệ sức khỏe tim mạch, điều quan trọng là toàn bộ mô hình ăn uống lâu dài, chứ không nên chỉ tập trung vào một chất dinh dưỡng hay một loại thực phẩm riêng lẻ. Ăn trứng ở mức vừa phải có thể là một phần của chế độ ăn tốt cho tim mạch.
Theo chuyên gia tim mạch, với phần lớn người khỏe mạnh, ăn khoảng một quả trứng mỗi ngày trong một chế độ ăn cân đối, giàu thực phẩm thực vật và ít chất béo bão hòa có thể chấp nhận được. Bằng chứng hiện nay không cho thấy mức tiêu thụ vừa phải này làm tăng rõ rệt nguy cơ bệnh tim mạch.
Cuối cùng, nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ không được quyết định bởi một quả trứng trong bữa sáng, mà bởi tổng thể những gì chúng ta ăn mỗi ngày, cùng với cân nặng, vận động thể lực, huyết áp, đường máu, LDL-cholesterol và việc có hút thuốc hay không.
“Vì vậy, thay vì hỏi ‘có nên kiêng trứng không?’, có lẽ câu hỏi đúng hơn là: ‘tôi đang ăn trứng như thế nào và toàn bộ chế độ ăn của tôi có thực sự tốt cho trái tim hay không?'”, GS Hùng lưu ý, đồng thời cho rằng, với đa số người khỏe mạnh, khoảng một quả trứng nguyên lòng đỏ mỗi ngày là mức hợp lý.
Nhưng không chỉ đếm số quả trứng, hãy quan tâm đến tổng thể chế độ ăn, đặc biệt là lượng chất béo bão hòa.
Ưu tiên luộc, hấp, chần hoặc áp chảo ít dầu hơn là chiên ngập dầu hay chiên với mỡ động vật. Hạn chế ăn trứng thường xuyên cùng xúc xích, thịt xông khói và thịt chế biến.
Chương trình do Quỹ Khởi sự từ tâm phối hợp cùng Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam, Sở Y tế Đồng Nai tổ chức, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nhất là trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.
Theo đó, trẻ em được siêu âm tim để kiểm tra và phát hiện sớm các bệnh lý tim bẩm sinh. Qua chương trình tầm soát bệnh tim bẩm sinh cho 447 trẻ em, các bác sĩ đã phát hiện 14 trường hợp có dấu hiệu bệnh tim cần tiếp tục theo dõi và can thiệp sớm.
Bên cạnh đó, 250 phụ nữ trên 40 tuổi cũng được khám và tầm soát ung thư vú. Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp mắc bệnh nhưng dấu hiệu ban đầu chưa rõ ràng hoặc do hoàn cảnh khó khăn nên người dân không có điều kiện khám sức khỏe định kỳ. Đây là nguyên nhân khiến không ít ca bệnh chỉ được phát hiện khi đã diễn tiến nặng, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh.
Ông Nguyễn Phú Đức, Giám đốc Quỹ Khởi sự từ tâm, cho biết 14 trường hợp trẻ mắc bệnh tim trong buổi tầm soát này sẽ được quỹ tiếp nhận và hỗ trợ kinh phí điều trị. Mong các em được chữa bệnh kịp thời, có một trái tim khỏe mạnh để được đi học, được vui chơi và lớn lên bình thường như bao đứa trẻ khác.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tuổi thọ của người dân Hàn Quốc tăng nhanh trong giai đoạn 2000-2021, với mức tăng 7,94 năm.
Đằng sau con số này không chỉ là sự phát triển của hệ thống y tế, mà còn là những thói quen đời sống được duy trì từ trường học, gia đình đến cộng đồng.
Ăn nhiều rau từ trường học
Theo Health, khi đến thăm một trường học tại Hàn Quốc vào giờ ăn trưa, nhà báo Kara Swisher cho biết bà ngạc nhiên khi thấy khay cơm của học sinh có xà lách cuốn, salad củ cải và hẹ, kim chi cùng trái cây theo mùa.
Theo chuyên gia dinh dưỡng học đường Yeonju Kim, trẻ em Hàn Quốc thường được cung cấp bữa trưa miễn phí tại trường. Những bữa ăn này được tính toán về dinh dưỡng, đồng thời giúp trẻ làm quen với rau củ, thực phẩm lên men và thói quen ăn uống cân bằng từ sớm.
