Tiến sĩ – bác sĩ Nguyễn Thị Minh Đức, Trưởng khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh (TP.HCM), cho biết hiện nay các dịch vụ nắn chỉnh cột sống (chiropractic) không theo chỉ định ngày càng phổ biến, nhiều cơ sở quảng bá phương pháp này giúp “giảm đau, cải thiện tư thế và tăng khả năng vận động” mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật.
Đáng nói, gần đây Bệnh viện Tâm Anh đã tiếp nhận một số trường hợp xuất hiện dấu hiệu đột quỵ trong hoặc sau khi nắn chỉnh cột sống vùng cổ.
Sau 1 buổi nắn chỉnh cột sống, anh H. (37 tuổi, nhân viên văn phòng) bị đau đầu vùng chẩm, chóng mặt và nhìn mờ thoáng qua. Kết quả chụp cộng hưởng từ và khảo sát mạch máu phát hiện bóc tách động mạch đốt sống phải, gây nhồi máu não nhẹ vùng thân não. Nhờ được phát hiện sớm, người bệnh đáp ứng tốt với điều trị nội khoa.
Một trường hợp khác là chị L. (42 tuổi) đột ngột chóng mặt dữ dội, buồn nôn và tê yếu nửa người sau khi massage kết hợp xoay vặn cổ. Thăm khám cho thấy chị bị bóc tách động mạch cảnh trong, dẫn đến nhồi máu não cấp. Rất may, người bệnh cũng đã được điều trị kịp thời.
Theo bác sĩ Minh Đức, nắn chỉnh cột sống đúng chỉ định có thể hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ và cải thiện vận động ở một số trường hợp. Tuy nhiên, nếu không có chỉ định phù hợp sau thăm khám, các động tác tác động mạnh lên vùng cổ có khả năng gây tổn thương mạch máu ở những người có yếu tố nguy cơ.
“Khi cổ bị xoay hoặc vặn đột ngột với biên độ lớn, lớp nội mạc của động mạch có thể bị rách, gây bóc tách động mạch. Tình trạng này làm hẹp lòng mạch hoặc hình thành cục máu đông. Cục máu đông có thể di chuyển lên não gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não. Nếu tổn thương xảy ra ở hệ tuần hoàn não sau, đặc biệt là thân não, hậu quả có thể đe dọa tính mạng”, bác sĩ Đức giải thích.
Bác sĩ Đức cho biết, việc đánh giá kỹ tiền sử bệnh, thăm khám triệu chứng lâm sàng thần kinh, xác định hình ảnh X-quang và các yếu tố nguy cơ trước khi thực hiện nắn chỉnh cột sống là rất quan trọng. Những người có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, loãng xương, có bệnh lý về máu, đang sử dụng thuốc chống đông, bệnh lý mạch máu, dị dạng thành mạch, từng chấn thương vùng cổ hoặc đang xuất hiện các dấu hiệu thần kinh bất thường cần đặc biệt thận trọng.
Việc nắn chỉnh cột sống cần được thực hiện bởi người có chuyên môn, được đào tạo bài bản nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Người dân không nên thực hiện tại các cơ sở không có chuyên môn y tế hoặc tự bẻ cổ theo hướng dẫn trên mạng xã hội.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cổ bất thường, đau đầu kéo dài, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ, tê yếu tay chân, méo miệng hoặc nói khó, cần đến cơ sở y tế có chuyên môn cấp cứu đột quỵ ngay.
Vitamin D giữ vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương, cơ bắp, hệ miễn dịch và hoạt động của não bộ. Việc duy trì những thói quen đơn giản vào buổi sáng có thể giúp cơ thể hấp thụ vitamin D hiệu quả hơn, từ đó cải thiện sức khỏe, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu trên Cureus vào năm 2023 cho thấy ánh nắng mặt trời giúp da tự tạo vitamin D. Vì vậy, tiếp xúc với ánh nắng ở mức phù hợp là cách tự nhiên để tăng lượng vitamin D trong cơ thể.
Tuy nhiên, phơi nắng quá lâu có thể gây cháy nắng và làm tăng nguy cơ ung thư da.
Để giảm rủi ro, cần tránh để da bị cháy nắng, không ở ngoài trời quá lâu và theo dõi các dấu hiệu da bị tổn thương do nắng.
Mỗi người sẽ có thời gian phơi nắng phù hợp khác nhau. Khi chỉ số tia UV ở mức cao hoặc phải hoạt động ngoài trời cả ngày, cần che chắn da cẩn thận và thoa kem chống nắng.
Vitamin D có thể được bổ sung dưới dạng thực phẩm chức năng. Vitamin D3 cho hiệu quả tốt hơn vitamin D2 trong việc tăng và duy trì nồng độ vitamin D trong cơ thể.
Liều bổ sung được khuyến nghị là 600 đến 800 IU mỗi ngày đối với người lớn. Trẻ sơ sinh, trẻ em và thanh thiếu niên cần 400 đến 600 IU mỗi ngày, tùy theo độ tuổi.
Vitamin D tan trong chất béo nên cơ thể hấp thụ tốt hơn khi dùng cùng bữa ăn có chất béo lành mạnh như quả bơ hoặc các loại hạt. Bổ sung vitamin K2 cùng vitamin D cũng giúp canxi được đưa đến xương hiệu quả hơn.