Các chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein và chất béo lành mạnh, như chế độ ăn Địa Trung Hải hay chế độ ăn MIND, được nhiều nghiên cứu ghi nhận có liên quan đến tuổi thọ cao hơn và nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn.
Vận động và kết nối xã hội
Không chỉ ăn uống, người Hàn Quốc còn duy trì lối sống năng động dưới nhiều hình thức.
Khi nghiên cứu về nhóm “SuperAgers”, những người cao tuổi vẫn duy trì trí nhớ và khả năng nhận thức tốt, bác sĩ Geon-Ha Kim, nhà khoa học thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học Nữ sinh Ewha ở Seoul, cho rằng tập thể dục, giao tiếp xã hội và tham gia các hoạt động là những yếu tố quan trọng.
Tập thể dục đều đặn, nhất là các hoạt động làm tăng nhịp tim và nhịp thở, có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong sớm. Trong khi đó, cô đơn và cô lập xã hội lại là yếu tố bất lợi cho sức khỏe. Một nghiên cứu năm 2023 chỉ ra những người thường xuyên cảm thấy cô đơn có nguy cơ tử vong sớm cao hơn 32%.
Bên cạnh vận động thể chất, việc tham gia các hoạt động nghệ thuật, văn hóa, học kỹ năng mới hoặc duy trì kết nối xã hội cũng được cho là giúp làm chậm quá trình lão hóa.
Chủ động phòng bệnh từ sớm
Yếu tố thứ ba là chăm sóc sức khỏe chủ động. Hàn Quốc được đánh giá có hệ thống y tế chú trọng điều trị sớm và phòng ngừa bệnh tật. Người dân có xu hướng đi khám, xin tư vấn y tế ngay cả khi chỉ có triệu chứng nhẹ như sổ mũi, đau lưng hoặc mệt mỏi kéo dài.
Theo bác sĩ Karen Studer, Trưởng khoa Y học dự phòng tại Trường Y khoa Đại học Loma Linda, nhiều hệ thống y tế hiện vẫn đặt nặng điều trị bệnh hơn là phòng bệnh.
Trong khi đó, phòng ngừa từ sớm thông qua khám định kỳ, tiêm vaccine, kiểm soát cân nặng, ăn uống lành mạnh, vận động và ngủ đủ giấc có thể giúp giảm nhiều rủi ro sức khỏe về sau.
Các chuyên gia cho rằng không cần bắt đầu bằng những thay đổi quá lớn. Một phần rau mỗi ngày, một buổi đi bộ ngắn, giảm một ly rượu, ngủ sớm hơn hoặc duy trì kiểm tra sức khỏe định kỳ đều có thể là bước khởi đầu.
“Bạn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Và chỉ cần những thói quen nhỏ có thể dẫn đến những thay đổi lớn”, bác sĩ Karen Studer chia sẻ.
Bài viết "Người bán thức ăn không đeo khẩu trang, găng tay: Ai giám sát, xử phạt?" trên Tuổi Trẻ Online thu hút nhiều ý kiến bạn đọc, trong đó không ít bạn đọc kể câu chuyện chính mình chứng kiến và đề xuất giải pháp.
“Thực tế nhiều người bán đồ ăn thức uống vẫn không đeo khẩu trang, nhất là không đeo găng tay. Song họ vẫn bán đắt đấy”, bạn đọc Trần Quang Dinh nêu ra một nghịch lý.
Phản hồi về bình luận trên, bạn đọc tên Hoa chỉ ra một loạt lý do rất thực tế: “Không tìm được quán đảm bảo, quán sạch thì xa, ý thức của nhiều người không quan tâm đến vệ sinh hoặc không cho rằng đó là vấn đề.
Hoặc người bán lúc bán thì đeo găng tay, lúc nấu không đeo rồi nêm nếm xong lại đưa muỗng đũa đã dùng vào khuấy. Nên họ nghĩ mua ở đâu cũng vậy”.
Những hình ảnh phía sau quầy bếp đôi khi đủ khiến thực khách “mất ngon” ngay lập tức. Bạn đọc tên Sang kể lại trải nghiệm của mình: “Quán bún bò gần nhà tôi luôn đắt khách vì nấu rất ngon. Nhưng có lần vô tình tôi vào nhà bếp thì bắt gặp cảnh nam thanh niên hầm nồi xương mà mồ hôi nhễ nhại, chảy xuống nồi hầm xương. Từ đó không dám ghé quán ăn nữa”.
“Cầm bát, bốc đồ, vừa nói liên tục mà không đeo khẩu trang, không biết bao nhiêu nước bọt bắn vào vậy mà cũng đắt khách ra vào liên tục”, bạn đọc Giang cũng mô tả quán ăn mình từng trải nghiệm.
Người ở địa chỉ chau****@gmail.com thừa nhận nhiều khi thấy người bán tay bốc, miệng nói liên tục vào tô bún nhưng ráng giả lơ để ăn vì đã lỡ gọi hoặc đó là quán gần nhà, đỡ phải đi xa.
Thậm chí, mức độ còn nghiêm trọng hơn khi liên quan đến sức khỏe người bán. Tài khoản ledu****@gmail.com lo ngại:
“Đó là chưa kể người bán nhiễm bệnh truyền nhiễm (lao, dạ dày...), tay không đeo găng vẫn bốc thịt bỏ vào bánh mì, vào tô phở... Nhiều khi khuất mắt thôi, nếu chứng kiến thì 10 người bán hiện nay thì có đến 9 người bốc thịt, rau, bún... bằng tay trần. Có khi vừa đi vô nhà vệ sinh, trở ra ngồi vô bàn bốc bún, bốc thịt liền vì khách đợi!”.
Thậm chí ngay cả những người có đeo găng tay cũng chưa đúng cách. Như bạn đọc Minh chia sẻ: “Tôi thấy nhiều người đeo găng tay nhưng vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền, giẻ lau, các thứ xung quanh. Lúc này găng tay cũng không còn tác dụng gì nữa”.
“Việc đeo khẩu trang và găng tay là quy định bắt buộc đối với người bán thực phẩm. Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra để đảm bảo vệ sinh an toàn cho thực khách”, bạn đọc Thái đề xuất.
Bạn đọc 5 Mì Lát đặt thẳng vấn đề: “Tăng mức phạt mà không trả lời được câu hỏi ‘Ai giám sát?’ thì cũng bằng không”.
Vì vậy, bạn đọc này cho rằng giải pháp không thể chỉ dừng ở việc siết chặt chế tài, mà phải mở rộng mạng lưới giám sát.
Bạn đọc Nam đề xuất: “Để người mua tự báo cáo và hưởng phần trăm trên mức phạt. Mỗi quán có 2 lần kiểm định chất lượng thực phẩm mỗi năm và được dán tem xanh vệ sinh với mã QR code để ai cũng có thể tra cứu quy trình, kết quả cũng như tên người duyệt”.
Ở góc nhìn khác, bạn đọc Sao Xẹt cho rằng nên “tẩy chay” quán đó. Bởi người ăn là người giám sát tốt nhất, thấy không ổn thì từ chối, không mua. Bạn đọc Minh đồng tình: “Bây giờ khách hàng thông thái lắm. Quán nào bẩn là khách bỏ ngay, giữ vệ sinh cũng là giữ uy tín”.
Song song đó, việc kiểm soát cần bắt đầu từ gốc. “Phải kiểm tra từ các lò sản xuất mì, bún, chả… đến người bán lẻ. Đây là chuỗi cung ứng, nếu nguyên liệu đầu vào đã không đảm bảo, thì việc đeo găng tay ở khâu cuối cũng không có tác dụng”, bạn đọc Nguyễn Văn Cường bình luận.
Ở cấp độ thực thi, bạn đọc Hữu Phạm đề xuất: “Đề nghị thí điểm phát găng tay, tạp dề cho các hộ kinh doanh trong chợ, khuyến khích họ mang găng tay, khẩu trang khi cầm nắm sợi bún, sợi phở, nạm bò để chặn nhiễm khuẩn. Singapore, Thái Lan họ làm khá tốt thì Việt Nam cũng làm tốt vì sức khỏe cộng đồng và du khách”.