Chế độ ăn cũng ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ vitamin D. Dùng vitamin D cùng một bữa ăn lớn có đủ chất béo có thể giúp tăng khả năng hấp thụ vitamin D lên khoảng 50%, theo nghiên cứu trên Journal of Bone and Mineral Research vào năm 2010.
Các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh gồm quả bơ, trứng, cá béo như cá hồi, dầu ô liu, các loại hạt và hạt giống. Duy trì chế độ ăn cân bằng còn giúp cơ thể hấp thụ đầy đủ các dưỡng chất cần thiết.
Mô mỡ có thể giữ lại vitamin D. Khi lượng mỡ trong cơ thể tăng, lượng vitamin D lưu thông trong máu sẽ giảm vì vitamin bị giữ trong mô mỡ. Theo Trung tâm Ung thư Fred Hutchinson (Mỹ), việc giảm từ 15% trọng lượng cơ thể trở lên có thể giúp nồng độ vitamin D tăng đáng kể.
Đi bộ dưới ánh nắng buổi sáng, ăn uống cân bằng với chất béo lành mạnh và bổ sung vitamin D khi cần đều là những thói quen có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng, đồng thời giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt hơn.
Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận nam bệnh nhân (BN) 25 tuổi, là công nhân, tiền sử khỏe mạnh, bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước. BN nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước nhập viện một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước.
Th.S - bác sĩ nội trú Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, thông tin: BN nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (chỉ số đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp. Nếu tới bệnh viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, BN có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu. May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất, BN được xuất viện.
Theo Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Nguyên nhân là do khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm. Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Hiệu quả giảm cân không phụ thuộc vào riêng một loại thực phẩm mà đến từ tổng thể chế độ ăn uống, vận động. Rau luộc phát huy lợi ích tốt nhất khi được kết hợp đúng cách với các loại thực phẩm lành mạnh khác, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Để tận dụng tối đa lợi ích của rau luộc trong hành trình giảm cân, mọi người cần áp dụng những cách sau:
Nếu bữa ăn chỉ có rau mà thiếu protein, chúng ta sẽ dễ cảm thấy đói sau một thời gian ngắn. Khi đó, khả năng ăn nhiều hơn ở bữa sau hoặc ăn vặt sẽ tăng lên.
Protein giúp duy trì khối lượng cơ trong quá trình giảm cân, đồng thời tạo cảm giác no lâu hơn. Vì vậy, rau luộc nên được kết hợp với các nguồn protein như ức gà, cá, tôm, trứng, thịt nạc, đậu phụ hoặc các loại đậu.
Một cách chia khẩu phần đơn giản là để khoảng 50 % đĩa ăn là rau, 25 % là món giàu protein và 25 % còn lại là tinh bột phức tạp như gạo lứt, khoai lang hoặc ngũ cốc nguyên hạt. Cách ăn này vừa giúp cơ thể đủ chất, vừa kiểm soát lượng calo hiệu quả hơn.
Ngoài việc ăn gì, thứ tự ăn trong bữa cũng có thể tạo ra sự khác biệt. Nhiều chuyên gia khuyến khích nên ăn rau trước, sau đó đến món giàu protein, cuối cùng mới là cơm hoặc các món chứa nhiều tinh bột.
Cách ăn này giúp chất xơ và protein phát huy tác dụng tạo cảm giác no sớm, từ đó giúp ăn ít tinh bột hơn mà không phải nhịn ăn nhiều. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc ăn rau và protein trước có thể giúp giảm mức tăng đường huyết sau bữa ăn. Cụ thể, một nghiên cứu công bố trên chuyên san Diabetes Care cho thấy ăn rau và protein trước, tinh bột sau có thể giúp giảm đáng kể mức tăng đường huyết sau ăn.
Một số người có thói quen luộc rau thật mềm vì cho rằng như vậy sẽ dễ tiêu hóa hơn. Tuy nhiên, nấu quá lâu có thể khiến một phần vitamin tan trong nước như vitamin C và vitamin nhóm B bị thất thoát.
Khi rau được luộc trong nhiều nước hoặc nấu ở nhiệt độ cao quá lâu, các vitamin này sẽ hòa tan vào nước luộc hoặc bị phân hủy do nhiệt. Để giữ lại nhiều dưỡng chất hơn, mọi người nên cho rau vào khi nước đã sôi, chỉ luộc đến khi vừa chín tới và tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
Nhiều người giảm cân thường ăn rau luộc mà không dùng bất kỳ loại nước chấm hay chất béo nào vì sợ tăng calo. Tuy nhiên, điều này chưa hẳn là lựa chọn tốt nhất.
Một số vitamin trong rau như vitamin A, E, K và các carotenoid cần có chất béo để cơ thể hấp thu hiệu quả. Nếu bữa ăn hoàn toàn không có chất béo, khả năng hấp thu các dưỡng chất này sẽ giảm.
Chúng ta không cần phải dùng nhiều dầu mỡ, chỉ cần một lượng nhỏ chất béo lành mạnh như một muỗng dầu ô liu, vài lát bơ hoặc một ít hạt là đã đủ để giúp cơ thể hấp thu hiệu quả các vitamin, theo Eating Well.
